Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường với mức độ cạnh tranh cao, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gắn liền chặt chẽ với thị trường tiêu thụ. Để duy trì sự tồn tại và phát triển, các đơn vị cần không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc hoạch định và thực thi các chính sách chức năng, trong đó chính sách Marketing đóng vai trò nền tảng. Khả năng tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ quyết định trực tiếp đến doanh thu, khả năng tái sản xuất và nguồn tích lũy của doanh nghiệp.

Công ty TNHH AZ Media hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ Marketing Online và đào tạo kỹ năng truyền thông trực tuyến. Trong quá trình mở rộng thị trường, doanh nghiệp đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các đơn vị cùng ngành trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và khu vực miền Trung. Nhằm gia tăng tốc độ nhận diện thương hiệu và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh, việc hoàn thiện chiến lược Marketing Mix là yêu cầu cấp thiết được ban lãnh đạo công ty đặt ra.

Đề tài xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về marketing và chiến lược Marketing Mix trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng triển khai hoạt động Marketing Mix (thông qua mô hình 4P) tại Công ty TNHH AZ Media giai đoạn 2019–2021, chỉ ra các ưu điểm và hạn chế tồn tại.
  3. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách Marketing Mix cho Công ty TNHH AZ Media giai đoạn 2022–2024 nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận được xác lập rõ ràng:

  • Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng hoạt động Marketing Mix (bao gồm 4 chính sách: sản phẩm, giá, phân phối, xúc tiến) tại Công ty TNHH AZ Media.
  • Phạm vi không gian: Công ty TNHH AZ Media chi nhánh Đà Nẵng (địa chỉ: 127 Lê Trọng Tấn, phường Hòa Phát, quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng).
  • Phạm vi thời gian: Quá trình thực tập và khảo sát thực tế từ ngày 14/02/2022 đến ngày 26/03/2022; số liệu thứ cấp phục vụ phân tích tài chính và kinh doanh được thu thập trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2021.
  • Phạm vi nội dung: Tập trung vào các chính sách Marketing Mix 4P đối với các sản phẩm dịch vụ quảng cáo trực tuyến và các khóa đào tạo Marketing Online của công ty.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các lý thuyết marketing kinh điển và marketing chuyên ngành dịch vụ:

  • Khái niệm và vai trò Marketing Mix: Hệ thống các công cụ tiếp thị được doanh nghiệp sử dụng phối hợp nhằm đạt được mục tiêu tại thị trường mục tiêu.
  • Mô hình cấu trúc sản phẩm dịch vụ: Vận dụng lý thuyết của PGS. Lưu Văn Nghiêm (Giáo trình Marketing dịch vụ, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân), tiếp cận sản phẩm dịch vụ qua 4 cấp độ: dịch vụ cơ bản, dịch vụ hỗ trợ (bao quanh - chiếm khoảng 30% chi phí nhưng tác động tới 70% cảm nhận khách hàng), dịch vụ sơ đẳng và dịch vụ tổng thể.
  • Lý thuyết về giá và phân phối trong dịch vụ: Khung phân tích theo giáo trình của PGS. Trần Minh Đạo (Giáo trình Marketing căn bản, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân), xem xét tính chất vô hình, tính không thể lưu kho, tính đồng thời giữa sản xuất và tiêu dùng của dịch vụ tác động đến cấu trúc kênh phân phối (kênh trực tiếp và kênh qua trung gian liên kết).
  • Hỗn hợp xúc tiến (Promotion Mix): Vận dụng quan điểm của Philip Kotler và Hội Quảng cáo Mỹ về quảng cáo, xúc tiến bán (khuyến mại), quan hệ công chúng (PR), bán hàng cá nhân và marketing trực tiếp.
  • Khung phân tích môi trường ảnh hưởng: Phân tích môi trường vĩ mô (kinh tế, chính trị - pháp luật, văn hóa - xã hội, khoa học - công nghệ, môi trường tự nhiên và dịch bệnh Covid-19) và môi trường vi mô (tình huống thị trường; tiềm lực tài chính, con người, uy tín vô hình; khách hàng; nhà cung cấp; đối thủ cạnh tranh; đặc điểm sản phẩm và chu kỳ sống).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả triển khai bao gồm:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập tài liệu nội bộ, báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2019–2021, thống kê nhân sự và danh mục trang thiết bị cơ sở vật chất từ Phòng Kế toán và Phòng Kinh doanh của Công ty TNHH AZ Media.
  • Phương pháp thống kê mô tả và so sánh: Tổng hợp dữ liệu thành bảng biểu, tính toán các chỉ số biến động tuyệt đối và tương đối qua các năm (2020/2019 và 2021/2020) để đánh giá xu hướng tài chính, hiệu quả bán hàng và khả năng tiếp cận khách hàng qua từng kênh phân phối.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp logic: Đối chiếu thực tiễn triển khai 4P với khung lý luận và định hướng kinh doanh của công ty nhằm xác định nguyên nhân của các mặt hạn chế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận về marketing và marketing mix trong kinh doanh dịch vụ

Chương 1 hệ thống hóa các định nghĩa, lịch sử hình thành, vai trò và chức năng của marketing trong doanh nghiệp. Tác giả đi sâu vào bản chất của Marketing Mix trong ngành dịch vụ – loại hàng hóa vô hình, không thể tách rời giữa sản xuất và tiêu dùng.

Nội dung chương phân tích chi tiết 4 thành tố cơ bản:

  • Chính sách sản phẩm dịch vụ: Phân cấp dịch vụ theo 4 mức độ (cơ bản, bao quanh, sơ đẳng, tổng thể) giúp định hình giá trị khác biệt cho doanh nghiệp.
  • Chính sách giá: Nhấn mạnh giá là biến số duy nhất tạo ra doanh thu, đóng vai trò định vị dịch vụ và quyết định tính cạnh tranh.
  • Chính sách phân phối: Khảo sát cấu trúc kênh phân phối đặc thù của ngành dịch vụ, bao gồm dòng sản phẩm dịch vụ, dòng thương lượng, dòng thông tin, dòng sở hữu và xúc tiến.
  • Chính sách xúc tiến hỗn hợp: Phân tích 5 công cụ chính (quảng cáo, khuyến mại, PR, bán hàng cá nhân, marketing trực tiếp) và quy trình 5 bước xây dựng chương trình truyền thông.

Cuối chương, tác giả khái quát tác động đa chiều từ 5 yếu tố môi trường vĩ mô và 6 nhóm nhân tố môi trường vi mô (trong đó có tác động của dịch bệnh Covid-19 và nguồn lực nội tại) tới việc xây dựng chiến lược Marketing Mix.

Chương 2: Thực trạng hoạt động marketing mix tại công ty TNHH AZ Media

Chương 2 giới thiệu tổng quan về Công ty TNHH AZ Media – chi nhánh của Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Doanh Nghiệp AZ HOMES. Công ty hoạt động với cơ cấu tổ chức trực tuyến - chức năng gồm: Ban Giám đốc, Phòng Marketing, Phòng Thiết kế - Kỹ thuật, Phòng Nhân sự và Phòng Kế toán.

Tác giả phân tích nguồn lực và kết quả hoạt động giai đoạn 2019–2021 thông qua các dữ liệu thực tế:

Tình hình nhân sự và cơ sở vật chất: Quy mô nhân sự có sự biến động do ảnh hưởng của dịch bệnh: năm 2019 có 13 nhân viên, năm 2020 tăng lên 17 nhân viên nhằm đáp ứng nhu cầu học và chạy quảng cáo trực tuyến tăng cao, đến năm 2021 giảm xuống còn 12 nhân viên (95% có trình độ đại học, 5% trình độ cao đẳng, độ tuổi từ 24–35). Trụ sở chi nhánh tại 127 Lê Trọng Tấn (diện tích 70m²) được trang bị 3 máy tính để bàn (phục vụ kế toán và nhân sự), 1 máy in, 2 màn hình TV/LCD, 2 bảng viết, 2 điều hòa và hệ thống bàn ghế làm việc; nhân sự kỹ thuật và marketing sử dụng laptop cá nhân để linh hoạt tác nghiệp.

Tình hình tài chính và kết quả kinh doanh (2019–2021):

Chỉ tiêu tài chính (Đơn vị: VNĐ) Năm 2019 Năm 2020 Năm 2021 So sánh 2020/2019 (%) So sánh 2021/2020 (%)
Tổng tài sản / Nguồn vốn 2.973.907.029 2.782.303.892 2.385.920.702 -6,44% -14,25%
- Tài sản ngắn hạn 2.914.805.406 2.716.381.651 2.316.950.690 -6,81% -14,70%
- Vốn chủ sở hữu 2.973.907.029 2.782.303.892 2.385.920.702 -6,44% -14,25%
Doanh thu bán hàng và CCDV 2.022.709.991 2.158.949.538 1.446.579.807 +6,73% -33,00%
- Các khoản giảm trừ doanh thu 60.681.300 64.768.486 43.397.394 +6,73% -33,00%
Doanh thu thuần 1.962.028.691 2.094.181.052 1.403.182.413 +6,73% -33,00%
Giá vốn hàng bán 404.541.998 431.789.908 280.636.483 +6,74% -35,01%
Lợi nhuận gộp 1.557.486.693 1.662.391.144 1.122.545.930 +6,73% -32,47%
- Chi phí bán hàng 780.000.000 840.000.000 600.000.000 +7,69% -28,57%
- Chi phí quản lý doanh nghiệp 257.000.000 256.000.000 171.000.000 -0,39% -33,20%
Lợi nhuận kế toán trước thuế 520.486.693 566.391.144 351.545.930 +8,82% -37,93%
- Chi phí thuế TNDN 104.097.339 113.278.229 70.309.186 +8,82% -37,93%
Lợi nhuận sau thuế TNDN 416.389.354 453.112.915 281.236.744 +8,82% -37,93%

Thực trạng Marketing Mix (4P) tại doanh nghiệp:

  • Chính sách sản phẩm: Cung cấp 3 nhóm dịch vụ chính: Huấn luyện cơ bản (SEO, Zalo, Content, Google Ads, Facebook Ads), Huấn luyện khởi nghiệp Online (Xây dựng DN Online, Lớp bán hàng FB) và Huấn luyện nâng cao (Dạy nghề Marketing, Đào tạo phòng marketing). Các gói dịch vụ được thiết kế chi tiết nhưng độ nhận diện thương hiệu chưa cao do công ty mới thành lập hơn 5 năm.
  • Chính sách giá: Mức giá đào tạo dao động từ 2.000.000 VNĐ/học viên cho các khóa cơ bản đến trên 10.000.000 VNĐ/người cho gói Coaching 1-1. Tồn tại nhược điểm là một số gói dịch vụ có mức phí cao nhưng chất lượng chưa được đánh giá tương xứng.
  • Chính sách phân phối: Kết hợp kênh cấp 0 (bán trực tiếp) và kênh cấp 1 (thông qua hội thảo, câu lạc bộ khởi nghiệp, liên kết với Đại học Duy Tân, Đại học Kinh tế, Cao đẳng Nghề Đà Nẵng, Trung tâm Dịch vụ việc làm Cần Thơ, Newvision).
Kết quả tiếp cận khách hàng qua kênh phân phối Năm 2019 Năm 2020 Năm 2021
Kênh cấp 0 (Trực tiếp) (Số lượt khách hàng) 320 350 285
Kênh cấp 1 (Gián tiếp qua liên kết, sự kiện) (Số lượt khách hàng) 652 755 532
Tổng số lượt tiếp cận 972 1.105 817
  • Chính sách xúc tiến: Quảng bá qua website azmedia.vn, fanpage Facebook, Google Ads, TikTok, email marketing; tổ chức sự kiện ngoài trời và quảng cáo trên xe ô tô thuê. Chính sách xúc tiến bán áp dụng giảm 1.000.000 VNĐ nhân dịp lễ tết/sinh nhật, giảm 20% phí thiết kế website (trị giá 3.000.000 VNĐ), giảm 100.000 VNĐ/người khi đăng ký nhóm 2 người và 200.000 VNĐ/người khi đăng ký nhóm 4 người trở lên, tặng kèm USB chứa tài liệu Marketing tổng hợp và quà tặng thương hiệu Google.

Chương 3: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác marketing mix công ty TNHH AZ Media Đà Nẵng

Trên cơ sở phân tích thực trạng, chương 3 trình bày định hướng phát triển giai đoạn 2022–2024 với 5 mục tiêu marketing: định vị và nâng cao nhận thức thương hiệu, thu hút khách hàng tiềm năng chất lượng, phát triển tư duy lãnh đạo (thought leadership), phân bổ hoạt động tiếp thị tạo doanh thu, và gia tăng tương tác thương hiệu.

Các giải pháp hoàn thiện 4P được đề xuất gồm:

  • Hoàn thiện chính sách sản phẩm: Nâng cao chất lượng đào tạo song hành với xây dựng và quản trị thương hiệu, định vị rõ chuẩn đầu ra khóa học để tạo niềm tin lâu dài.
  • Hoàn thiện chính sách giá: Áp dụng chiết khấu thanh toán sớm và giảm giá cho đơn hàng số lượng lớn; thực hiện chính sách bảo hành dịch vụ và hỗ trợ kỹ thuật miễn phí từ 3 đến 6 tháng sau khóa học để gia tăng giá trị cạnh tranh thay vì chỉ giảm giá trực tiếp.
  • Hoàn thiện chính sách phân phối: Củng cố quan hệ hợp tác đối ngoại với các trường đại học, hiệp hội doanh nghiệp SME; tổ chức các đợt tuyển sinh định kỳ; tăng cường truyền thông đối nội và đối ngoại.
  • Hoàn thiện chính sách xúc tiến: Chuyển giao công tác hoạch định quảng cáo cho phòng kinh doanh; quản lý ngân sách quảng cáo theo tỷ lệ phần trăm doanh thu bán hàng.

Kế hoạch phân bổ ngân sách xúc tiến năm 2022 (dự kiến tổng ngân sách 220 triệu VNĐ, tăng so với mức 100 triệu VNĐ năm 2021) được lập cụ thể:

Hạng mục chi phí quảng cáo năm 2022 Dự toán kinh phí (VNĐ) Tỷ trọng (%)
Quảng cáo trên Internet, báo chí, Email Marketing 110.000.000 50,00%
Pano, áp phích quảng cáo ngoài trời 60.000.000 27,27%
Quảng cáo trên phương tiện di chuyển (xe ô tô thuê) 30.000.000 13,64%
Gửi thư ngỏ, thiệp tri ân khách hàng 20.000.000 9,09%
Tổng ngân sách dự kiến 220.000.000 100,00%

Ngoài ra, tác giả đề xuất chuẩn hóa quy trình nghiên cứu thị trường của bộ phận marketing thành 5 bước: (1) Xác định vấn đề và mục tiêu -> (2) Xây dựng kế hoạch -> (3) Thu thập thông tin -> (4) Phân tích thông tin -> (5) Trình bày thông tin.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh bức tranh hoạt động marketing cũng như tài chính của Công ty TNHH AZ Media:

  • Dữ liệu thực chứng: Phản ánh sự sụt giảm doanh thu thuần từ mức 2.094.181.052 VNĐ (năm 2020) xuống 1.403.182.413 VNĐ (năm 2021, giảm 33%) và lợi nhuận sau thuế giảm từ 453.112.915 VNĐ xuống 281.236.744 VNĐ (giảm 37,93%) do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.
  • Chỉ rõ hạn chế vận hành: Hoạt động marketing của công ty còn mang tính ngắn hạn, thiếu chiến lược dài hạn; kênh phân phối phụ thuộc nhiều vào các trung gian chưa gắn kết chặt chẽ; việc nhân viên tự đăng bài trên trang cá nhân làm giảm hiệu quả tập trung lưu lượng của fanpage chính thức; một số gói dịch vụ giá cao chưa đạt mức độ hài lòng tương xứng.
  • Hệ thống giải pháp ứng dụng: Đề xuất kế hoạch phân bổ chi tiết ngân sách quảng cáo 220 triệu VNĐ cho năm 2022, mô hình bảo hành dịch vụ 3–6 tháng và quy trình 5 bước nghiên cứu thị trường giúp doanh nghiệp chuẩn hóa công tác marketing sau giai đoạn gián đoạn kinh doanh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Nghiên cứu chỉ tập trung khảo sát tại phạm vi chi nhánh Đà Nẵng của Công ty TNHH AZ Media, chưa đánh giá so sánh tổng thể với trụ sở chính tại TP. Hồ Chí Minh hay các đối tác tại các tỉnh thành khác.
  • Hạn chế về phương pháp phân tích: Số liệu chủ yếu dựa trên báo cáo nội bộ thứ cấp giai đoạn 2019–2021; chưa triển khai phương pháp điều tra định lượng bằng bảng hỏi diện rộng đối với học viên và đối tác doanh nghiệp để đo lường mức độ hài lòng khách hàng.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu hành vi khách hàng sau đại dịch, đánh giá hiệu quả chuyển đổi (conversion rate) của các chiến dịch digital marketing đa kênh và xây dựng mô hình Marketing Mix 7P hoàn chỉnh cho mảng dịch vụ đào tạo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Marketing trong việc xây dựng đề cương chuyên đề thực tập tốt nghiệp phân tích thực trạng hoạt động Marketing Mix tại doanh nghiệp dịch vụ.
  • Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), agency quảng cáo và trung tâm đào tạo kỹ năng số trong việc tham khảo cơ cấu tổ chức bộ máy trực tuyến - chức năng, cách thức tổ chức kênh phân phối liên kết sự kiện và phân bổ ngân sách xúc tiến hỗn hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Kết quả kinh doanh của Công ty TNHH AZ Media biến động như thế nào trong giai đoạn 2019–2021?
Năm 2020, doanh thu bán hàng của công ty đạt 2.158.949.538 VNĐ (tăng 6,73% so với năm 2019), lợi nhuận sau thuế đạt 453.112.915 VNĐ (tăng 8,82%). Sang năm 2021, do ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19, doanh thu bán hàng giảm 33% xuống còn 1.446.579.807 VNĐ và lợi nhuận sau thuế giảm 37,93% xuống còn 281.236.744 VNĐ.

2. Công ty AZ Media áp dụng mức giá nào cho các khóa đào tạo Marketing Online?
Mức giá đào tạo cho học viên cá nhân dao động từ 2.000.000 VNĐ/người cho các khóa học cơ bản và đạt trên 10.000.000 VNĐ/người đối với gói Coaching 1-1 có chuyên gia đào tạo riêng.

3. Kênh phân phối của AZ Media gồm những cấp nào và kênh nào mang lại hiệu quả tiếp cận cao hơn?
Công ty sử dụng Kênh cấp 0 (bán trực tiếp) và Kênh cấp 1 (tiếp cận qua sự kiện, câu lạc bộ khởi nghiệp, liên kết với các trường đại học, cao đẳng và cơ quan nhà nước). Kênh cấp 1 mang lại lượng tiếp cận vượt trội (đạt 652 lượt năm 2019, 755 lượt năm 2020 và 532 lượt năm 2021) so với kênh cấp 0 (đạt 320 lượt năm 2019, 350 lượt năm 2020 và 285 lượt năm 2021).

4. Kế hoạch ngân sách xúc tiến của công ty trong năm 2022 được phân bổ ra sao?
Dự toán ngân sách quảng cáo năm 2022 là 220.000.000 VNĐ, phân bổ cho 4 hạng mục: 110 triệu VNĐ cho Internet/báo chí/email (50%), 60 triệu VNĐ cho Pano/áp phích (27,27%), 30 triệu VNĐ cho quảng cáo trên ô tô thuê (13,64%) và 20 triệu VNĐ cho gửi thiệp/thư ngỏ tới khách hàng (9,09%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Yến đã khái quát toàn diện cơ sở lý luận về Marketing Mix trong kinh doanh dịch vụ và phân tích chi tiết thực trạng 4P tại Công ty TNHH AZ Media chi nhánh Đà Nẵng giai đoạn 2019–2021. Các số liệu tài chính, nhân sự và kênh phân phối được trích xuất minh bạch, phản ánh rõ tác động của môi trường kinh doanh và dịch bệnh đến kết quả vận hành của doanh nghiệp. Hệ thống giải pháp về định giá, chính sách hậu mãi và kế hoạch phân bổ ngân sách xúc tiến năm 2022 có tính thực tiễn, đóng góp định hướng cụ thể cho sự phục hồi và phát triển của công ty.