chương I đến chương XXIV (trừ cá và các sản phẩm từ cá) và một số sản phẩm thuộc các chương khác trong Hệ thống mã HS (hệ thống hài hòa về mã số và mô tả hàng hóa). Hơn nữa, căn cứ vào phụ lục 1, các diện sản phẩm của Hiệp định nông nghiệp sản phẩm nông sản được phân loại như sau: (1) Động vật sống; các sản phẩm từ động vật. - Động vật sống như: Ngựa, dê, lừa, gà và một số động vật được quy định số cân nặng. Ví dụ: Lợn trọng lượng dưới 50 kg và trọng lượng trên 50 kg… - Thịt và phụ phẩm dạng thịt như thịt đông lạnh bò, gà, heo, các loài bò sát, cá voi, cá nục heo và cá heo (những động vật có vú thuộc bộ Cetacea…).
- Sữa và các sản phẩm từ sữa; trứng chim và trứng gia cầm, mật ong tự nhiên; sản phẩm ăn được gốc động vật. như sữa kem, pho mát… - Các sản phẩm gốc động vật như: ngà, mai, sừng động vật… (2) Các sản phẩm thực vật - Cây sống và các loại cây trồng khác; củ, rễ, và các loại tương tự; cành hoa rời và các loại cành lá trang trí như: Cây và rễ rau diếp xoăn, phong lan, rêu, địa y… - Rau và một số loại củ, thân củ, rễ ăn được như: Khoai tây, cà chua, hành, tỏi, nấm, các loại đậu… - Qủa và quả hạch ăn được; vỏ quả thuộc chi cam, quýt và các loại dưa như: Dừa khô, táo, mơ, vải, nhãn… 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Cà phê, chè, các loại gia vị như: Cà phê chưa rang, cà phê đã rang, chè nguyên cánh, hạt tiêu, ớt, quế và hoa quế… - Ngũ cốc như: Lúa mỳ, lúa đại mạch, yến mạch, gạo… - Các sản phẩm xay xát, tinh bột như: Bột mỳ, bột ngũ cốc, bột ngô… - Qủa và hạt có dầu, các loại ngũ cốc, hạt và quả khác, cây công nghiệp hoặc cây dược liệu, rơm, rạ và cây làm thức ăn gia súc như: Đậu tương, lạc nhân đã hoặc chưa vỡ mảnh, cùi dừa khô, hạt cải dầu, rong biển, gỗ đàn hương… - Nhựa cánh kiến đỏ; Gôm, nhựa cây, các chất nhựa và các chất chiết xuất từ thực vật khác như: Cách kiến đỏ, nhựa cam thảo, cao, thạch, chất nhầy thu được từ các loại cây. - Nguyên liệu thực vật dùng để tết bện và các sản phẩm chưa được chi tiết như: Tre, song mây, lá trầu, lá cau, bông gạo… (3) Mỡ và dầu động vật hoặc thực vật và các sản phẩm tách từ chúng; mỡ ăn được đã chế biến; các loại sáp động vật hoặc thực vật như: Mỡ trâu, bò, cừu, dê, dầu đậu tương, dầu ôliu, dầu cọ… (4) Thực phẩm chế biến; đồ uống, rượu mạnh và giấm; thuốc lá và các nguyên liệu thay thế thuốc lá đã chế biến. - Các chế phẩm từ cá, thịt hay động vật giáp xác, động vật thân mềm hoặc động vật thủy sinh không xương sống khác như: Xúc xích lợn, bò, thịt hộp nước ép của các loại trên… - Đường và các loại kẹo đường như: Đường mía hoặc đường củ cải và đường xucroza tinh khiết như: Mật mía, mật ong nhân tạo… - Ca cao và chế phẩm từ ca cao như: Hạt ca cao đã vỡ hoặc chưa vỡ mảnh, đã rang hoặc chưa rang, bột và bơ ca cao, sôcôla… - Chế phẩm từ tinh bột, ngũ cốc, bột hoặc sữa, các loại bánh như: Các sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ em, các sản phẩm dinh dưỡng y tế, các sản phẩm bột nhào, thức ăn chế biến từ quá trình nổ hoặc rang ngũ cốc, từ các sản phẩm ngũ cốc, ngũ cốc ở dạng hạt, mảnh hoặc hạt đã làm thành dạng khác (trừ bột, tấm và bột thô), đã làm chín sơ hoặc chế biến cách khác… 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Chế phẩm từ rau, quả, quả hạch hoặc các phần khác của cây như: Dưa chuột, hành, tỏi, cà chua, nấm đã chế biến hoặc bảo quản, khoai tây, măng tây, các loại quả và nước ép từ quả đóng hộp… - Các chế phẩm ăn được khác như: Chất chiết xuất, tinh chất và các chất cô đặc từ cà phê, chè, và các chế phẩm có thành phần cơ bản là các sản phẩm này, rễ rau diếp xoăn rang và các chất khác thay thế cà phê rang, các chất chiết xuất, tinh chất hoặc các chất cô đặc này có thành phần cơ bản là cà phê như: Nước sốt, tương ớt, kem lạnh, chế phẩm từ sâm, chế phẩm có chứa cồn, các chế phẩm hỗ hợp các vitamin và khoáng chất để tăng cường dinh dưỡng.
- Đồ uống, rượu và dấm, nước kể cả nước khoáng tự nhiên hoặc nhân tạo và nước có ga, chưa pha thêm đường hoặc chất ngọt khác hay hương liệu, nước đá và tuyết như: Sữa tươi tiệt trùng có hương liệu, sữa đậu nành, bia đen và bia nâu, rượu vang và rượu vang có ga, hèm nho… - Phế liệu và phế thải từ ngành công nghiệp thực phẩm, thức ăn gia súc đã chế biến như: Bột mịn, bột thô và bột viên, từ thịt hoặc phụ phẩm từ thịt sau giết mổ, từ cá hay động vật giáp xác, động vật thân mềm hoặc động vật thủy sinh không xương sống khác, không thích hợp để làm thức ăn cho người, tóp mỡ, khô dầu, bã phế thải từ quá trình ủ hoặc chưng cất, nguyên liệu thực vật và phế thải thực vật, phế liệu thực vật và sản phẩm phụ từ thực vật ở dạng bột viên hoặc không ở dạng bột viên, loại dùng trong chăn nuôi động vật. - Thuốc lá và nguyên liệu thay thế thuốc lá đã chế biến như: Lá thuốc lá chưa chế biến; phế liệu thuốc lá, lá thuốc lá chưa tước cọng hoặc đã sấy, xì gà, thuốc lá điếu thuốc lá tinh chất hoặc đã được phối trộn dưới hình thức dùng để hút, để nhai hoặc để ngậm. - Các loại tinh dầu kể cả tinh dầu sáp và tinh dầu nguyên chất, chất tựa nhựa, nhựa chứa dầu đã chiết, tinh dầu đậm đặc trong mỡ, các loại dầu không bay hơi, trong các loại sáp hay các chất tương tự, thu được bằng phương pháp tách hương liệu của hoa hoặc phương pháp dầm, ngâm; các loại tinh dầu, nước cất tinh 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com dầu và dung dịch nước của các loại tinh dầu như của quýt, cam, hoa nhài, oải hương… - Da sống của trâu, bò hoặc ngựa (tươi hoặc muối, khô ngâm vôi axit hóa hoặc được bảo quản cách khác nhưng chưa thuộc, chưa làm thành da trống hoặc gia công thêm), đã hoặc chưa khử lông hoặc lạng xẻ. - Kén tằm, tơ sống (chưa xe), phế liệu tơ chưa được chải thô hoặc chải kỹ, lông cừu xén… Với cách hiểu này, nông sản bao gồm một phạm vi khá rộng các loại hàng hóa có nguồn gốc từ hoạt động nông nghiệp như: Các sản phẩm nông nghiệp cơ bản như: Lúa gạo, lúa mỳ, bột mỳ, sữa, động vật sống, cà phê, hồ tiêu, hạt điều, chè, rau quả tươi….
Các sản phẩm phái sinh như: Bánh mỳ, bơ, dầu ăn, thịt…. Các sản phẩm được chế biến từ sản phẩm nông nghiệp như: Bánh kẹo, sản phẩm từ sữa, xúc xích, nước ngọt, rượu, bia, thuốc lá, bông xơ, da động vật thô…. Tất cả các sản phẩm còn lại trong hệ thống mã HS gọi là sản phẩm phi nông nghiệp (còn gọi là sản phẩm công nghiệp). Việc xác định các sản phẩm nông sản có ý nghĩa rất quan trọng bởi nhóm nông sản này sẽ được hay phải áp dụng những quy chế pháp lý đặc thù, không giống với quy chế áp dụng chung cho các loại hàng hóa phi nông nghiệp.
Vào những năm sau khi GATT được thành lập, những sản phẩm này phải chịu cả thuế quan lẫn thuế nội địa rất cao tại thị trường các nước phát triển. Do những sản phẩm này là hàng xuất khẩu chủ yếu của các nước đang phát triển, những vòng đàm phán cuối cùng của GATT đã đặt ưu tiên cho việc xóa bỏ những hạn chế, cản trở việc nhập khẩu những sản phẩm này. Chính vì vậy, thậm chí ngay trước vòng đàm phán Urugoay, một phần lớn những sản phẩm này, dưới dạng nguyên liệu thô hoặc chế biến, đã thâm nhập vào thị trường các nước phát triển và được miễn thuế theo tỷ lệ thấp của các Điều khoản tối huệ quốc hoặc theo những Hiệp định ưu đãi song phương. 22 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Các loại hình trợ cấp Trợ cấp nông nghiệp trong nước phù hợp với Hiệp định nông nghiệp, đáp ứng các cam kết cắt giảm của các thành viên là hợp pháp. Các trợ cấp rơi vào trợ cấp bị cấm không thuộc diện này trong khi trợ cấp không bị đối kháng và trợ cấp có thể bị đối kháng không thuộc diện phải cam kết cắt giảm. Theo điều khoản hòa bình, tất cả các biện pháp hỗ trợ (trợ cấp không bị đối kháng, trợ cấp có thể bị đối kháng và trợ cấp bị cấm) đều thuộc diện không bị kiện (với điều kiện là biện pháp trợ cấp có thể bị đối kháng và trợ cấp bị cấm không vượt quá mức trợ cấp năm 1992. Trợ cấp thể bị đối kháng là trợ cấp có thể bị kiện và trợ cấp bị cấm là những trợ cấp bị kiện.
Các trợ cấp thuộc hai loại này phải thỏa mãn điều kiện “hạn chế có thời hạn” của các đối tác thương mại. Kể từ khi điều khoản hòa bình hết hạn vào năm 2004, “hạn chế có thời hạn” này không còn hiệu lực đối với trợ cấp có thể bị đối kháng và trợ cấp bị cấm nữa nhưng biện pháp thuộc trợ cấp không bị đối kháng về nguyên tắc có thể bị đối kháng. Trên thực tế thì khó duy trì như vậy. Lý do, vì những trợ cấp không bị đối kháng là ít bóp méo thương mại nhất và nhiều biện pháp thuộc loại này không thể bị kiện do nó mang tính áp dụng chung hoặc được quy định thành luật nên luật đối kháng của quốc gia không thể tiến hành đối kháng.
Ngoài ra, trong thời kỳ điều khoản hòa bình vẫ còn hiệu lực thì các trợ cấp loại này không thể bị kiện nhưng bây giờ mặc dù phù hợp với Hiệp định Nông nghiệp thì vẫn có thể bị kiện theo Hiệp định SCM trong lĩnh vực trợ cấp xuất khẩu. Trợ cấp không thể đối kháng * Khái niệm Trợ cấp không thể đối kháng là loại trợ cấp không có sự giúp đỡ giá cả đối với người sản xuất, không có trợ giá hoặc chỉ trợ giá một ít đối với thương mại hàng nông sản. Các chính sách thuộc trợ cấp không thể bị đối kháng được loại trừ hoàn toàn khỏi cam kết cắt giảm. Đó là các biện pháp hỗ trợ nhưng không làm bóp méo giá trị thương mại.
23 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.