Luận Văn Thạc Sĩ Về Chuyển Dịch Cơ Cấu Ngành Kinh Tế Tại Huyện Diễn Châu, Tỉnh Nghệ An

Luận văn thạc sĩ UEB phân tích chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, góp phần phát triển bền vững địa phương.

• Tác giả: Hoàng Thị Lâm Oanh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Văn Hùng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế Chính trị
• Đề tài: Chuyển Dịch Cơ Cấu Ngành Kinh Tế Tại Huyện Diễn Châu, Nghệ An
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU; CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN CẤP HUYỆN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.2. Các công trình nghiên cứu
• 1.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.4. Cơ sở lý luận về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TẠI HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TẠI HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là một quá trình quan trọng trong phát triển kinh tế của huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Huyện Diễn Châu, với vị trí địa lý thuận lợi và nguồn tài nguyên phong phú, đã có những bước tiến đáng kể trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Việc này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản xuất mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, cần có những chính sách và giải pháp hợp lý.

1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Diễn Châu

Huyện Diễn Châu có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, nhưng trong những năm gần đây, công nghiệp và dịch vụ đã có sự phát triển mạnh mẽ. Đặc điểm này tạo ra cơ hội cho việc chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

1.2. Tình hình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế hiện nay

Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu cho thấy sự gia tăng tỷ trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu kinh tế, điều này cần được xem xét để có những giải pháp phù hợp.

II. Vấn đề và thách thức trong chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Mặc dù huyện Diễn Châu đã có những bước tiến trong chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những vấn đề như chất lượng nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và sự cạnh tranh từ các địa phương khác đang gây khó khăn cho quá trình này.

2.1. Hạn chế trong chất lượng nguồn nhân lực

Chất lượng nguồn nhân lực tại huyện Diễn Châu còn thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo chưa cao. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận công nghệ mới và nâng cao năng suất lao động.

2.2. Cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ

Hệ thống cơ sở hạ tầng tại huyện Diễn Châu chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế. Việc thiếu các tuyến giao thông quan trọng và cơ sở vật chất cho các ngành công nghiệp đã hạn chế khả năng thu hút đầu tư.

III. Phương pháp và giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp đồng bộ. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp, đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề là rất cần thiết.

3.1. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Cần có các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ. Điều này sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp phát triển và tạo ra nhiều việc làm cho người dân.

3.2. Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề sẽ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động, từ đó nâng cao năng suất lao động và khả năng cạnh tranh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu đã mang lại nhiều lợi ích. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, tạo ra nhiều việc làm và nâng cao đời sống người dân là những thành tựu đáng ghi nhận.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và việc làm

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện Diễn Châu đạt 8,32% trong năm 2017, cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế đã mang lại hiệu quả tích cực. Nhiều ngành công nghiệp và dịch vụ đã tạo ra hàng ngàn việc làm cho người dân.

4.2. Nâng cao đời sống người dân

Việc chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Thu nhập bình quân đầu người đã có sự cải thiện đáng kể trong những năm qua.

V. Kết luận và tương lai của chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu là một quá trình cần thiết và quan trọng. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, cần tiếp tục thực hiện các giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Huyện Diễn Châu cần xác định rõ các ngành mũi nhọn để tập trung phát triển. Việc này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và tạo ra sự phát triển bền vững cho kinh tế địa phương.

5.2. Tăng cường hợp tác và liên kết

Tăng cường hợp tác giữa các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và các tổ chức xã hội sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp trong việc đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế. Điều này sẽ giúp huyện Diễn Châu phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là một trong những yếu tố then chốt quyết định sự phát triển bền vững của địa phương và quốc gia. Tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 8,32% năm 2017, với giá trị sản xuất bình quân giai đoạn 2010-2015 tăng 9,9%. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ, đồng thời giảm tỷ trọng nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Tuy nhiên, cơ cấu lao động chuyển dịch chậm, chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, thu nhập bình quân đầu người chưa cao và kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu giai đoạn 2015-2018, đánh giá kết quả, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào huyện Diễn Châu, với phân tích số liệu kinh tế, lao động và đầu tư phát triển. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng phát triển kinh tế địa phương phù hợp với chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết kinh tế chính trị về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, trong đó có lý thuyết của Pasinetti (1981) về chuyển dịch cơ cấu như hệ quả tất yếu của tăng trưởng kinh tế, lý thuyết của Kuznets về cơ cấu kinh tế như một hệ thống các bộ phận có quan hệ hữu cơ, và quan điểm của Cherry (1988) về sự phát triển liên tục của GDP gắn với chuyển dịch cơ cấu ngành.

Khái niệm cơ cấu ngành kinh tế được hiểu là tỷ trọng và mối quan hệ giữa các ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ trong nền kinh tế. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là quá trình thay đổi tỷ trọng các ngành theo hướng hiện đại, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội địa phương. Các tiêu chí đánh giá chuyển dịch bao gồm tỷ trọng giá trị sản xuất, tốc độ tăng trưởng ngành và cơ cấu lao động theo ngành.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là số liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo kinh tế xã hội của huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, các văn bản chính sách, tài liệu nghiên cứu trước đây và các số liệu thống kê liên quan giai đoạn 2015-2018. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các ngành kinh tế trên địa bàn huyện.

Phương pháp phân tích sử dụng kết hợp thống kê mô tả, phân tích định lượng về tỷ trọng giá trị sản xuất, tốc độ tăng trưởng và cơ cấu lao động. Phương pháp luận chủ đạo là chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp trừu tượng hóa khoa học, phân tích và tổng hợp để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2015-2018 cho thực trạng và định hướng đến năm 2025 cho các giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng tích cực: Tỷ trọng ngành nông, lâm, thủy sản giảm từ 39,67% năm 2010 xuống còn 29,98% năm 2015, trong khi công nghiệp - xây dựng tăng từ 20,76% lên 25,53%, dịch vụ tăng từ 39,57% lên 44,49%. Đến năm 2017, công nghiệp - xây dựng chiếm 28%, dịch vụ chiếm 47%.

2. Tốc độ tăng trưởng các ngành: Giai đoạn 2011-2015, tốc độ tăng trưởng bình quân ngành công nghiệp - xây dựng đạt 13,52%/năm, dịch vụ tăng trưởng bình quân 11,81%/năm, trong khi nông nghiệp tăng chậm hơn, khoảng 1,1 lần so với năm 2010.

3. Cơ cấu lao động chuyển dịch chậm: Lao động trong nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, chuyển dịch sang công nghiệp và dịch vụ còn hạn chế, chất lượng nguồn nhân lực chưa cao, tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp.

4. Đầu tư phát triển và thu hút vốn: Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2011-2015 đạt 15,2 nghìn tỷ đồng, giai đoạn 2016-2017 đạt 25 nghìn tỷ đồng. Đã thu hút 10 dự án lớn với tổng vốn đăng ký gần 4.500 tỷ đồng, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế.

Thảo luận kết quả

Sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại Diễn Châu phản ánh xu hướng chung của tỉnh Nghệ An và cả nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng cho thấy sự phát triển của các ngành có giá trị gia tăng cao hơn, góp phần nâng cao năng suất lao động và thu nhập bình quân đầu người. Tuy nhiên, sự chuyển dịch lao động còn chậm do hạn chế về chất lượng nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ.

So sánh với các huyện đồng bằng như Quế Võ (Bắc Ninh) và Mỹ Hào (Hưng Yên), Diễn Châu còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết, đặc biệt trong thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp chế biến. Các huyện này đã có tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trên 17% và 18% trong giai đoạn tương tự, với cơ cấu công nghiệp chiếm trên 60% giá trị sản xuất. Điều này cho thấy Diễn Châu cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển hạ tầng để thu hút đầu tư hiệu quả hơn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu ngành kinh tế giai đoạn 2010-2017 và bảng tốc độ tăng trưởng các ngành, giúp minh họa rõ xu hướng chuyển dịch và mức độ tăng trưởng từng ngành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các lớp đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng cho lao động nông thôn, đặc biệt trong các ngành công nghiệp và dịch vụ, nhằm tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên ít nhất 50% trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND huyện phối hợp với các trung tâm đào tạo nghề.

2. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư: Rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư, minh bạch hóa quy trình, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư vào các khu công nghiệp và dịch vụ. Mục tiêu tăng số dự án đầu tư mới lên 20% mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý các khu công nghiệp, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh.

3. Phát triển hạ tầng kỹ thuật đồng bộ: Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông, điện, nước và viễn thông, đặc biệt tại các khu công nghiệp và vùng trọng điểm phát triển dịch vụ, hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, các sở ngành liên quan.

4. Khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp chế biến và dịch vụ chất lượng cao: Ưu tiên thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp chế biến nông sản, công nghiệp nhẹ, dịch vụ tài chính, du lịch sinh thái, nhằm tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong GDP lên trên 60% vào năm 2025. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, các doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: Giúp hoạch định chính sách phát triển kinh tế, xây dựng kế hoạch chuyển dịch cơ cấu ngành phù hợp với điều kiện thực tế.

2. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp: Cung cấp thông tin về tiềm năng, cơ hội đầu tư và xu hướng phát triển ngành nghề tại huyện Diễn Châu.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế: Là tài liệu tham khảo về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế cấp huyện, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng kinh tế địa phương.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế chính trị: Hỗ trợ nghiên cứu, học tập về lý thuyết và thực tiễn chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong bối cảnh phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là gì?
   Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là quá trình thay đổi tỷ trọng các ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ trong nền kinh tế theo hướng hiện đại và phù hợp với điều kiện phát triển xã hội.

2. Tại sao chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế lại quan trọng đối với huyện Diễn Châu?
   Chuyển dịch cơ cấu giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống người dân và phù hợp với xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh và cả nước.

3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại Diễn Châu?
   Bao gồm điều kiện tự nhiên, nguồn lực lao động, vốn đầu tư, chính sách quản lý nhà nước, xu thế toàn cầu hóa và phát triển khoa học công nghệ.

4. Các ngành nào có tiềm năng phát triển mạnh tại Diễn Châu?
   Công nghiệp chế biến nông sản, công nghiệp nhẹ, dịch vụ thương mại, du lịch sinh thái và dịch vụ tài chính ngân hàng được đánh giá có tiềm năng phát triển cao.

5. Giải pháp nào được đề xuất để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế?
   Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng kỹ thuật và khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp chế biến và dịch vụ chất lượng cao.

Kết luận

• Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu đã có bước tiến tích cực với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng, nông nghiệp giảm dần trong giai đoạn 2010-2017.
• Tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đạt trên 10%/năm, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập bình quân đầu người.
• Cơ cấu lao động chuyển dịch chậm, chất lượng nguồn nhân lực và hạ tầng kỹ thuật còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả chuyển dịch.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp chế biến và dịch vụ.
• Nghiên cứu đặt nền tảng cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế địa phương đến năm 2025, góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển bền vững huyện Diễn Châu.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế để điều chỉnh chính sách phù hợp. Các nhà quản lý, nhà đầu tư và nhà nghiên cứu được khuyến khích tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu này nhằm phát huy tối đa tiềm năng kinh tế của huyện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- HOÀNG THỊ LÂM OANH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TẠI HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU Hà Nội – 2019 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- HOÀNG THỊ LÂM OANH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TẠI HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN Chuyên ngành: Kinh tế Chính trị Mã số: 60 31 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Vũ Văn Hùng XÁC NHẬN CỦA XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CÁN BỘ HƯỚNG DẪN CHẤM LUẬN VĂN Hà Nội - 2019 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.i DANH MỤC BẢNG.ii DANH MỤC CÁC HÌNH.ii PHẦN MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1:TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU; CƠ CỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN CẤP HUYỆN. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Các công trình nghiên cứu. Khoảng trống nghiên cứu. Cơ sở lý luận về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế. Cơ cấu ngành kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế. Nội dung chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế. Các nhân tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trên địa bàn cấp huyện. Kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở một số địa phương và bài học đối với huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở một số địa phương. Bài học cho huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An từ quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở các địa phương. 27 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp luận. Chủ nghĩa duy vật biện chứng. Chủ nghĩa duy vậy lịch sử. Các phương pháp chủ yếu áp dụng trong luận văn. Phương pháp trừu tượng hoá khoa học. Phương pháp logic – lịch sử. Phương pháp phân tích và tổng hợp. 33 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TẠI HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Diễn Châu. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Đánh giá chung về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Những kết quả đạt được. Những hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế. 81 CHƢƠNG 4: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TẠI HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN. Bối cảnh mới ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Quan điểm và mục tiêu đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu nội bộ ngành kinh tế. Một số giải pháp cơ bản đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. 90 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 102 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 CCKT Cơ cấu kinh tế 2 CCKTN Cơ cấu kinh tế ngành 3 KHCN Khoa học công nghệ 4 KHKT Khoa học kỹ thuật 5 PTBV Phát triển bền vững 6 GDP Thu nhập quốc dân 7 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 8 GTSX Giá trị sản xuất 9 GTTT Giá trị tăng thêm 10 VA Giá trị tăng thêm 11 GSS Giá so sánh 12 GHH Giá hiện hành 13 MTQH Mục tiêu quy hoạch 14 DN Doanh nghiệp 15 QL Quốc lộ 16 ADB Ngân hàng phát triển Châu Á 17 CNTT Công nghệ thông tin 18 VH Văn hóa 19 HTX Hợp tác xã 20 NTM Nông thôn mới 21 UBND Ủy ban Nhân dân 22 TTCN Tiểu thủ công nghiệp 23 CN Công nghiệp 24 KCN Khu công nghiệp 25 KKT Khu kinh tế 26 VSMT Vệ sinh môi trường 27 XDCB Xây dựng cơ bản 28 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông nam Á 29 WTO Tổ chức thương mại Thế giới 30 TPP Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương i DANH MỤC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang 1 Bảng 3.1 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành giai đoạn 2015 - 2018 76 2 Bảng 3.2 Tốc độ tăng trưởng các ngành kinh tế 77 3 Bảng 3.3 Cơ cấu lao động phân theo các ngành kinh tế 78 4 Bảng 4.1 Mục tiêu huy động vốn giai đoạn 2020-2025 92 DANH MỤC CÁC HÌNH TT Hình Nội dung Trang 1 Hình 4.1 Biểu đồ cơ cấu kinh tế huyện Diễn Châu so với toàn 88 tỉnh 2020 (%) ii PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phát triển kinh tế là một trong những yếu tố quyết định sự ổn định, phát triển của một đất nước nói chung và của một địa phương nói riêng. Nền kinh tế muốn phát triển đòi hỏi phải có một cơ cấu kinh tế hợp lý được định hướng, xác lập và biến đổi phù hợp với yêu cầu đòi hỏi khách quan. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác định nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng hàng đầu trong thời gian tới là: “Phải phát triển bền vững về kinh tế, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an ninh kinh tế. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, coi chất lượng, năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh là ưu tiên hàng đầu, chú trọng phát triển theo chiều sâu, phát triển kinh tế tri thức. Tăng trưởng kinh tế phải kết hợp hài hòa với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, 1 không ngừng nâng cao chất lượng của nhân dân…” Xây dựng cơ cấu kinh tế là một trong những nội dung cơ bản của CNH, HĐH đất nước. Một cơ cấu kinh tế hợp lý là cơ cấu được chuyển dịch theo hướng hiện đại, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội địa phương trên cả 3 khía cạnh: Cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu vùng kinh tế, và cơ cấu thành phần kinh tế. Trong đó, cơ cấu ngành kinh tế được xem là bộ khung, hệ thống xương cốt của nền kinh tế. Để có một cơ cấu kinh tế hợp lý, tận dụng được mọi nguồn lực sẵn có kết hơp với sự phát triển khoa học công nghệ trong thời đại hiện nay thì cần phải có những quy hoạch, chính sách, biện pháp hợp lý để định hướng sự chuyển dịch này. Diễn Châu là một huyện đồng bằng ven biển của tỉnh Nghệ An, những năm qua các Cấp ủy đảng, Chính quyền và nhân dân các dân tộc trong huyện đã nỗ lực phấn đấu vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, giành được những thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Tốc độ tăng trưởng kinh tế huyện nằm trong tốp đầu của tỉnh với 8,32% (2017), trong đó một số lĩnh vực đạt cao như công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, các ngành dịch vụ; Giá trị sản xuất bình quân giai đoạn 2010 – 2015 tăng 9,9%. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng thương mại – dịch vụ và công nghiệp – xây dựng trong tổng giá trị sản xuất tăng thêm của huyện; đồng thời giảm dần tương đối tỷ trọng giá trị của các 1 Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI; Nxb Chính trị quốc gia -2011, tr.98 1 ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Tuy vậy, kinh tế của huyện còn có những mặt hạn chế, thu nhập bình quân đầu người còn thấp, kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, cơ cấu ngành kinh tế đã có những bước chuyển dịch nhưng chưa vững chắc; cơ cấu lao động, nhất là lao động ở nông thôn chuyển dịch chậm, chất lượng nguồn nhân lực chưa cao, tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp. Vì vậy, để xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý, tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có để phát triển kinh tế xã hội đòi hỏi phải nghiên cứu một cách khoa học, đồng bộ và có hệ thống giữa lý luận và thực tiễn, trên cơ sở thực trạng kinh tế - xã hội của huyện. Do vậy, học viên lựa chọn đề tài “Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế Chính trị. Đề tài này đáp ứng yêu cầu nội dung các Nghị quyết của Trung ương Đảng và Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XVII, Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội huyện Diễn Châu đến năm 2020; đồng thời cũng đáp ứng được với những yêu cầu thực tiễn cấp thiết hiện nay của địa phương là tạo ra một cơ cấu ngành kinh tế hợp lý để phát huy và khai thác tiềm năng, thế mạnh của huyện, từ đó phát triển kinh tế toàn diện, vững chắc, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân trong huyện, góp phần đưa kinh tế tỉnh Nghệ An phát triển phù hợp với nhịp độ chung của nền kinh tế đất nước. * Câu hỏi nghiên cứu - Huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An cần làm gì và làm như thế nào để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong thời gian tới? 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu - Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở lý luận chung về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, luận văn đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế. Từ đó đề xuất giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. - Nhiệm vụ nghiên cứu:  Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trên địa bàn cấp huyện; 2  Phân tích được thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An thời gian qua. Từ đó đưa ra những đánh giá cụ thể về kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế;  Đề xuất được một số quan điểm, phương hướng, mục tiêu và những giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế nói chung và tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An nói riêng. - Phạm vi nghiên cứu:  Về nội dung: Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.  Về thời gian: Phân tích, đánh giá thực trạng giai đoạn 2015 – 2018, phương hướng và giải pháp đề xuất đến 2025.  Về không gian: Huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.