Mục Lục ChươngI : Lý luận chung về tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái 5 I.1 Tỷ giá hối đoái 5 I.1 Tỷ giá hối đoái là gì 5 I.2 Các loại tỷ giá trên thị trường 6 I.3 Vai trò của tỷ giá hối đoái trong nền kinh tế mở. Nh÷ng nh©n tè t¸c ®éng tíi tû gi¸: 10 I.2 Chính sách tỷ giá hối đoái 12 I.2 Môc tiªu cña chÝnh s¸ch tû gi¸ hèi ®o¸i 12 I. C¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tû gi¸ hèi ®o¸i. Lựa chọn chế độ tỷ giá hối đoái 16 I.
C¸c chÕ ®é tû gi¸ hèi ®o¸i I.1ChÕ ®é tû gi¸ hèi ®o¸i cè ®Þnh I.1 a ChÕ ®é ®ång gi¸ vµng (1880 - 1932) I.2 NhËn ®Þnh chung vÒ chÕ ®é tû gi¸ cè ®Þnh 21 I.3 ChÕ ®é tû gi¸ th¶ næi 22 I. ChÕ ®é tû gi¸ th¶ næi cã qu¶n lý (b¸n th¶ næi): 23 I.2 C¬ së lùa chän chÕ ®é tû gi¸ hèi ®o¸I 24 1 Chương II : Thực trạng điều hành chính sach tỷ hối đoái ở Việt Nam hiện nay 26 II.1 Hoàn cảnh 26 II.2 Quá trình thực hiện 27 II.3 Đánh giá 35 Chương III: giải pháp hoàn thiện việc điều hành chính sách tỷ gia hối đoái ở Việt Nam. Mét sè nhËn ®Þnh chung: 38 III. §Þnh híng vÒ ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tû gi¸ cña NHNNVN.
Mét sè gi¶i ph¸p: 42 KÕt luËn 45 2 Đề tài : Chính sách tỷ giá hối đoái Việt Nam hiện nay Lêi më ®Çu Víi sù ph¸t triÓn nh vò b·o cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi , c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ trªn mäi lÜnh vùc cña mét níc ngµy cµng ®îc më réng ra c¸c níc , do ®ã vÊn ®Ò thanh to¸n ,®Þnh gi¸ , so s¸nh ,ph©n tÝch ®¸nh gi¸ vÒ mÆt gi¸ trÞ vµ hiÖu qu¶ trë nªn phøc t¹p h¬n nhiÒu. §¬n vÞ thanh to¸n kh«ng chØ lµ tiÒn tÖ trong níc mµ cßn ph¶i sö dông c¸c lo¹i ngo¹i tÖ kh¸c nhau liªn quan ®Õn viÖc trao ®æi tiÒn cña níc kh¸c. TiÒn cña mçi níc ®îc quy ®Þnh theo ph¸p luËt cña níc ®ã vµ ®Æc ®iÓm riªng cña nã ,v× vËy ph¸t sinh nhu cÇu tÊt yÕu lµ ph¶i so s¸nh gi¸ trÞ ,søc mua cña ®ång tiÒn trong níc víi ngo¹i tÖ vµ gi÷a c¸c ngo¹i tÖ víi nhau. Ho¹t ®éng chuyÓn ®æi ®ång tiÒn nµy thµnh ®ång tiÒn kh¸c trong qu¸ tr×nh quan hÖ gi÷a c¸c níc nhãm níc víi nhau ®· lµm n¶y sinh ph¹m trï tû gi¸ hèi ®o¸i Tû gi¸ hèi ®o¸i lµ mét ph¹m trï kinh tÕ nh¹y c¶m vµ rÊt phøc t¹p.
Kinh tÕ thÞ trêng thêng xuyªn vËn ®éng th× tû gi¸ hèi ®o¸i còng 3 nh nh÷ng hiÖn tîng kinh tÕ kh¸c biÕn ®éng lµ lÏ tÊt nhiªn ,lµ hîp víi quy luËt vËn ®éng cña sù vËt ,cña hiÖn tîng. Tuy nhiªn nh÷ng diÔn biÕn cã tÝnh bÊt thêng , kh¸c l¹ cña hiÖn tîng kinh tÕ tÊt ph¶i do nh÷ng nguyªn nh©n ,hoÆc do nh÷ng trôc trÆc nµo ®ã lµm cho hiÖn tîng kinh tÕ ®ã diÔn ra chÖch híng theo logic b×nh thêng. §iÒu ®ã lµm chóng ta ph¶i thËn träng xem xÐt c¸c nguyªn nh©n tõ mäi phÝa,mét c¸ch toµn diÖn ®Ó cã nhËn thøc , quan ®iÓm ®óng ®¾n , lµm c¬ së tin cËy cho viÖc ®iÒu chØnh c¸c ho¹t ®éng thùc tiÔn Nghiªn cøu sù vËn ®éng cña tû gi¸ hèi ®o¸i lµ mét vÊn ®Ò phøc t¹p nhng còng ®Çy míi mÎ vµ hÊp dÉn , nhÊt lµ trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn vµ vËn ®éng kh«ng ngõng .Do ®ã , ®Ó lùa chän ®Ò tµi nghiªn cøu trong ®Ò ¸n m«n häc Lý thuyÕt Tµi chÝnh - TiÒn tÖ , t«i ®· lùa chän viÖc t×m hiÓu vÒ "Chính sách tỷ giá hối đoái Việt Nam hiện nay " 4 Nội Dung: ChươngI : Lý luận chung về tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái I.1 Tỷ giá hối đoái I.1 Tỷ giá hối đoái là gì: Kh¸i niÖm cña tû gi¸ hèi ®o¸i rÊt phøc t¹p cã thÓ tiÕp c©n nã tõ nh÷ng gãc ®é kh¸c nhau. XÐt trong ph¹m vi thÞ trêng cña mét níc ,c¸c ph¬ng tiÖn thanh to¸n quèc tÕ ®îc mua vµ b¸n trªn thÞ trêng hèi ®o¸i b»ng tiÒn tÖ quèc gia cña mét níc theo mét tû gi¸ nhÊt ®Þnh .Do ®ã cã thÓ hiÓu tû gi¸ lµ gi¸ c¶ cña mét ®¬n vÞ tiÒn tÖ mét ®îc biÓu hiÖn 5 b»ng sè lîng ®¬n vÞ tiÒn tÖ cña níc kh¸c hay lµ b»ng sè lîng ngo¹i tÖ nhËn ®îc khi ®æi mét ®¬n vÞ néi tÖ hoÆc b»ng sè lîng néi tÖ nhËn ®îc khi ®æi mét ®¬n vÞ ngo¹i tÖ .C¸c níc cã gi¸ trÞ ®ång néi tÖ thÊp h¬n gi¸ trÞ ngo¹i tÖ thêng sö dông c¸ch thø hai .Ch¼ng h¹n ë ViÖt Nam ngêi ta thêng nãi ®Õn sè lîng ®ång ViÖt nam nhËn ®îc khi ®æi mét ®ång USD ,DEM hay mét FFR Trong thùc tÕ ,c¸ch sö dông tû gi¸ nh vËy thuËn lîi h¬n .Tuy nhiªn trong nghiªn cøu lý thuyÕt th× c¸ch ®Þnh nghÜa thø nhÊt thuËn lîi h¬n Tû gi¸ hèi ®o¸i cßn ®îc ®Þnh nghÜa ë khÝa c¹nh kh¸c ,®ã lµ quan hÖ so s¸nh gi÷a hai tiÒn tÖ cña hai níc víi nhau.
Mét ®ång tiÒn hay mét lîng ®ång tiÒn nµo ®ã ®æi ®îc bao nhiªu ®ång tiÒn kh¸c ®îc gäi lµ tû lÖ gi¸ c¶ trao ®æi gi÷a c¸c ®ång tiÒn víi nhau hay gäi t¾t lµ tû gi¸ hèi ®o¸i hay ng¾n gän lµ tû gi¸ .Nh vËy ,trªn b×nh diÖn quèc tÕ ,cã thÓ hiÓu mét c¸ch tæng qu¸t : tû gi¸ hèi ®o¸i lµ tû lÖ gi÷a gi¸ trÞ cña c¸c ®ång tiÒn so víi nhau. Tû gi¸ dïng ®Ó biÓu hiÖn vµ so s¸nh nh÷ng quan hÖ vÒ mÆt gi¸ c¶ cña c¸c ®ång tiÒn c¸c níc kh¸c nhau. Cã hai lo¹i gi¸ : gi¸ trong níc (gi¸ quèc gia ) ph¶n ¸nh nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ cña s¶n xuÊt trong mét níc riªng biÖt ,vµ gi¸ ngo¹i th¬ng ( gi¸ quèc tÕ ) ph¶n ¸nh nh÷ng ®iÒu kÞªn s¶n xuÊt trªn ph¹m vi thÕ giíi. Do ph¹m vi ,®iÒu kiÖn s¶n xuÊt cô thÓ trong mçi níc vµ trªn ph¹m vi thÕ giíi kh¸c nhau nªn hµng ho¸ cã hai lo¹i gi¸ : gi¸ quèc gia vµ gi¸ quèc tÕ.
Gi¸ trÞ quèc gia ®îc biÓu hiÖn díi h×nh thøc gi¸ c¶ trong níc 6 b»ng ®¬n vÞ tiÒn tÖ cña níc ®ã. Gi¸ trÞ quèc tÕ biÓu hiÖn qua gi¸ c¶ quèc tÕ b»ng c¸c ngo¹i tÖ trªn thÞ trêng thÕ giíi .TiÒn tÖ lµ vËt ngang gi¸ chung cña toµn bé khèi lîng hµng ho¸ vµ dÞch vô trong níc. V× vËy trong søc mua cña ®ång tiÒn ®îc ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ c¸c quan hÖ t¸i s¶n xuÊt trong níc ®ã ,hay nãi c¸ch kh¸c ,søc mua cña mét ®ång tiÒn do møc gi¸ c¶ cña toµn bé c¸c lo¹i hµng ho¸ dÞch vô trong níc ®ã quyÕt ®Þnh.Tû gi¸ thÓ hiÖn sù t¬ng quan gi÷a mÆt b»ng gi¸ trong níc vµ gi¸ thÕ giíi. Do sù kh¸c nhau gi÷a hai lo¹i gi¸ c¶ trong níc vµ gi¸ c¶ thÕ giíi mµ tiÒn tÖ võa lµm thíc ®o gi¸ trÞ quèc gia võa lµm thíc ®o gi¸ trÞ quèc tÕ.
Trong c¸c ho¹t ®äng kinh tÕ ®èi ngo¹i khi tÝnh ®Õn vÊn ®Ò hiÖu qu¶ kinh tÕ ,th× ph¶I thêng xuyªn so s¸nh ®èi chiÕu hai h×nh thøc gi¸ c¶ víi nhau : gi¸ quèc gia vµ gi¸ quèc tÕ. Muèn thÕ ph¶i chuyÓn tõ ®ång tiÒn nµy sang ®ång tiÒn kh¸c , ph¶i so s¸nh gi¸ trÞ ®ång tiÒn trong níc víi ngo¹i tÖ th«ng qua c«ng cô tû gi¸ .Tû gi¸ dïng ®Ó tÝnh to¸n vµ thanh to¸n xuÊt , nhËp khÈu ( kh«ng dïng ®Ó æn ®Þnh gi¸ hµng ho¸ s¶n xuÊt trong níc ). Tû gi¸ hµng xuÊt khÈu lµ l- îng tiÒn trong níc cÇn thiÕt ®Ó mua mét lîng hµng xuÊt khÈu t- ¬ng ®ong víi mét ®¬n vÞ ngo¹i tÖ .Tû gi¸ hµng nhËp khÈu lµ sè l- îng tiÒn trong níc thu ®îc khi b¸n mét lîng vµng nhËp khÈu cã gi¸ trÞ mét ®¬n vÞ ngo¹i tÖ. Tû gi¸ lµ tû lÖ so s¸nh gi÷a c¸c ®ång tiÒn víi nhau.
Do ®ã muèn so s¸nh gi¸ trÞ gi÷a c¸c ®ång tiÒn víi nhau ,cÇn ph¶i cã vËt ngang gi¸ 7 chung lµm b¶n vÞ ®Ó so s¸nh .TiÒn tÖ lµ vËt ngang gi¸ chung ®Ó biÓu hiÖn gi¸ trÞ cña c¸c hµng ho¸ ,nhng giê ®©y ®Õn lît cÇn so s¸nh gi¸ c¶ gi÷a c¸c ®ång tiÒn víi nhau l¹i ph¶i t×m mét vËt ngang gi¸ chung lµm b¶n vÞ ®Ó so s¸nh.2 Các loại tỷ giá trên thị trường 8 §Ó nhËn biÕt ®îc t¸c ®éng cña tû gi¸ hèi ®o¸i ®èi víi c¸c ho¹t ®éng cña nÒn kinh tÕ nãi chung ,ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu nãi riªng ,ngêi ta thêng ph©n lo¹i tû gi¸ theo c¸c tiªu thøc sau ®©y : * Dùa trªn tiªu thøc lµ ®èi tîng qu¶n lý : Tû gi¸ chÝnh thøc : ®©y lµ lo¹i tû gi¸ ®îc biÕt dÕn nhiÒu nhÊt vµ lµ tû gi¸ ®îc nªu trªn c¸c ph¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng do ng©n hµng c«ng bè chÝnh thøc trªn thÞ trêng ®Ó lµm c¬ së tham chiÕu cho c¸c ho¹t ®éng giao dÞch , kinh doanh ,thèng kª Tû gi¸ thÞ trêng : tû gi¸ ®îc h×nh thµnh th«ng qua c¸c giao dÞch cô thÓ cña c¸c thµnh viªn thÞ trêng. Tû gi¸ danh nghÜa : lµ tû lÖ gi÷a gi¸ trÞ cña c¸c ®ång tiÒn so víi nhau ,®ång nµy ®æi ®îc bao nhiªu ®ång kia. Tû gi¸ thùc: lµ tû gi¸ ph¶n ¸nh t¬ng quan gi¸ c¶ hµng ho¸ cña hai n- íc ®îc tÝnh theo mét trong hai lo¹i tiÒn cña hai níc ®ã hoÆc lµ gi¸ trÞ tÝnh b»ng cïng mét ®ång tiÒn cña hµng xuÊt khÈu so víi gi¸ hµng nhËp khÈu. * Dùa trªn kü thuËt giao dÞch : c¬ b¶n cã hai lo¹i tû gi¸ : Tû gi¸ mua/b¸n trao ngay, kÐo theo viÖc thay ®æi ngay c¸c kho¶n tiÒn Tû gi¸ mua/b¸n kú h¹n ,kÐo theo viÖc trao ®æi c¸c kho¶n tiÒn vµo mét ngµy t¬ng lai x¸c ®Þnh.
9 Bªn c¹nh ®ã ,trong qu¸ tr×nh theo dâi ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng ,ngêi ta cßn ®a ra c¸c kh¸i niÖm tû gi¸ : Tû gi¸ ®iÖn hèi : tøc lµ tû gi¸ chuyÓn ngo¹i hèi b»ng ®iÖn ,thêng ®îc niªm yÕt t¹i ng©n hµng. Tû gi¸ ®iÖn hèi lµ tû gi¸ c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh c¸c lo¹i tû gi¸ kh¸c. Tû gi¸ th hèi : lµ tû gi¸ chuyÓn ngo¹i hèi b»ng th. Tû gi¸ cña sec vµ hèi phiÕu tr¶ tiÒn ngay : ®îc mua vµ b¸n theo mét tû gi¸ mµ c¬ së x¸c ®Þnh nã b»ng tû gi¸ ®iÖn hèi trõ ®i sè tiÒn l·i cña gi¸ trÞ toµn bé cña sec vµ hèi phiÕu ph¸t sinh theo sè ngµy cÇn thiÕt cña bu ®iÖn ®Ó chuyÓn sec tõ níc nµy sang níc kh¸c vµ theo sè ngµy kÓ tõ lóc ng©n hµng b¸n hèi phiÕu ®Õn lóc hèi phiÕu ®îc tr¶ tiÒn .