Chương 1: Cơ sở lý luận về chiến lược marketing cho dịch vụ du lịch Chương 2: Thực trạng kinh doanh và chiến lược marketing tại công ty TNHH MTV Oxalis Chương 3: Hoạch định chiến lược marketing du lịch của công ty TNHH MTV Oxalis giai đoạn 2016 – 2020 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC MARKETING CHO DỊCH VỤ DU LỊCH 1. MARKETING DU LỊCH VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN 1. Một số khái niệm a. Khái niệm về marketing Tổng quan về marketing của Phillip Kotler: Marketing là quá trình tạo dựng các giá trị từ khách hàng và mối quan hệ thân thiết với khách hàng nhằm mục đích thu về giá trị lợi ích cho doanh nghiệp, tổ chức từ những giá trị đã được tạo ra.
Theo hiệp hội Marketing Hoa Kỳ (American Marketing Association, AMA): Marketing là quá trình lên kế hoạch và tạo dựng mô hình sản phẩm, hệ thống phân phối, giá cả và các chiến dịch khuyển mãi nhằm tạo ra những sản phẩm hoặc dịch vụ có khả năng thỏa mãn nhu cầu các cá nhân hoặc tổ chức nhất định. Peter Drucker, nhà lý thuyết quản lý hàng đầu cho rằng: Những mục đích của marketing là làm sao để biết và hiểu rõ khách hàng thấy tốt sao cho sản phẩm hoặc dịch vụ thích hợp nhất với người đó, và tự nó sẽ bán được nó. Lý tưởng nhất, marketing nên là kết quả từ sự sẵn sàng mua sắm. Từ đó, việc hình thành nên sản phẩm hoặc dịch vụ mới cần thiết để tạo ra chúng Có thể nói cách khác: Marketing là sử dụng một cách tổng hợp hệ thống chính sách, biện pháp nghệ thuật trong quá trình kinh doanh để thoả mãn tối đa nhu cầu người tiêu dùng và nhằm thu được lợi nhuận như dự kiến và lợi nhuận tối đa.
Marketing có vai trò quyết định và điều phối sự kết nối các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp với thị trường. Nghĩa là đảm bảo cho hoạt động 8 kinh doanh của doanh nghiệp hướng theo thị trường, lấy nhu cầu ước muốn của khách hàng làm chỗ dựa vững chắc nhất cho mọi quyết định kinh doanh. Khái niệm du lịch Du lịch ban đầu là hiện tượng con người tạm thời rời xa nơi cư trú thường xuyên của mình để khởi hành tới những nơi khác nhằm mục đích tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh… Cùng với sự phát triển của giao thông, du lịch trở nên dễ dàng, thông suốt hơn và dần trở thành một hoạt động thường xuyên của con người. Du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế, xã hội với sự tham gia của nhiều thành phần trong xã hội.
Ông Michael Coltman đã có những định nghĩa như sau về du lịch “ Du lịch là sự kết hợp và tương tác của 4 nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách bao gồm: du khách, nhà cung ứng dịch vụ du lịch, cư dân sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch” (Coltman, M. Do đó, du lịch có thể được hiểu dưới 4 gốc độ khác nhau. - Dưới gốc độ của du khách hay người đi du lịch, thuật ngữ “du lịch” được hiểu trong Luật du lịch Việt Nam 2005 là “các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.” - Dưới gốc độ những nhà kinh doanh, cung ứng dịch vụ du lịch “Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hoá và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí, tìm hiểu và nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp.
9 - Đối với người dân sở tại, du lịch chính là hiện tượng mà vùng đất mình cư trú đón tiếp những người ngoài địa phương, vừa là cơ hội cho sự giao lưu, tìm hiểu nền văn hoá lẫn nhau, vừa tạo cơ hội kinh doanh và việc làm phục vụ du khách. Du lịch một mặt giúp tăng thu nhập, mặt khác có những tác động về môi trường, an ninh trật tự… đến đời sống của cư dân địa phương. - Dưới gốc độ của chính quyền địa phương, du lịch là một hiện tượng phức tạp do có sự gia nhập tạm thời của người ngoài vào địa phương mình. Chính vì thế, chính quyền địa phương phải xem du lịch là tổng hợp các hoạt động từ việc tạo lập và tổ chức các điều kiện về hành chính, cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, cho đến quản lý các hoạt động kinh doanh du lịch địa phương nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho hành trình và quãng thời gian lưu trú của du khách, đồng thời tối ưu lợi ích đạt được cho địa phương như tăng thu ngân sách, đẩy mạnh cán cân thanh toán, nâng cao mức sống cho người dân.
Như vậy dưới những góc nhìn khác nhau của những nhân tố tham gia vào quá trình du lịch. Có thể rút ra: Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội với sự tham gia, tương tác giữa khách du lịch, người kinh doanh dịch vụ du lịch, dân cư sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch. Thông qua du lịch, khách du lịch mong muốn thoả mãn những nhu cầu về vật chất và tinh thần của mình ở ngoài nơi mình thường xuyên cư trú; người kinh doanh dịch vụ du lịch có cơ hội tìm kiếm lợi nhuận; cư dân địa phương có dịp quảng bá văn hoá, tìm kiếm công ăn việc làm; và đây là hoạt động cần có sự quản lý chặt chẽ của chính quyền địa phương. Khái niệm marketing du lịch Theo tổ chức du lịch thế giới (World Tourism Organization): Marketing du lịch là một triết lý quản trị mà nhờ nghiên cứu, dự đoán và lựa chọn dựa trên mong muốn của khách để từ đó đem sản phẩm du lịch ra thị trường sao cho phù 10 hợp với thị trường mục tiêu, mục đích thu nhiều lợi nhuận cho tổ chức du lịch đó.
Theo Robert Lanquar và Robert Hollier: Marketing du lịch là một loạt phương pháp và kỹ thuật được hỗ trợ bằng một tinh thần đặc biệt nhằm thoả mãn các nhu cầu không nói ra của khách hàng, có thể gồm những mục đích khác nhau không bao gồm công việc gia đình, công tác, họp hành. Vận dụng lý thuyết marketing vào lĩnh vực kinh doanh du lịch thì có thể hiểu: Marketing du lịch là tiến trình nghiên cứu, phân tích những nhu cầu của khách hàng, những sản phẩm dịch vụ du lịch và những phương thức cung ứng, hỗ trợ để đưa khách hàng đến với sản phẩm nhằm thoả mãn nhu cầu của họ, đồng thời đạt được những mục tiêu của tổ chức. Du lịch là ngành kinh tế dịch vụ tổng hợp, đa dạng và phức tạp. Từ gốc độ quản lý thì marketing du lịch là sự ứng dụng marketing trong lĩnh vực du lịch.
Từ gốc độ kinh doanh du lịch thì marketing là chức năng quản trị của doanh nghiệp, nó bao gồm tất cả các hoạt động của doanh nghiệp đều phải hướng vào mong muốn của thị trường mục tiêu. Mục đích của marketing du lịch là làm hài lòng khách hàng, xây dựng lòng trung thành của khách hàng, thắng lợi trong cạnh tranh… Ngoài ra, marketing còn làm vai trò liên kết khách hàng và nguồn lực công ty. Với nội dung cốt lõi xuyên suốt trong hoạt động marketing lâu dài là: - Thoả mãn nhu cầu và mong muốn của khách hàng - Markting là quá trình liên tục - Thu thập thông tin và nghiên cứu marketing để nắm bắt nhu cầu, mong muốn của khách hàng, hành động của đối thủ cạnh tranh - Các công ty du lịch, đại lý du lịch phải có hợp tác, phối hợp, phụ thuộc lẫn nhau trong hoạt động marketing. 11 - Marketing là trách nhiệm của tất cả các bộ phận, vận dụng cho toàn công ty.
Khái niệm về chiến lược marketing Theo Johnson và Scholes – nhà kinh tế học, chiến lược được định nghĩa như sau: Chiến lược là việc xác định định hướng và phạm vi hoạt động của một tổ chức trong dài hạn, ở đó tổ chức phải giành được lợi thế thông qua việc kết hợp các nguồn lực trong một môi trường nhiều thử thách, nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của thị trường và đáp ứng mong muốn của các tác nhân có liên quan đến tổ chức. Chiến lược marketing là bản phác thảo cách thức doanh nghiệp phân phối nguồn lực để đạt mục tiêu kinh doanh. Mục đích rõ ràng vào đối tượng khách hàng mà doanh nghiệp đang theo đuổi, tạo ra sự khác biệt với đối thủ cạnh tranh. Chiến lược marketing của một doanh nghiệp là một chương trình hành động tổng quát hướng đến việc thực hiện mục tiêu marketing của doanh nghiệp.
Chiến lược marketing tạo ra các khung hành động marketing, các chương trình hỗ trợ cụ thể. Vai trò của chiến lược marketing kết nối hình ảnh, sản phẩm của doanh nghiệp đến với người tiêu dùng, mang lại hiệu quả cho doanh nghiệp. - Nhằm tạo chỗ đứng ổn định, thế mạnh trong ngành, và luôn tìm ra những giải pháp mới, thị trường mới hoặc đa dạng hoá để phát huy những tiềm năng sẵn có. - Nghiên cứu thị trường, theo dõi những biến đổi, đánh giá để có phản ứng kịp thời với sự biến đổi không ngừng của thị trường - Nhằm gia tăng lòng trung thành của khách hàng, gia tăng chất lượng dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng tốt hơn, từ đó tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trước đối thủ.
Đặc điểm dịch vụ du lịch - Tính phi vật chất + Đây là đặc tính quan trọng nhất của dịch vụ du lịch, du khách không thể nhìn thấy hay thử nghiệm từ trước, nó là một sản phẩm trừu tượng mà họ chưa một lần tiêu dùng nó. Dịch vụ du lịch luôn đồng hành với sản phẩm vật chất nhưng không thay đổi tính phi vật chất của mình, vì vậy, du khách rất khó đánh giá dịch vụ. + Từ đặc điểm này, nhà cung ứng dịch vụ du lịch phải cung cấp đầy đủ các thông tin nhấn mạnh tính lợi ích của dịch vụ mà không đơn thuần là mô tả dịch vụ, từ đó làm cho du khách quyết định mua dịch vụ của mình. - Tính đồng thời của sản xuất và tiêu dùng + Tính đồng thời nay thể hiện ở cả không gian và thời gian.
Đây là đặc điểm quan trọng, thể hiện sự khác biệt giữa dịch vụ và hàng hoá. Vì vậy, sản phẩm dịch vụ không lưu kho được.