Chương 1: Lý luận chung về chiến lược kinh doanh của Ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam. Chương 3: Xây dụng chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2020. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 TỔNG QUAN VỀ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI (NHTM) 1.
Khái niệm về chiến lƣợc và chiến lƣợc kinh doanh của NHTM Hiện tại có nhiều định nghĩa khác nhau về chiến lược, nguyên nhân cơ bản có sự khác nhau này là do có các hệ thống quan niệm khác nhau về tổ chức nói chung và các phương pháp tiếp cận khác nhau về chiến lược của tổ chức nói riêng. Johnson và Scholes (1999, trang 2) định nghĩa: “Chiến lược là việc xác định định hướng và phạm vi hoạt động của một tổ chức trong dài hạn, ở đó tổ chức phải giành được lợi thế thông qua việc kết hợp các nguồn lực trong một môi trường nhiều thử thách, nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của thị trường và đáp ứng mong muốn của các tác nhân có liên quan đến tổ chức”. David (2006, trang 8), “Chiến lược kinh doanh có thể bao gồm có sự phát triển về địa lý, đa dạng hóa hoạt động, sỡ hữu hóa, phát triển sản phẩm, thâm nhập thị trường, cắt giảm chi tiêu, thanh lý và liên doanh”. Porter (1996, trang 4), “Chiến lược là việc tạo ra một sự hài hòa giữa các hoạt động của một công ty.
Sự thành công của chiến lược chủ yếu dựa vào việc tiến hành tốt nhiều việc… và kết hợp chúng với nhau… cốt lõi của chiến lược là “lựa chọn cái chưa được làm”. Như vậy, chiến lƣợc là tập hợp các mục tiêu và chính sách đặt ra trong một thời gian dài trên cơ sở khai thác tối đa các nguồn lực của tổ chức nhằm đạt được những mục tiêu phát triển. Do đó, chiến lược cần được đặt ra như là kế hoạch hoặc sơ đồ tác nghiệp tổng quát chỉ hướng cho doanh nghiệp đạt đến mục tiêu mong muốn. Chiến lƣợc kinh doanh của ngân hàng là một chương trình hoạt động tổng thể và dài hạn nhằm tạo ra một bước phát triển nhất định của ngân hàng, là sự cam kết TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 trước về các mục tiêu cơ bản, toàn diện mà một ngân hàng cần phải đạt được và sự phân bổ các nguồn lực quan trọng để đạt được các mục tiêu đó trong tương lai Một số nhận xét về chiến lược kinh doanh của ngân hàng: Thứ nhất, chiến lược là một kế hoạch dài hạn mang tính định hướng cơ bản trên nhiều cấp độ khác nhau, hoặc là cấp tổng quát, hoặc là cấp các đơn vị kinh doanh chiến lược, hoặc là cấp chức năng hoạt động.
Thứ hai, chiến lược không phải là một kế hoạch dài hạn cứng nhắc mà thường rất linh hoạt và có khả năng điều chỉnh tùy thuộc vào các yếu tố thuộc về điều kiện và môi trường kinh doanh. Thứ ba, chiến lược kinh doanh luôn hướng đến mục đích, mục tiêu nhất định với nghĩa là những kết quả chung, khái quát nhất của quá trình kinh doanh mà ngân hàng cần đạt được trong tương lai. Thứ tƣ, quản trị chiến lược kinh doanh không chỉ đơn thuần là một khoa học mà nó còn là một nghệ thuật thiết lập, thực hiện và đánh giá các quyết định liên quan đến nhiều chức năng hoạt động của ngân hàng như marketing, nhân sự, tài chính ngân quỹ, nghiên cứu phát triển,. Lợi ích của chiến lƣợc Trong lịch sử hoạt động ngành ngân hàng, chúng ta đã chứng kiến nhiều ngân hàng phát triển vượt bậc như Ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) Á Châu – ACB, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - Sacombank, Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam - Techcombank,… và cũng không ít ngân hàng tuyên bố giải thể như Ngân hàng Châu Á Thái Bình Dương, Ngân hàng Nam Đô, Ngân hàng Vũng Tàu Gia Định,.
Vì vậy, trong điều kiện kinh tế thị trường nếu các NHTM không có chiến lược kinh doanh hoặc chiến lược kinh doanh sai lầm, chắc chắn sẽ thất bại. Vì vậy trong lý thuyết cũng như trong thực tế, một chiến lược kinh doanh đúng đắn mang lại những lợi ích hết sức to lớn đối với ngân hàng như: - Giúp ngân hàng thấy rõ mục đích, hướng đi của mình trong tương lai để quyết định phân bổ nguồn lực, quản trị, điều hành đạt được các mục tiêu cụ thể trong giai đoạn cụ thể. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 - Giúp các nhà quản trị nhận biết cơ hội và nguy cơ xảy ra trong kinh doanh ở thời điểm hiện tại và trong tương lai, từ đó tận dụng cơ hội, giảm nguy cơ đưa ngân hàng vượt qua cạnh tranh giành thắng lợi. - Giúp các nhà quản trị phát huy thế mạnh, khắc phục điểm yếu, phân bố và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để hoàn thành các mục tiêu.
- Chiến lược kinh doanh tốt tạo sự liên kết giữa ngân hàng và nhân viên, giúp gắn bó giữa nhân viên và nhà quản trị. Mỗi cá nhân, bộ phận chủ động xác định nhiệm vụ và mục tiêu của mình để góp phần hoàn thành sứ mệnh của ngân hàng. - Chiến lược kinh doanh vì mục tiêu tồn tại và phát triển, do đó tạo được hiệu quả kinh doanh, tăng năng suất lao động, phòng ngừa được các rủi ro và ngăn chặn nguy cơ mà ngân hàng phải đối mặt. Vì thế chiến lược kinh doanh thực hiện mục tiêu lâu dài: tối đa hóa lợi nhuận cho ngân hàng.
Phân loại chiến lƣợc Trong thực tiễn hiện nay, các ngân hàng thường sử dụng các loại chiến lược sau: 1.1 Nhóm chiến lƣợc tăng trƣởng hƣớng nội Chiến lƣợc tăng trƣởng tập trung Đây là loại chiến lược trên cơ sở dịch vụ hoặc thị trường hiện có sẽ thực hiện việc cải tiến hoặc mở rộng thêm mà không làm thay đổi bất kỳ yếu tố nào, bao gồm: - Chiến lược thâm nhập thị trường: gia tăng thị phần cho các dịch vụ hiện có trên các thị trường hiện có bằng cách mở rộng tiếp thị để tăng số lượng khách hàng giao dịch, tăng doanh số cho vay, số lượng tài khoản, tần suất giao dịch,. - Chiến lược phát triển thị trường: chia các dịch vụ truyền thống hiện có vào các khu vực thị trường mới hay vào nhóm khách hàng mới như thành lập mới chi nhánh ở các thị trường có tiềm năng, mở rộng cho vay vào những nhóm khách hàng mới như sinh viên vay đi du học, người mới lập gia đình,. - Chiến lược phát triển sản phẩm: đưa thêm các dịch vụ mới vào thị trường hiện có, bằng cách cải tiến hay nâng cấp các dịch vụ trước đó với chất lượng cao hơn hay bán thêm, bán chéo các dịch vụ mới đến khách hàng hiện có như bảo hiểm, tín thác,. ngoài dịch vụ cho vay và dịch vụ tài khoản truyền thống.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 Chiến lƣợc tăng trƣởng mở rộng Đây là loại chiến lược đặt trọng tâm vào việc đưa thêm các dịch vụ tài chính mới để tạo thêm thị trường mới hay mở rộng vào các lĩnh vực phi tài chính khác, bao gồm hai dạng cơ bản: - Chiến lược đa dạng hóa đồng tâm: đưa thêm các dịch vụ mới để tạo ra thị trường mới xoay quanh các nhu cầu về tài chính (như các dịch vụ liên quan đến lĩnh vực chứng khoán, các dịch vụ tài chính phái sinh,.) - Chiến lược đa dạng hóa theo khối: phát triển kinh doanh các ngành nghề không liên quan đến các nhu cầu về tài chính như dịch vụ du lịch, vận chuyển hàng hóa,. Do các qui định ràng buộc hiện tại nên các ngân hàng khó phát triển chiến lược theo hướng này.2 Nhóm chiến lƣợc tăng trƣởng hƣớng ngoại Bao gồm 3 chiến lược cơ bản sau: Chiến lƣợc sáp nhập Tiến hành hợp nhất với một ngân hàng khác tạo thành ngân hàng mới về tên gọi, phát hành cổ phiếu mới, cơ cấu tổ chức mới và nhiều thay đổi khác. Do xu hướng cạnh tranh toàn cầu nên vấn đề sáp nhập đã trở thành một trào lưu hiện nay. Chiến lƣợc mua lại Ngân hàng mua lại một ngân hàng khác bằng cách mua lại cổ phần để nắm quyền kiểm soát ngân hàng đó nhưng vẫn giữ tên gọi và cơ cấu tổ chức như cũ.
Đây là con đường để phát triển thành các tập đoàn ngân hàng. Chiến lƣợc liên doanh Chiến lược này diễn ra khi hai hay nhiều ngân hàng hợp lực để thực thi một vấn đề mà một ngân hàng riêng lẻ không làm được. Có nhiều hình thức để tiến hành liên doanh như liên doanh quốc tế để vượt qua rào cản chính trị và văn hóa để có thể hợp pháp cạnh tranh trên thị trường quốc tế, liên doanh cho một chiến lược nào đó vượt quá khả năng tài trợ của một ngân hàng như việc tài trợ các dự án cơ sở hạ tầng, cho vay đồng tài trợ là phổ biến,… TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Nhóm chiến lƣợc thu hẹp hoạt động Là loại chiến lược nhằm giảm mức độ hoạt động của ngân hàng trong điều kiện nền kinh tế khủng hoảng, suy thoái hoặc môi trường hoạt động kinh doanh biến đổi theo chiều hướng bất lợi cho ngân hàng, bao gồm các nhóm chiến lược sau: Chiến lƣợc cắt giảm chi phí Chiến lược cắt giảm chi phí (cắt giảm chi phí hành chính, quảng cáo, sa thải bớt nhân viên,.) chỉ mang tính tạm thời nhằm sắp xếp lại hoạt động kinh doanh cho hiệu quả hơn. Chiến lƣợc cắt bỏ một số lĩnh vực kinh doanh Ngân hàng sẽ nhượng, bán hoặc đóng cửa một số cơ sở kinh doanh trực thuộc nhằm thu hồi vốn.
Chiến lƣợc thu hoạch Là tìm cách tối đa hóa dòng tiền thu về vì mục đích trước mắt, bất chấp hậu quả lâu dài như thế nào. Chiến lƣợc giải thể Là biện pháp bắt buộc cuối cùng so với các chiến lược suy giảm khác. Việc giải thể thường diễn ra khi có kết luận xét xử và lệnh phá sản của tòa án hoặc có thể được hoãn định liệu trong kế hoạch một cách có tổ chức.4 Nhóm chiến lƣợc ổn định hoạt động Không tạo ra sự thay đổi đáng kể trong hoạt động của ngân hàng, chiến lược này được sử dụng để củng cố những nguồn lực mà ngân hàng hiện đang có, tạo nền tảng để ngân hàng thực hiện chiến lược phát triển.