Công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sinh Dược Phẩm Hera

Khóa luận kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera

• Tác giả: Trần Thị Thuý Vi
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quốc Khang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sinh Dược Phẩm Hera
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Hera

Công tác kế toán tiền lương và thuế TNCN đóng vai trò nòng cốt trong quản trị doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera, quy trình này phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa đơn vị và người lao động. Đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và phân phối dược phẩm. Do đó, lực lượng lao động bao gồm khối sản xuất, khối kinh doanh và nhân sự quản lý. Doanh nghiệp áp dụng hình thức trả lương theo thời gian kết hợp hiệu quả công việc. Kế toán viên có trách nhiệm tổng hợp bảng chấm công hàng tháng. Từ đó, bộ phận tính toán các khoản lương cơ bản, phụ cấp độc hại và tiền thưởng. Các khoản trích bảo hiểm bắt buộc gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp được tính đúng tỷ lệ. Đồng thời, kế toán xác định chính xác các khoản giảm trừ gia cảnh để tính thuế thu nhập cá nhân. Việc hạch toán tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC trên phần mềm kế toán chuyên dụng. Dữ liệu tiền lương được lưu trữ minh bạch, phục vụ kiểm toán nội bộ và thanh tra cơ quan quản lý. Quy trình hoàn thiện tạo niềm tin cho người lao động, giúp doanh nghiệp ổn định nhân sự.

1.1. Cơ sở lý luận về tiền lương và bảo hiểm bắt buộc

Tiền lương biểu thị phần thù lao bằng tiền mà doanh nghiệp trả cho người lao động. Khoản chi trả này căn cứ vào hợp đồng và kết quả công việc hoàn thành. Cơ cấu thu nhập gồm tiền lương chính, tiền lương phụ và phụ cấp nghề nghiệp. Song song với tiền lương, doanh nghiệp thực hiện trích nộp các quỹ bảo hiểm bắt buộc. Các khoản trích gồm bảo hiểm xã hội 17,5%, bảo hiểm y tế 3% và bảo hiểm thất nghiệp 1%. Người lao động đóng góp tương ứng 8% bảo hiểm xã hội, 1,5% bảo hiểm y tế và 1% bảo hiểm thất nghiệp. Kinh phí công đoàn 2% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của công ty. Kế toán sử dụng tài khoản 334 và tài khoản 338 để hạch toán chi tiết. Việc trích đúng tỷ lệ bảo đảm tính hợp pháp của chi phí nhân công.

1.2. Đặc thù hạch toán thuế TNCN ngành dược phẩm

Thuế thu nhập cá nhân là loại thuế trực thu tính trên phần thu nhập chịu thuế của người lao động. Tại đơn vị dược phẩm Hera, cơ cấu nhân sự đa dạng dẫn đến nhiều biểu mẫu khấu trừ khác nhau. Nhân viên ký hợp đồng lao động trên ba tháng áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần. Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân là 11 triệu đồng mỗi tháng. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc hợp pháp là 4,4 triệu đồng mỗi tháng. Đối với lao động thời vụ dưới ba tháng, kế toán thực hiện khấu trừ 10% trên tổng thu nhập từ hai triệu đồng. Các khoản tiền ăn ca, trang phục được miễn thuế trong định mức quy định. Kế toán lập tờ khai thuế định kỳ và thực hiện quyết toán thuế cuối năm.

II. Thực trạng kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Hera

Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera đã thiết lập quy trình tính lương tương đối hoàn chỉnh. Bộ phận nhân sự kết hợp bộ phận kế toán để xử lý dữ liệu hàng tháng. Tuy nhiên, quá trình vận hành thực tế vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Việc chấm công tại xưởng sản xuất đôi khi xảy ra sai sót do thao tác thủ công. Bảng tổng hợp làm thêm giờ chưa tích hợp tự động với phần mềm tính lương. Do đó, kế toán mất nhiều thời gian kiểm tra chéo dữ liệu đầu vào. Cách phân bổ chi phí nhân công giữa các phân xưởng còn mang tính bình quân. Doanh nghiệp chưa phản ánh chi tiết năng suất thực tế của từng tổ máy. Về phương diện thuế thu nhập cá nhân, hồ sơ đăng ký người phụ thuộc còn cập nhật chậm trễ. Một số nhân viên chưa nộp mã số thuế kịp thời khi bắt đầu làm việc. Tình trạng này gây khó khăn cho việc áp dụng giảm trừ gia cảnh đúng kỳ tính thuế. Công tác lập báo cáo quyết toán năm vì thế chịu áp lực dồn ứ khối lượng lớn.

2.1. Hạn chế trong khâu ghi nhận và phân bổ tiền lương

Quy trình luân chuyển chứng từ tiền lương tại Hera còn tồn tại điểm nghẽn. Bảng chấm công giấy tại các phân xưởng sản xuất viên nén thường gửi muộn về phòng kế toán. Sự chậm trễ này làm kéo dài thời gian lập bảng thanh toán tiền lương. Ngoài ra, việc hạch toán lương bộ phận bán hàng chưa tách bạch rõ ràng giữa lương cơ bản và thưởng doanh số. Tiền thưởng hoa hồng quý đôi khi hạch toán gộp vào chi phí quản lý doanh nghiệp. Việc phân loại sai lệch này làm sai lệch tỷ trọng giá thành sản phẩm dược phẩm. Doanh nghiệp cần cơ chế kiểm soát nội bộ chặt chẽ hơn để đối chiếu giờ công và định mức lao động.

2.2. Khó khăn khi kê khai và quyết toán thuế TNCN

Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân tại công ty phát sinh rào cản do biến động lao động. Lực lượng cộng tác viên thị trường thay đổi thường xuyên trong năm. Việc thu thập chứng minh nhân dân và cam kết thu nhập mẫu 08 gặp nhiều trở ngại. Nhiều cá nhân có thu nhập vãng lai nhưng không làm cam kết khấu trừ thuế. Doanh nghiệp buộc phải khấu trừ 10% tạm tính, dẫn đến khiếu nại từ người lao động. Bên cạnh đó, hệ thống chứng từ khấu trừ thuế điện tử chưa đồng bộ hoàn toàn với cơ quan thuế địa phương. Kế toán phải rà soát thủ công danh sách người lao động ủy quyền quyết toán thay, gây tốn kém thời gian.

III. Giải pháp kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Hera

Để khắc phục hạn chế, Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera cần thực hiện các giải pháp đồng bộ. Trước hết, doanh nghiệp cần hiện đại hóa hệ thống quản lý nhân sự và chấm công. Việc áp dụng máy chấm công vân tay hoặc nhận diện khuôn mặt giúp ghi nhận dữ liệu chính xác. Dữ liệu này cần kết nối trực tiếp với phần mềm kế toán tài chính. Thứ hai, kế toán cần chuẩn hóa quy trình phân bổ chi phí lao động cho từng sản phẩm. Doanh nghiệp nên tách riêng chi phí nhân công trực tiếp và chi phí nhân công quản lý. Thứ ba, phòng kế toán cần phối hợp bộ phận nhân sự để số hóa toàn bộ hồ sơ giảm trừ gia cảnh. Nhân viên mới phải nộp đầy đủ mã số thuế và hồ sơ người phụ thuộc trong tháng đầu tiên. Thứ tư, công ty cần tổ chức các buổi tập huấn quy định thuế mới cho đội ngũ kế toán. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các phòng ban giúp dòng thông tin luôn thông suốt. Các biện pháp này giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả tài chính.

3.1. Ứng dụng phần mềm tự động hóa tính lương

Số hóa quy trình tiền lương là hướng đi tất yếu của doanh nghiệp dược phẩm. Hera cần tích hợp mô-đun tiền lương trên nền tảng ERP hiện hành. Hệ thống tự động trích xuất giờ công làm việc từ cổng kiểm soát an ninh. Phần mềm tự động áp dụng công thức tính lương ngoài giờ, phụ cấp ca đêm và thưởng năng suất. Bảng thanh toán lương sẽ được kết xuất tự động sau khi đối soát xong. Cách làm này giảm thiểu sai sót do nhập liệu tay đến mức tối đa. Thời gian xử lý bảng lương rút ngắn từ ba ngày xuống còn vài giờ. Kế toán trưởng dễ dàng duyệt bảng lương trực tuyến trước khi gửi lệnh ngân hàng.

3.2. Chuẩn hóa quy trình kê khai thuế điện tử

Công ty cần xây dựng kho dữ liệu điện tử quản lý thuế thu nhập cá nhân. Mỗi nhân viên được cấp tài khoản để chủ động nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc. Kế toán kiểm tra tính hợp lệ của giấy khai sinh và giấy xác nhận trực tuyến. Việc đồng bộ mã định danh cá nhân với mã số thuế giúp giảm thiểu thủ tục hành chính. Hệ thống hỗ trợ tự động tính toán số thuế tạm nộp hàng quý theo luật định. Đến kỳ quyết toán cuối năm, phần mềm tự động xuất tờ khai 05/QTT-TNCN kèm bảng kê chi tiết. Quy trình số hóa bảo đảm doanh nghiệp luôn nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn quy định.

IV. Kết luận về kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Hera

Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và thuế TNCN mang lại lợi ích thiết thực cho Hera. Hệ thống tiền lương minh bạch là động lực thúc đẩy năng suất lao động trong công ty. Người lao động an tâm cống hiến khi quyền lợi được bảo đảm chính xác. Về phương diện pháp lý, việc trích nộp bảo hiểm và thuế đúng hạn giúp loại trừ nguy cơ xử phạt hành chính. Doanh nghiệp duy trì uy tín vững chắc trước các đối tác kinh doanh và cơ quan thuế. Về góc độ tài chính, số liệu nhân công chuẩn xác hỗ trợ ban giám đốc định giá thành thuốc cạnh tranh. Việc hạch toán khoa học cung cấp thông tin kịp thời cho các quyết định đầu tư mở rộng quy mô. Doanh nghiệp cần tiếp tục duy trì tinh thần đổi mới và cải tiến quy trình kế toán. Đầu tư vào con người và công nghệ luôn là nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Đây là bài học quản trị kinh nghiệm giá trị cho các doanh nghiệp sản xuất cùng ngành.

4.1. Đánh giá hiệu quả sau khi tối ưu hóa kế toán

Hiệu quả tài chính và quản trị nhân sự cải thiện rõ rệt sau khi hoàn thiện quy trình. Tỷ lệ sai sót trong tính lương giảm xuống dưới mức 0,5%. Thời gian lập bảng kê thuế và khấu trừ bảo hiểm hàng tháng diễn ra nhanh chóng. Tình trạng khiếu nại về tiền lương và trợ cấp ca kíp không còn xuất hiện. Dòng tiền chi trả lương được dự báo trước chính xác, hỗ trợ công tác cân đối vốn lưu động. Doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí hành chính và chi phí phạt chậm nộp thuế. Báo cáo tài chính phản ánh trung thực kết quả kinh doanh của công ty Sinh Dược Phẩm Hera.

4.2. Bài học kinh nghiệm áp dụng cho doanh nghiệp dược

Doanh nghiệp dược phẩm cần chú trọng xây dựng quy chế lương thưởng minh bạch ngay từ đầu. Hợp đồng lao động cần quy định rõ mức lương đóng bảo hiểm và các khoản phụ cấp kỹ thuật. Kế toán viên phải luôn chủ động cập nhật các thông tư mới về thuế và tiền lương. Việc gắn kết trách nhiệm giữa phòng nhân sự và phòng tài chính kế toán là yếu tố then chốt. Sự phối hợp chặt chẽ ngăn ngừa rủi ro sai sót chứng từ khấu trừ tại nguồn. Cuối cùng, việc ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý chứng từ thuế giúp nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sinh Dược Phẩm Hera" được thực hiện bởi sinh viên Trần Thị Thuý Vi (Mã sinh viên: 20K4050609), dưới sự hướng dẫn của TS. Phạm Quốc Khang, thuộc Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế (bảo vệ năm 2024).

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả đặt vấn đề trong điều kiện nền kinh tế thị trường có sự biến động của thị trường lao động cùng yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị nhân sự. Tiền lương vừa đóng vai trò là nguồn thu nhập chủ yếu đảm bảo đời sống người lao động, vừa là một yếu tố chi phí trực tiếp cấu thành giá thành sản phẩm và ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp. Song song với tiền lương, các khoản trích theo lương (Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp, Kinh phí công đoàn) và thuế thu nhập cá nhân (thuế TNCN) là những nghĩa vụ tài chính bắt buộc theo quy định pháp luật. Việc tổ chức công tác kế toán tiền lương và thuế TNCN chính xác, minh bạch là yêu cầu thiết thực tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera nhằm bảo đảm quyền lợi người lao động, kiểm soát chi phí hoạt động và tuân thủ các quy định hiện hành.

Khóa luận xác định mục tiêu nghiên cứu tổng quát là tìm hiểu và đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera. Trên cơ sở đó, ba mục tiêu nghiên cứu cụ thể được xác lập:

1. Tổng hợp, hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân trong các doanh nghiệp.
2. Đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera.
3. Đưa ra một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera. Phạm vi nghiên cứu về không gian được giới hạn tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera, địa chỉ tại Lô A17, Khu công nghiệp Tứ Hạ, Phường Tứ Hạ, Thị xã Hương Trà, Tỉnh Thừa Thiên Huế. Phạm vi thời gian thu thập dữ liệu tài chính phục vụ đánh giá tổng quát bao gồm ba năm tài chính (2020, 2021, 2022); dữ liệu nghiên cứu chuyên sâu về thực trạng hạch toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân được khảo sát vào kỳ kế toán tháng 01 năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về khung lý thuyết và cơ sở pháp lý, tác giả hệ thống hóa các khái niệm, quy định pháp luật liên quan đến tiền lương, trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân:

• Tiền lương được nghiên cứu dưới góc độ bản chất kinh tế theo học thuyết Mác - Lênin và định nghĩa pháp lý tại Điều 90 Bộ luật Lao động năm 2019. Các nguyên tắc, hình thức trả lương được trích dẫn theo Điều 94, 95, 96, 98 và Điều 105 Bộ luật Lao động năm 2019; hình thức lương khoán được xác định theo Điểm c Khoản 1 Điều 54 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP.
• Các khoản trích theo lương căn cứ trên các văn bản quy phạm pháp luật: Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (Điều 3, 26, 27, 28, 31, 39, 54, 82, 85, 86, 87); Thông tư số 59/2015/TT-BLĐTBXH; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế số 46/2014/QH13; Khoản 4 Điều 3 Luật Việc làm năm 2013; Nghị định số 191/2013/NĐ-CP, Nghị định số 88/2015/NĐ-CP và Hướng dẫn số 2212/HD-TLĐ về kinh phí công đoàn; Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 01/7/2021 của Chính phủ.
• Thuế thu nhập cá nhân căn cứ Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh (11 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc). Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng gồm 7 bậc từ 5% đến 35%.
• Hệ thống kế toán áp dụng Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, bao gồm tài khoản 334 (Phải trả người lao động, chi tiết TK 3341, TK 3348), tài khoản 338 (Phải trả, phải nộp khác, chi tiết TK 3382, TK 3383, TK 3384, TK 3386) và tài khoản 3335 (Thuế thu nhập cá nhân); các chứng từ kế toán theo mẫu 01-LĐTL, 02-LĐTL, 05-LĐTL, C65-hd, 04-LĐTL, 11-LĐTL, tờ khai thuế mẫu 05/KK-TNCN và 05/QTT-TNCN.

Bảng tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương áp dụng từ ngày 01/10/2022 được khóa luận tổng hợp cụ thể:

Đối tượng trích nộp	BHXH (%)	BHYT (%)	KPCĐ (%)	BHTN (%)	Tổng tỷ lệ (%)
Doanh nghiệp chịu (tính vào chi phí)	17,5	3,0	2,0	1,0	23,5
Người lao động chịu (trừ vào lương)	8,0	1,5	0,0	1,0	10,5
Tổng cộng	25,5	4,5	2,0	2,0	34,0

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả vận dụng các phương pháp:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập thông tin từ văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực kế toán, website của doanh nghiệp, báo cáo tài chính và các khóa luận tốt nghiệp lưu trữ.
• Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Quan sát và trao đổi với cán bộ nhân viên, nhân viên kế toán tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera nhằm làm rõ quy trình xử lý thực tế.
• Phương pháp mô tả: Phản ánh chi tiết trình tự xử lý, ghi chép sổ sách và luân chuyển chứng từ kế toán lao động, tiền lương và thuế TNCN tại doanh nghiệp.
• Phương pháp phân tích và so sánh: Sử dụng số liệu kế toán giai đoạn 2020 - 2022 để đối chiếu các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, đồng thời đánh giá biến động lao động và tiền lương qua các kỳ kế toán.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và thuế TNCN trong doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết nền tảng về lao động, tiền lương và nghĩa vụ thuế:

• Phân tích bản chất kinh tế của tiền lương dưới góc độ chi phí sản xuất của doanh nghiệp và thu nhập của người lao động; làm rõ ba chức năng cơ bản của tiền lương gồm: chức năng đòn bẩy cho hoạt động sản xuất kinh doanh, chức năng kích thích người lao động, và chức năng tái sản xuất sức lao động.
• Trình bày quỹ tiền lương, cơ cấu thành phần quỹ lương (lương thời gian, lương sản phẩm, lương khoán, lương ngừng sản xuất, tiền ăn ca, phụ cấp, tiền thưởng thường xuyên) và phân loại quỹ lương thành lương chính và lương phụ.
• Hệ thống hóa các hình thức chi trả tiền lương trong doanh nghiệp: trả lương theo thời gian (lương tháng, tuần, ngày, giờ, làm thêm giờ theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019); trả lương theo sản phẩm (sản phẩm trực tiếp, sản phẩm gián tiếp, sản phẩm có thưởng, sản phẩm lũy tiến); trả lương khoán và trả lương theo doanh thu.
• Làm rõ cơ chế trích lập, nguồn hình thành và mục đích sử dụng các quỹ: Bảo hiểm xã hội (ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động), Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp và Kinh phí công đoàn theo từng giai đoạn áp dụng quy định pháp luật.
• Trình bày cơ chế tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công: đối tượng nộp thuế (cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú), các khoản thu nhập chịu thuế, thu nhập tính thuế, các khoản giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc và biểu thuế lũy tiến từng phần 7 bậc.
• Mô tả phương pháp hạch toán tổng hợp tiền lương, trích theo lương và thuế TNCN trên các tài khoản 334, 338, 3335 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera

Chương 2 phản ánh thông tin đơn vị thực tập và đi sâu vào nghiệp vụ kế toán tiền lương phát sinh thực tế:

• Giới thiệu Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera (Hera Biopharm): Thành lập năm 2012 trên cơ sở sáp nhập Công ty TNHH Hiền Vĩ Pharma và Công ty TNHH Minh Hiền Pharma Tracing. Đến năm 2017, công ty xây dựng nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP-WHO với hai dây chuyền sản xuất (dây chuyền non beta-lactam và dây chuyền ung bướu), máy móc nhập khẩu từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ; được Bộ Y tế cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh Dược vào tháng 11/2017.
• Cơ cấu tổ chức: Công ty quản lý 145 nhân sự phân bổ tại 11 phòng ban. Bộ máy kế toán gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán công nợ và thuế, Kế toán tiền lương, Kế toán ngân hàng. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, niên độ kế toán từ 1/1 đến 31/12, tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, giá xuất kho theo phương pháp đích danh, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và xử lý chứng từ trên phần mềm MISA.

Bảng phân tích biến động tài sản và nguồn vốn của công ty giai đoạn 2020 - 2022 (trích từ Bảng 2.1 của khóa luận):

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2020 (triệu VNĐ)	Năm 2021 (triệu VNĐ)	Năm 2022 (triệu VNĐ)	Biến động 2021/2020 (%)	Biến động 2022/2021 (%)
A. Tài sản ngắn hạn	131.822	110.281	135.006	-16,34	+22,42
- Tiền và tương đương tiền	304	4.562	12.845	+1400,66	+181,57
- Phải thu ngắn hạn	74.678	58.720	55.601	-21,37	-5,31
- Hàng tồn kho	55.094	45.253	51.190	-17,86	+13,12
- Tài sản ngắn hạn khác	1.747	1.746	15.369	-0,06	+780,24
B. Tài sản dài hạn	196.428	196.690	339.694	+0,13	+72,71
- Tài sản cố định	191.361	175.342	180.496	-8,37	+2,94
- Tài sản dở dang dài hạn	2.135	18.415	154.044	+762,53	+736,51
- Đầu tư tài chính dài hạn	1.000	1.000	1.000	0,00	0,00
- Tài sản dài hạn khác	1.932	1.932	5.154	0,00	+166,77
TỔNG CỘNG TÀI SẢN	328.250	306.971	474.700	-6,48	+54,64
A. Nợ phải trả	147.925	132.706	266.518	-10,29	+100,83
- Nợ ngắn hạn	97.509	82.289	166.980	-15,61	+102,92
- Nợ dài hạn	50.417	50.417	99.538	0,00	+97,43
B. Vốn chủ sở hữu	180.324	174.265	208.182	-3,36	+19,46
TỔNG CỘNG NGUỒN VỐN	328.250	306.971	474.700	-6,48	+54,64

• Thực trạng hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tháng 01/2022: Tác giả khảo sát quy trình quản lý lao động, bảng chấm công, phiếu lương, bảng thanh toán tiền lương tại các bộ phận (minh họa tại Phòng Tài chính – Kế toán và Phòng Cơ điện), phiếu chi thanh toán tiền lương đợt 1 tháng 01/2022; hạch toán chi phí tiền lương qua TK 334.
• Thực trạng kế toán các khoản trích theo lương: Phản ánh việc trích lập các quỹ BHXH, BHYT, BHTN và kinh phí công đoàn theo tỷ lệ quy định; trình bày việc ghi chép sổ chi tiết TK 3383, sổ chi tiết TK 3384, sổ chi tiết TK 3386; lập danh sách chi trả chế độ thai sản cho người lao động.
• Thực trạng kế toán thuế TNCN: Mô tả quy trình lập tờ khai khấu trừ, thu thập chứng từ giảm trừ gia cảnh, việc khấu trừ thuế TNCN của nhân viên và hạch toán vào sổ chi tiết TK 3335.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera

Chương 3 đưa ra các đánh giá và định hướng hoàn thiện:

• Đánh giá chung: Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera xây dựng được mô hình quản lý tập trung, bộ máy kế toán chuyên môn hóa với 4 vị trí nghiệp vụ rõ ràng, áp dụng phần mềm kế toán MISA giúp tự động hóa nhiều khâu tính toán, chi trả tiền lương và trích nộp bảo hiểm đúng thời hạn, bảo đảm quyền lợi cơ bản của người lao động.
• Chỉ ra các mặt hạn chế trong công tác kế toán: Thủ tục luân chuyển chứng từ chấm công, bảng thanh toán lương giữa các phòng ban còn có độ trễ; công tác đối chiếu số liệu trích nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thủ tục khấu trừ thuế TNCN trong một số thời điểm chưa thật sự đồng bộ.
• Đề xuất các giải pháp: Hoàn thiện quy trình luân chuyển và kiểm soát chứng từ kế toán tiền lương; khai thác chuyên sâu hơn các tính năng quản lý nhân sự - tiền lương trên phần mềm MISA; rà soát việc cập nhật các chính sách thuế TNCN mới nhằm đảm bảo tính chính xác khi quyết toán thuế; điều chỉnh thang bảng lương và chính sách đãi ngộ nhằm gắn kết hiệu quả làm việc với thu nhập của người lao động.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn với dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở pháp lý và lý luận về kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân theo Bộ luật Lao động 2019, Thông tư 200/2014/TT-BTC, Luật BHXH 2014 và Luật Thuế TNCN.
• Mô tả toàn diện thực trạng tổ chức bộ máy kế toán (4 nhân sự) và đặc điểm lao động (145 nhân sự thuộc 11 phòng ban) tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera.
• Phản ánh trung thực bức tranh tài chính 3 năm (2020 - 2022) của đơn vị: Tổng tài sản đạt 474.700 triệu đồng năm 2022; chỉ ra biến động lớn ở khoản mục tài sản dở dang dài hạn (tăng từ 2.135 triệu đồng năm 2020 lên 154.044 triệu đồng năm 2022 do đầu tư cơ sở hạ tầng, mở rộng nhà máy đạt chuẩn GMP-WHO).
• Tái hiện quy trình lập chứng từ, luân chuyển sổ sách kế toán tiền lương (TK 334), các khoản trích theo lương (TK 3383, 3384, 3386) và thuế TNCN (TK 3335) qua hồ sơ thực tế tháng 01 năm 2022.
• Đề xuất các nhóm giải pháp mang tính ứng dụng thực tiễn, hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình luân chuyển chứng từ và nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm MISA.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Theo tự nhận định của tác giả, nghiên cứu còn hạn chế về năng lực và kinh nghiệm thực tế của sinh viên thực tập.
• Về phạm vi dữ liệu, phần khảo sát thực trạng hạch toán chi tiết bảng lương, các khoản trích theo lương và thuế TNCN mới chỉ tập trung vào một kỳ kế toán điển hình (tháng 01 năm 2022) tại một số phòng ban mẫu, chưa bao quát toàn bộ diễn biến tiền lương trong cả năm tài chính hay các năm tiếp theo.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi khảo sát kế toán tiền lương và chi phí nhân công trên toàn bộ chu kỳ 12 tháng của năm tài chính để đánh giá đầy đủ tính biến động theo mùa vụ sản xuất dược phẩm.
• Nghiên cứu sâu hơn mối quan hệ giữa chi phí tiền lương trực tiếp với giá thành sản phẩm dược phẩm sản xuất theo tiêu chuẩn GMP-WHO.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tham khảo phương pháp xây dựng một đề tài khóa luận hoàn chỉnh về phần hành kế toán tiền lương, trích theo lương và thuế TNCN theo chế độ Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp sản xuất: Tham khảo mô hình phân công bộ máy kế toán tinh gọn (4 nhân sự), quy trình ghi chép sổ chi tiết tài khoản 334, 338, 3335 và cách xử lý số liệu tiền lương trên phần mềm MISA.
• Phần đáng tham khảo nhất của văn bản là hệ thống bảng phân tích tài chính giai đoạn 2020 - 2022 và các biểu mẫu chứng từ kế toán thực tế (bảng lương phòng ban, phiếu chi, sổ chi tiết bảo hiểm, sổ chi tiết thuế TNCN).

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera được thành lập khi nào và có năng lực sản xuất dược phẩm ra sao?
Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera (Hera Biopharm) được thành lập năm 2012 trên cơ sở sáp nhập Công ty TNHH Hiền Vĩ Pharma và Công ty TNHH Minh Hiền Pharma Tracing. Năm 2017, công ty hoàn thành nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP-WHO với 2 dây chuyền sản xuất: dây chuyền non beta-lactam và dây chuyền ung bướu, trang bị máy móc nhập khẩu từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ; được Bộ Y tế cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh Dược vào tháng 11/2017.

2. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera được tổ chức như thế nào?
Bộ máy kế toán của công ty gồm 4 nhân sự, hoạt động theo mô hình trực tuyến - chức năng, bao gồm: Kế toán trưởng (phụ trách chung và lập báo cáo tài chính), Kế toán công nợ và thuế, Kế toán tiền lương, và Kế toán ngân hàng. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC và hạch toán trên phần mềm MISA.

3. Khóa luận ghi nhận tỷ lệ trích các khoản theo lương áp dụng từ ngày 01/10/2022 là bao nhiêu?
Tổng tỷ lệ trích nộp là 34% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Trong đó, doanh nghiệp chịu 23,5% (BHXH 17,5%, BHYT 3%, KPCĐ 2%, BHTN 1%) và tính vào chi phí sản xuất kinh doanh; người lao động chịu 10,5% (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) trừ trực tiếp vào tiền lương.

4. Quy mô tài sản và nguồn vốn của Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera biến động như thế nào qua 3 năm 2020 - 2022?
Tổng tài sản và nguồn vốn năm 2020 đạt 328.250 triệu đồng, năm 2021 giảm 6,48% xuống còn 306.971 triệu đồng, sau đó tăng mạnh 54,64% vào năm 2022 lên mức 474.700 triệu đồng. Đáng chú ý, tài sản dở dang dài hạn tăng mạnh từ 2.135 triệu đồng (2020) lên 18.415 triệu đồng (2021) và đạt 154.044 triệu đồng (2022) do công ty mở rộng đầu tư cơ sở hạ tầng. Nợ phải trả năm 2022 cũng tăng lên 266.518 triệu đồng so với mức 132.706 triệu đồng của năm 2021.

5. Mức giảm trừ gia cảnh thuế TNCN được khóa luận trích dẫn áp dụng theo quy định nào?
Khóa luận căn cứ Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 để xác định mức giảm trừ gia cảnh: mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm); mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Thuý Vi đã phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH Sinh Dược Phẩm Hera trong bối cảnh doanh nghiệp sản xuất dược phẩm đạt chuẩn GMP-WHO. Tác giả đã kết nối lý luận với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và số liệu thực tế tại đơn vị trong giai đoạn 2020 - 2022. Dù phạm vi nghiên cứu chi tiết về tiền lương tập trung chủ yếu vào kỳ kế toán tháng 01 năm 2022, khóa luận đã cung cấp nguồn tài liệu tham khảo cụ thể về mặt chứng từ, sổ sách và phương pháp hạch toán cho sinh viên chuyên ngành kế toán cũng như các nhà nghiên cứu thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ THUẾ TNCN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Một số vấn đê lý luận vê tiên lương, cac khoản trích theo lương, thuế TNCN. Một số vấn đề lý luận về tiền lương 1. Khái niệm và bản chất của tiền lương - Theo quy định tại Điều 90, Bộ luật lao động năm 2019, tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác (nếu có).

Trong đó, mức lượng theo công việc, chức danh phải cao hơn mức lương tối thiểu vùng. Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tiền lương là một phần thu nhập quốc dân biểu hiện bằng tiền mà người lao động nhận được để bù đắp cho lao động đã bỏ ra tuỳ theo số lượng và chất lượng của người lao động đó. Như vậy tiền lương là một phần giá trị mới sáng tạo ra được phân phối cho người lao động để tái sản xuất sức lao động của mình. Vì người lao động trong quá trình tham gia sản xuất phải hao phí một lương sức lao động nhất định và sau đó phải được bù đắp bằng việc sử dụng tư liệu tiêu dùng.

- Theo chủ nghĩa xã hội tiền lương là một bộ phận của thu nhập quốc dân được Nhà nước phân phối cho người lao động vì thế nó chịu ảnh hưởng của một loạt nhân tố: Trình độ phát triển sản xuất, quan hệ giữa tích luỹ và tiêu dùng trong từng thời kỳ và chính sách của Nhà nước thực hiện các nhiệm vụ kinh tế chính trị trong thời kỳ đó. Như vậy tiền lương của người lao động còn phụ thuộc vào hoàn cảnh kinh tế xã hội của Đất nước. Một nền kinh tế còn nghèo nàn lạc hậu, các phương tiện sản xuất chưa tiên tiến, trình độ lao động chưa cao, hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp thì tiền lương chưa thể cao được. Mặt khác, lúc đó thu nhập quốc dân chưa đủ để đáp nhu cầu cao về tiền lương của toàn xã hội.

Như ta biết thu nhập quốc dân phụ thuộc vào hai yếu tố đó là: Số lượng lao động trong khu vực sản xuất vật chất và năng suất lao động bình quân của khối sản xuất vật chất. Vì vậy, tiền lương chỉ được tăng lên trên cơ sở tăng số lượng lao động trong khu vực sản xuất và tăng năng suất lao động của khối này. 5 Tiền lương có bản chất là giá cả sức lao động, được hình thành trên cơ sở giá trị sức lao động thông qua sự thoả thuận giữa người có sức lao động và người sử dụng lao động. Tiền lương biểu hiện bằng tiền và được ấn định bằng thỏa thuận hoặc pháp luật quốc gia.

Chức năng, vai trò và ý nghĩa của tiền lương a) Chức năng của tiền lương - Chức năng đòn bẩy cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tiền lương luôn đi cùng với lợi ích của người lao động. Nó là động lực kích thích khả năng lực sáng tạo và ý thức lao động để từ đó thúc đẩy tăng năng suất lao động. Do đó, tiền lương một mặt gắn liền với lợi ích thực tế của người lao động và mặt khác nó đề cao vị trí của người lao động trong doanh nghiệp.

Bởi vậy, khi được hưởn mức lương thoả đáng với công sức người lao động bỏ ra, công tác trả lương của doanh nghiệp công bằng, hợp lý sẽ tạo động lực thúc đẩy quá trình sản xuất và từ đó tăng năng suất lao động sẽ tăng, chất lượng sản phẩm cũng sẽ được nâng cao, kéo theo doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp không ngừng tăng lên góp phần phát triển doanh nghiệp. - Chức năng kích thích người lao động Thực hiện tốt và hợp lý mối quan hệ trong việc trả lương không chỉ mang lại nhiều nguồn lợi cho doanh nghiệp mà còn đem lại ích cho người lao động, khuyến khích họ tăng năng suất trong lao động sản xuất. Khi lợi nhuận của doanh nghiệp tăng lên thì nguồn phúc lợi trong doanh nghiệp sẽ phát triển, từ đó bổ sung thêm nguồn thu nhập cho người lao động, tạo ra động lực cho lao động, làm tăng khả năng gắn kết giữa người lao động với doanh nghiệp. - Chức năng tái sản xuất sức lao động Tiền lương là nguồn thu nhập chính của người lao động, nuôi sống bản thân và gia đình của họ.

Tiền lương càng tăng lên sẽ đảm bảo cho đời sống vật chất và văn hóa giáo dục xã hội của người lao động cũng được tăng lên và do đó tái tạo sức lao động cho xã hội. Thực hiện đúng đắn chế độ tiền lương đối với người lao động cùng sự đãi ngộ thỏa đáng với họ sẽ giúp cho doanh nghiệp có một nguồn lao động ổn định nhất là đối với những nghề mà lao động có tính chất truyền thống đối với các vùng chuyên canh hoặc khai thác lâu dài như trồng cao su, khai thác than đá…. 6 b) Vai trò và ý nghĩa của tiền lương Tiền lương mang một ý nghĩa cơ bản đó là nguồn thu nhập chủ yếu của người lao động. Ngoài phần tiền lương chính mà người sử dụng lao động và người lao động đã thỏa thuận trước đó thì người lao động còn được hưởng một số nguồn thu nhập khác như: Trợ cấp Bảo hiểm xá hội, tiền thưởng, tiền ăn ca… - Đối với người lao động: Tiền lương có ý nghĩa quan trọng đối với người lao động vì nó không chỉ đảm bảo cuộc sống ổn định hàng ngày mà còn thể hiện sự công bằng và công nhận về đóng góp lao động.

Mức lương hợp lý giúp tạo động lực và cam kết làm việc, đồng thời cung cấp cơ hội phát triển cá nhân, giáo dục và an sinh xã hội. Ngoài ra, tiền lương cao cũng tạo ra khả năng tài chính để người lao động thực hiện kế hoạch cho tương lai, đảm bảo an toàn và ổn định trong các khía cạnh cuộc sống và sức khỏe. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khía cạnh vật chất mà còn tăng cường sự tự tin và hài lòng trong công việc, giữ chân nhân sự và xây dựng mối quan hệ tích cực trong tổ chức lao động. - Đối với doanh nghiệp: Tiền lương đóng vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp vì nó không chỉ là một khoản chi phí nhân sự, mà còn là yếu tố quyết định sự hài lòng và hiệu suất lao động.

Mức lương hợp lý giúp thu hút và giữ chân nhân sự có tay nghề cao, đồng thời tạo ra môi trường làm việc tích cực và động viên nhân viên. Chính sách lương công bằng và minh bạch giúp doanh nghiệp duy trì mối quan hệ lao động tích cực, giảm rủi ro nhân sự và tạo sự ổn định trong tổ chức. Ngoài ra, mức lương cũng ảnh hưởng đến hiệu suất và sự cam kết của nhân viên, góp phần vào sự phát triển và thành công toàn diện của doanh nghiệp - Đối với xã hội: Mức lương công bằng và hợp lý giúp đảm bảo sự công bằng và tăng cường đồng thuận trong cộng đồng. Nó không chỉ là nguồn thu nhập giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của cá nhân và gia đình mà còn đóng góp vào sự ổn định kinh tế xã hội.

Mức lương cũng ảnh hưởng đến mức sống trung bình trong xã hội, tạo ra sự cân bằng. Khi mọi người có mức lương tốt, họ có khả năng chi tiêu và đầu tư, giúp kích thích nền kinh tế. Các nhân tố ảnh hưởng đến tiền lương - Pháp luật : Các yếu tố pháp lý là một sự cân nhắc đáng kể khi xác định mức lương của một nhân viên. Ở nhiều quốc gia, có luật và quy định chi phối mức lương 7 tối thiểu phải trả cho người lao động.

Người sử dụng lao động phải tuân thủ các luật này và đảm bảo rằng họ trả lương cho nhân viên ít nhất bằng mức lương tối thiểu. - Thị trường lao động : Trong một thị trường lao động chặt chẽ, nơi có nhiều cơ hội việc làm hơn so với các ứng viên đủ điều kiện, người sử dụng lao động có thể cần đưa ra mức lương cao hơn để thu hút và giữ chân các nhân tài hàng đầu. - Tính chất công việc : Một số công việc đòi hỏi nhiều kỹ năng, kiến thức và nỗ lực thể chất hơn những công việc khác. Những công việc yêu cầu giáo dục hoặc đào tạo nhiều hơn thường trả lương cao hơn những công việc yêu cầu ít - Tình hình tài chính của công ty : Nguồn lực tài chính của công ty là một yếu tố quyết định quan trọng về số tiền công ty có thể trả cho nhân viên của mình.

Một công ty đang hoạt động tốt và có tình hình tài chính ổn định sẽ có nhiều khả năng cung cấp mức lương và lợi ích tốt hơn cho nhân viên của mình. - Trình độ học vấn : Nhân viên có trình độ học vấn cao hơn có xu hướng nhận được mức lương cao hơn. Người sử dụng lao động thường sử dụng nền tảng giáo dục của nhân viên như một chỉ số về kiến thức, kỹ năng và khả năng của họ. Nguyên tắc, yêu cầu tính lương và chi trả lương cho người lao động.

Điều 94, Bộ luật Lao động 2019 ( hiệu lực thi hành ngày 01/01/2021) quy định nguyên tắc trả lương như sau : 1. Người sử dụng lao động phải trả lương trực tiếp, đầy đủ, đúng hạn cho người lao động. Trường hợp người lao động không thể nhận lương trực tiếp thì người sử dụng lao động có thể trả lương cho người được người lao động ủy quyền hợp pháp. Người sử dụng lao động không được hạn chế hoặc can thiệp vào quyền tự quyết chi tiêu lương của người lao động; không được ép buộc người lao động chi tiêu lương vào việc mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ của người sử dụng lao động hoặc của đơn vị khác mà người sử dụng lao động chỉ định.

Điều 95, Bộ luật Lao động 2019 quy định về Trả lương như sau : 1. Người sử dụng lao động trả lương cho người lao động căn cứ vào tiền lương đã thỏa thuận, năng suất lao động và chất lượng thực hiện công việc. Tiền lương ghi trong hợp đồng lao động và tiền lương trả cho người lao động bằng tiền Đồng Việt Nam, trường hợp người lao động là người nước ngoài tại Việt Nam thì có thể bằng ngoại tệ. Mỗi lần trả lương, người sử dụng lao động phải thông báo bảng kê trả lương 8 cho người lao động, trong đó ghi rõ tiền lương, tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, nội dung và số tiền bị khấu trừ (nếu có).