Luận văn: Ảnh hưởng chuyển đổi đất nông nghiệp đến đời sống và việc làm người dân

Luận văn phân tích tác động của việc chuyển đổi đất nông nghiệp đến đời sống, việc làm người dân. Đề xuất giải pháp đảm bảo sinh kế bền vững sau thu hồi đất.

• Tác giả: Trần Đình Thái
• Người hướng dẫn: Pgs. Huỳnh Văn Chương
• Trường học: Đại học Nông Lâm Huế
• Chuyên ngành: Tài nguyên đất và Môi trường nông nghiệp
• Đề tài: Ảnh hưởng của việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp đến đời sống và việc làm của người dân tại một số dự án trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Toàn cảnh chuyển đổi đất nông nghiệp Vấn đề cấp thiết

Quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên khắp cả nước, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quỹ đất cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp và khu dân cư mới. Điều này dẫn đến một thực tế không thể tránh khỏi: việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đặc biệt là thu hồi đất nông nghiệp, ngày càng gia tăng. Theo số liệu của Viện Nghiên cứu định cư, mỗi năm có khoảng trên 70.000 ha đất nông nghiệp bị thu hồi cho phát triển công nghiệp. Quá trình này mang lại những động lực to lớn cho phát triển kinh tế - xã hội, thay đổi bộ mặt đô thị và nông thôn. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra những thách thức khổng lồ, trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống và việc làm của hàng triệu nông dân. Người nông dân, vốn gắn bó cả đời với mảnh ruộng, đột ngột bị mất tư liệu sản xuất chính, đẩy họ vào một tương lai bấp bênh. Việc giải quyết hài hòa giữa mục tiêu phát triển và đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân bị thu hồi đất đã trở thành một bài toán vĩ mô, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với những chính sách đất đai phù hợp và hiệu quả.

1.1. Bối cảnh đô thị hóa và quy hoạch sử dụng đất hiện nay

Sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đã làm thay đổi sâu sắc cơ cấu kinh tế và xã hội Việt Nam. Các thành phố lớn và vùng ven đô trở thành tâm điểm thu hút đầu tư, dẫn đến nhu cầu lớn về mặt bằng. Chính vì vậy, công tác quy hoạch sử dụng đất trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, nhằm định hướng không gian phát triển, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Các dự án quy hoạch khu dân cư, khu công nghệ cao, khu dịch vụ du lịch, thương mại liên tục được triển khai. Phần lớn diện tích đất được sử dụng cho các dự án này có nguồn gốc từ đất nông nghiệp, đặc biệt là đất trồng lúa hai vụ có giá trị cao. Quá trình chuyển đổi đất nông nghiệp này là tất yếu để đáp ứng nhu cầu phát triển, nhưng cần được thực hiện một cách khoa học, đồng bộ, hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội.

1.2. Thực trạng thu hồi đất nông nghiệp tại các địa phương

Công tác thu hồi đất nông nghiệp diễn ra mạnh mẽ trên cả nước, đặc biệt tại các vùng kinh tế trọng điểm. Một nghiên cứu điển hình tại quận Cẩm Lệ (Đà Nẵng) cho thấy, chỉ trong giai đoạn 2005-2012, đã có 88 dự án được triển khai trên tổng diện tích 2.363,5 ha, thu hồi khoảng 4.000 ha đất nông nghiệp. Tình trạng này không chỉ xảy ra ở các thành phố lớn mà còn lan rộng ra các tỉnh lân cận có tốc độ công nghiệp hóa nhanh. Việc thu hồi đất ồ ạt dẫn đến hệ quả là diện tích đất canh tác bình quân đầu người giảm mạnh, đe dọa đến vấn đề an ninh lương thực và đẩy một bộ phận lớn lao động nông thôn vào tình trạng thiếu hoặc không có việc làm. Quá trình đền bù giải phóng mặt bằng dù đã có nhiều cải thiện nhưng vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, gây ra khiếu kiện kéo dài ở một số nơi.

II. Các hệ lụy từ chuyển đổi đất nông nghiệp đến người dân

Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang mục đích phi nông nghiệp gây ra những tác động đa chiều, sâu sắc đến cuộc sống của người nông dân. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt kinh tế mà còn là một cú sốc lớn về văn hóa và xã hội. Khi mất đi mảnh đất – tư liệu sản xuất quan trọng nhất, người nông dân phải đối mặt với một loạt thách thức. Thu nhập của họ trở nên bấp bênh, cơ cấu việc làm thay đổi đột ngột, và các mối quan hệ xã hội truyền thống bị xáo trộn. Nghiên cứu tại quận Cẩm Lệ chỉ ra rằng, việc thu hồi đất buộc người dân phải tìm kiếm những phương thức mưu sinh mới trong bối cảnh kỹ năng và trình độ học vấn còn hạn chế. Quá trình này tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ việc sử dụng tiền đền bù không hiệu quả, nguy cơ tái nghèo, đến những bất ổn tâm lý và rạn nứt trong cộng đồng. Những hệ lụy này đòi hỏi các cấp chính quyền phải có cái nhìn toàn diện và các giải pháp can thiệp kịp thời để ổn định đời sống người dân, đảm bảo an sinh xã hội.

2.1. Nguy cơ mất tư liệu sản xuất và bất ổn về sinh kế

Đối với người nông dân, đất đai không chỉ là tài sản mà còn là nền tảng của sinh kế bền vững. Việc thu hồi đất nông nghiệp đồng nghĩa với việc họ bị tước đi nguồn sống chính. Nghiên cứu cho thấy, các hộ bị thu hồi toàn bộ đất sản xuất phải chuyển đổi hoàn toàn sang ngành nghề khác. Mặc dù nhận được một khoản tiền đền bù giải phóng mặt bằng, nhưng nguồn vốn này thường được sử dụng cho các mục đích tiêu dùng trước mắt như xây sửa nhà cửa (57% số hộ khảo sát tại Cẩm Lệ), mua sắm đồ dùng, thay vì đầu tư vào sản xuất kinh doanh hoặc học nghề. Điều này dẫn đến tình trạng "tiền hết, việc không có", đẩy nhiều gia đình vào cảnh khó khăn, thu nhập giảm sút và đối mặt với nguy cơ tái nghèo khi khoản tiền hỗ trợ đã cạn kiệt.

2.2. Thách thức trong chuyển đổi nghề nghiệp cho lao động

Quá trình chuyển đổi nghề nghiệp là thách thức lớn nhất đối với lao động nông thôn sau khi mất đất. Đặc điểm chung của nhóm lao động này là trình độ học vấn thấp (đa số chỉ tốt nghiệp cấp 1, cấp 2), thiếu kỹ năng chuyên môn và lớn tuổi. Điều này khiến họ khó cạnh tranh trên thị trường lao động và khó tiếp cận các việc làm phi nông nghiệp ổn định trong các khu công nghiệp. Kết quả khảo sát cho thấy, một bộ phận không nhỏ (16%) phải chuyển sang các công việc tự do, bấp bênh như phụ hồ, xe ôm. Các chương trình đào tạo nghề cho nông dân dù đã được triển khai nhưng hiệu quả chưa cao do chưa sát với nhu cầu của doanh nghiệp và tâm lý ngại học hỏi của người lao động. Đây là rào cản chính trong việc giải quyết việc làm và ổn định thu nhập lâu dài.

2.3. Tác động tiêu cực đến cấu trúc xã hội và môi trường

Việc thu hồi đất và tái định cư không chỉ ảnh hưởng đến từng hộ gia đình mà còn làm xáo trộn cấu trúc xã hội làng xã truyền thống. Các mối quan hệ láng giềng, dòng họ vốn gắn bó khăng khít trở nên lỏng lẻo. Nghiên cứu tại Cẩm Lệ chỉ ra rằng, 50% số hộ cho rằng mối quan hệ với hàng xóm xấu đi và 68,6% có mâu thuẫn trong gia đình liên quan đến việc phân chia tiền đền bù. Bên cạnh đó, tác động môi trường cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Việc bê tông hóa, xây dựng các khu công nghiệp làm giảm diện tích không gian xanh, thay đổi hệ sinh thái tự nhiên, gây áp lực lên hệ thống thoát nước và có thể dẫn đến ô nhiễm nguồn nước, không khí. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của cộng đồng dân cư tại khu vực.

III. Phương pháp hỗ trợ người dân hiệu quả sau thu hồi đất

Để giảm thiểu tác động tiêu cực và đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân sau thu hồi đất nông nghiệp, cần một hệ thống các giải pháp đồng bộ và thực chất. Các giải pháp này không chỉ dừng lại ở việc chi trả tiền đền bù mà phải tập trung vào việc tạo ra cơ hội phát triển mới cho người lao động. Trọng tâm của các phương pháp hỗ trợ là hoàn thiện chính sách đất đai, đặc biệt là cơ chế đền bù giải phóng mặt bằng, theo hướng đảm bảo lợi ích hài hòa. Song song đó, việc tổ chức các chương trình đào tạo nghề cho nông dân phải được thiết kế lại để thực sự hiệu quả, gắn liền với nhu cầu của thị trường. Một yếu tố quan trọng khác là tư vấn, hướng dẫn người dân sử dụng nguồn vốn đền bù một cách thông minh, biến nó thành "cần câu" thay vì "con cá". Sự kết hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân là chìa khóa để triển khai thành công các giải pháp này, hướng tới mục tiêu xóa đói giảm nghèo và ổn định xã hội.

3.1. Cải cách chính sách đền bù giải phóng mặt bằng

Chính sách đền bù giải phóng mặt bằng là yếu tố then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến sự đồng thuận của người dân. Cần xây dựng khung giá đất nông nghiệp đền bù sát với giá thị trường, đảm bảo người dân không bị thiệt thòi. Quá trình áp giá, kiểm đếm tài sản phải được thực hiện công khai, minh bạch, có sự tham gia giám sát của người dân. Ngoài bồi thường bằng tiền, cần đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ như giao đất ở tại khu tái định cư có hạ tầng tốt, hỗ trợ chi phí di dời, ổn định đời sống. Đặc biệt, Luật Đất đai cần có những quy định cụ thể, chặt chẽ hơn về trách nhiệm của chủ đầu tư dự án trong việc hỗ trợ tạo việc làm cho người dân địa phương bị ảnh hưởng.

3.2. Bí quyết đào tạo nghề và giải quyết việc làm thực chất

Hiệu quả của công tác đào tạo nghề cho nông dân phụ thuộc vào tính thực tiễn của nó. Thay vì đào tạo dàn trải, cần khảo sát kỹ lưỡng nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp trên địa bàn để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp. Cần ưu tiên các ngành nghề mà lao động nông thôn có thể dễ dàng tiếp thu và có nhu cầu cao, ví dụ như dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp, cơ khí nhỏ. Nhà nước cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp nhận lao động đã qua đào tạo vào làm việc thông qua các ưu đãi về thuế, tín dụng. Đồng thời, cần thành lập các trung tâm tư vấn, giới thiệu việc làm chuyên biệt cho đối tượng bị thu hồi đất, tạo cầu nối hiệu quả giữa người lao động và nhà tuyển dụng.

IV. Cách xây dựng các mô hình sinh kế bền vững cho nông dân

Mục tiêu cuối cùng của các chính sách hỗ trợ không chỉ là giải quyết việc làm trước mắt mà là xây dựng các mô hình sinh kế bền vững cho người nông dân sau khi mất tư liệu sản xuất. Điều này đòi hỏi một tầm nhìn dài hạn và các giải pháp sáng tạo. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc làm trong các nhà máy, xí nghiệp, cần khuyến khích người dân phát triển các mô hình kinh tế tự chủ, phù hợp với điều kiện mới. Các mô hình này có thể là phát triển việc làm phi nông nghiệp ngay tại địa phương hoặc chuyển đổi sang các phương thức sản xuất nông nghiệp hiện đại, không cần nhiều diện tích đất. Chính quyền địa phương đóng vai trò kiến tạo, hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và kết nối thị trường. Việc nhân rộng các mô hình thành công sẽ tạo ra một hệ sinh thái kinh tế đa dạng, giúp lao động nông thôn ổn định cuộc sống và chủ động thích ứng với quá trình đô thị hóa.

4.1. Hướng dẫn phát triển việc làm phi nông nghiệp tại chỗ

Phát triển các ngành nghề, dịch vụ phi nông nghiệp ngay tại các khu tái định cư và khu dân cư mới là một hướng đi hiệu quả. Các loại hình kinh doanh nhỏ như cửa hàng tạp hóa, dịch vụ ăn uống, sửa chữa nhỏ, nhà trọ... có thể tạo ra thu nhập ổn định. Chính quyền cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính, hỗ trợ các hộ gia đình tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để khởi nghiệp. Bên cạnh đó, việc khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống, kết hợp với du lịch, cũng là một giải pháp tạo ra việc làm phi nông nghiệp có giá trị gia tăng cao, giúp người dân tận dụng được kỹ năng sẵn có và bảo tồn văn hóa địa phương.

4.2. Chuyển đổi sản xuất nông nghiệp công nghệ cao ít đất

Đối với những hộ vẫn còn một phần đất hoặc có mong muốn tiếp tục làm nông nghiệp, cần định hướng họ chuyển đổi sang các mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Các mô hình như trồng rau thủy canh, trồng nấm, trồng hoa, cây cảnh trong nhà kính... không đòi hỏi diện tích lớn nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ mạnh mẽ về tập huấn kỹ thuật, cung cấp giống, vật tư và xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm. Hướng đi này không chỉ giúp giải quyết việc làm mà còn góp phần cung cấp thực phẩm sạch cho khu vực đô thị, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

V. Hướng đi tương lai cho vấn đề chuyển đổi đất nông nghiệp

Vấn đề chuyển đổi đất nông nghiệp sẽ tiếp tục là một thách thức lớn trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Để quá trình này thực sự mang lại lợi ích chung và đảm bảo sự phát triển bền vững, cần có những định hướng chiến lược cho tương lai. Hướng đi quan trọng nhất là phải lồng ghép chặt chẽ giữa quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch phát triển kinh tế, quy hoạch đô thị và các chương trình an sinh xã hội. Việc thu hồi đất không thể là một quyết định đơn lẻ mà phải nằm trong một kế hoạch tổng thể, trong đó đời sống và việc làm của người dân phải được coi là một yếu tố ưu tiên hàng đầu. Bên cạnh vai trò của nhà nước, việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quy hoạch và giám sát thực thi chính sách là vô cùng cần thiết. Một chính sách minh bạch, công bằng và có tầm nhìn xa sẽ là nền tảng để giải quyết gốc rễ những bất cập hiện nay, hướng tới một tương lai phát triển hài hòa và toàn diện.

5.1. Kiến nghị lồng ghép quy hoạch kinh tế và an sinh xã hội

Trong tương lai, mọi dự án quy hoạch sử dụng đất có liên quan đến thu hồi đất nông nghiệp phải đi kèm với một đề án chi tiết về giải quyết việc làm và đảm bảo an sinh xã hội cho người dân bị ảnh hưởng. Đề án này cần xác định rõ số lượng lao động cần chuyển đổi nghề, các phương án đào tạo nghề cho nông dân, các cơ hội việc làm phi nông nghiệp sẽ được tạo ra, và các chính sách hỗ trợ cụ thể. Việc phê duyệt một dự án không chỉ dựa trên hiệu quả kinh tế mà còn phải đánh giá nghiêm ngặt các tác động xã hội và phương án khắc phục. Điều này đòi hỏi sự phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý đất đai, lao động, kinh tế và xã hội.

5.2. Tăng cường vai trò giám sát của cộng đồng và xã hội

Để đảm bảo các chính sách đất đai được thực thi một cách công bằng và hiệu quả, cần phát huy tối đa vai trò giám sát của người dân và các tổ chức xã hội. Mọi thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, phương án đền bù giải phóng mặt bằng và các chính sách hỗ trợ phải được công khai, minh bạch tuyệt đối. Cần thiết lập các kênh đối thoại, tham vấn ý kiến cộng đồng một cách thực chất ngay từ giai đoạn đầu của dự án. Trao quyền cho người dân tham gia vào quá trình ra quyết định và giám sát sẽ giúp ngăn ngừa tiêu cực, tham nhũng và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của họ, góp phần xây dựng một xã hội ổn định và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 1.

Các khái niệm * Khái niệm thu hồi đất Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn quản lý theo quy định của Luật Đất đai năm 2003 [22]. Với tư cách là đại diện chủ sở hữu, Nhà nước thực hiện quyền năng định đoạt đất đai trong trường hợp thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế; thu hồi đất đối với những trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai, không sử dụng đất, sử dụng không hiệu quả; thu hồi đất khi người sử dụng đất không còn nhu cầu sử dụng [41]. Có nhiều trường hợp thu hồi đất nhưng trường hợp được quan tâm hơn cả là thu hồi đất nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng đất phục vụ đầu tư phát triển kinh tế [41]. * Khái niệm bồi thường Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng thì bồi thường là đền bù những tổn hại đã gây ra cho người ta.

Đền bù là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao. Như vậy, bồi thường là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác. Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất [22]. * Khái niệm hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng thì hỗ trợ là giúp đỡ nhau, giúp thêm vào.

Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới [22]. * Khái niệm về tái định cư Tái định cư là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống và làm ăn. Tái định cư bắt buộc đó là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi hoặc trưng thu đất đai để thực hiện các dự án phát triển. Tái định cư được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất, tinh thần tại đó.

Như vậy, tái định cư là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 động xấu về kinh tế - xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung. Hiện nay ở nước ta, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí tái định cư bằng một trong các hình thức sau: - Bồi thường bằng nhà ở. - Bồi thường bằng giao đất ở mới. - Bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở.

Vị trí, vai trò của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư trong hệ thống quản lý Nhà nước về đất đai Nhằm phục vụ cho nhu cầu xây dựng, phát triển của đất nước, Nhà nước có quyền thu hồi diện tích đất đã giao cho các cá nhân, tổ chức đang sử dụng đất nằm trong vùng quy hoạch. Lúc này công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là hết sức quan trọng, mang tính đặc thù của việc thực hiện tổng hợp, đầy đủ, chính xác giữa việc thực hiện kỉ cương pháp luật của Nhà nước và ứng dụng vào thực tiễn xã hội đối với từng đối tượng bị áp dụng, từng đối tượng bị ảnh hưởng sao cho công tác này đáp ứng nguyện vọng cụ thể đối với người sử dụng đất. Đồng thời đảm bảo thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thực hiện tốt sẽ góp phần triển khai các dự án được nhanh hơn, đưa cơ sở hạ tầng dần đi vào nề nếp đã quy hoạch, giúp cho công tác quản lý nhà nước thuận lợi hơn, người dân có được chỗ ở ổn định hơn, khang trang hơn, phù hợp với định hướng quy hoạch phát triển của Nhà nước.

Ở góc độ quản lý nhà nước về đất đai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là cầu nối giữa các mối quan hệ về sử dụng đất giữa các chủ thể là các cá nhân và tổ chức với Nhà nước. Ngược lại công tác quản lý nhà nước có ảnh hưởng lớn đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, công tác này có tốt hay không phụ thuộc nhiều vào công tác quản lý nhà nước về đất đai. Cụ thể như: - Đối với việc ban hành các văn bản pháp luật thì Nhà nước ban hành khung giá các loại đất phải sát với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường, có các chính sách hỗ trợ và tái định cư cho người có đất bị thu hồi thật hợp lý. Trình tự, thủ tục thực hiện phải đảm bảo cho công tác bồi thường được thực hiện tốt, đảm bảo lợi ích hài hoà cho Nhà nước, lợi ích của các nhà đầu tư và lợi ích của các chủ sử dụng đất có phần diện tích đất bị thu hồi.

Ngược lại nếu công tác bồi thường gặp nhiều khó khăn chứng tỏ các văn bản pháp luật chưa phù hợp, cần phải sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện chúng. - Đối với công tác đo đạc, phân hạng, lập bản đồ địa chính phải thật chính xác, vì khi tiến hành bồi thường phải dựa vào diện tích của từng thửa, từng hạng đất để tính bồi thường. Nếu thực hiện tốt công tác này thì sẽ không còn xảy ra tình trạng tranh chấp, khiếu kiện. Còn ngược lại, sẽ dẫn đến tình trạng khiếu kiện, tranh chấp làm cho PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 việc bồi thường, giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn, tiến độ thực hiện của dự án sẽ kéo dài.

- Đăng ký, cấp GCNQSDĐ cũng là một công tác hết sức quan trọng. Vì giấy chứng nhận là điều kiện cơ bản để bồi thường thiệt hại cho người có đất bị thu hồi. Do đó, cần phải đẩy nhanh tiến độ cấp GCNQSDĐ, vừa đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất vừa đảm bảo cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được diễn ra nhanh chóng. - Việc quản lý hồ sơ địa chính cũng hết sức quan trọng, nhất là công tác chỉnh lý biến động đất đai phải cập nhật thường xuyên, giúp việc xác định nguồn gốc đất rõ ràng.

Khi đó công tác bồi thường giải phóng mặt bằng sẽ được tiến hành dễ dàng và nhanh chóng. - Công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại tố cáo làm tốt giúp cho việc bồi thường diễn ra nhanh, đúng pháp luật. Còn nếu không thì làm cho tiến độ thi công của dự án kéo dài, ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Ngoài ra, còn gây ra những tiêu cực như: chủ đầu tư sẽ lợi dụng khe hở đó mà làm trái pháp luật như sử dụng đất không đúng mục đích, xây dựng nhà trái phép, đầu cơ đất,… - Đối với công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất phải phân cấp đúng thẩm quyền, thủ tục phải nhanh gọn, không phức tạp sẽ tiết kiệm được thời gian, công tác bồi thường sẽ diễn ra nhanh, đúng tiến độ, thu hút được nhiều nhà đầu tư.

- Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Các dự án đầu tư phải phù hợp với quy hoạch, tránh tình trạng các dự án không đúng quy hoạch ảnh hưởng đến việc sử dụng đất cũng như lợi ích kinh tế xã hội. Quy hoạch và công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Nếu quy hoạch hợp lý thì công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng sẽ được thực hiện thuận lợi.

Còn ngược lại, việc bồi thường gặp khó khăn, khi đó phải xem xét lại quy hoạch có phù hợp chưa, có cần phải điều chỉnh, bổ sung quy hoạch không. Đặc điểm của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng Giải toả bồi thường là công tác đa dạng, phức tạp mang tính chất cấp bách cần thiết. Khi thực hiện dự án nào thì nó cũng đều liên quan trực tiếp đến lợi ích của người dân bị thu hồi đất và lợi ích của toàn xã hội. - Tính đa dạng Mỗi một dự án được thực hiện trên một địa điểm khác nhau với điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, trình độ dân trí nhất định.

Do đó giá trị của đất và các tài sản gắn liền với đất ở các khu vực khác nhau là khác nhau dẫn đến công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường sẽ có những nét đặc trưng riêng, nhất định cho từng vùng, từng khu vực. PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 - Tính phức tạp Thứ nhất, tình hình giải phóng mặt bằng luôn gặp nhiều khó khăn vì giá cả thị trường luôn biến động do đó giá bồi thường ở mỗi thời điểm có khác nhau. Thực tế cho thấy, một số dự án đã được tiến hành xong khâu kiểm định nhưng không thực hiện tiếp được vì thiếu nguồn vốn. Chính những yếu tố trên khiến cho người dân luôn có một tâm lý hoang mang, lo sợ, không ổn định khi được bồi thường.

Mặt khác trong quá trình thực hiện thường hay xảy ra các vấn đề bất cập như: số hộ phát sinh, người dân xây mới các công trình trên đất đang thực hiện công tác giải phóng mặt bằng,… đã gây trở ngại cho tiến độ thực hiện dự án. Thứ hai, đất đai có một vai trò rất quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội, nhất là trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, đất được xem là tư liệu sản xuất đặc biệt quan trọng. Trong khi đó trình độ dân trí ở một số vùng còn thấp nên quá trình giải phóng mặt bằng ở những nơi đó rất phức tạp. Do tâm lý của người dân là không muốn di chuyển đi nơi khác.

Mặt khác cây trồng vật nuôi cũng đa dạng, không tập trung thống nhất thành một loài nhất định nên rất khó cho công tác định giá để bồi thường cho người dân.