PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài HIV/AIDS là một đại dịch nguy hiểm và diễn biến phức tạp ở hầu hết các Quốc gia trên thế giới Đến nay đã có khoảng 40 triệu người bị nhiễm HIV, trong đó có hàng triệu là trẻ em. HIV có sự ảnh hưởng lên sức khỏe và rất nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội HIV trong xã hội ngày nay gây nên giảm sút lực lượng lao động, gia tăng nghèo đói và tạo ra bất bình đẳng trong xã hội Ở Việt Nam nói riêng và trên toàn thế giới nói chung đã có rất nhiều các thành tựu trong công cuộc chống lại đại dịch HIV/AIDS Nhờ thực hiện mạnh mẽ, kịp thời và có các chương trình quy mô lớn can thiệp hiệu quả, với những khoản kinh phí được hỗ trợ với những chính sách thuận lợi Cùng với đó là sự ủng hộ của đông đảo của toàn xã hội tại các quốc gia như Thái Lan, Uganda và raxin đã kiểm soát được sự lan tràn của HIV/AIDS Việt Nam cũng đang cố gắng ngăn chặn sự lan tràn của đại dịch HIV/AIDS Đã có những thành công bước đầu Nhưng hiện chưa có một sự can thiệp mang tính chuyên nghiệp Vào năm 2016, số lũy tính HIV tiếp tục tăng đến 227 000 người nhiễm HIV cần được chăm sóc, điều trị thường xuyên, liên tục, suốt đời.000 ca nhiễm HIV mới và có 2.000 – 3 000 người tử vong do HIV/AIDS. Đặc biệt, ước tính trên thế giới có khoảng hơn 1 000 000 trẻ em bị nhiễm HIV.
90% trẻ em nhiễm HIV là từ người mẹ Nguy cơ nhiễm HIV ở trẻ sinh ra từ mẹ bị nhiễm HIV không được điều trị trong thai kỳ 13% - 39%. Ngoài ra nồng độ virus cao trong máu mẹ là một nguy cơ chuyền bệnh qua đường sữa mẹ. Theo thống kê, cứ khoảng bốn trong số mười đứa trẻ bị HIV thường chết trước khi chúng được một tuổi Hơn một nửa số trẻ bị nhiễm HIV có thể sống tới năm năm Một số ít trẻ sau mười năm mới biểu hiện các dấu hiệu lâm sàng của bệnh nếu trẻ được chăm sóc tốt Điều này có ý nghĩa quan trọng rằng: trẻ bị nhiễm HIV vẫn có quyền được sống một cuộc sống bình thường. Trẻ rất cần được vui chơi, được hoà đồng với xã hội, trẻcần được đến trường, bởi những trẻ bị nhiễm HIV không thể truyền bệnh cho người khác qua những hoạt động thông thường.
1 Thang Long University Library Hiện nay, Công tác xã hội mới bước đầu hình thành và phát triển ở Việt Nam, do đó việc nghiên cứu, tìm hiểu và thực hành công tác xã hội với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS là rất quan trọng và có tính chất cấp thiết Nhân viên công tác (NVCTXH) xã hội làm việc trong lĩnh vực này đòi hỏi phải nắm vững cơ sở lý luận về HIV; để từ đó xây dựng biện pháp can thiệp, trợ giúp cho trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS trong thực tiễn Việc điều trị, chăm sóc sức khỏe cơ bản hàng năm đối với một bệnh nhân có HIV/AIDS, thậm chí chưa kể đến các loại thuốc đặc trị, có thể tốn kém gấp từ 2 đến 3 lần tổng sản phẩm quốc nội (GD ) bình quân đầu người tại các quốc gia nghèo nhất Việc này còn tốn kém hơn nhiều lần đối với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS do bản thân các em còn nhỏ, sức đề kháng với các bệnh nhiễm trùng cơ hội kém, khả năng thất bại điều trị cao nếu như không có người lớn hoặc nhân viên y tế, xã hội chăm sóc, nhắc nhở việc uống thuốc đúng giờ Tại Việt Nam, theo chương trình hành động quốc gia bảo vệ và chăm sóc trẻ em giai đoạn 2011 - 2015, Việt Nam đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận trong lĩnh vực chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó có trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ các em vẫn chưa thoát ra khỏi hoàn cảnh của chính mình để hòa nhập xã hội, với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS lại càng rõ rệt do những rào cản về tâm lý tự ti khi bị kỳ thị, xa lánh, lý do sức khỏe và thiếu kỹ năng sống cũng là một trở ngại lớn đối với các em Theo dự báo công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em trong những năm tới đang đứng trước những khó khăn, thách thức mới Cũng như các tỉnh, thành trong cả nước, Hà Nội đang phải đối mặt với việc giải quyết các vấn đề xã hội do tốc độ đô thị hóa và kinh tế thị trường tác động, trong đó công tác chăm sóc, hỗ trợ cho trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS luôn được quan tâm đặc biệt Nhờ sự phối hợp hoạt động của các ban ngành liên quan trong việc huy động các nguồn lực công tác xã hội, sự chung tay của toàn xã hội mà trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS đang được quan tâm, chăm sóc Việc quan tâm tới trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS, trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV đang được sự quan tâm chia sẻ của toàn xã hội; Đảng và nhà nước Việt Nam đã có nhiều chủ trương chính sách, văn bản pháp luật nhằm đảm bảo cho việc ngăn chặn đại dịch và bảo vệ các quyền, 2 lợi ích chính đáng cho trẻ em chịu ảnh hưởng bởi HIV/AIDS, trong đó có các quyền cơ bản về chăm sóc và học tập Trung tâm Chữa bệnh Giáo dục Lao động Xã hội số II Hà Nội được thành lập theo Quyết định số: 1782/QĐ-U ngày 26/8/1992 của U ND thành phố Hà Nội có nhiệm vụ : Quản lý, cai nghiện, chữa bệnh giáo dục, dạy nghề tổ chức lao động sản xuất cho đối tượng là người nghiện ma túy (cả nam và nữ) gái mại dâm, gái mại dâm nghiện ma tuý Tháng 08/2001, Trung tâm được bổ sung nhiệm vụ: Tiếp nhận, chăm sóc, chữa trị và nuôi dưỡng cho trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn thành phố Hà Nội Đây cũng là một nhiệm vụ của Trung tâm được đặt ra nhằm giải quyết những vấn đề về trẻ em bị ảnh hưởng của HIV/AIDS. Hiện nay, trung tâm đang chịu trách nhiệm nuôi dưỡng cho hơn 80 trẻ nhiễm HIV Con số này sẽ không dừng lại bởi qua các phương tiện thông tin đại chúng Trung tâm Chữa bệnh Giáo dục Lao động Xã hội số II được biết đến là một địa chỉ an toàn, chăm sóc nuôi dưỡng tốt cho trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn thành phố Hà Nội và là một trung tâm có quy mô lớn nhất miền ắc, có kinh nghiệm tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng tốt nhất trên toàn miền ắc Tại trung tâm, 100% các em được đưa vào Trung tâm là những trẻ em bị bỏ rơi tại các nơi công cộng ngay từ khi mới sinh hoặc một số em đã lớn sau khi bố,mẹ, ông, bà qua đời được chuyển lên trung tâm Khi vào Trung tâm đa số các cháu có thể lực rất yếu do một số bệnh nhiễm trùng cơ hội và không được hưởng chế đố chăm sóc sức khỏe từ khi mới sinh nên đã gây j884không ít khó khăn trong công tác điều trị chăm sóc Về mặt lý luận, trẻ em là đối tượng chưa có sự phát triển đầy đủ năng lực về kiến thức, suy nghĩ và hành vi, bởi vậy các em rất dễ bị các tác động bởi môi trường xung quanh, đặc biệt là các tác động gây ảnh hưởng xấu cho các em Trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS là nhóm đối tượng rất đặc biệt, các emphải chịu rất nhiều thiệt thòi: các em không chỉ mồ côi cha mẹ, bị bỏ rơi mà còn bị kỳ thị bởi chính cộng đồng sinh sống do thiếu hiểu biết Chính vì vậy các em cần sự quan tâm đặc biệt hơn nữa của toàn thể xã hội Nhận thức được nhu cầu cần hỗ trợ của nhóm trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS. Trong bối cảnh hiện nay, Công tác xã hội với trẻ em mồ côi nhiễm 3 Thang Long University Library HIV/AIDS là lĩnh vực hoạt động khá mới mẻ ở Việt Nam cả về lý thuyết và thực hành Từ thực tiễn và lý luận nêu trên, với mong muốn tìm hiểu rõ thực trạngcác hoạt động hỗ trợ cho trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Chữa bệnh Giáo dục Lao động Xã hội số II Hà Nội, đồng thời nâng cao chất lượng chuyên môn công tác xã hội, tôi chọn đề tài nghiên cứu "Công tác xã hội với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS( Nghiên cứu tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục- Lao động - Xã hội số II Hà Nội)"để làm luận văn tốt nghiệp chuyên ngành công tác xã hội của mình tại trường Đại học Thăng Long 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.
Mục đích nghiên cứu Dựa vào những kiến thức về kỹ thuật, kỹ năng công tác xã hội đã học, áp dụng để tìm hiểu và đánh giá về thực trạng công tác xã hội đối với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS đang sinh sống tại Trung tâm Chữa bệnh GDLĐXH số II Hà Nội. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp trợ giúp cho nhóm đối tượng và nâng cao công táccông tác xã hội đối với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tìm hiểu các tài liệu liên quan đến trẻ em, trẻ nhiễm mồ côi nhiễm HIV/AIDS, - Áp dụng các kỹ năng kỹ thuật trong công tác xã hội để phục vụ cho nghiên cứu - Tìm hiểu thực trạng công tác xã hội đối với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS tại Trung tâm Chữa bệnh GDLĐXH số II Hà Nội, - Đề xuất giải pháp giúp nâng cao hiệu quả hoạt động công tác xã hội đối với trẻ em mồ côi nhiễm HIV/AIDS. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Trẻ em là một đề tài nhận được sự quan tâm đặc biệt của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu hiện nay, đặc biệt là những người làm nghiên cứu về công tác xã hội.
Trong phạm vi các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài, tôi lựa chọn nêu ra một số các nghiên cứu mang tính tiêu biểu.