Luận Văn Thạc Sĩ Về Chia Tài Sản Chung Vợ Chồng Theo Luật Hôn Nhân Và Gia Đình Việt Nam 2014

Chuyên đề nghiên cứu Chia Tài Sản Chung Vợ Chồng Theo Luật Hôn Nhân Và Gia Đình Việt Nam 2014, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho

• Tác giả: Pham Minh Hang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân Sự
• Đề tài: Chia Tài Sản Chung Vợ Chồng Theo Luật Hôn Nhân Và Gia Đình Việt Nam 2014
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ CHIA TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG
• 1.1. Khái niệm về chia tài sản chung của vợ chồng
• 1.2. Khái niệm tài sản
• 1.3. Khái niệm tài sản chung của vợ chồng
• 1.4. Sơ lược pháp luật Việt Nam về chia tài sản chung của vợ chồng
• 1.4.1. Cổ luật Việt Nam. Pháp luật thời kỳ Pháp thuộc (1858 - 1945)
• 1.4.2. Giai đoạn từ năm 1945 đến nay
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH HIỆN HÀNH VỀ CHIA TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG
• 2.1. Chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân
• 2.2. Các trường hợp chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân
• 2.2.1. Trường hợp vợ chồng thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
• 2.2.2. Trường hợp vợ chồng yêu cầu Tòa án chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
• 2.2.3. Các trường hợp chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân bị coi là vô hiệu
• 2.3. Hệ quả pháp lý của việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân
• 2.3.1. Xác định tài sản chung, tài sản riêng
• 2.3.2. Giao dịch với người thứ ba
• 2.3.3. Chấm dứt hiệu lực của việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân
• 2.4. Chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn
• 2.4.1. Nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn
• 2.4.2. Một số trường hợp chia tài sản khi ly hôn
• 2.4.3. Chia tài sản trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình
• 2.4.4. Chia quyền sử dụng đất của vợ chồng khi ly hôn
• 2.4.5. Quyền lưu cư của vợ hoặc chồng khi ly hôn
• 2.5. Chia tài sản chung của vợ chồng dựa vào kinh doanh
• 2.6. Chia tài sản chung của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết
• 2.6.1. Nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết
• 2.6.2. Giải quyết quan hệ tài sản khi người bị Tòa án tuyên bố đã chết trở về
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN CHIA TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Thực tiễn chia tài sản chung của vợ chồng
• 3.2. Một số kiến nghị hoàn thiện các quy định của pháp luật về chia tài sản chung của vợ chồng
• 3.3. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả trong việc chia tài sản chung của vợ chồng
• 3.4. Một số kiến nghị khác
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết

Gia đình là nền tảng vững chắc của xã hội, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển cá nhân. Để duy trì một gia đình hạnh phúc, ngoài tình cảm, việc quản lý tài sản chung giữa vợ chồng cũng rất quan trọng. Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam năm 2014 đã đưa ra những quy định rõ ràng về chế độ tài sản chung của vợ chồng, nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên trong quan hệ hôn nhân. Sự phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế đã làm cho mối quan hệ tài sản giữa vợ và chồng trở nên phức tạp hơn, từ đó nhu cầu chia tài sản chung giữa vợ chồng ngày càng cấp thiết. Việc nghiên cứu và tìm hiểu những quy định pháp luật về chia tài sản chung không chỉ giúp các cặp vợ chồng hiểu rõ quyền lợi của mình mà còn góp phần xây dựng một gia đình dân chủ, hòa thuận và bền vững.

II. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của luận văn là làm rõ các nội dung cơ bản về chia tài sản chung của vợ chồng theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Nghiên cứu này sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành, đánh giá những tiến bộ so với các quy định trước đây, đồng thời chỉ ra những bất cập trong quá trình áp dụng. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm việc tổng hợp lý luận về chế định chia tài sản chung, phân tích các trường hợp chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân, khi ly hôn và trong trường hợp một bên chết. Luận văn cũng sẽ đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về chia tài sản chung của vợ chồng, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

III. Khái niệm tài sản và tài sản chung của vợ chồng

Tài sản là một khái niệm quan trọng trong pháp luật, được hiểu là của cải vật chất phục vụ cho các hoạt động của con người. Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, tài sản được phân loại thành bất động sản và động sản, bao gồm cả tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai. Tài sản chung của vợ chồng được xác định dựa trên sự tồn tại của quan hệ hôn nhân và nguồn gốc tài sản. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định rõ tài sản chung bao gồm tài sản do vợ chồng tạo ra, thu nhập từ lao động và các nguồn hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp các cặp vợ chồng nắm bắt quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc quản lý và chia sẻ tài sản.

IV. Các trường hợp chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân

Trong thời kỳ hôn nhân, việc chia tài sản chung có thể xảy ra trong nhiều trường hợp khác nhau, như khi có thỏa thuận giữa hai bên hoặc yêu cầu của Tòa án. Các trường hợp chia tài sản chung được pháp luật quy định rõ, nhằm bảo vệ quyền lợi của cả hai vợ chồng. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp chia tài sản chung bị coi là vô hiệu, ví dụ như việc chia tài sản không tuân thủ quy định của pháp luật. Hệ quả pháp lý của việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân cũng cần được xem xét, bao gồm việc xác định tài sản chung, tài sản riêng và quyền lợi của các bên khi có tranh chấp xảy ra.

V. Chia tài sản chung khi ly hôn

Khi ly hôn, việc chia tài sản chung của vợ chồng trở thành một vấn đề phức tạp và nhạy cảm. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã đưa ra nguyên tắc chia tài sản chung dựa trên sự thỏa thuận của các bên, nếu không đạt được thỏa thuận, Tòa án sẽ can thiệp để giải quyết. Có nhiều trường hợp cụ thể trong việc chia tài sản khi ly hôn, như tài sản được hình thành từ nguồn thu nhập riêng của từng bên hoặc tài sản chung gắn liền với gia đình. Việc hiểu rõ quy định này không chỉ giúp các cặp vợ chồng chuẩn bị tốt hơn cho việc ly hôn mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ trong quá trình giải quyết tranh chấp.

VI. Thực tiễn chia tài sản chung của vợ chồng

Thực tiễn chia tài sản chung của vợ chồng tại Việt Nam cho thấy nhiều bất cập trong việc áp dụng các quy định pháp luật. Nhiều cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc xác định tài sản chung và riêng, dẫn đến tranh chấp kéo dài. Các kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật về chia tài sản chung của vợ chồng sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên trong quan hệ hôn nhân. Việc nghiên cứu thực tiễn cũng cho thấy cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng trong việc giải quyết tranh chấp tài sản, nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho các cặp vợ chồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chia tài sản chung của vợ chồng là một vấn đề pháp lý quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ hôn nhân. Theo Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam năm 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập từ lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân. Việc phân chia tài sản chung không chỉ phản ánh sự bình đẳng giữa vợ và chồng mà còn góp phần duy trì sự ổn định và hạnh phúc gia đình, từ đó thúc đẩy phát triển xã hội.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ các quy định pháp luật về chia tài sản chung của vợ chồng theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, phân tích các trường hợp chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân, khi ly hôn và khi một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố đã chết. Nghiên cứu cũng đánh giá những thuận lợi, bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn áp dụng tại một số địa phương trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2021.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc áp dụng pháp luật về chia tài sản chung, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, đồng thời hỗ trợ các cơ quan tư pháp trong việc giải quyết tranh chấp tài sản hôn nhân một cách công bằng, minh bạch. Qua đó, nghiên cứu góp phần xây dựng gia đình dân chủ, hòa thuận và bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển xã hội hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp luật dân sự và hôn nhân gia đình, trong đó có:

• Lý thuyết về tài sản và quyền sở hữu: Tài sản được hiểu là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản, bao gồm tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai. Quyền sở hữu tài sản được bảo vệ bởi pháp luật dân sự, là cơ sở để xác định tài sản chung và riêng của vợ chồng.

• Lý thuyết về chế độ tài sản của vợ chồng: Chế độ tài sản gồm tài sản chung và tài sản riêng, được xác định dựa trên quan hệ hôn nhân và nguồn gốc tài sản. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định rõ các nguyên tắc và điều kiện xác lập tài sản chung, tài sản riêng, cũng như quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc quản lý, sử dụng và định đoạt tài sản.

• Mô hình phân chia tài sản chung theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Bao gồm ba trường hợp chính: chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân theo thỏa thuận hoặc yêu cầu Tòa án, chia tài sản khi ly hôn và chia tài sản khi một bên chết hoặc bị tuyên bố đã chết. Mô hình này nhấn mạnh nguyên tắc bình đẳng, công bằng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: tài sản chung, tài sản riêng, thỏa thuận chia tài sản, nguyên tắc chia tài sản, quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, hiệu lực pháp lý của thỏa thuận chia tài sản.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, cụ thể:

• Phương pháp lịch sử: Nghiên cứu sự phát triển của chế độ tài sản chung của vợ chồng qua các giai đoạn lịch sử pháp luật Việt Nam từ thời phong kiến, Pháp thuộc đến hiện đại, nhằm làm rõ sự tiến bộ và thay đổi trong quy định pháp luật.

• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phân tích các quy định pháp luật hiện hành, tổng hợp các quan điểm học thuật và thực tiễn áp dụng để làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về chia tài sản chung của vợ chồng.

• Phương pháp so sánh: So sánh các quy định pháp luật về chia tài sản chung của vợ chồng giữa các thời kỳ và với một số hệ thống pháp luật khác nhằm đánh giá tính hợp lý và phù hợp của pháp luật Việt Nam hiện hành.

• Phương pháp đánh giá: Đánh giá những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm: Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Bộ luật Dân sự năm 2015, các văn bản pháp luật liên quan, các án lệ, tài liệu học thuật, báo cáo thực tiễn và khảo sát tại một số địa phương. Cỡ mẫu nghiên cứu khoảng 50 vụ án tranh chấp tài sản hôn nhân được xét xử tại Tòa án nhân dân các cấp trong giai đoạn 2015-2020. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo tiêu chí có liên quan đến đối tượng nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu từ năm 2019 đến 2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy định về chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân theo thỏa thuận: Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 cho phép vợ chồng tự thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân, với điều kiện thỏa thuận phải lập thành văn bản và được công chứng hoặc chứng thực. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khoảng 70% các thỏa thuận không được lập thành văn bản hoặc không công chứng, dẫn đến tranh chấp và khó khăn trong việc thi hành.

2. Trường hợp Tòa án giải quyết chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân: Khi vợ chồng không thỏa thuận được, Tòa án sẽ giải quyết theo nguyên tắc chia đôi tài sản chung, có xem xét công sức đóng góp, hoàn cảnh gia đình và lỗi của các bên. Khoảng 65% vụ án tranh chấp tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân được Tòa án giải quyết theo nguyên tắc này, thể hiện sự công bằng và linh hoạt trong áp dụng pháp luật.

3. Nguyên tắc chia tài sản chung khi ly hôn: Luật quy định tài sản chung được chia đôi, nhưng có tính đến công sức đóng góp và hoàn cảnh cụ thể. Thực tế, khoảng 80% vụ án ly hôn có tranh chấp tài sản được giải quyết theo nguyên tắc này, tuy nhiên vẫn còn khoảng 20% vụ án có tranh chấp kéo dài do khó xác định công sức đóng góp và nguồn gốc tài sản.

4. Chia tài sản khi một bên chết hoặc bị tuyên bố đã chết: Tài sản chung được chia theo quy định về thừa kế, bảo đảm quyền lợi của người còn sống và các thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, việc xác định tài sản chung và tài sản riêng trong trường hợp này còn gặp nhiều khó khăn do thiếu chứng cứ rõ ràng, dẫn đến tranh chấp kéo dài.

Thảo luận kết quả

Việc mở rộng quyền tự thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân thể hiện sự tôn trọng quyền sở hữu và tự do định đoạt của các bên, phù hợp với xu hướng pháp luật hiện đại. Tuy nhiên, việc thiếu quy định chi tiết về nội dung văn bản thỏa thuận và việc không bắt buộc công chứng đã tạo điều kiện cho các tranh chấp phát sinh, ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên và người thứ ba.

Nguyên tắc chia đôi tài sản chung khi ly hôn và trong trường hợp Tòa án giải quyết tranh chấp trong thời kỳ hôn nhân thể hiện sự công bằng, nhưng việc áp dụng còn phụ thuộc nhiều vào chứng cứ và hoàn cảnh cụ thể, gây khó khăn cho việc xác định công sức đóng góp. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này phù hợp với xu hướng pháp luật dân sự hiện đại, nhấn mạnh sự linh hoạt và công bằng trong giải quyết tranh chấp.

Việc chia tài sản khi một bên chết theo quy định về thừa kế là cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người còn sống và các thành viên gia đình. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc xác định tài sản chung và tài sản riêng còn nhiều bất cập, cần có hướng dẫn chi tiết hơn để tránh tranh chấp kéo dài.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các vụ án tranh chấp tài sản chung được giải quyết theo từng nguyên tắc, bảng tổng hợp các trường hợp chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân và khi ly hôn, cũng như sơ đồ quy trình giải quyết tranh chấp tài sản chung của vợ chồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định về hình thức và nội dung thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân: Ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về các nội dung bắt buộc trong văn bản thỏa thuận, đồng thời quy định bắt buộc công chứng hoặc chứng thực để đảm bảo tính pháp lý và tránh tranh chấp. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể thực hiện là Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Tài chính.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chia tài sản chung cho các cặp vợ chồng: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo tại địa phương nhằm nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ trong quản lý tài sản chung. Mục tiêu tăng tỷ lệ thỏa thuận hợp pháp lên trên 80% trong vòng 3 năm, chủ thể thực hiện là Sở Tư pháp và các tổ chức xã hội.

3. Nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp tài sản của Tòa án: Đào tạo chuyên sâu cho thẩm phán về kỹ năng xác định công sức đóng góp và nguồn gốc tài sản, áp dụng các phương pháp định giá tài sản chính xác. Mục tiêu giảm thời gian giải quyết tranh chấp xuống dưới 6 tháng, chủ thể thực hiện là Tòa án nhân dân tối cao.

4. Xây dựng cơ chế hỗ trợ pháp lý cho các bên trong tranh chấp tài sản chung: Thiết lập các trung tâm tư vấn pháp luật miễn phí hoặc chi phí thấp, hỗ trợ các bên trong việc chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ. Mục tiêu tăng tỷ lệ hòa giải thành công lên 50% trong vòng 2 năm, chủ thể thực hiện là Bộ Tư pháp phối hợp với các tổ chức phi chính phủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các cặp vợ chồng đang trong quá trình quản lý hoặc tranh chấp tài sản chung: Luận văn cung cấp kiến thức pháp lý cơ bản và thực tiễn về quyền và nghĩa vụ trong việc chia tài sản chung, giúp họ hiểu rõ hơn về quyền lợi và trách nhiệm của mình.

2. Luật sư và chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình: Tài liệu tham khảo hữu ích để tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong các vụ việc liên quan đến chia tài sản chung, đồng thời cập nhật các quy định pháp luật mới nhất.

3. Cán bộ Tòa án và cơ quan thi hành án: Giúp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp tài sản chung của vợ chồng, áp dụng đúng nguyên tắc và quy định pháp luật, đảm bảo công bằng và minh bạch.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành luật: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu sâu hơn về chế độ tài sản hôn nhân, góp phần phát triển học thuật và hoàn thiện pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

1. Tài sản chung của vợ chồng được xác định như thế nào?
   Tài sản chung bao gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập từ lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

2. Vợ chồng có thể thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân không?
   Có, theo Khoản 1, Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân, nhưng phải lập thành văn bản và được công chứng hoặc chứng thực.

3. Nguyên tắc chia tài sản chung khi ly hôn là gì?
   Nguyên tắc cơ bản là chia đôi tài sản chung, có xem xét công sức đóng góp, hoàn cảnh gia đình và lỗi của các bên theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Ví dụ, nếu một bên có công sức đóng góp lớn hơn hoặc hoàn cảnh khó khăn hơn, Tòa án có thể phân chia tài sản không đều nhưng hợp lý.

4. Việc chia tài sản chung có ảnh hưởng đến quyền lợi của người thứ ba không?
   Không, theo Khoản 2, Điều 40 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc thỏa thuận phân chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân không làm thay đổi quyền, nghĩa vụ về tài sản đã xác lập trước đó giữa vợ, chồng với người thứ ba.

5. Khi một bên chết, tài sản chung được chia như thế nào?
   Tài sản chung được chia theo quy định về thừa kế, bảo đảm quyền lợi của người còn sống và các thành viên trong gia đình. Việc xác định tài sản chung và riêng cần căn cứ vào các quy định pháp luật và chứng cứ liên quan.

Kết luận

• Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã có những quy định tiến bộ về chia tài sản chung của vợ chồng, thể hiện sự bình đẳng và tôn trọng quyền sở hữu cá nhân.
• Việc cho phép thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân tạo sự linh hoạt nhưng cũng phát sinh một số bất cập trong thực tiễn.
• Nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn và khi một bên chết được áp dụng rộng rãi, tuy nhiên còn gặp khó khăn trong xác định công sức đóng góp và nguồn gốc tài sản.
• Cần hoàn thiện quy định pháp luật về hình thức, nội dung thỏa thuận và tăng cường năng lực giải quyết tranh chấp của Tòa án.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và góp phần xây dựng gia đình bền vững.

Next steps: Triển khai nghiên cứu sâu hơn về các trường hợp tranh chấp phức tạp, phối hợp với các cơ quan pháp luật để hoàn thiện hướng dẫn thi hành, đồng thời tổ chức các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật rộng rãi.

Call to action: Các bên liên quan nên chủ động tìm hiểu và áp dụng đúng quy định pháp luật về chia tài sản chung, đồng thời tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VE CHIA TÀI SAN CHUNG CUA VO CHONG Chai niệm về chia tài sản chung của vợ chẳng. LLL Khái niệm tài sin Tài sản lá một khái niêm quen thuộc đối với bat kỷ ai bai nó La điều kiện vật chất để con người duy tri, phục vụ các hoạt động trong đời sống của minh, Theo từ didn Tiếng Việt thì: “Tải sản là của cải vật chất dùng đễ sân xuất hoặc fiêu đùng ”.` Tuy nhiên quan niệm đời thường và quan niệm pháp lý vé tai sản lai có đôi chút khác biệt, Về mặt pháp lý, theo Bộ luật Dân sự năm 2015, chế định tải sản được ghi nhận tại phân thứ nhất, nhưng cũng giống với nhiêu nước trên thé giới, Việt Nam không đưa ra một khái niệm cụ thể về “tai sin”, thay. vào đó, Điều 105 Bộ luật Dân sư năm 2015 đã liệt kê những đối tượng được xem là tải sản, theo đó: ”1. Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyễn tài sản.

Tài sản bao gôm bắt động sản và động sản. Bắt động sản và động sản có thé là tài sẵn hiện có và tài sẵn hình thành trong tương lai ‘Thi nhất: Vật. Vat là một bộ phận của thể giới vật chất, tổn tại khách quan ma con người có thể cảm giác được bằng giác quan của mình. Vật được coi la tải sin thì vật đó con người phải chiếm hữu, chỉ phổi được, mang lại lợi ích cho chủ.

thể va có thể đang tổn tại hoặc đang trong quá trình hình thành hay tuy chưa bat đâu hình thành nhưng chắc chắn sẽ có trong tương lai — vật hình thành. trong tương lai Thứ hai: Tiền. 1 hte hen cormRieE-vietiditionaryinghia-cua-tu-⁄4C314A0i942049⁄E11⁄4BA⁄.A3n, Tiên 1a một loại tai sản đặc biệt. Tiên do Nha nước độc quyển ban hành.

và được sử dụng để thanh toán, trao đổi. Tiên có ba chức năng: công cụ thanh. toán, công cụ tích lũy tải sin va công cụ định giá các loại tài sản khác. Đối với tiên, chủ sở hữu sử dụng cũng đồng thời la định đoạt trong các hoạt đồng kinh doanh hay tiêu dùng (chuyển giao quyền sở hữu tiên cho chủ thể khác).

cạnh đó, tiên được xác định theo mệnh giá của đồng tién vả Nha nước có quyền tiêu hủy tiên? Thứ ba: Giấy tờ có giá Giấy tờ có giá là các loại giấy tờ có giá trị và có thể thanh toán, trao đổi. Tuy nhiên, việc lưu thông giấy tờ có gia phải theo quy định của pháp luật. Giấy tờ có giá là bằng chứng sác nhân nghĩa vụ trả nợ giữa tổ chức phát hành giây từ có giá với người sở hữu giấy tờ có giá trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi và các điều kiện khác ` bác với tiên chỉ do cơ quan duy nhất ‘ban hành là Ngân hang nhà nước thi gây tờ có giá có thé do rất nhiều cơ quan ‘ban hành như Chính phủ, ngân hàng, kho bạc, các công ty cỗ phân, Hiểu về giấy tờ có giá thì cũng cần lưu ý là các loại giấy tờ xác nhận quyển sỡ hữu, quyển sử dụng đối với tai sản như quyển sử dung đất, gây chứng nhân quyền sở hữu nha, giây đăng ký ô tô, số tiết kiêm. không được xem là giấy tờ có giá ‘Thi tr: Quyền tài sản.

Quyền tải sin được hiểu theo nghĩa rộng là quyền của cá nhân, t8 chức được phảp luật cho phép thực hiện hành vi xử sự đối với tai sản của mình va ‘yéu cầu người khác phải thực hiện một ngiĩa vụ đem lại lợi ich vật chất. Hiện nay, pháp luật Dân su nước ta công nhãn một số quyển là quyền tải sản như. quyển sử dung dat, quyên chuyển giao tai sản, quyển đòi nợ, quyển sở hữu. Nguyễn Minh Tuần (2016), Binh luận khoa hoc Bồ luật Dân sự nước công hòa xẽ hội chữ nghĩa Ht Nam năm 2015, Nxb Tư pháp, Hà Nội, tr 115 ? Theo Khodn 8, Điều6 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010, 10 đổi với phát minh, sang chế, kiểu dáng công nghiệp.

Các quyển nay trị giá được bằng tién* Nhu vậy, tai sin có thể là vật, tiền, gầy tờ có gia vả quyển tải sản, tài san có thé la bat động sản (những vật có thé dịch chuyển) va động sản (những, vật không dich chuyển được gắn liền với dat); tài sản có thể là đã hình thánh. hoặc sẽ hình thành trong tương lai 1. Khái niệm tài sản chung của vợ chong Đổ dim bảo được các điêu kiện vật chất phục vụ cho đời sông gia đình và thực hiện các quyền, nghĩa vụ chấm sóc, nuôi dưỡng con cái,. vơ chẳng cẩn có tài sản Tải sản của vợ chẳng là nguồn quan trọng trong phục vụ các nhu câu vật chất va tinh than của gia đính Trong chế độ zã hội chủ ngiĩa, nam nữ kết hôn với nhau dựa trên cỡ sỡ tình yêu chân chính, bình đẳng và tư nguyên.

Khi quan hề hôn nhân được xác lập vẫn để tài sin của vợ chẳng mới bi rang buộc, tính cộng đồng tài sẵn giữa ‘ho được thiết lập, thể hiện quan hệ sở hữu vé tai sin chung của vợ chẳng, Để ác định tải sản chung của vợ chồng dua vào hai căn cứ: căn cứ vào quan hé ‘hén nhân vả căn cứ vao nguồn gốc tải sản, cụ thé: ~ Căn cứ vào quan hệ hôn nhân: Việc xác đính khối tài sản chung của vợ chồng căn cứ vào sự tổn tại của quan hệ hôn nhân - quan hệ vo chồng Theo quy đính tại Khoản 1, Điểu 33 Luật HN&GD năm 2014: “Tài si chung của vợ chồng gém tài sản do vợ, chồng tao ra, thu nhập do lao động, hhoat động sẵn xuẮT, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sẵn riêng và im nhập hợp pháp khác trong thời Rỳ hôn nhân,. “, khoăn 13, Điễn 3 Luật HN&GĐ năm 2014 thì. “Thời ip} hn nhiên là khoảng thot gian tần tại quan hệ vợ chồng được tinh từ ngày đăng ky kết hôn đến ngày chấm đứt hôn “Nguyễn Minh Tuần (2016), Bình lun kioa hoe Bổ luật Dn sự nước cộng hòa xd hội hii ngiều Ht Nam năm 2015, Nxb Te phâp, Hà Nội, tr116 ul nhân”. Hôn nhân bất đầu khi một người nam giới và một người phụ nữ quyết định sông chung với nhau trên cơ sở tư nguyện dưới các hình thức hôn nhân được pháp luật công nhân tại Việt Nam, theo đó họ cẩn phải di đăng ký kết ‘én tại cơ quan nha nước có thẩm quyền (gọi lả cơ quan đăng ký kết hôn).

Do bối cảnh lịch sử - xã hội, trong quá khứ có rất nhiều trường hop hôn. nhân thực té - vợ chẳng kết hôn nhưng không đăng ky kết hôn. Nhằm mục đích bao đảm quyển va lợi ích hợp pháp của công dân va tiến tới xóa ba tình trang hôn nhân không đăng ký, Chính phủ đã ban hành Nghỉ quyết số 35/2000/QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc hội vẻ thi hành Luật HN&GĐ năm 2000, Nghị định số 71/2001/NĐ-CP của Chính phi về hướng dẫn đăng ký kết hôn theo Nghị quyết số 35/2000/QH10, Nghị quyết số 02/2000/NQ-EĐTP ngày 23/10/2000 của HĐTP TANDTC hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật HN&GÐ năm 2000; trong đó quy định về khuyến khích kết hôn và nghĩa vu kết hôn đối với các trường hợp kết hôn thực tế - đối với các cặp vo chẳng, vậy thời kỹ hôn nhân được tính như sau: Khoản 1 và 2 của Điều 2 Nghĩ định số 77/2001/NĐ-CP), + Những trường hợp quan hệ vợ chồng ác lập trước ngày 03 tháng 01 năm 1987, mà chưa đăng ký kết hôn, thi được Nhà nước khuyến khích va tao điều kiện thuận tiện cho đăng ký kết hôn Việc đăng ký kết hôn đổi với những trường hợp nảy không bi hạn chế về thời gian + Nam và nữ sống chung với nhau như vợ chẳng từ ngày 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 thing 01 năm 2001 ma có đũ diéu kiến kết hôn theo quy định của Luật HN&GĐ năm 2000 thì có nghĩa vu đăng ký kết hôn Tử ngày 01 tháng 01 năm 2001 ma họ không đăng ký kết hôn, thì pháp luật không công nhân họ là vợ chẳng, Các trường hop từ ngay 01 tháng 01 năm 2001 trở di, trừ trường hợp thứ hai ỡ bên trên thi thời ky hôn nhân được tính kể từ ngay nam nữ đăng ký. kết hôn theo quy định của pháp luật ‘Nou vậy căn cứ để xác lập tai sản chung của vợ chẳng, trước hết phải dua trên cơ sở "thời ky hôn nhân" của vợ chẳng Việc sắc đính thời kỳ hôn nhân lả một trong những cơ sỡ pháp lý quan trong được các nhà lam luật ghỉ nhận va sử dụng để xac định thời điểm bắt đầu cũng như khoảng thời gian tôn.

tại chế độ tai sin của vợ chẳng, sắc định tài sản chung, tai sẵn riêng của vợ chồng để lam căn cứ phân chia tai sản chung của vợ chẳng. ~ Căn cứ vào nguồn gốc của tài sản: Theo quy định tại Điều 33 Luật HN&GĐ năm 2014, nguôn gốc tai sẵn chung gồm: Một là tài sản chung của vợ chồng gdm tài sản do vợ, cl tế tao 14. tìm nhập do lao đông hoạt động sản xuất, kinh doanh hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và tìm nhập hop pháp khác trong thời kỳ hon nhân Đây là nguồn tải sin chủ yêu quan trong đối với khối tai sản chung của vợ chẳng Tài sin chung của vơ chồng không nhất thiết phải la tài sản do công sức của cả hai vợ chéng củng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân, ma cũng có thể do vợ hoặc chồng tao ra trong thời kỳ hôn nhân cũng sẽ la tài sẵn chung của vợ chéng, bằng cách trực tiép (tién lương, lao đồng sản xuất,. gián tiếp thông qua các giao dich dân sự (buôn bán, đầu tư kinh doanh tim kiểm lợi nhuận.

Hoa lợi, lợi tức từ cả tải sản chung va tai sản riêng có được trong thời kỳ hôn nhân va các thu nhập hop hợp khác cia vợ chồng trong thời kỹ hôn nhan * Hai là tài sản clang do vợ chồng được thừa ké chung, ting cho chang Điệu 9 Nghị ảnh 9 126D014INĐ-CP ngày 31122014 quy định chỉ tắt một số điều và "biện pháp thi hành Luật HN&GP, 13 "Việc vợ chẳng được thửa kế chung hay tăng cho chung tai sẵn từ cha me là kha phổ biển trong thực tiễn. Bởi theo tập quản của người Việt Nam, thi cha me thường danh dum tài sn của minh để đến khí con cái trường thảnh hoặc lấy vợ, lay chẳng, cha mẹ sẽ cho con một số tải sin với ý ngiĩa gây đựng số vốn ban du cho con hoặc lam của héi môn.