Ñeà taøi: Giaùm ñoác Taøi chính vaø vieäc Hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính trong Doanh nghieäp LÔØI MÔÛ ÑAÀU Xuaát phaùt töø muïc ñích phuïc vuï cho coâng vieäc ngaøy caøng phaùt trieån sau naøy, toâi choïn ñeà taøi “Giaùm ñoác taøi chính vaø vieäc hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính trong DNNN VN” laøm ñeà töïa cho luaän vaên toát nghieäp cuûa mình. Veà baûn thaân toâi cho raèng ñaây laø moät ñeà taøi môùi vaø hay neáu ñöôïc ñaàu tö ñuùng möùc. Trong quaù trình nghieân cöùu, tìm toøi cô sôû ñeå uûng hoä cho quaûn ñieåm naøy, toâi ñaõ baét gaëp yù kieán cuûa oâng Tieán só Traàn Tieán Cöôøng - Tröôûng ban doanh nghieäp cuûa Vieän nghieân cöùu quaûn lyù kinh teá Trung Öông nhö sau : “ Toâi raát lo ngaïi veà khaû naêng hoaïch ñònh chieán löôïc, ñieàu chænh hoaït ñoäng ñaàu tö kinh doanh trong moät loaït caùc doanh nghieäp coå phaàn hoùa vaø naêng löïc vaän haønh boä maùy, bôûi vì theo kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc ñi tröôùc nhö Singapore, loaïi doanh nghieäp ñaëc bieät naøy phaûi ñöôïc vaän haønh bôûi nhöõng ngöôøi coù ñaàu oùc kinh doanh toát, ñöôïc ñaøo taïo coù baøi baûn vaø nhìn thaáy ñöôïc cô hoäi ñaàu tö trong vaø ngoaøi nöôùc”. Coù theå noùi ñieàu naøy hoaøn toaøn ñuùng, daân gian coù caâu “ khoâng lo xa, aét coù buoàn gaàn”, treân thöïc teá vieäc hoaïch ñònh chieán löôïc maø ñaëc bieät laø chieán löôïc taøi chính ví nhö chuyeän bieát “lo xa” cuûa doanh nghieäp.
Caùc doanh nghieäp Vieät Nam vaø ñaëc bieät laø caùc doanh nghieäp Nhaø Nöôùc trong xu theá hoäi nhaäp kinh teá quoác teá ñaõ boäc loä nhöõng yeáu keùm, haïn cheá, ñaây chính laø caûn löïc raát lôùn trong naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp. Nhaän thöùc ñöôïc vaán ñeà naøy, caùc doanh nghieäp caàn phaûi bieát nhaän dieän chính mình, xaây döïng chieán löôïc taøi chính trong ngaén haïn vaø daøi haïn vôùi muïc ñích giuùp doanh nghieäp döï truø tröôùc nhöõng tình huoáng coù theå xaûy ra vaø coù nhöõng bieän phaùp ñoái phoù thích öùng tröôùc ñeå haïn cheá nhöõng ruûi ro phaùt sinh trong thöïc teá vaø ñònh höôùng phaùt trieån trong töông lai, treân cô sôû ñoù ñoù coù nhöõng böôùc phaùt trieån ngaøy caøng vöõng chaéc vaø toaøn dieän. Trang 1 Ñeà taøi: Giaùm ñoác Taøi chính vaø vieäc Hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính trong Doanh nghieäp Chieán löôïc taøi chính ñoøi hoûi nhöõng nhaø hoaïch ñònh taøi chính coù taàm nhìn chieán löôïc, khaû naêng phaân tích vaø döï ñoaùn thích öùng vôùi moãi giai ñoaïn phaùt trieån nhaát ñònh. Ngöôøi thöïc hieän nhieäm vuï naøy khoâng ai khaùc hôn laø Giaùm ñoác taøi chính, ôû caùc nöôùc phaùt trieån treân theá giôùi vaø trong khu vöïc, Giaùm ñoác taøi chính laø moät chöùc danh gaén lieàn vôùi nhöõng nhieäm vuï huyeát maïch ñaõ toàn taïi vaø phaùt trieån khaù laâu, ñaõ coù raát nhieàu saùch vaø taïp chí cuõng nhö trang Web daønh rieâng cho chuyeân muïc naøy, thoâng tin veà Giaùm ñoác taøi chính raát phong phuù vaø ña daïng, baát kyø ai cuõng coù theå truy caäp vaø hoïc hoûi.
Taïi Vieät Nam, ñaây laø moät chöùc danh coøn khaù xa laï vaø thöïc teá caùc vaên baûn phaùp luaät chi phoái cuûa Nhaø Nöôùc cuõng chöa ñeà caäp ñeán vaán ñeà naøy , chính vì leõ ñoù luaän vaên “Giaùm ñoác taøi chính vaø coâng taùc hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính trong DNNN VN” ñöôïc vieát ngoaøi nhöõng vaán ñeà ñaùnh giaù cao taàm quan troïng cuûa giaùm ñoác taøi chính vaø coâng taùc hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính ñeå giuùp doanh nghieäp coù neàn taûng vöõng chaéc, naâng cao naêng löïc caïnh tranh trong xu theá hoäi nhaäp kinh teá theá giôùi, luaän vaên coøn coù moät yù nghóa khaùc, raát nhaân vaên ñoù laø toân vinh nhöõng ngöôøi laøm coâng taùc keá toaùn, taøi chính - moät coâng vieäc ñöôïc xem laø chi li, tæ maãn vaø khoâng maáy noåi troäi naøy. Trang 2 Ñeà taøi: Giaùm ñoác Taøi chính vaø vieäc Hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính trong Doanh nghieäp Chöông 1: GIAÙM ÑOÁC TAØI CHÍNH VAØ VIEÄC HOAÏCH ÑÒNH CHIEÁN LÖÔÏC TAØI CHÍNH TRONG DOANH NGHIEÄP I. Chaân dung giaùm ñoác taøi chính 1. Giaùm ñoác taøi chính – OÂng laø ai ? Ñoái maët vôùi söï thaønh coâng hay thaát baïi cuûa doanh nghieäp, caùc chuyeân gia taøi chính luoân phaûi traû lôøi ñöôïc ba caâu hoûi : • Trong raát nhieàu cô hoäi ñaàu tö thì doanh nghieäp seõ ñöa ra quyeát ñònh löïa choïn cô hoäi ñaàu tö naøo? • Doanh nghieäp neân duøng nguoàn taøi trôï naøo ñeå taøi trôï cho nhu caàu voán ñaàu tö ñaõ ñöôïc hoaïch ñònh ñoù ? • Doanh nghieäp neân thöïc hieän chính saùch coå töùc nhö theá naøo? Ngöôøi traû lôøi ba caâu hoûi treân khoâng ai khaùc hôn laø giaùm ñoác taøi chính.
Trong hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp, giaùm ñoác taøi chính phaûi laø ngöôøi leøo laùi con thuyeàn taøi chính ñeå cho doanh nghieäp ngaøy caøng phaùt trieån. Ñaïo ñöùc vaø chuyeân moân, hai toá chaát caàn coù cuûa moät giaùm ñoác taøi chính Trong xu höôùng hoäi nhaäp kinh teá quoác teá söï thaønh coâng cuûa caùc doanh nghieäp trong hoaït ñoäng kinh doanh cuûa mình quyeát ñònh söï lôùn maïnh vaø phaùt trieån cuûa doanh nghieäp cuõng nhö veà kinh teá cuûa quoác gia, chính vì leõ ñoù taàm quan troïng cuûa giaùm ñoác taøi chính ñöôïc naâng leân roõ reät. Ñoái vôùi caùc moâ hình taäp ñoaøn, coâng ty – toång coâng ty thì aûnh höôûng cuûa caùc quyeát ñònh veà taøi chính laø raát lôùn, chæ caàn moät söï sai leäch nhoû “voâ tình hay coá yù” cuõng laøm khaùc ñi dieän maïo voán coù cuûa noù. Söï voâ tình hay coá yù ôû ñaây muoán nhaéc ñeán hai vaán ñeà.
Vaán ñeà thöù nhaát thuoäc veà chuyeân moân cuûa giaùm ñoác taøi chính vaø vaán ñeà thöù hai thuoäc veà ñaïo ñöùc cuûa giaùm ñoác taøi chính .1 Toá chaát thöù nhaát – ñaïo ñöùc Ñaïo ñöùc ôû ñaây caàn hieåu raèng ñoù chính laø ñaïo ñöùc ngheà nghieäp, Giaùm ñoác taøi chính caàn coù caùi “taâm” trong saùng, khoâng vuï lôïi rieâng tö, khoâng vì quyeàn lôïi baûn Trang 3 Ñeà taøi: Giaùm ñoác Taøi chính vaø vieäc Hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính trong Doanh nghieäp thaân cuûa mình hay moät boä phaän naøo ñoù maø laøm aûnh höôûng ñeán quyeàn lôïi chung cuûa taäp theå. Taïi Vieät Nam ñaây laø moät vaán ñeà heát söùc quan troïng vaø caàn phaûi xem xeùt kyõ trong giai ñoaïn hieän nay, giai ñoaïn ñöôïc xem laø taêng tröôûng nhanh cuûa neàn kinh teá thò tröôøng. Bôûi moät leõ duy nhaát maø ai cuõng phaûi thöùc nhaän ñoù laø hieän taïi neàn kinh teá Vieät Nam coøn bò chi phoái raát lôùn bôûi kinh teá nhaø nöôùc, taäp trung ôû caùc lónh vöïc quan troïng, caùc nghaønh coâng nghieäp ñaàu taøu. Do vaäy xeùt veà ñaïo ñöùc cuûa giaùm ñoác taøi chính – ngöôøi söû duïng nguoàn taøi chính cuûa doanh nghieäp noùi rieâng vaø cuûa ñaát nöôùc noùi chung laø moät vieäc laøm heát söùc caàn thieát.
Thöïc teá cuûa nhöõng vuï tham nhuõng tieâu cöïc lôùn gaàn ñaây nhö moät böùc tranh minh hoaï cuûa vaán ñeà ngöôøi chuû vaø ngöôøi ñaïi dieän. Caàn hieåu raèng ngöôøi chuû laø ngöôøi boû voán ra ñeå ñaùp öùng nhu caàu hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh vaø ngöôøi ñaïi dieän laø ngöôøi thay maët cho ngöôøi chuû ñeå ñieàu haønh caùc hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh ñoù. Chi phí ñaïi dieän laø chi phí maø haàu nhö baát cöù ngöôøi chuû naøo cuõng coù löôøng tröôùc, ñoù laø nhöõng chi phí maø doanh nghieäp phaûi chòu khi ngöôøi ñaïi dieän thöïc hieän caùc quyeát ñònh ñaàu tö, taøi trôï, phaân phoái coù tính ñeán quyeàn lôïi rieâng tö cuûa chính baûn thaân mình. Trong khuoân khoå ñeà taøi naøy, ta xem ngöôøi ñaïi dieän chính laø giaùm ñoác taøi chính – moät vò trí cöïc kyø lyù töôûng cho nhöõng möu tính vuï lôïi caù nhaân vaø troán traùnh nghóa vuï ñoái vôùi Nhaø Nöôùc.
Chính vì vaäy, ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cuûa giaùm ñoác taøi chính ñöôïc ñaët leân haøng ñaàu khi quyeát ñònh ngöôøi giöõ vò trí naøy. Moät minh chöùng soáng ñoäng ñoù laø vaøo thaùng 7 naêm 2002, nhöõng rung ñoäng treân thò tröôøng taøi chính Myõ qua söï kieän ñöôïc coi laø nhöõng vuï phaù saûn lôùn nhaát trong lòch söû nöôùc Myõ cuûa caùc coâng ty Enron, Worldcom…nguyeân nhaân chính cuûa vaán ñeà treân ñaõ ñöôïc phôi baøy, ñoù chính laø caùch thöùc ñieàu haønh vaø quaûn trò taøi chính cuûa caùc giaùm ñoác taøi chính ôû nhöõng coâng ty naøy ñaõ vi phaïm nhöõng chuaån möïc trong nguyeân taéc ngheà nghieäp vaø nhöõng chuaån möïc veà ñaïo ñöùc. Nhaéc ñeán vaán ñeà naøy ñeå chuùng ta thaáy raèng chuaån möïc veà ñaïo ñöùc laø voâ cuøng quan troïng noù khoâng chæ aûnh höôûng ñeán moät doanh nghieäp, moät quoác gia, maø coøn aûnh höôûng ñeán caû thò tröôøng taøi chính cuûa theá giôùi. Chính vì leõ ñoù, caùc giaùm ñoác taøi chính phaûi thoaû maõn nhöõng phaåm chaát sau: Tính trung thöïc.
Tính trung thöïc cuûa giaùm ñoác taøi chính theå hieän qua caùc baùo caùo taøi chính, caùch thöùc söû duïng voán cuûa giaùm ñoác taøi chính trong caùc döï aùn ñaàu tö, vieäc xaùc ñònh doøng ngaân löu cuûa döï aùn khi xaây döïng döï aùn ñaàu tö. tính trung Trang 4 Ñeà taøi: Giaùm ñoác Taøi chính vaø vieäc Hoaïch ñònh chieán löôïc taøi chính trong Doanh nghieäp thöïc ñöôïc xem nhö laø moät khôûi ñaàu cuûa nhöõng thaønh coâng chaân chính vaø beàn vöõng. Baûn caùo baïch trung thöïc daãn ñöôøng cho nhaø ñaàu tö ñi ñeán thaønh coâng, tính trung thöïc cuûa giaùm ñoác taøi chính trong doanh nghieäp neáu ñöôïc caùc nhaø ñaàu tö ghi nhaän thì seõ taïo neân nieàm tin cho caùc nhaø ñaàu tö vaø ñaây chính laø con ñöôøng ngaén nhaát ñeå ñi cuûa nhöõng thaønh coâng cuûa doanh nghieäp Tính khaùch quan. Nghieâm tuùc trong coâng vieäc, khoâng bò chi phoái bôûi baát cöù theá löïc naøo, kieân ñònh duy trì quan ñieåm laäp tröôøng cuûa mình trong coâng taùc keá toaùn taøi chính ñuùng theo baûn chaát vaán ñeà vaø nhöõng chuaån möïc, nhöõng quy ñònh cuûa Nhaø Nöôùc.
Traùch nhieäm : Coù traùch nhieäm trong coâng vieäc vaø chòu traùch nhieäm tröôùc nhöõng soá lieäu, baùo caùo cuûa mình ñoái vôùi caùc boä phaän coù lieân quan .Troán chaïy traùch nhieäm laø tröôøng hôïp cuûa raát nhieàu caùn boä taøi chính cao caáp, trong quaù trình laøm vieäc cuûa mình hoï ñaõ quaù hieåu hoï ñaõ laøm nhöõng vieäc gì, chính vì theá ñeán luùc caàn ngöng vaø rôøi khoûi vò trí hoï seõ thöïc hieän ngay. Ñieàu naøy chính do haønh vi thieáu traùch nhieäm gaây ra, vieäc thieáu traùch nhieäm gaây haäu quaû voâ cuøng nghieâm troïng gaây ra haøng loaït nhöõng vaán ñeà khuùc maéc, nan giaûn maø ngöôøi keá thöøa phaûi gaùnh chòu cuõng nhö coù theå laøm suïp ñoå caû boä maùy hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp. Neáu kieåm soaùt toát vaán ñeà naøy ngay ñaàu vaøo coäng vôùi söï hoå trôï ñaéc löïc vaø ñuùng höôùng cuûa cuûa caùc boä phaän coù lieân quan, Hoäi ñoàng quaûn trò thì hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp laø raát cao.