Từ vựng tiếng Trung: Bilingual Dictionary & Tham khảo từ các từ điển, giáo trình

Tài liệu tổng hợp từ vựng tiếng Trung phổ biến, được phân loại theo chủ đề và cấp độ HSK. Giúp người học nắm vững nền tảng, mở rộng vốn từ để giao tiếp hiệu

• Tác giả: Hieu-Ky Ly
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc
• Đề tài: Từ vựng tiếng Trung
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chinese vocabulary từ vựng tiếng Trung

Chinese vocabulary là nền tảng của tiếng Trung. Mỗi từ vựng tiếng Trung gồm ba lớp: chữ Hán, phiên âm pinyin và nghĩa. Người học cần nắm cả ba lớp này cùng lúc. Chữ Hán mang hình. Pinyin mang âm. Nghĩa mang ý. Ba lớp gắn chặt với nhau. Từ 安 (ān) nghĩa là an, yên ổn. Từ 爱 (ài) nghĩa là yêu, thương. Từ 八 (bā) nghĩa là số tám. Mỗi chữ có số nét và bộ thủ riêng. Bộ thủ giúp tra từ điển nhanh hơn. Số nét giúp viết đúng thứ tự. Từ vựng tiếng Trung không đứng riêng lẻ. Chúng ghép thành từ hai âm tiết như 爱好 (àihào, sở thích) hay 安静 (ānjìng, yên tĩnh). Cách ghép này tạo nghĩa mới rõ ràng. Người học nên đi từ đơn giản đến phức tạp. Bắt đầu với từ một âm tiết. Sau đó tiến tới từ ghép. Tài liệu chuẩn như HSK và BOYA sắp xếp từ theo cấp độ. Nắm vững Chinese vocabulary mở ra cánh cửa giao tiếp thực tế. Đó là bước đầu tiên và quan trọng nhất.

1.1. Cấu trúc một từ vựng tiếng Trung

Một từ vựng tiếng Trung có bốn thành phần cốt lõi. Thứ nhất là chữ Hán, ví dụ 矮. Thứ hai là phiên âm pinyin, ví dụ ǎi. Thứ ba là âm Hán Việt, ví dụ oải hoặc nụy. Thứ tư là nghĩa, ở đây là thấp lùn. Ngoài ra mỗi chữ còn ghi số nét và bộ thủ. Chữ 矮 có mười ba nét, thuộc bộ 矢. Hiểu rõ cấu trúc này giúp ghi nhớ nhanh. Người học vừa nhớ hình, vừa nhớ âm, vừa nhớ nghĩa. Cách học toàn diện này bền hơn học vẹt từng phần riêng.

1.2. Vai trò của pinyin và bộ thủ

Pinyin là hệ thống phiên âm dùng chữ Latinh. Nó ghi lại âm đọc chuẩn của từ vựng tiếng Trung. Ví dụ 爸爸 đọc là bàba, nghĩa là bố. Pinyin giúp người mới phát âm đúng ngay từ đầu. Bộ thủ lại có vai trò khác. Bộ thủ là phần gốc của chữ Hán. Chữ 厨 (trù, nhà bếp) thuộc bộ 厂. Biết bộ thủ giúp tra từ điển và đoán nghĩa. Nhiều chữ cùng bộ thường liên quan về ý nghĩa. Kết hợp pinyin và bộ thủ tạo ra phương pháp học có hệ thống và logic cao.

II. Phân tích khó khăn khi học từ vựng tiếng Trung

Học Chinese vocabulary gặp nhiều rào cản thật sự. Rào cản đầu tiên là chữ Hán. Chữ Hán không phải chữ cái. Mỗi chữ là một khối hình riêng. Người học phải nhớ từng nét. Chữ 翻 (fān, lật) có tới mười tám nét. Việc viết đúng đòi hỏi luyện tập lâu dài. Rào cản thứ hai là thanh điệu. Tiếng Trung có bốn thanh chính. Cùng một âm nhưng khác thanh sẽ khác nghĩa hoàn toàn. Sai thanh dẫn tới hiểu nhầm. Rào cản thứ ba là từ đồng âm. Nhiều từ vựng tiếng Trung đọc giống nhau. Chỉ chữ viết và ngữ cảnh phân biệt chúng. Rào cản thứ tư là ngữ pháp ẩn trong từ. Chữ 把 (bǎ) tạo ra cấu trúc câu phức tạp. Mẫu câu "A 把 B + động từ" cần hiểu kỹ. Chữ 除 (chú) tạo cấu trúc "除了… 以外". Những cấu trúc này khiến người học bối rối. Rào cản cuối là khối lượng từ khổng lồ. HSK yêu cầu hàng nghìn từ. Không có lối tắt. Chỉ có chiến lược học đúng mới vượt qua được các khó khăn này.

2.1. Thách thức từ chữ Hán và thanh điệu

Chữ Hán là thử thách lớn nhất. Một từ vựng tiếng Trung có thể có rất nhiều nét. Chữ 番石榴 (fānshíliú, cây ổi) gồm nhiều chữ phức tạp. Người học dễ nản khi mới bắt đầu. Thanh điệu cũng gây khó. Âm ma có thể mang nhiều nghĩa khác nhau tùy thanh. Phát âm sai thanh làm người nghe hiểu lệch. Vì vậy cần luyện nghe và nói song song. Ghi âm lại giọng đọc giúp tự kiểm tra. Lặp lại nhiều lần tạo phản xạ. Kiên trì là chìa khóa vượt qua hai thách thức nền tảng này.

2.2. Vấn đề ghi nhớ và quên từ

Quên từ là vấn đề phổ biến. Người học nạp nhiều từ vựng tiếng Trung trong thời gian ngắn. Nhưng não bộ quên nhanh nếu không ôn lại. Đường cong lãng quên là có thật. Học hôm nay, quên ngày mai. Học từ rời rạc khiến tình trạng tệ hơn. Từ không gắn ngữ cảnh dễ trôi mất. Ví dụ học 出发 (chūfā, xuất phát) mà không đặt câu sẽ mau quên. Thiếu hệ thống ôn tập đều đặn làm công sức đổ sông. Đây là lý do nhiều người bỏ cuộc giữa chừng dù đã rất cố gắng.

III. Phương pháp học từ vựng tiếng Trung hiệu quả

Có những phương pháp đã được kiểm chứng cho Chinese vocabulary. Phương pháp đầu tiên là lặp lại ngắt quãng. Ôn từ theo lịch tăng dần khoảng cách. Học hôm nay, ôn sau một ngày, rồi ba ngày, rồi một tuần. Cách này đánh bại đường cong lãng quên. Phương pháp thứ hai là học theo bộ thủ. Nhóm các từ cùng bộ lại với nhau. Bộ 火 gồm 烦 (phiền) và 熬 (ngao, hầm nấu). Học theo nhóm tạo liên kết bền. Phương pháp thứ ba là đặt câu thực tế. Mỗi từ vựng tiếng Trung nên đi với một câu ví dụ. Câu 你出来，我跟你说句话 giúp nhớ 出来 lâu hơn. Phương pháp thứ tư là dùng thẻ ghi nhớ. Một mặt ghi chữ Hán, mặt kia ghi pinyin và nghĩa. Lật thẻ mỗi ngày. Phương pháp thứ năm là học từ ghép. Từ 方便 (phương tiện) và 方法 (phương pháp) chia sẻ chữ 方. Hiểu gốc chung giúp suy ra nghĩa mới. Kết hợp nhiều phương pháp tạo hệ thống vững chắc. Đều đặn mỗi ngày quan trọng hơn học dồn một lúc.

3.1. Ứng dụng lặp lại ngắt quãng và flashcard

Lặp lại ngắt quãng là phương pháp khoa học. Phần mềm như Anki tự tính lịch ôn. Từ vựng tiếng Trung nào hay quên sẽ xuất hiện thường xuyên hơn. Từ đã nhớ kỹ xuất hiện thưa dần. Cách này tiết kiệm thời gian tối đa. Flashcard kết hợp rất tốt với phương pháp này. Mỗi thẻ chứa một từ như 安排 (ānpái, sắp xếp). Mặt trước là chữ Hán. Mặt sau là pinyin, Hán Việt và nghĩa. Người học tự kiểm tra mỗi ngày. Vài phút mỗi buổi cũng đủ tạo hiệu quả. Sự đều đặn mới làm nên kết quả thật sự.

3.2. Học qua ngữ cảnh và câu ví dụ

Ngữ cảnh giúp từ vựng tiếng Trung sống động. Một từ đặt trong câu mang nghĩa rõ ràng. Câu 病人需要安静 dạy từ 安静 (yên tĩnh) tự nhiên. Người học nhớ cả cách dùng lẫn nghĩa. Đọc truyện ngắn và bài hội thoại rất hữu ích. Từ mới xuất hiện nhiều lần trong văn cảnh. Mỗi lần gặp lại củng cố trí nhớ. Xem phim có phụ đề cũng tốt. Nghe người bản xứ dùng từ thực tế. Ghi lại câu hay và lặp lại to. Phương pháp này biến từ chết thành từ sống dùng được ngay.

IV. Kết luận và ứng dụng từ vựng tiếng Trung

Chinese vocabulary là hành trình dài nhưng đáng giá. Nền tảng đã rõ ràng. Mỗi từ vựng tiếng Trung gồm chữ Hán, pinyin và nghĩa. Khó khăn là có thật. Chữ Hán nhiều nét, thanh điệu phức tạp, từ dễ quên. Nhưng phương pháp đúng giải quyết được mọi rào cản. Lặp lại ngắt quãng chống lãng quên. Học theo bộ thủ tạo liên kết. Đặt câu giúp nhớ lâu. Giờ là lúc ứng dụng. Áp dụng từ vựng vào giao tiếp hàng ngày. Đặt câu với từ 方便 (thuận tiện) khi đi mua sắm. Dùng 出租车 (chūzūchē, xe taxi) khi đi lại. Từ học được phải mang ra dùng. Dùng càng nhiều, nhớ càng sâu. Đặt mục tiêu rõ ràng theo cấp HSK. Mỗi ngày học một lượng nhỏ ổn định. Ôn lại từ cũ trước khi nạp từ mới. Kiên trì là yếu tố quyết định. Không ai giỏi tiếng Trung sau một đêm. Nhưng ai học đều đặn sẽ tiến bộ chắc chắn. Hãy bắt đầu ngay hôm nay với những từ đơn giản nhất.

4.1. Lộ trình học từ vựng theo cấp độ

Lộ trình rõ ràng giúp tránh lạc hướng. Bắt đầu với HSK 1 và HSK 2. Đây là các từ vựng tiếng Trung cơ bản nhất. Từ như 八 (số tám) và 爸爸 (bố) nằm ở mức này. Sau đó tiến lên HSK 3 và HSK 4. Từ phức tạp hơn như 发展 (phát triển) xuất hiện. Mỗi cấp xây trên cấp trước. Không nhảy cóc. Giáo trình BOYA và sách HSK sắp xếp sẵn theo thứ tự. Hoàn thành từng cấp tạo cảm giác thành tựu. Động lực này nuôi dưỡng việc học lâu dài và bền vững.

4.2. Ứng dụng thực tế trong giao tiếp

Mục tiêu cuối là giao tiếp được. Từ vựng tiếng Trung chỉ có giá trị khi dùng. Tập chào hỏi với 你好 mỗi sáng. Hỏi đường bằng 方向 và 方法. Gọi món bằng từ 饭 (cơm) và 番茄 (cà chua). Mỗi tình huống thật là một bài ôn sống động. Tìm bạn học để luyện nói cùng. Tham gia nhóm trao đổi ngôn ngữ. Mắc lỗi là chuyện bình thường. Sửa lỗi giúp tiến bộ nhanh. Càng dùng nhiều từ trong đời thật, vốn từ càng vững chắc và phản xạ ngôn ngữ càng nhanh nhạy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Main referred dictionaries: Vietnamese Dictionary (vdict.co), LINE (ce.com), Chinese-Vietnamese Dictionary (Quynh-Hoa, Minh-Vu) Referred textbooks: Primary Chinese Textbooks, BOYA, HSK Authors: Hieu-Ky Ly, Tuyet-Mai Nham, Xuong-Nghi Du, Le-Binh Khuong, Dieu Vu, Lam Ly, Thu-Ha Nguyen, Minh-Hong T. Nguyen, Loc Nguyen, Bich-N Contacts: [e-mail] STT Phiên âm Hoa Hán Việt Số nét Bộ Ví dụ a! (thán từ tỏ ý kinh ngạc hay ā 啊(呵) a thán phục). 10 được dùng ở cuối câu để 啊(呵) khẳng định hay biện minh cho điều gì. dì, cô, mợ, thím, bác gái; cô (xưng hô với người phụ nữ āyí 阿姨 a di xấp xỉ bằng tuổi mẹ mình); cô, 阿姨，你好。 vú (xưng hô với bảo mẫu). āiyā 哎呀 ngải nha ái chà, ôi chao. lùn, thấp lùn, thấp; thấp hơn ǎi 矮 oải, nụy (cấp bậc, địa vị), dưới. 13 矢 矮 个儿。 yêu, thương; thích; yêu quý, ài 爱 ái trọng; hay, thường hay, dễ 10 爫 他爱上了一个姑娘。 sinh ra. ham thích, yêu chuộng; sở àihào 爱好 ái háo, ái hiếu thích; có quan hệ tốt với. 对科学的爱好。 yêu quý, quý trọng, trân trọng; àixī 爱惜 ái tích yêu dấu, yêu thương. 21 爫忄 爱惜国家财物。 trở ngại, vướng, tắc; ngăn trở, 把地下的东西收拾一下，别让它碍脚 ài 碍 ngại ngăn cản, ngăn chặn, ngăn 13 石 。 ngừa; ở lại, lưu lại. ān 广 yểm, nghiễm bộ Yểm, Nghiễm (mái nhà). 3广 Page 1 ān 安 an an, yên, yên ổn. 6 yên lặng, yên tĩnh; yên ổn, ānjìng 安静 an tĩnh yên bình; bình tĩnh, bình thản; 病人需要安静。 ngon giấc, yên giấc. ānpái 安排 an bài sắp xếp. ấn, bấm, đè, giữ; theo, chiếu àn 按 án theo, dựa vào. 9 àn 暗 ám tối; kín, ngầm. 13 bờ; cao lớn, cao to; cao ngạo, àn 岸 ngạn kiêu căng, ngạo mạn. 8山 两岸 绿柳成荫。 áo 熬 ngao hầm, nấu nhừ. 15 火 áoyè 熬夜 ngao dạ thức đêm, thức khuya. bā 八 bát số tám, thứ tám. 2八 八 月革命。 trông mong; gắn chặt; dính; bā 巴 ba vật bám dính vào vật khác; 4 gần kề; mở to, giương. bāshì 巴士 ba sĩ xe buýt. bāzhang 巴掌 ba chưởng bàn tay; lòng bàn tay. 一个巴掌拍不响。 nhé, đi, thôi (đặt ở cuối câu nghi vấn, có nghĩa yêu cầu ba 吧 ba xác nhận, cầu khiến, thương lượng). câu cầu khiến biểu thị mệnh 吧 lệnh, thỉnh cầu, kiến nghị, 你放心吧！我们一起去吧！ thương lượng. đặt cuối câu nghi vấn, có ý 吧 nghĩa yêu cầu xác nhận. 你是美国留学生吧？ Page 2 nhổ, rút, tuốt, san bằng; nâng, bá 拔 bạt tuyển, lựa chọn. 8 báhé 拔河 bạt hà kéo co, môn kéo co. 16 cầm nắm; chuôi, cán; (lượng bǎ 把 bả từ) bó, cái, con, chiếc. 7 Mẫu câu "A 把 B + động từ" chỉ một hành động được thực hiện và có tác động đến người 把 / sự vật xác định, thường được 请你把衣服洗了。 dùng để đưa ra đề nghị hay mệnh lệnh. Mẫu câu "A 把 B + động từ + 在 / 到 + vị trí" diễn tả một hành động được thực hiện và 把 có tác động đến người hay sự 我把照片放在你包里了。 vật xác định, làm thay đổi vị trí của người hay sự vật đó. Mẫu câu "A 把 B + động từ + 给 + người nào đó" diễn tả 把 một hành động làm thay đổi 我把鲜花送给老师了。 người sở hữu hay sử dụng một vật. Mẫu câu "A 把 B + động từ + bổ ngữ chỉ kết quả / phương hướng" diễn tả một hành động 我把衣服洗干净了。妈妈还没把饭做 把 mang lại kết quả nào đó cho 好呢。 người hay sự vật xác định hoặc làm thay đổi vị trí của người hay sự vật đó. Page 3 bǎxì 把戏 bả hí xiếc, tạp kỹ. 6 bà 爸 bá bố, ba, cha. 8 bàba 爸爸 bá bá bố, ba, cha. trắng, bạc; sáng; rõ ràng, làm rõ, sáng tỏ; rỗng, không, suông; toi, công toi, vô ích; bái 白 bạch không trả tiền, miễn phí; liếc, 5白 他头发白了。 nguýt; họ Bạch; nói rõ, trình bày; bạch thoại; tiếng địa phương. báijiǔ 白酒 bạch tửu rượu trắng. bǎi 百 bách một trăm. 6 bǎihuò bách hóa shāngdiàn 百货商店 thương điếm cửa hàng bách hóa. bày, xếp đặt; trình bày; tỏ ra, bǎi 摆 bài phô ra; lắc lư, vẫy; quả lắc. 13 vái, lạy; mừng, chào mừng, bài 拜 bái chào thăm hỏi; bái, làm lễ tấn 9 phong; bái, thờ, kính bái. 虽然天下大雨，但是全班同学都有来 bān 班 ban lớp, nhóm, gánh hát; ca, buổi. 10 玉 了。 班干事是全班同学选出来的，大家要 bāngànshì 班干事 ban cán sự ban cán sự. 21 玉二亅 齐心合力帮助全班同学。 lớp trưởng, tiểu đội trưởng; bānzhǎng 班长 ban trưởng chủ kỹ viện, tú bà. 14 玉长 班长负责维持班内的秩序。 ban chủ bānzhǔrèn 班主任 nhiệm ban chủ nhiệm. 21 玉丶人 Page 4 loại, kiểu, lớp; cách, phương bān 般 ban cách. 10 bān 搬 ban bê, chuyển; dọn, dời. 13 dọn nhà, chuyển nhà; dời chỗ, bānjiā 搬家 ban gia chuyển chỗ. 这家工厂去年已经搬家了。 bảng, tấm; cái phách, nhịp bǎn 板 bản phách; cứng nhắc, lờ đờ; rắn 8 chắc; nghiêm. lo liệu, trù tính, xử lý; sắp sẵn, chuẩn bị sẵn; lập, tổ chức, xây bàn 办 biện dựng, mở; mua, mua sắm; 4 trừng trị. bànfǎ 办法 biện pháp biện pháp, cách giải quyết. 12 bàngōngshì 办公室 biện công thất phòng làm việc; văn phòng. bàn 半 bán một nửa, rưỡi. bànlù 半路 bán lộ giữa chừng. bàntiān 半天 bán thiên nửa ngày. trộn, trộn lẫn, pha lẫn, hoà 手扌 bàn 拌 bạn lẫn; cãi, cãi nhau, cãi vã, tranh 9 才 把种子用药剂 拌 了再种。 chấp. bāng 帮 bang giúp đỡ; bang hội. 9 bāngmáng 帮忙 bang mang giúp, giúp đỡ. bāngzhù 帮助 bang trợ giúp đỡ. 16 bǎng 膀 bàng vai, cánh. 14 bàng 棒 bổng khỏe, tốt, giỏi. Page 5 bàng 蚌 bạng con sò, con trai. 10 虫 bāo 勹 bao bao, bọc. 2勹 bao, gói, đùm; cái bao, cái bāo 包 bao gói; chứa, bao gồm. 5 bāoguǒ 包裹 bao quả cái bao, cái gói, cái bọc. 19 mỏng; nhạt, lạnh nhạt; bạc báo 薄 bạc màu, cằn. 16 vật báu, của quý; quý báu; (lời bǎo 宝 bảo nói kính trọng, những gì thuộc 8 về người khác) quý. bảo vệ, bảo hộ; bảo tồn, giữ bǎo 保 bảo gìn. 9人 giữ nguyên trạng, bảo trì, duy bǎochí 保持 bảo trì trì. 18 人手 bǎohù 保护 bảo hộ bảo hộ, che chở; giữ gìn. 16 人手 no; mẩy, chắc; đủ, đầy đủ; bǎo 饱 bão thỏa mãn. 8 cho biết, báo tin; trả lời, hồi bào 报 báo đáp; báo đền; báo, tạp chí. 7 bàogào 报告 báo cáo báo cáo. bàomíng 报名 báo danh ghi tên, đăng ký. bēi 杯 bôi cốc, chén, ly; cúp. 8 běi 北 bắc hướng bắc, phương bắc. 5 běibian 北边 bắc biên. běifāng 北方 bắc phương phương bắc. Page 6 Bắc Kinh đại Běijīng Dàxué 北京大学 Đại học Bắc Kinh. học lưng; mặt sau, phía sau; cõng, bèi 背 bối mang. 9 quay lưng, tựa lưng; rời bỏ; giấu, trốn tránh; đọc thuộc lòng, học thuộc lòng; làm trái, bèi 背 bội vi phạm; hẻo lánh, vắng; rủi 9 ro, xui, đen đủi; nghễnh ngãng. bèibù 背部 bối bộ phần lưng. 19 động vật nhuyễn thể; tiền cổ bèi 贝 bối bằng vỏ sò; bộ Bối (4 nét giản 7 貝, 贝 thể, 7 nét phồn thể). bèiké 贝壳 bối xác vỏ ốc, vỏ sò. 4 có, có đủ; sửa soạn, chuẩn bị; phòng bị, đề phòng; thiết bị bèi 备 bị (kể cả nhân lực vật lực); hoàn 18 toàn, đầy đủ. mền, chăn; che, che đậy; gặp bèi 被 bị phải, bị, được. 10 Cấu trúc câu là "chủ ngữ + 被 / 叫 / 让 + tân ngữ + động từ + thành phần khác"có thể được dùng diễn tả nghĩa bị động, trong đó chủ ngữ là đối tượng chịu tác động của hành 被/叫/让 động còn tân ngữ là chủ thể của hành động. Ta có thể lược bỏ tân ngữ đứng sau 被 nhưng không được lược bỏ tân ngữ đứng sau 叫 hay 让. Ví dụ: 问题还没有被解决呢. bèirù 被褥 bị nhục chăn nệm, chăn đệm. 25 Page 7 gốc, thân (cây); (lượng từ dùng chỉ cây, hoa) khóm, gốc; gốc, căn bản, nguồn gốc; vốn, běn 本 bổn, bản tiền vốn; chính, chủ yếu; vốn 5 có, lúc đầu; tôi, chúng tôi, mình; nay, hiện nay; theo, căn cứ vào. běnlǐng 本领 bản lĩnh bản lĩnh, tài. 16 vở, tập; bản (viết, in); sổ tay běnzi 本子 bản tử (notebook); vở bài tập. nhảy, nhảy lên; nảy ra, phát bèng 蹦 bảng sinh ra. 18 dồn, bức bách; uy hiếp, đe bī 逼 bức dọa; đòi; sát gần; chật hẹp. 12 mũi; khai sáng, sáng lập, bắt bí 鼻 tị đầu, mở đầu; lỗ (phần có lỗ ra 14 鼻 鼻翅儿。 ngoài của vật dụng). bízǐ 鼻子 tị tử cái mũi. 17 Bộ Chủy, Trủy (cái thìa, cái bǐ ヒ chủy, trủy muỗng). 2ヒ cây bút; bút pháp; viết; nét; bǐ 笔 bút (lượng từ) món, khoản, ngón, 10 kiểu. bǐjìběn 笔记本 bút ký bản sổ tay; máy tính xách tay. Page 8 so sánh, đọ; sánh bằng, sánh cùng; làm điệu bộ; nhằm vào, A 比 B + adj chĩa vào; phỏng theo; ví với, bǐ 比 tỉ ví như; tỉ số; (giới từ dùng so 4比 A 比 B + adj + 多了 A + V1 + O + V1 + 得 + 比 B + adj sánh hơn kém) so với. Bộ Bỉ, Tỉ. cấu trúc "A 比 B + tính từ + 一点儿 / 一些 / 得多 / 多了" được dùng để so sánh với mức 大山比大卫矮一点儿。咖啡没有茶好 độ chênh lệch. Hình thức phủ 喝。 định của cấu trúc này là "A 没有 B (+ 这么 / 那么) + tính từ". so sánh; (giới từ) hơn, so với; bǐjiào 比较 tỉ giảo (phó từ) khá, tương đối. 14 bǐrú 比如 tỉ như ví dụ. bǐsài 比赛 tỉ trại cuộc thi. xong, hoàn thành, kết thúc; tất cả, toàn, hết, cả; sao Tất (một bì 毕 tất, tốt ngôi trong chòm Nhị thập bát 6比 毕其功于一役。 tú ); họ Tất. bìyè 毕业 tất nghiệp tốt nghiệp. tất nhiên, chắc chắn; phải, cần 心忄 bì 必 tất phải, nhất định phải. 5 小 phải, nhất định phải; nhất thiết bìxū 必须 tất nhu phải (tăng ngữ khí ra lệnh). Page 9 tường, bức tường, vách tường, vách; thành lũy; sao Bích bì 壁 bích (một ngôi trong chòm Nhị 铜墙铁壁。 thập bát tú). biān 边 biên cạnh, biên, bờ, giới hạn. 5 bện, đan, tết, thắt; sắp xếp, xếp, đưa vào, phân loại; biên tập, biên soạn; soạn, sáng tác; biān 编 biên bịa, bịa đặt; tập, quyển, bộ, 15 糸 编杂志. biàn 釆 biện bộ Biện (phân biệt). 7釆 biàn 变 biến thay đổi, biến đổi, đổi khác. 8 biànchéng 变成 biến thành biến thành, trở thành. 14 biànhuà 变化 biến hóa biến hoá, biến đổi, thay đổi. 化学变化。 biànxíng 变形 biến hình biến hình, biến dạng. 这个零件已经变形。 khắp, phổ biến; lần, lượt, đợt biàn 遍 biến (lượng từ). 12 là những động lượng từ, đặt 次 / 遍 sau động từ, biểu thị số lần 我们包了两次。 / 趟 của động tác. thuận tiện, tiện lợi; thường, xoàng; dịp, cơ hội; bài tiết. biàn 便 tiện Thì, lèn, bèn, là; dù có, dù 9 cho, ngay cả. biāo 髟 tiêu, bưu bộ Tiêu, Bưu (tóc dài). 10 髟 Page 10 ngọn cây; ngọn, bên ngoài, bề ngoài; mốc, nhãn hiệu, ký biāo 标 tiêu hiệu; đánh dấu, ghi rõ; giải 9木 治标不如治本。 thưởng; giá bỏ thầu; tiêu cục. biāozhǔn 标准 tiêu chuẩn tiêu chuẩn; đúng, chuẩn.