SÁCH THAM KHẢO: CHIẾN TRANH LẠNH VÀ DI SẢN CỦA NÓ

Tìm hiểu về Chiến tranh Lạnh và di sản của nó qua góc nhìn của Trương Tiểu Minh. Phân tích nguyên nhân, diễn biến, hậu quả và bài học lịch sử.

• Tác giả: Trương Tiểu Minh
• Chuyên ngành: Lịch sử, Quan hệ quốc tế
• Đề tài: Chiến Tranh Lạnh và Di Sản của Nó
• Loại tài liệu: Sách tham khảo
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Chiến Tranh Lạnh Tổng Quan 5 Cách Tiếp Cận Lịch Sử 55

Chiến tranh Lạnh là cuộc đối đầu ý thức hệ, chính trị và quân sự giữa hai siêu cường là Hoa Kỳ và Liên Xô, cùng các đồng minh của họ, sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Cuộc chiến này không trực tiếp bằng vũ lực, mà thông qua các biện pháp như chạy đua vũ trang, chiến tranh ủy nhiệm, tuyên truyền và gián điệp. Chiến tranh Lạnh kéo dài hơn bốn thập kỷ, định hình lại bản đồ chính trị và quan hệ quốc tế một cách sâu sắc. Nghiên cứu lịch sử Chiến tranh Lạnh cần tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau, từ kinh tế, chính trị, đến văn hóa và xã hội, để hiểu đầy đủ về sự phức tạp của nó. Đây không chỉ là cuộc chiến giữa hai siêu cường, mà còn là cuộc đấu tranh giữa hai hệ tư tưởng khác nhau.

1.1. Nguyên nhân Chiến Tranh Lạnh Phân Tích Các Yếu Tố Chính

Nguyên nhân của Chiến tranh Lạnh rất phức tạp, bao gồm sự khác biệt về ý thức hệ giữa chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa tư bản, sự cạnh tranh về quyền lực và ảnh hưởng trên toàn cầu, và sự nghi ngờ lẫn nhau giữa Hoa Kỳ và Liên Xô sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc. Việc Liên Xô mở rộng ảnh hưởng sang Đông Âu cũng là một yếu tố quan trọng. Sự ra đời của vũ khí hạt nhân làm gia tăng căng thẳng và tạo ra một thế giới cân bằng trên bờ vực chiến tranh.

1.2. Giai đoạn Chiến Tranh Lạnh Tổng Quan Các Sự Kiện Chủ Chốt

Chiến tranh Lạnh có thể chia thành nhiều giai đoạn khác nhau, mỗi giai đoạn được đánh dấu bằng những sự kiện và xu hướng quan trọng. Từ những năm 1940 đến những năm 1950, căng thẳng gia tăng với cuộc khủng hoảng Berlin và Chiến tranh Triều Tiên. Những năm 1960 chứng kiến cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba, thời điểm thế giới gần như rơi vào chiến tranh hạt nhân. Những năm 1970 là giai đoạn hòa hoãn, nhưng căng thẳng lại gia tăng vào những năm 1980 với sự can thiệp của Liên Xô vào Afghanistan.

1.3. Ảnh Hưởng của Chiến tranh Lạnh đến Văn Hóa Chiến Tranh Lạnh

Chiến tranh Lạnh không chỉ là một cuộc xung đột chính trị và quân sự, mà còn là một cuộc chiến văn hóa. Văn hóa Chiến tranh Lạnh được thể hiện qua phim ảnh, văn học, âm nhạc và nghệ thuật, phản ánh những lo ngại và căng thẳng của thời đại. Tuyên truyền được sử dụng rộng rãi để định hình dư luận và củng cố hệ tư tưởng của mỗi bên. Những bộ phim như James Bond và Dr. Strangelove phản ánh những nỗi sợ hãi về chiến tranh hạt nhân và gián điệp.

II. Nguyên Nhân Chiến Tranh Lạnh 6 Yếu Tố Quyết Định Phân Tích 58

Để hiểu sâu sắc về Chiến tranh Lạnh, việc xác định và phân tích các nguyên nhân cốt lõi là vô cùng quan trọng. Các yếu tố này bao gồm sự khác biệt về ý thức hệ, cạnh tranh quyền lực, sự mở rộng ảnh hưởng, vũ khí hạt nhân, kinh tế và tâm lý. Mỗi yếu tố này đều đóng góp vào sự hình thành và leo thang của cuộc xung đột kéo dài này. Phân tích kỹ lưỡng những nguyên nhân này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bản chất của Chiến tranh Lạnh và những bài học lịch sử mà nó mang lại.

2.1. Cạnh tranh quyền lực giữa Liên Xô và Mỹ Thời Chiến Tranh Lạnh

Sự cạnh tranh quyền lực giữa Liên Xô và Hoa Kỳ là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến Chiến tranh Lạnh. Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc, hai siêu cường này nổi lên với sức mạnh vượt trội và mong muốn mở rộng ảnh hưởng của mình trên toàn cầu. Sự cạnh tranh này diễn ra trên nhiều lĩnh vực, từ quân sự đến kinh tế và chính trị, tạo ra một thế giới chia rẽ thành hai phe đối đầu.

2.2. Sự khác biệt Ý thức hệ Chủ nghĩa Cộng sản vs Tư bản

Sự khác biệt về ý thức hệ giữa chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa tư bản là một yếu tố then chốt trong Chiến tranh Lạnh. Liên Xô đại diện cho chủ nghĩa cộng sản, với hệ thống kinh tế kế hoạch hóa tập trung và sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước đối với mọi mặt của đời sống xã hội. Hoa Kỳ đại diện cho chủ nghĩa tư bản, với nền kinh tế thị trường tự do và sự đề cao quyền tự do cá nhân. Sự khác biệt này tạo ra một hố sâu ngăn cách hai bên và làm gia tăng sự nghi ngờ lẫn nhau.

2.3. Vũ Khí Hạt Nhân Yếu Tố Thay Đổi Cục Diện Chiến Tranh Lạnh

Sự phát triển của vũ khí hạt nhân đã thay đổi hoàn toàn cục diện của Chiến tranh Lạnh. Khả năng hủy diệt hàng loạt của vũ khí hạt nhân tạo ra một thế cân bằng dựa trên sự đe dọa lẫn nhau, hay còn gọi là Học thuyết Răn đe Hạt nhân. Cả Hoa Kỳ và Liên Xô đều tích cực phát triển và tích trữ vũ khí hạt nhân, dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang tốn kém và nguy hiểm. Nguy cơ chiến tranh hạt nhân luôn hiện hữu trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

III. Di Sản Chiến Tranh Lạnh 7 Tác Động Đến Thế Giới Hiện Đại 59

Mặc dù Chiến tranh Lạnh đã kết thúc hơn ba thập kỷ trước, di sản của nó vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc đến thế giới hiện đại. Từ sự thay đổi trong quan hệ quốc tế đến sự lan rộng của vũ khí hạt nhân, từ sự trỗi dậy của toàn cầu hóa đến sự định hình lại của chính trị trong nước, Chiến tranh Lạnh đã để lại dấu ấn không thể xóa nhòa. Nghiên cứu di sản này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới ngày nay và những thách thức mà chúng ta đang phải đối mặt.

3.1. Quan hệ quốc tế sau Chiến tranh Lạnh Một Thế Giới Đa Cực

Sự sụp đổ của Liên Xô đã chấm dứt trật tự thế giới hai cực và mở ra một kỷ nguyên mới với sự trỗi dậy của nhiều cường quốc khác nhau. Quan hệ quốc tế ngày nay trở nên phức tạp hơn với sự cạnh tranh và hợp tác giữa các quốc gia, các tổ chức quốc tế và các tác nhân phi nhà nước. Toàn cầu hóa đã thúc đẩy sự liên kết giữa các quốc gia, nhưng cũng tạo ra những thách thức mới như bất bình đẳng và xung đột văn hóa.

3.2. Vũ khí hạt nhân Nguy Cơ Tiềm Tàng Từ Thời Chiến Tranh Lạnh

Mặc dù số lượng vũ khí hạt nhân đã giảm đáng kể sau Chiến tranh Lạnh, nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân vẫn còn là một mối đe dọa nghiêm trọng. Nhiều quốc gia vẫn đang sở hữu vũ khí hạt nhân, và nguy cơ các tổ chức khủng bố có được vũ khí này là hoàn toàn có thật. Việc kiểm soát và giải trừ vũ khí hạt nhân là một trong những ưu tiên hàng đầu của cộng đồng quốc tế.

3.3. Toàn cầu hóa Hệ Quả từ Sự Thay Đổi Chính Trị Chiến Tranh Lạnh

Toàn cầu hóa là một trong những di sản lớn nhất của Chiến tranh Lạnh. Sự sụp đổ của Liên Xô và việc mở cửa các nền kinh tế Đông Âu đã thúc đẩy quá trình tự do hóa thương mại, đầu tư và di chuyển lao động trên toàn cầu. Toàn cầu hóa đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tạo ra những thách thức như bất bình đẳng, mất việc làm và ô nhiễm môi trường.

IV. Bài Học Lịch Sử 5 Giá Trị Rút Ra Từ Chiến Tranh Lạnh 54

Chiến tranh Lạnh mang lại nhiều bài học quý giá về quan hệ quốc tế, quản lý xung đột, kiểm soát vũ khí và giá trị của hòa bình. Những bài học này vẫn còn актуальные đối với thế giới ngày nay, khi chúng ta đang đối mặt với những thách thức mới như biến đổi khí hậu, khủng bố và cạnh tranh giữa các cường quốc. Việc học hỏi từ quá khứ giúp chúng ta tránh lặp lại những sai lầm và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

4.1. Tầm quan trọng của Đối thoại Hợp tác quốc tế

Chiến tranh Lạnh cho thấy tầm quan trọng của đối thoại và hợp tác trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế. Ngay cả trong những thời điểm căng thẳng nhất, Hoa Kỳ và Liên Xô vẫn duy trì các kênh liên lạc để tránh leo thang xung đột. Việc đàm phán và ký kết các hiệp ước kiểm soát vũ khí là một minh chứng cho sự cần thiết của hợp tác trong việc duy trì hòa bình và an ninh.

4.2. Nguy cơ của Chạy đua vũ trang và Phổ biến vũ khí hạt nhân

Chiến tranh Lạnh cho thấy những nguy cơ tiềm tàng của chạy đua vũ trang và phổ biến vũ khí hạt nhân. Cuộc chạy đua vũ trang giữa Hoa Kỳ và Liên Xô đã tiêu tốn một lượng lớn nguồn lực và làm gia tăng nguy cơ chiến tranh hạt nhân. Việc kiểm soát và giải trừ vũ khí hạt nhân là một nhiệm vụ cấp bách để ngăn chặn thảm họa toàn cầu.

4.3. Giá trị của Hòa bình An ninh trong thế giới hiện đại

Chiến tranh Lạnh nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình và an ninh. Cuộc xung đột kéo dài này đã gây ra nhiều đau khổ và mất mát cho hàng triệu người trên khắp thế giới. Việc xây dựng một thế giới hòa bình và an ninh là một mục tiêu quan trọng mà chúng ta cần nỗ lực để đạt được. Để có được điều này cần một chính sách đối ngoại khôn khéo, không hiếu chiến

V. Tương Lai Quan Hệ Nga Mỹ Học gì từ Thời Chiến Tranh Lạnh 60

Mối quan hệ giữa Nga và Mỹ hiện nay đang trải qua một giai đoạn căng thẳng mới, gợi nhớ đến thời Chiến tranh Lạnh. Việc học hỏi từ quá khứ có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội trong mối quan hệ này, và tìm ra những phương pháp hiệu quả để quản lý xung đột và thúc đẩy hợp tác. Bài học từ Chiến tranh Lạnh có thể giúp hai nước tránh lặp lại những sai lầm và xây dựng một mối quan hệ ổn định và bền vững.

5.1. Cân bằng quyền lực Duy trì An ninh Quốc tế hiện nay

Bài học về cân bằng quyền lực từ Chiến tranh Lạnh vẫn còn актуальные trong thế giới ngày nay. Việc duy trì một thế cân bằng quyền lực ổn định có thể giúp ngăn chặn sự trỗi dậy của bất kỳ cường quốc nào có thể đe dọa hòa bình và an ninh toàn cầu. Tuy nhiên, việc theo đuổi cân bằng quyền lực cũng có thể dẫn đến chạy đua vũ trang và căng thẳng leo thang.

5.2. Chính sách đối ngoại Áp dụng Sửa đổi các chiến lược nào

Chiến tranh Lạnh cho thấy tầm quan trọng của một chính sách đối ngoại khôn ngoan và linh hoạt. Việc áp dụng những chiến lược cứng rắn và hiếu chiến có thể dẫn đến căng thẳng leo thang và xung đột không cần thiết. Việc tìm kiếm các giải pháp hòa bình và dựa trên hợp tác là cần thiết để giải quyết các tranh chấp quốc tế.

5.3. An ninh quốc tế Thách thức và Cơ hội cho Nga và Mỹ

Việc đối mặt với các thách thức chung về an ninh quốc tế, như khủng bố và phổ biến vũ khí hạt nhân, có thể tạo ra cơ hội cho Nga và Mỹ hợp tác. Mặc dù có những khác biệt về lợi ích và quan điểm, hai nước vẫn có thể tìm thấy những lĩnh vực hợp tác cùng có lợi để tăng cường an ninh toàn cầu.

VI. Kết Luận Vượt Qua Tư Duy Chiến Tranh Lạnh Hướng Tới Tương Lai 57

Để xây dựng một tương lai hòa bình và thịnh vượng, chúng ta cần vượt qua tư duy Chiến tranh Lạnh và hướng tới một thế giới dựa trên hợp tác, tôn trọng và tin cậy. Việc giải quyết các tranh chấp quốc tế một cách hòa bình, thúc đẩy thương mại và đầu tư, và giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và dịch bệnh là những bước quan trọng để đạt được mục tiêu này. Di sản của Chiến tranh Lạnh nhắc nhở chúng ta về những nguy hiểm của xung đột và tầm quan trọng của việc xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.

6.1. Kế Thừa Vượt Qua Các Ảnh Hưởng của Chiến Tranh Lạnh

Việc kế thừa những bài học quý giá và vượt qua những ảnh hưởng tiêu cực của Chiến tranh Lạnh là cần thiết để xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Chúng ta cần tránh lặp lại những sai lầm trong quá khứ và hướng tới một tương lai dựa trên hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững.

6.2. Tư duy Chiến Tranh Lạnh Thay Đổi Để Thích Ứng với Thế Giới Mới

Tư duy Chiến tranh Lạnh dựa trên sự đối đầu và nghi ngờ lẫn nhau. Để thích ứng với thế giới mới, chúng ta cần thay đổi tư duy này và hướng tới sự tin tưởng, tôn trọng và hợp tác. Việc xây dựng các mối quan hệ dựa trên lợi ích chung và giá trị chung là cần thiết để giải quyết các thách thức toàn cầu.

6.3. Hướng Tới Tương Lai Xây Dựng Thế Giới Hòa Bình Hợp Tác

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thế giới hòa bình và hợp tác, nơi mà các quốc gia cùng nhau giải quyết các vấn đề toàn cầu và tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người. Việc thúc đẩy toàn cầu hóa, phát triển bền vững và công bằng xã hội là những bước quan trọng để đạt được mục tiêu này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương IÄ: Di sản của chiến tranh lạnh - Kế thừa và vượt lên 555 Bài học của chiến tranh lạnh 566 Ảnh hưởng của chiến tranh lạnh 570 Tư duy chiến tranh lạnh 579 Vượt lên chiến tranh lạnh 587 Chú thích 590 10 LỜI NÓI ĐẦU CỦA "TỦ SÁCH CHÍNH TRỊ QUÔC TE DUONG DAI" Bước vào giao thời của thế kỷ, xã hội quốc tế với những thành tựu chưa từng có, đang nóng lòng trông ngóng, chờ đợi mốt thời đại hoàn toàn mới đang đến. Cả loài người chưa bao giờ có những công lao và thành tựu sáng chói đến thế, và cũng chưa bao giờ lại phải đối mặt với sự lựa chọn gian nan đến như vậy. Ngay đang lúc người ta vừa mới mừng rỡ về một sự chuyển biến to lớn của cục diện quốc tế hoà bình, thì đã lại phải lo âủ trước những chao đảo, rối loạn sau khi các đế quốc tan rã, những hoang mang, lúng túng sau khi hệ thống quan niệm cũ bị đả kích; và cả những ngờ vực và khiếp sợ vì những vũ lực chưa bị phá huỷ. Bên cạnh việc mà mọi người còn đang reo mừng trước những phồn vinh tiến bộ chưa từng thấy trong lịch sử, thì lại không khỏi bị trói buộc bởi những lo lắng về bao điều bất trấc đang tiểm ẩn hoặc vừa mới nảy sinh: sự mất kiểm soát đi cùng với sự gia tăng giao lưu quốc tế, sự mất cân bằng xảy ra cùng lúc với những biến thiên của thể chế kinh tế, chính trị, tình trạng môi trường sinh thái tự nhiên và xã hội bị lũng đoạn 11 sau khi khoa học công nghệ hưng thịnh, và nhất là những biến đổi trọng đại của xã hội quốc tế còn đang được ấp ủ trong một cuộc cạnh tranh mới giữa các nước lớn.

Tất cả những cái đó đều là những thách thức to lớn đối với trật tự chính trị quốc tế đang vừa tiếp tục đi theo những bước cũ vừa hình thành kết cấu mới. Cùng lúc với sự biến động và lòng mong mỏi, tình trạng khó khăn và những thách thức đó, người ta đang khao khát, mong có được một bộ môn tri thức đủ độ chín, có thể vạch ra cho thấy con đường u tối trong sự biến đổi quốc tế hiện nay. Trong bối cảnh như vậy, với tư cách là một môn chính trị học quốc tế chuyên nghiên cứu quy tắc và phương thức qua lại giữa các quốc gia, nghiên cứu những yếu tố kết cấu và cơ chế quốc tế cùng với những quy luật biến hoá và lôgích của chúng, thì không những không được phép thoái thác trách nhiệm lịch sử của mình, mà còn phải dùng công cụ tri thức vốn có của bản thân, để cho ra đời một bộ môn khoa học vì một thế kỷ mới. Môn chính trị học quốc tế truyền thống đã có được sự tích luỹ phong phú.

Lĩnh vực tri thức này có rất nhiều tư duy ly luận và những ghi chép thực chứng rất tỉ mỉ, rõ ràng về hệ thống thế giới, chủ quyền quốc gia, quan niệm dân tộc, hợp tác và xung đột, địa - chính trị, và cả cơ chế trao đổi giao tiếp cùng những vấn đề mang tính kết cấu. Nhưng vấn đề là ở chỗ, những biến thiên quốc tế ngày nay đã vượt quá xa phạm vi mà bộ môn trì thức truyền thống đó chứa dung. Ngày nay, người ta hoàn toàn không thoả mãn với những ghi chép và miêu tả một cách giản đơn, hay kể cả miêu tả ti mỉ. Các công việc quốc tế thường đòi hồi không chỉ cần biết “nó là như thế”, mà còn rất cần biết “tại sao nó 12 lại như thế”.

Sự chuyển hoá từ phương thức miêu tả sang phương thức phân tích lý luận đã trở thành sự chỉ dẫn trực diện khách quan về hiện thực quốc tế. Người ta cũng thường không thoả mãn với cách phân tích hiện tượng quốc tế bằng một môn học đơn nhất chỉ nghiên cứu từng thứ, như từ chính trị, hay từ kinh tế, hoặc từ quân sự, mà vì bản thân các công việc quốc tế từ lâu đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một môn học. Cho nên ngày nay đã có sự chuyển biến từ cách nghiên cứu chỉ dùng một môn học đơn nhất như chính trị, xã hội, văn hoá, tâm lý, sang cách nghiên cứu bằng nhiều môn học liên ngành và đa ngành bao gồm trong đó cả các môn khoa học tự nhiên, và đây là một sự phát triển lôgích tất nhiên của bản thân môn học. E rằng còn một vấn đề có tính thách thức cao đó là người ta thường không thoả mãn với cung cách dùng con mắt tách bạch riêng rẽ vấn đề chính trị quốc tế với vấn đề trong nước để xem xét vấn đề.

Một thế giới trở nên nhất thể hoá cao độ đã tạo nên sự liên kết chặt chẽ với nhau giữa những biến thiên bên trong các quốc gia với sự trao đổi qua lại quốc tế và các công việc mang tính thế giới. Vì vậy, từ góc độ coi vấn đề quốc tế và quốc nội có mối liên quan chặt chẽ với nhau, xem xét trình độ phát triển của thế giới ngày nay, sự biến thiên của các trào lưu và thậm chí là sự chuyển biến của nền nếp xã hội, đã trở thành một phương diện cực kỳ quan trọng, và cũng là phương diện rất cần được coi trọng, bất kể là về xây dựng môn học, hay trong lựa chọn chiến lược, hay trong hoạch định chính sách. Ở nước ngoài, các học giả chính trị quốc tế đã đưa ra bản đáp án của họ về thế kỷ mới. Các nhân vật nổi tiếng ở Mỹ như Kennơdi, Brèềzinskl, Kitxinhgiơ đều viết những 13 trước tác đài, và đã có những dự báo về chiều hướng phát triển khi quan sát trực diện những biến đổi quốc tế to lớn.

Tuy nhiên, những trình bày đó chưa thể.và cũng chưa có đủ khả năng là đáp án để thoả mãn mợi người. Nhưng bước chạy nước rút của các đồng hành nước ngoài vào: cuối thế kỷ, dù thế nào đi nữa cũng là tín hiệu thức tỉnh cho chúng ta. Giới chính trị học quốc tế của Trung Quốc sẽ phải đáp lại như thế nào các thách thức vừa từ đối tượng nghiên cứu khách quan, vừa:từ những người cùng ngành, cùng thế hệ. Rất may là lĩnh vực nghiên éứu học thuật vấn đề quốc tế đã không còn hoàn toàn nằm trong sự độc đoán của các quốc gia Âu, Mỹ nữa.

Những vấn đề sinh tồn và phát triển, những thách thức của nhất thể hoá và cả những sự quan tâm chung đối với vận mệnh của toàn bộ nhân loại đã làm cho các học giả các nước đang phát triển, bao gồm cả Trung Quốc đang từng bước đặt những dấu chân của mình trên con đường xây dựng kết cấu: tri thức chính trị quốc tế độc đáo của chính mình. Đương nhiên, muốn đạt được mục tiêu đó quả là không dễ dàng. Nhiệm vụ hàng đầu của các học giả Trung Quốc nghiên cứu vấn đề quốc tế có lẽ là phải tĩm cho ra và hình thành được ngôn ngữ nghiên cứu, quy mô nghiên cứu trong lĩnh vực chuyên môn về chính trị quốc tế, đồng thời phải khắc phục được những chướng ngại của bệnh ba phải, lấp lửng, và diễn đạt phóng đại. Bởi vì những ước đoán chủ quan, những cách làm thiếu cơ sở chứng thực đã từng gây roi ram va pha hong sự phán đoán các vấn để trọng đại cũng như những công trình nghiên cứu quốc tế của chúng ta.

14 Dong thời với những việc đó, phải cấu trúc cho được một hệ thống khái niệm và phạm trù độc đáo trong lĩnh vực chính trị quốc tế, đó cững là một: yêu cầu đòi. hỏi các học giá phải lao tâm khổ tứ phải rất chịu khó suy nghĩ tìm tòi mới có thể thực hiện được. Đối với một đân tộc mà truyền thống lôgích tư biện tương đối yếu, thì rõ ràng đây là một cuộc cách:mạng thay da đổi thịt về quan niệm. Vấn dé tring khớp là ở chỗ, một bộ môn chuyên nghiện mà không có hệ thống khái niệm và phạm trù độc đáo thì không có quyền đâm đương vai trò phản ánh và ảnh hưởng đến "lý luận" của hiện thực chính trị quốc tế, Xét về mặt khách quan, nếu so sánh hoàn cảnh quốc tế của giai đoạn bắt đầu hiện đại hoá của các quốc gia công nghiệp phát triển, thì vào lúc ban đầu các cường quốc phương Tây đã phải từ trong hoàn cảnh nghèo yếu, dùng "thuyền vững pháo mạnh" và văn minh khoa học công nghệ tiên tiến đi khai phá những biên cương mới, còn ngày nay, các quốc gia đang phát triển đứng lên phấn đấu, khi ngước mắt nhìn ra bốn phương thì thấy môi trường quốc tế đã có đầy các kẻ mạnh từ lâu rồi.

Độ tương phản của môi trường quốc tế như thế cũng quyết định đến công việc nghiên cứu chính trị quốc tế trong hai loại bối cảnh trong nước và quốc tế sẽ khác rất xa trên nhiều phương diện như: phương pháp, tài liệu và chủ đề nghiên cứu. Đây cũng là trách nhiệm và nghĩa vụ của các học giả chính trị quốc tế của Trung Quốc, phải tìm ra được những đáp án cho mình về vấn đề quốc tế hiện nay mà không được phép thoái thác. Xuất phát từ những suy nghĩ nói trên, tủ sách này có ý định đáp lại những vấn đề trọng đại của xã hội quốc tế đã để xuất trong quá trình tiến tới một thế kỷ mới, đồng thời cũng 15 xuất phát từ sự suy tính lâu dài về xây dựng, kết cấu một hệ thống lý luận chính trị quốc tế trong bối cảnh của Trung Quốc, muốn mời các học giả chính trị quốc tế hàng đầu ở trong nước, áp dụng phương pháp nghiên cứu đa ngành, liên ngành, để có thể trong thời gian "kế hoạch năm năm lần thứ chín" này cho ra đời được một loạt trước tác mang tính học thuật về chính trị quốc tế có chất lượng cao để thoả mãn các độc giả và đông nghiệp. BAN BIÊN TẬP Tháng 5 năm 1995 16 LỜI DẪN Bàn về chiến tranh lạnh là muốn nói đến sự đấu tranh và đọ sức căng thẳng giữa hai khối chính trị, quân sự lớn.

Đông - Tây, do Liên Xô và Mỹ cầm đầu từng bên, được hình thành từ sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai. Liên Xô và Mỹ đóng vai trò chính trên vũ đài chiến tranh lạnh, nhưng hai nước lớn siêu cường này lại không chạm trán binh đao với nhau trên chiến trường. Chiến tranh lạnh bắt đầu từ sau khi kết thúc đại chiến không lâu, nó kéo dài trong khoảng hơn 40 năm.