Khám phá chức năng kinh tế của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam qua luận án tiến sĩ ...

Luận án tiến sĩ luật học phân tích chức năng kinh tế của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, làm rõ vai trò quản lý và phát triển kinh tế.

2002

220
7
0

Phí lưu trữ

55 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CHỨC NĂNG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XHCN VIỆT NAM

1.1. Cơ sở xác định chức năng kinh tế của Nhà nước

1.1.1. Những quan niệm về vai trò kinh tế của nhà nước trên thế giới

1.1.2. Vai trò kinh tế của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung

1.1.3. Vai trò kinh tế của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

1.1.4. Khái niệm chung về chức năng kinh tế của Nhà nước

1.1.4.1. Khái niệm chức năng kinh tế của Nhà nước
1.1.4.2. Giới hạn chức năng kinh tế của Nhà nước
1.1.4.3. Nội dung, phương thức thực hiện chức năng kinh tế của Nhà nước

2. CHƯƠNG 2: NHỮNG NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC THỰC HIỆN VÀ THỰC TRẠNG CHỨC NĂNG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XHCN VIỆT NAM

2.1. Nhà nước điều chỉnh hoạt động kinh tế bằng pháp luật và các công cụ quản lí vi mô

2.2. Nhà nước ban hành và thực thi chính sách kinh tế vĩ mô

2.3. Nhà nước kế hoạch hoá nền kinh tế quốc dân

2.4. Nhà nước sử dụng các công cụ tài chính, tiền tệ, tín dụng

2.5. Nhà nước quản lí kinh tế vĩ mô bằng pháp luật

2.6. Nhà nước thực hiện chức năng quản lí đối với kinh tế nhà nước

2.6.1. Phạm vi và vai trò của kinh tế nhà nước

2.6.2. Nội dung quản lí nhà nước đối với kinh tế nhà nước

2.6.3. Phương thức quản lí nhà nước đối với kinh tế nhà nước

2.7. Nhà nước thực hiện chức năng kinh tế thông qua tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước

2.7.1. Tính chất chung của bộ máy nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

2.7.2. Nội dung thẩm quyền của các cơ quan nhà nước trong quản lí nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

2.7.3. Phương thức tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước trong quản lí nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

2.8. Thực trạng chức năng kinh tế của Nhà nước hiện nay

2.8.1. Khái quát chung về thành tựu

2.8.2. Những tồn tại và bất cập

2.8.3. Nguyên nhân của những tồn tại và bất cập

3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CHỨC NĂNG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XHCN VIỆT NAM

3.1. Sự cần thiết hoàn thiện chức năng kinh tế của Nhà nước

3.2. Yêu cầu của sự nghiệp xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

3.3. Yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế

3.4. Phương hướng hoàn thiện chức năng kinh tế của Nhà nước

3.4.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và các công cụ quản lí vĩ mô khác của Nhà nước

3.4.2. Hoàn thiện cơ chế quản lí đối với kinh tế nhà nước

3.4.3. Hoàn thiện tổ chức và cơ chế hoạt động của bộ máy nhà nước, nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước trong quản lí kinh tế

PHỤ LỤC

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Chức năng kinh tế của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trong luận án tiến sĩ luật học là một nghiên cứu chuyên sâu về vai trò và trách nhiệm của Nhà nước trong việc điều tiết và phát triển nền kinh tế. Tài liệu này phân tích các cơ chế pháp lý và chính sách kinh tế mà Nhà nước áp dụng để đảm bảo sự ổn định và tăng trưởng bền vững. Đồng thời, nó cũng đề cập đến những thách thức và cơ hội trong quá trình thực hiện các chức năng kinh tế này. Đọc tài liệu này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách Nhà nước Việt Nam quản lý và định hướng nền kinh tế, từ đó có cái nhìn toàn diện về sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề liên quan đến quản lý kinh tế và tài chính, bạn có thể khám phá thêm qua Luận án tiến sĩ kinh tế vai trò của ktnn trong việc quản lý nợ công ở việt nam, nghiên cứu về vai trò của khu vực kinh tế nhà nước trong quản lý nợ công. Bên cạnh đó, Luận án tiến sĩ cơ cấu thu ngân sách nhà nước theo hướng thu ngân sách nhà nước bền vững ở việt nam cung cấp góc nhìn sâu sắc về cách thức xây dựng cơ cấu thu ngân sách bền vững. Ngoài ra, Luận án tiến sĩ nghiên cứu tác động của chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế đến việc làm trong quá trình tăng trưởng kinh tế ở việt nam sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tác động của chuyển dịch cơ cấu ngành đến việc làm và tăng trưởng kinh tế. Mỗi tài liệu này là cơ hội để bạn mở rộng kiến thức và có cái nhìn đa chiều hơn về các vấn đề kinh tế - xã hội tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

$0 GIA DỤC VÀ BAO TAO TRUNG TAM KHOA HOC XÃ HỘI VA NHÂN VĂN QUỐC GIA VIEN NGHIÊN CỨU NHÀ NƯỚC VA PHÁP LUAT TRẦN THÁI DƯƠNG CHUC NANG KINH TẾ CUA NHÀ NƯỨC CONG HOA XÃ HỘI CHU NGHĨA VIET NAM Chuyên ngành: Li luận nhànước và pháp luật - Ma số. 50501 ` LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGUYÊN ĐĂNG DUNG THỰ VIỆ N TRƯỜNG ĐẠI HOC LUẤT HÀ NỘI PHÒNG ĐỌC £ HA NOI - 2002 LOI CAM DOAN Day là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Những tư liệu lịch sử cũng như các số liệu thống kê trong luận án là trung thực. Kết quả nghiên cứu của luận án này chưa từng được cong bố ở bat ki công trình khoa học của tác giả nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN MỤC LỤC Bìa phụ Tr Lời cam đoan Mục lục MỞ ĐẦU . Tinh cấp thiết cửa đề tài Nn=. Tink hình nghiey cứu dé tai 1L 3. Muc dich vaMelia nghiên cứu của đề tài CỬ" +> . Phương pháp nghiên cứu đề tài 5. Điểm mới về khoa học của luận án 6. Giá trị của luận án 7. Cơ cấu của luận án — Chương 1 KHÁI QUÁT VE CHỨC NANG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XHCN VIỆT NAM 1. Cơ sở xác định chức năng kinh tế của Nhà nước 1. Những quan niệm về vai trò kinh tế của nhà nước trên thế giới 1. Vai trò tình tếcủa Nhà nước Cộng hoà XHCN Viér Nam trong nên kinh tế kế hoạch hoá tập trung 1. Vai trò kinh tếcủa Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Khái niệm chung về chức năng kinh tế của Nhà nước 1. Khái niệm chức năng kinh tế cua Nhà nước 1. Giới hạn chức năng kinh tếcủa Nhà nước 1. Nội dưng, phương thức thực hiện chức năng kinh tế của Nhà nước Chương 2 NHỮNG NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC THỰC HIỆN VA THỰC TRANG CHỨCNANG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XHCN VIỆT NAM Nhà nước điều chính hoạt động kinh tế hằng pháp luật và các công cụ quản lí vi mô khắc 2. Nhà nước ban hành và thực thi chính sách kinh tế vĩ Cn bo mô 2. Nhà nước kế hoạch hoá nền kinh tế quốc dan 2. Nha nước sứ dụng các công cu tài chính, tiên tệ, tín 67 dung 21. Nhà nước quan lí sinh tế vĩ mê bằng pháp luật Áo) t` Nha nước thực hiện chức nang quan lí đối với kinh tế nhà nước 2. Pham vi và vai trò của kinh tếnhà nước 2. Nội dung quản li nhà nước đối với kinh tế nhà nước 2. Phương thức quan lí nhà nước đối với kinh tế nhà NUOC Nhà nước thực hiện chức nang kinh tế thông qua tổ chức 104 và hoạt động của bộ máy nhà nước 2. Tính chất chung của bộ máy nhà nước trong nên kinh tế thị trường định hướng XHCN 2. Nội dung thẩm quyền của các cơ quan nhà nước 108 trong quản lí nền kinh tế thị trường định hướng XHCN 2. Phương thức tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà 119 nước trong quản lí nên kinh tếthị trường định hướng XHCN Thực trạng chức năng kinh tế của Nhà nước hiện nay 2. Khái quát chung về thành tựu 2. Những tồn tại và bất cập 126 2. Nguyên nhắn của những tồn tại và bất cập 133 Chương 3 HOÀN THIỆN CHỨC NĂNG KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XHCN VIỆT NAM 3.1, Sự cần thiết hoàn thiện chức năng kinh tế của Nhà nước 140 3. Yêu cầu của sự nghiệp xảy dựng nền kinh tế thi 141 trường định hướng XHCN 3. Yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế 146 Phương hướng hoàn thiện chức năng kinh tế của Nhà 148 nước 3. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và các công cụ quản li vĩ mô khác cua Nhà nước 3. Hoàn thiện cơ chế quản lí đối với kinh tế nhà nước 169 3. Hoàn thiện tổ chức và cơ chế hoạt động của bộ máy 172 nhà nước, nâng cao trình độ, năng lực cua đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước trong quản li kinh tế KẾT LUẬN 179 PHỤ LỤC DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO MỎ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, nhận thức chung của các quốc gia về nền kinh tế thị trường hiện đại là nền kinh tế hỗn hợp, trong đó có vai trò to lớn của nhà nước Nhưng để đi đến nhận thức đó, con người đã phải trải qua bao bước phát triểr thăng trầm. Có thực tế là nhà nước trong lịch sử và ở mỗi quốc gia thì lại khác nhau, vì thế vai trò kinh tế của các nhà nước ở các nền văn hoá cũng khác nhau. Việc tìm kiếm những mô hình hợp If để thể hiện vai trò đích thực củ: nhà nước trong nền kinh tế luôn luôn là vấn đề của các thời đại, các dân tộc vì cho đến nay, đây vẫn là đề tài còn được tranh luận. Ở Việt Nam, từ khi thành lập Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên sat Cách mang tháng Tám năm 1945, Dang va Nha nước. luôn luôn chú, trọng công cuộc xây dựng và phát triển nền kinh tế quốc dân. Trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm giành độc lập đầy hi sinh gian khổ, những thant tựu về kinh tế lúc bấy giờ cũng đã góp phần đắc lực cho những thắng lợi vĩ đạ của dan tộc. Trong công cuộc đổi mới đất nước từ sau Dai hội Dang lần thứ V' đến nay, Đảng luôn luôn đánh giá cao vai trò to lớn, tích cực, chủ động củ: Nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Nhưng quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nér kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam là quá trình rất khó khăn vé phức tạp. Qua đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn và xu thí phát triển là không thể đảo ngược được nhưng nguy cơ, thách thức vẫn còn rấ lớn. Đại hội Đảng lần thứ IX đã xác định những định hướng cơ bản cho st nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong chặng đường tiếp theo về trên cơ sở đó Nhà nước thể chế hoá đường lối chính trị của Đảng thành phát luật để quản lí kinh tế - xã hội. Tuy thế, đường lối của Đảng không thể thay thé cho pháp luật và quá trình thể chế hoá cũng không phải là sự "luật hod’ một cách giản đơn mà cần phải căn cứ và thấu suốt những quan điểm lí luận về bản chất, chức năng của nhà nước và pháp luật trong các mối quan hệ dz dạng, nhiều chiều của sự vận động, biến đổi không ngừng của đời sống kinh tế - xã hội. Qua đây có thể thấy hiện nay vấn đề chức năng của nhà nước nói chung và chức năng kinh tế của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam nói riêng đang là vấn đề mang tính cấp thiết cả về lí luận và thực tiễn. Với nhận thức như trên, tôi quyết định chọn vấn đề chức năng kinh tế của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam làm đề tài nghiên cứu cho luận án tiến si luật học của mình với mong muốn đóng góp một phần vào tiếng nói chung trong quá trình nhận thức và hoạch định các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN của dân, do dân, vì dân theo đường lối của Đảng cộng sản Việt Nam. Tình hình nghiên cứu đề tài Từ xưa đến nay, quản lí nhà nước về kinh tế là vấn đề đã được chú ý nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau như kinh tế học chính trị, triết học, luật học. Thời cổ đại, nhiều người đã cố gắng lí giải vai trò kinh tế của nhà nước thể hiện qua các quan điểm của các nhà triết học Hy Lạp, La Mã, Trung Quốc cổ đại như Arixtot, Platon, Mạnh Tử, Khổng Tử. Khi chủ nghĩa tư bản phát triển đến giai đoạn cách mạng tư sản lật đổ chế độ phong kiến, nhiều lí thuyết kinh tế học chính trị đã đi sâu tìm hiểu cơ chế tác dụng của nhà nước với nền kinh tế, tìm hiểu những giới hạn vai trò quản lí kinh tế của nhà nước như lí thuyết của A. Smith về nền kinh tế tự do, lí thuyết của J. Keynes về nền kinh tế có sự điều tiết của nhà nước và lí thuyết của A. Smuelson về nền kinh tế hỗn hợp. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin trong các tác phẩm kinh điển như: “Nguồn gốc cua gia đình, của chế độ tư hữu, của nhà nước và pháp luật" (Ph. Angghen); “Tuyên ngôn của đảng cộng sản” (C. Angghen); “Chống Đuyrinh" (Ph. Mác); “Nha nước và cách mang” (VJ Lénin). đã dem lại cho nhân loại những tri thức khoa học về ban chất kinh t: - xã hội, ban chất giai cấp của nhà nước, mối liên hệ giữa nhà nước với kinh t cũng như các phương thức tác động của nhà nước đến các quan hệ kinh tế nó chung. Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng lí luận v: kim chi nam cho hành động của Đảng va Nhà nước Việt Nam trong sự nghiệt xây dung và quản lí nền kinh tế XHCN. Trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung san; , nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, công tác nghiên cứu những vấn đề 1 luận và thực tiễn về vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường đã được chú trọng ở nhiều nước trên thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đâ: đã có khá nhiều công trình nghiên cứu của cá nhân hay tập thể tiếp cận vấn đi quản lí nhà nước về kinh tế ở những góc độ khác nhau, với các quan điểm kh: phong phú. Chẳng hạn như các dé tài sau: "Co chế thị trường và vai trò cui nhà nước trong nền kinh tế Việt Nam" - dé tài khoa học cấp nhà nước mang s¢ hiệu KX 03.04; "Co chế thị trường và vai trò cua nhà nước trong quan lí kin! tế ở nước ta hiện nay" - dé tài do GS. Lương Xuân Quy làm chủ nhiệm; Dé tài "Cơ sở khoa học của công cuộc đổi mới kinh tế ở Việt Nam" của TS. Lí Đăng Doanh; Đề tài: "Khung pháp luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường do Bộ tư pháp làm chủ trì. Một số công trình chuyên khảo của các nhà kho: học có uy tín như: "hà nước và pháp luật trong sự nghiệp đổi mới của chún; ta" của GS. Đào Trí Úc do Nxb. KHXH ấn hành năm 1997; "Quản li nhc nước về kinh tế" (giáo trình sau đại học) của Trường đại học kinh tế quốc dar do Nxb. KHKT ấn hành năm 1999. Đồng thời, nhiều nhà nghiên cứu luật học như GS.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ