Đặt vấn đề Chăn nuôi là một phần quan trọng cấu thành của nền nông nghiệp và là một nhân tố chủ yếu trong nền kinh tế của nước ta. Nền chăn nuôi của nước ta có lịch sử từ lâu đời và đóng góp lớn vào cơ cấu kinh tế, xóa đói giảm nghèo cũng như cải thiện đời sống cho người dân từ bao năm qua. Hiện nay, theo xu thế của một nền kinh tế đang chuyển đổi, chăn nuôi của nước ta cũng có những bước đi mới và đạt được một số kết quả nhất định. Trong đó, có ngành chăn nuôi bò đã đem lại những lợi nhuận lớn cho người chăn nuôi.
Chăn nuôi bò không những cung cấp thịt, sức kéo, phân bón mà còn cung cấp nguyên liệu cho một số ngành nghề thủ công mỹ nghệ. Đẩy mạnh chăn nuôi bò thực chất là tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện điều kiện sống cho người nông dân, song song với nó là cung cấp thịt đáp ứng nhu cầu thực phẩm ngày càng cao của người tiêu dùng. Hiện nay nhu cầu tiêu thụ thịt gia súc trong nước tăng nhanh đặt biệt là thịt bò và sự cạnh tranh gay gắt về chất lượng, giá bò giống cùng với các sản phẩm chế biến từ thịt bò tăng cao nên nhiều hộ nông dân, trang trại và doanh nghiệp chăn nuôi bò ở nước ta đã cố gắng chuyển phương thức chăn nuôi truyền thống sang chăn nuôi theo hướng công nghiệp. Đàn bò Việt Nam phát triển không ổn định và phụ thuộc nhiều yếu tố, khả năng cung cấp thịt của đàn bò Việt Nam thấp do tầm vóc bé, sinh trưởng phát triển không cao, khối lượng khi trưởng thành giết thịt thấp, giao động 150 - 220 kg.
Vì vậy, việc đáp ứng nhu cầu cung cấp cho thị trường trong nước vẫn còn thiếu về cả số lượng và chất lượng. Xuất phát từ thực tế trên, với mục đích nâng cao kiến thức cũng như góp phần đẩy mạnh công tác chăn nuôi bò tại khoa Chăn nuôi Thú y - Đại Luan van 2 Học Nông Lâm Thái Nguyên, em đã tiến hành: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn bò nuôi tại trại bò tại khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Đề xuất và áp dụng một số biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn bò tại trại.
- Xác định tình hình nhiễm bệnh và cách phòng trị một số bệnh trên đàn bò nuôi tại cơ sở. - Học tập, rèn luyện và củng cố kiến thức đã học. Tìm hiểu thêm những kiến thức thực tế nhằm nâng cao kỹ năng chuyên môn cùng với trải nghiệm kiến thức thực tiễn trong 6 tháng thực tập tại trại. Yêu cầu - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn bò tại trại.
- Biết cách chẩn đoán, phòng và điều trị một số bệnh cho đàn bò tại trại. Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện tự nhiên của trại bò khoa Chăn nuôi Thú y 2. Vị trí địa lý Trại nằm trên địa bàn của trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
Cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 6 km về phía Tây. Ranh giới trại bò của trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên được xác định như sau: + Phía Đông giáp với Khoa Công nghệ sinh học. + Phía Tây giáp với trại Chăn nuôi gia cầm của khoa Chăn nuôi Thú y. + Phía Nam giáp với khu Nuôi trồng thủy sản.
+ Phía Bắc giáp với phường Quan Triều. Trại có tổng diện tích là 8. Diện tích xây dựng chuồng trại là 50 m2. Trại có sân chơi cho bò với diện tích là 70 m2, còn lại đất được quy hoạch để trồng cỏ chăn nuôi bò.
Trong vườn cỏ của trại có trồng hai giống cỏ là VA06 và cỏ ghine làm thức ăn cho đàn bò. Điều kiện khí hậu thủy văn Trại bò khoa Chăn nuôi Thú y nằm trong khuôn viên của trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên, trên địa bàn xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Tỉnh Thái Nguyên là một tỉnh trung du miền núi nằm ở Đông Bắc nước ta, mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa. Thời tiết chia làm 4 mùa rõ rệt là mùa Xuân, mùa Hạ, mùa Thu và mùa Đông.
Nhưng chủ yếu có hai mùa chính là mùa mưa và mùa khô. - Mùa mưa thường kéo dài từ khoảng cuối tháng 5 đến tháng 10, nhiệt độ giao động trung bình từ 24oC - 29oC, ẩm độ trung bình trên 80%. Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 1500 - 2500 mm, cao nhất là vào tháng 8 và thấp nhất vào tháng 1. Khoảng 87% lượng mưa tập trung vào mùa mưa từ Luan van 4 tháng 5 đến tháng 10 trong đó riêng lượng mưa tháng 8 chiếm gần 30% tổng mưa cả năm.
Với khí hậu như vậy chúng ta cần tập trung phòng chống một số bệnh phát triển theo mùa của đàn vật nuôi. - Mùa khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, trong các tháng này khí hậu khô lạnh và ít mưa. Nhiệt độ giao động từ khoảng 13oC đến 26oC, ẩm độ trong khoảng 76% đến 87%. Về mùa Đông thường có gió mùa Đông Bắc làm cho thời tiết trở nên lạnh giá hơn gây rét và có sương muối vào ban đêm.
Nhiều ngày nhiệt độ giảm sâu chỉ còn 6oC đến 10oC hoặc thấp hơn gây hại cho cây trồng và vật nuôi. Cơ sở khoa học của chuyên đề 2. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục ở bò cái Bộ phận sinh dục bên ngoài: Cấu tạo cơ quan sinh dục ngoài của bò cái là những bộ phận có thể nhìn thấy, sờ và quan sát được bằng mắt, bao gồm: âm hộ, âm vật, tiền đình. - Âm môn (vulvae):Âm môn hay còn gọi là âm hộ, âm môn nằm ở dưới hậu môn.
Phía ngoài âm môn có hai môi, nối liền hai môi là hai mép. Trên hai môi âm môn có sắc tố đen, nhiều tuyến tiết chất nhờn trắng và tuyến tiết mồ hôi. - Âm vật (clitoris):Âm vật giống như dương vật được thu nhỏ lại, cấu tạo cũng có các thể hồng như con đực. Trên âm vật có những nếp da tạo thành mũ âm vật, phần giữa âm vật bẻ gập xuống dưới.
- Tiền đình (vestibulum): là giới hạn giữa âm môn và âm đạo, trong tiền đình có màng trinh. Phía trước màng trinh là âm đạo, phía sau là âm môn. Sau màng trinh có lỗ niệu đạo, tiền đình có một số tuyến hướng về âm môn. Bộ phận sinh dục bên trong: Bộ phận sinh dục bên trong bao gồm: buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung và âm đạo.
Luan van 5 - Buồng trứng (ovanrium): vừa có chức năng nội tiết (phân tiết các hormone sinh sản; Oestrogen, Progesterol .) vừa có chức năng ngoại tiết (sản sinh tế bào trứmg). Buồng trứng có hình bầu dục, khi bê nghé mới sinh buồng trứng nặng khoảng 0,3g, khi trưởng thành buồng trứng có kích thước 0,8 - 1,5 x 2 - 3cm. Khi gia súc còn nhỏ thì buồng trứng trái nhỏ hơn buồng trứng phải nhưng khi lớn lên thì ngược lại. Khi động dục thì buồng trứng to hơn bình thường.
Khi không có thai thì buồng trứng nằm trong xoang chậu, cách âm môn khoảng 20 - 30cm, nằm cạnh sừng tử cung. Bê cái 3 - 4 tháng tuổi có khoảng 75000 noãn bào, nhưng đến 1,5 - 3 tuổi chỉ còn 21000 noãn bào. - Ống dẫn trứng (oviductus): nằm ở màng treo buồng trứng, là một ống nhỏ ngoằn ngoèo. Cấu tạo ống dẫn trứng được chia thành 3 lớp: Lớp ngoài là sợi cơ liên kết, lớp giữa là lớp cơ và lớp trong là lớp niêm mạc.
Lớp niêm mạc có các tế bào thượng bì có nhung mao, khi tế bào trứng vào trong loa kèn và được chuyển xuống là nhờ lớp nhung mao và sự co bóp của lớp cơ. Thời gian trứng di chuyển trong ống dẫn trứng từ 3 - 10 ngày, trên đường di hành của tế bào trứng có đoạn bị dừng lại bởi những chỗ hẹp của ống dẫn trứng. - Tử cung (dạ con) (uterus): có cấu tạo rất phù hợp với chức năng phát triển và dinh dưỡng của bào thai. Trứng được thụ tinh ở 1/3 ống dẫn trứng về phía trên rồi về tử cung làm tổ.
Hợp tử được phát triển là nhờ chất dinh dưỡng từ cơ thể mẹ thông qua lớp niêm mạc tử cung cung cấp. Quá trình sinh đẻ thai được đẩy ra ngoài là nhờ lớp cơ tử cung. Lớp cơ trơn: Có vai trò quan trọng trong việc đẩy thai ra ngoài, là lớp cơ trơn khỏe nhất trong cơ thể. Bên trong lớp cơ trơn là các sợi cơ liên kết đàn hồi, các lớp cơ đan vào nhau làm cho tử cung chắc chắn và đàn hồi.
Bên ngoài cơ Luan van 6 trơn là một lớp liên kết sợi mỏng, bên trong tử cung có các tuyến tiết chất nhầy. Chất nhầy được gạt về phía cổ tử cung là nhờ các lông nhung rung động. Tử cung gia súc bao gồm các phần sau: Cổ tử cung, thân tử cung và sừng tử cung. Sừng tử cung thông với ống dẫn trứng, cổ tử cung thông với âm đạo.
Vị trí tử cung nằm trong xoang chậu, phía trên là trực tràng, bên dưới là bàng quang. - Âm đạo (vagina): phía trước âm đạo là cổ tử cung phía sau là tiền đình có màng trinh che lỗ âm đạo. Âm đạo là một ống tròn để chứa cơ quan sinh dục đực khi giao phối, đồng thời âm đạo là bộ phận cho thai ra ngoài trong quá trình sinh đẻ. Âm đạo được cấu tạo bởi các màng sau: + Màng nhầy: gồm các tế bào thượng bì dẹt phía trước có hình trụ và có thể phân tiết, không có các tuyến thể.
Khi động dục thì các tế bào này cũng thay đổi. + Lớp cơ, gồm 2 lớp cơ vòng và cơ dọc. + Màng ngoài: gồm nhiều tổ chức liên kết, có nhiều mạch máu và dây thần kinh. Âm đạo là cơ quan giao cấu hình ống dài khoảng 20 - 30cm.
Ở âm đạo có nhiều dịch nhờn do các tế bào tiến ra nhằm giúp cho quá trình giao phải được dễ dàng. Đại cương về sinh lý sinh sản của bò cái * Sự thành thục về tính Theo Nguyễn Xuân Trạch (2003) [12] cho biết thành thục sinh dục là thời điểm con vật bắt đầu có các biểu hiện hoạt động sinh dục, có hiện tượng động dục và rụng trứng. Trong thực tế, sự thành thục tính dục ở bò xuất hiện sớm hơn nhiều thành thục thể vóc. Tuổi xuất hiện thành thục tính dục ở bò tơ phụ thuộc vào các yếu tố: Giống, mức dinh dưỡng, khí hậu và mùa vụ, chăm sóc quản lý.