Công tác xã hội nhóm với nạn nhân bom mìn tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị

Luận văn thạc sĩ ussh về công tác xã hội với nạn nhân bom mìn tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, phân tích và đề xuất giải pháp.

2014

143
2
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU

1.1. Các khái niệm liên quan

1.2. Nạn nhân bom mìn

1.3. Công tác xã hội nhóm

1.4. Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu

1.4.1. Thuyết nhu cầu

1.4.2. Thuyết vai trò

1.4.3. Thuyết trao đổi xã hội

1.5. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

1.5.1. Khái quát về tỉnh Quảng Trị

1.5.2. Khái quát về huyện Triệu Phong

2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ BOM MÌN VÀ CÔNG TÁC KHẮC PHỤC HẬU QUẢ BOM MÌN SAU CHIẾN TRANH TẠI HUYỆN TRIỆU PHONG

2.1. Tình hình bom mìn còn sót lại sau chiến tranh tại huyện Triệu Phong

2.2. Nguyên nhân và hậu quả của tai nạn bom mìn sau chiến tranh

2.2.1. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn bom mìn

2.2.2. Hậu quả của tai nạn bom mìn

2.3. Công tác khắc phục hậu quả bom mìn tại huyện Triệu Phong

2.3.1. Hoạt động rà phá bom mìn

2.3.2. Hoạt động thu thập thông tin, thống kê bom mìn

2.3.3. Hoạt động giáo dục phòng tránh bom mìn

2.3.4. Hoạt động hỗ trợ nạn nhân

3. CHƯƠNG 3: TÌNH HÌNH NẠN NHÂN BOM MÌN VÀ HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI NẠN NHÂN BOM MÌN

3.1. Vài nét về đặc trưng nhân khẩu học của nạn nhân bom mìn tại huyện Triệu Phong

3.2. Thành lập nhóm và đề xuất các hoạt động công tác xã hội nhóm với nạn nhân bom mìn

3.2.1. Đánh giá khả năng thành lập và xác định mục tiêu của nhóm

3.2.2. Các hoạt động công tác xã hội nhóm với nạn nhân bom mìn

3.2.3. Các hoạt động nhằm mục đích thay đổi không khí trong nhóm và trị liệu

3.2.4. Các hoạt động nhằm mục đích lấy ý kiến của nhóm, giúp nhóm viên học kỹ năng mới

4. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------ HỒ SỸ THÁI CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI NẠN NHÂN BOM MÌN (Nghiên cứu trƣờng hợp tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Công tác xã hội Hà Nội – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------ HỒ SỸ THÁI CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI NẠN NHÂN BOM MÌN (Nghiên cứu trƣờng hợp tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Công tác xã hội Mã số: 60.01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Kim Hoa Hà Nội – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Luận văn này là do tôi hoàn thành. Những số liệu, thông tin được trình bày trong đó là dựa trên thực tế và hoàn toàn chân thực. Các tài liệu được trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng. Tôi xin cam đoan những điều trên là đúng và xin nhận hoàn toàn trách nhiệm về những gì liên quan tới luận văn này. Học viên Hồ Sỹ Thái LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập, nghiên cứu và thực tập tại địa bàn, tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp với đề tài “Công tác xã hội nhóm với nạn nhân bom mìn (Nghiên cứu trường hợp tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị)”. Để có được kết quả này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban chủ nhiệm và các thầy cô giáo trong Khoa Xã hội học, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã tạo điều kiện học tập, nghiên cứu và truyền đạt cho tôi nhiều kiến thức quý báu. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc nhất tới cô giáo hướng dẫn, PGS.TS Nguyễn Thị Kim Hoa đã tận tình chỉ bảo, chia sẻ những kiến thức, kinh nghiệm cho tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn lãnh đạo và người dân huyện Triệu Phong, cán bộ Văn phòng điều phối dự án Renew tỉnh Quảng Trị đã nhiệt tình giúp đỡ, cung cấp số liệu và tham gia các hoạt động nghiên cứu mà tôi triển khai. Mặc dù có nhiều cố gắng song luận văn vẫn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Rất mong nhận được sự đánh giá, góp ý, bổ sung của các thầy cô giáo và các bạn để luận văn có thể hoàn chỉnh hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Học viên Hồ Sỹ Thái LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang MỤC LỤC……………………………………………………………………1 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT…………………………………………….3 DANH MỤC BẢNG BIỂU…………………………………………………. Lý do lựa chọn đề tài…………………………………………………. Tổng quan vấn đề nghiên cứu…………………………………………. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của nghiên cứu…………………………. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu……………………………………15 5. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu…………………………. Câu hỏi nghiên cứu…………………………………………………. Giả thuyết nghiên cứu………………………………………………. Phương pháp thu thập thông tin………………………………………17 NỘI DUNG Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của nghiên cứu 1. Các khái niệm liên quan………………………………………………20 1. Nạn nhân bom mìn……………………………………………………20 1. Công tác xã hội nhóm………………………………………………. Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu………………………………. Thuyết nhu cầu………………………………………………………. Thuyết vai trò…………………………………………………………25 1. Thuyết trao đổi xã hội………………………………………………. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu…………………………………………28 1. Khái quát về tỉnh Quảng Trị…………………………………………. Khái quát về huyện Triệu Phong…………………………………….29 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 2. Thực trạng vấn đề bom mìn và công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh tại huyện Triệu Phong 2. Tình hình bom mìn còn sót lại sau chiến tranh tại huyện Triệu Phong…32 2. Nguyên nhân và hậu quả của tai nạn bom mìn sau chiến tranh………. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn bom mìn………………………………. Hậu quả của tai nạn bom mìn………………………………………. Công tác khắc phục hậu quả bom mìn tại huyện Triệu Phong…………. Hoạt động rà phá bom mìn…………………………………………. Hoạt động thu thập thông tin, thống kê bom mìn……………………. Hoạt động giáo dục phòng tránh bom mìn…………………………. Hoạt động hỗ trợ nạn nhân…………………………………………. Tình hình nạn nhân bom mìn và hoạt động công tác xã hội nhóm với nạn nhân bom mìn 3. Vài nét về đặc trưng nhân khẩu học của nạn nhân bom mìn tại huyện Triệu Phong…………………………………………………………………. Thành lập nhóm và đề xuất các hoạt động công tác xã hội nhóm với nạn nhân bom mìn………………………………………………………………. Đánh giá khả năng thành lập và xác định mục tiêu của nhóm………. Các hoạt động công tác xã hội nhóm với nạn nhân bom mìn………. Các hoạt động nhằm mục đích thay đổi không khí trong nhóm và trị liệu…………………………………………………………………………. Các hoạt động nhằm mục đích lấy ý kiến của nhóm, giúp nhóm viên học kỹ năng mới…………………………………………………………….87 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……………………………………….105 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CTXH : Công tác xã hội GDPTBM : Giáo dục phòng tránh bom mìn PVS : Phỏng vấn sâu Renew : Restoring the Enviroment and Neutralizing the Effects of the War Phục hồi môi trường và khắc phục hậu quả chiến tranh TLN : Thảo luận nhóm 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Số bảng Nội dung Trang Kết quả khảo sát về hoàn cảnh gặp bom mìn xếp Bảng 2.1 33 theo thứ tự. Kết quả khảo sát về nguyên nhân dẫn đến tai nạn Bảng 2. Kết quả khảo sát về hậu quả của tai nạn bom mìn Bảng 2.3 46 đối với nạn nhân.4 Thống kê hoạt động rà phá bom mìn 56 Bảng 2.5 Số làng có hoạt động rà tìm phế liệu chiến tranh 57 Các hoạt động thu thập thông tin, thống kê bom Bảng 2.7 Số làng có hoạt động GDPTBM. 60 Số làng có phủ sóng chương trình GDPTBM trên Bảng 2. Các hoạt động GDPTBM do Tổ chức Phi chính Bảng 2.9 62 phủ thực hiện. Kết quả khảo sát về đối tượng dễ bị tai nạn bom Bảng 3.2 Kết quả khảo sát về hành vi khi phát hiện bom mìn. 82 Kết quả khảo sát về hành vi khi phát hiện tai nạn Bảng 3. Kết quả khảo sát về dấu hiệu nhận biết khu vực có Bảng 3.5 Kết quả khảo sát về tần suất gặp phải bom mìn. 94 Kết quả khảo sát về kinh nghiệm phòng tránh tai Bảng 3. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Chiến tranh đi qua đã để lại hậu quả nghiêm trọng đối với mảnh đất và con người Việt Nam, đặc biệt là dải đất miền Trung. Nhiều di chứng của chiến tranh cho đến nay vẫn chưa được khắc phục triệt để. Trong đó, bom mìn còn sót lại đã và đang trở thành vấn đề nghiêm trọng, cản trở sự phát triển kinh tế xã hội, đe dọa tính mạng người dân cũng như gây ra nhiều hậu quả về môi trường và xã hội. Huyện Triệu Phong là một trong những địa phương gánh chịu hậu quả chiến tranh khốc liệt nhất của tỉnh Quảng Trị - chiến địa của những trận đánh ác liệt trong lịch sử (1954 - 1975). Đây từng là địa bàn có các căn cứ quân sự lớn của Mỹ ngụy như sân bay Ái Tử, quân cảng Cửa Việt, căn cứ Phượng Hoàng và nhiều vị trí phòng thủ trọng yếu khác. Là vành đai bảo vệ thị xã Quảng Trị - thị xã tỉnh lỵ thời ngụy quyền Sài Gòn, là nơi từng diễn ra những cuộc tranh chấp quyết liệt giữa hai bên nên nơi đây phải hứng chịu một khối lượng lớn bom mìn. Hàng trăm ngàn tấn bom, đạn các loại đã trút xuống mảnh đất này. Các căn cứ quân sự, đồn bốt của quân đội Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn được bố trí dày đặc, ẩn chứa xung quanh là những bãi mìn sát thương. Mảnh đất này như oằn mình lên vì những vết sẹo bom mìn cày xới. Theo ước tính của chính quyền địa phương, hầu hết các địa bàn trong huyện đều bị ảnh hưởng bởi bom mìn và đây là khu vực có mức độ ô nhiễm bom mìn cao nhất tỉnh Quảng Trị (chiếm hơn 37% tỷ lệ bom mìn còn sót lại sau chiến tranh của toàn tỉnh) [53]. Gần 40 năm sau ngày giải phóng, các cấp chính quyền cùng nhân dân huyện Triệu Phong đã và đang nỗ lực hết mình hàn gắn vết thương chiến tranh. Giờ đây, mảnh đất qua bao năm dài chiến sự, chịu bao đau thương, mất 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mát, được sự đồng lòng, gắng sức của chính quyền và nhân dân đang từng ngày hồi sinh. Tuy nhiên, nhiều vùng đất tưởng rằng sẽ đem lại ấm no, thịnh vượng cho người dân lại ẩn chứa trong nó những loại vũ khí chết người mà qua thời gian không mất đi tính năng tàn sát, hủy diệt. Chúng vẫn chờ đợi để một ngày nào đó cướp đi sinh mạng hay để lại thương tật, sự ám ảnh về tâm lý suốt đời cho các nạn nhân xấu số, đó có thể là những thanh niên khỏe mạnh, bác nông dân, cụ già hay chỉ là em học sinh nhỏ… và gây nên những nỗi đau không thể nào bù đắp được cho các gia đình nạn nhân, cho cộng đồng. Theo thống kê của Văn phòng điều phối dự án Renew tỉnh Quảng Trị, từ sau ngày chiến tranh kết thúc cho đến nay (1975 - 2013), số nạn nhân tai nạn bom mìn của huyện là 1293 người, chiếm tỉ lệ cao nhất (18,4%) so với các địa phương khác trong tỉnh Quảng Trị. Số nạn nhân tử vong do tai nạn bom mìn của huyện là 474 người, chiếm tỉ lệ 18,1% so với tổng số nạn nhân tử vong toàn tỉnh (cao thứ hai sau huyện Hải Lăng) [78]. Rõ ràng là “Sau chiến tranh vẫn chưa hết chiến tranh”, “Sau những nỗi buồn vẫn còn lại những nỗi buồn”. Ngày ngày, đâu đó trên những ruộng lúa, bãi ngô, cánh rừng, bãi cát hay trong các khu dân cư, xóm làng thanh bình nơi đây vẫn vang lên tiếng nổ kinh hoàng và sau đó là biết bao nỗi đau: người chết, kẻ bị thương, vợ mất chồng, con mất cha, mất mẹ, anh mất em… Phần lớn tai nạn xảy ra do các nạn nhân tò mò; thiếu hiểu biết về các loại bom mìn, tác hại của chúng; thiếu sự chú ý khi đi vào các khu vực nguy hiểm; thiếu những kỹ năng cơ bản để phòng tránh cũng như cảnh báo cho người khác tránh nguy hiểm. Do đó, nguy cơ tai nạn không chỉ xảy ra đối với những người dân bình thường mà với nạn nhân đã từng bị tai nạn thì mối nguy hiểm này vẫn có khả năng lặp lại. Với tầm quan trọng về lý luận và thực tiễn của vấn đề nêu trên, tôi đã chọn hướng nghiên cứu“CTXH nhóm với nạn nhân bom mìn (Nghiên cứu 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trường hợp tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị)” làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ chuyên ngành CTXH của mình.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ