Khóa luận: Chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An, Vĩnh Phúc

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt tại, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Hoàng Văn Tùng
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Nhật Thắng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn Thịt Tại Trại Lợn Nguyễn Hải An, Tân Lập, Sông Lô, Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC ẢNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 1.2.2. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến nội dung của chuyên đề
• 1.2.3. Cơ sở khoa học của chuyên đề
• 1.2.4. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 1.3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 1.3.2. Nội dung thực hiện
• 1.3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 1.3.4. Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp thực hiện
• 1.4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 1.4.1. Kết quả công tác vệ sinh phòng bệnh
• 1.4.2. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh sát trùng
• 1.4.3. Kết quả thực hiện công tác tiêm phòng
• 1.4.4. Kết quả thực hiện công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý đàn lợn thịt tại trại
• 1.4.5. Kết quả tổ chức thực hiện quy trình chăn nuôi
• 1.4.6. Kết quả thực hiện công tác theo dõi chăm sóc phát hiện lợn ốm
• 1.4.7. Kết quả chẩn đoán và điều trị một số bệnh ở lợn thịt tại trại
• 1.4.8. Kết quả thực hiện theo dõi và chẩn đoán bệnh một số bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại
• 1.4.9. Kết quả thực hiện điều trị bệnh đường hô hấp cho đàn lợn thịt nuôi tại trại
• 1.4.10. Kết quả điều trị bệnh tiêu chảy cho đàn lợn thịt nuôi tại trại
• 1.4.11. Kết quả điều trị bệnh viêm khớp cho đàn lợn thịt nuôi tại trại
• 1.4.12. Xuất lợn và vệ sinh chuồng trại sau xuất
• 1.4.13. Vệ sinh chuồng trại sau khi xuất lợn
• 1.4.14. Nhập lợn và vệ sinh chuồng trại trước khi nhập lợn
• 1.5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ
• 2. MỞ ĐẦU
• 2.1. Đặt vấn đề
• 2.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 3.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 3.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 3.3. Cơ sở vật chất của trại
• 3.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 3.5. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến nội dung của chuyên đề
• 3.6. Cơ sở khoa học của chuyên đề
• 3.7. Đặc điểm sinh trưởng, sinh lý tiêu hóa và khả năng sản xuất của lợn thịt tại trại
• 3.7.1. Đặc điểm sinh trưởng
• 3.7.2. Đặc điểm sinh lý tiêu hóa
• 3.7.3. Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể
• 3.7.4. Quy luật ưu tiên các chất dinh dưỡng trong cơ thể
• 3.7.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và phẩm chất thịt lợn
• 3.7.5.1. Giống
• 3.7.5.2. Thời gian và chế độ nuôi
• 3.7.5.3. Khí hậu và thời tiết
• 3.8. Một số bệnh thường gặp ở lợn thịt
• 3.8.1. Bệnh viêm phổi (Bệnh suyễn lợn)
• 3.8.1.1. Nguyên nhân
• 3.8.1.2. Triệu chứng

Tóm tắt

I. Chăm sóc lợn thịt

Chăm sóc lợn thịt là một quy trình quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Tại trại Nguyễn Hải An, việc chăm sóc lợn thịt được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt, bao gồm việc cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng và nước sạch. Dinh dưỡng cho lợn là yếu tố quyết định đến sự phát triển và tăng trưởng của chúng. Các loại thức ăn được sử dụng phải đảm bảo chất lượng, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn. Theo nghiên cứu, lợn cần được cung cấp đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất để phát triển khỏe mạnh. Ngoài ra, việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn thường xuyên cũng rất cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật.

1.1. Quy trình chăm sóc

Quy trình chăm sóc lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An bao gồm các bước như cho ăn, vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe. Việc cho ăn được thực hiện theo lịch trình cố định, đảm bảo lợn được cung cấp thức ăn đúng giờ và đủ lượng. Vệ sinh chuồng trại cũng được chú trọng, nhằm tạo môi trường sống sạch sẽ cho lợn. Theo các chuyên gia, việc duy trì vệ sinh chuồng trại không chỉ giúp ngăn ngừa dịch bệnh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho lợn phát triển. Hệ thống vệ sinh trại lợn được thiết kế khoa học, giúp dễ dàng trong việc dọn dẹp và khử trùng.

II. Điều trị bệnh lợn

Việc điều trị bệnh lợn là một phần không thể thiếu trong quy trình chăn nuôi. Tại trại Nguyễn Hải An, các bệnh thường gặp ở lợn thịt như viêm phổi, tiêu chảy và viêm khớp được theo dõi và điều trị kịp thời. Sử dụng các loại thuốc điều trị cho lợn phù hợp với từng loại bệnh là rất quan trọng. Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh ở lợn tại trại đã giảm đáng kể nhờ vào việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Việc tiêm phòng vắc xin định kỳ cũng là một trong những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho đàn lợn.

2.1. Các bệnh thường gặp

Các bệnh thường gặp ở lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An bao gồm bệnh viêm phổi, tiêu chảy và viêm khớp. Bệnh viêm phổi, hay còn gọi là bệnh suyễn lợn, gây ra thiệt hại lớn trong ngành chăn nuôi. Triệu chứng của bệnh này bao gồm sốt cao, ho nhiều và khó thở. Để điều trị, cần sử dụng các loại thuốc kháng sinh và thực hiện các biện pháp hỗ trợ như giữ ấm cho lợn. Bệnh tiêu chảy cũng là một vấn đề nghiêm trọng, có thể dẫn đến mất nước và suy dinh dưỡng. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại.

III. Phòng bệnh cho lợn

Phòng bệnh cho lợn là một trong những yếu tố quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Tại trại Nguyễn Hải An, các biện pháp phòng bệnh cho lợn được thực hiện nghiêm ngặt. Việc tiêm phòng vắc xin định kỳ giúp ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, việc duy trì vệ sinh chuồng trại và kiểm soát dịch bệnh cũng rất quan trọng. Theo các chuyên gia, việc thực hiện các biện pháp phòng bệnh không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho lợn mà còn giảm thiểu chi phí điều trị bệnh.

3.1. Biện pháp phòng bệnh

Các biện pháp phòng bệnh tại trại Nguyễn Hải An bao gồm tiêm phòng vắc xin, vệ sinh chuồng trại và kiểm soát dịch bệnh. Tiêm phòng vắc xin định kỳ là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm. Vệ sinh chuồng trại cũng cần được thực hiện thường xuyên để tạo môi trường sống sạch sẽ cho lợn. Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe của lợn cũng rất cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật. Các chuyên gia khuyến cáo rằng, việc thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng bệnh sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế - xã hội phát triển và hội nhập quốc tế sâu rộng, ngành chăn nuôi gia súc tại Việt Nam, đặc biệt là chăn nuôi lợn thịt, đang chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức nhỏ lẻ sang quy mô công nghiệp hóa, tập trung và khép kín. Nhu cầu tiêu thụ thịt lợn ngày càng tăng đòi hỏi các cơ sở sản xuất phải nâng cao chất lượng thịt, tối ưu hóa chi phí sản xuất, đồng thời kiểm soát nghiêm ngặt dịch bệnh truyền nhiễm. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học và quy trình kỹ thuật chuẩn hóa đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ nuôi sống và hiệu quả kinh tế của trang trại.

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện nhằm đánh giá và chuẩn hóa quy trình kỹ thuật chăn nuôi lợn thịt thương phẩm tại cơ sở chăn nuôi gia công. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc.
  2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại đạt hiệu quả cao.
  3. Xác định tình hình nhiễm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng, trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại cơ sở.
• Yêu cầu và nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Đánh giá thực trạng điều kiện cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, tiểu khí hậu chuồng nuôi và tổ chức sản xuất của trang trại.
  2. Thực hiện đầy đủ các khâu kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng theo từng giai đoạn phát triển (lợn úm, lợn choai, lợn to).
  3. Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh sát trùng và lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn.
  4. Theo dõi, phát hiện, chẩn đoán lâm sàng và áp dụng phác đồ điều trị đối với ba nhóm bệnh phổ biến: bệnh đường hô hấp, hội chứng tiêu chảy và bệnh viêm khớp.
• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn thịt thương phẩm nuôi từ 3 tuần tuổi (thể trọng từ 6,5 kg) cho đến khi xuất chuồng, với quy mô theo dõi trực tiếp là 600 con.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc (trại gia công liên kết với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam, quy mô thiết kế 1.200 lợn thịt trên diện tích 1 ha).
  • Thời gian: Từ ngày 15/12/2020 đến ngày 01/06/2021 (tổng thời gian 24 tuần).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và khung khoa học

Đề tài dựa trên các nguyên lý sinh lý học động vật, dinh dưỡng học và bệnh lý học thú y ứng dụng trong chăn nuôi lợn thịt công nghiệp:

• Đặc điểm sinh trưởng và quy luật phát triển: Khái niệm sinh trưởng theo quan điểm tích lũy sinh tổng hợp mô cơ thể; quy luật phát triển không đồng đều theo chu kỳ và giai đoạn sinh trưởng (xương phát triển trước, tiếp đến cơ, cuối cùng là tích lũy mỡ); quy luật ưu tiên dinh dưỡng của cơ thể lợn (thần kinh $\rightarrow$ sinh sản $\rightarrow$ bộ xương $\rightarrow$ tích lũy nạc $\rightarrow$ tích lũy mỡ).
• Cơ sở bệnh lý học thú y:
  • Bệnh suyễn lợn (viêm phổi địa phương) do Mycoplasma hyopneumoniae kết hợp với vi khuẩn kế phát (Haemophilus pleuropneumoniae, Streptococcus suis, Pasteurella multocida).
  • Hội chứng tiêu chảy do mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột và nhiễm khuẩn (Escherichia coli, Salmonella, Clostridium perfringens), nhiễm virus (Transmissible Gastroenteritis - TGE, Porcine Epidemic Diarrhoea - PED, Rotavirus) hoặc ký sinh trùng đường tiêu hóa.
  • Bệnh viêm khớp do nhiễm khuẩn Streptococcus suis hoặc thiếu hụt khoáng chất Canxi, Photpho.
• Nguyên tắc an toàn sinh học: Phương thức chăn nuôi "Cùng vào - Cùng ra" (All-in - All-out), thời gian trống chuồng cách ly mầm bệnh 10–20 ngày, quản lý rào cản và tiểu khí hậu chuồng kín.

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật thực hiện

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực hành lâm sàng, theo dõi thực địa kết hợp điều tra dịch tễ và thống kê thú y:

• Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng: Phân chia theo 3 giai đoạn sinh trưởng:
  • Giai đoạn úm (6,5–15 kg): mật độ 0,4–0,6 m²/con, kiểm soát nhiệt độ từ 31–32°C (giảm dần 1°C mỗi tuần đến 29–30°C ở tuần thứ 4), thức ăn khởi động giới hạn ≤150 g/con/ngày chia 4–6 lần, bổ sung điện giải và vitamin.
  • Giai đoạn lợn choai (16–70 kg): duy trì nhiệt độ 28–29°C, chuyển sang chế độ cho ăn tự do.
  • Giai đoạn lợn to (70 kg đến xuất bán): duy trì nhiệt độ 26–28°C, mật độ >1 m²/con.
  • Sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh do C.P. Việt Nam cung cấp gồm các mã: 551F, 552SF, 552F, 553F, 553WDF.
• Phương pháp vệ sinh, phòng bệnh:
  • Sử dụng hóa chất khử trùng Omnicide (pha tỷ lệ 1/3) phun định kỳ 7 lần/tuần, kết hợp rắc vôi bột tại cửa chuồng và hành lang (1 lần/tuần), quét mạng nhện (2 lần/tuần), lau kính cửa sổ (1 lần/tuần).
  • Tiêm phòng vắc xin theo lịch dịch tễ: vắc xin Circo + Myco (4 tuần tuổi), SFV1 dịch tả lần 1 (6 tuần tuổi), SFV2 dịch tả lần 2 kết hợp FMD1 lở mồm long móng lần 1 (9 tuần tuổi), FMD2 lở mồm long móng lần 2 (12 tuần tuổi).
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị: Quan sát triệu chứng lâm sàng hàng ngày (thể trạng, tư thế thở, biểu hiện vận động, tính chất phân). Áp dụng phác đồ điều trị bằng thuốc tiêm bắp:
  • Bệnh hô hấp: Tylosine (1 ml/15 kg thể trọng/ngày) kết hợp Ceftiofur (1 ml/10 kg thể trọng/ngày).
  • Bệnh tiêu chảy: Norfloxacin dung dịch 10% (Norflox 100, liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày).
  • Bệnh viêm khớp: Hitamox LA (Amoxicillin tác dụng kéo dài, liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày).
• Nguồn dữ liệu và xử lý số liệu: Số liệu thu thập từ sổ nhật ký theo dõi đàn, nhật ký cấp phát thuốc và kết quả điều trị trực tiếp trên 600 cá thể lợn thịt. Số liệu được tổng hợp và tính toán tỷ lệ phần trăm (tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ an toàn tiêm phòng) bằng phần mềm Microsoft Excel 2010.

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con mắc bệnh}}{\text{Tổng số con theo dõi}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh}}{\text{Tổng số con điều trị}} \times 100$$

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày bối cảnh chuyển dịch của ngành chăn nuôi lợn hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, áp lực cạnh tranh thị trường và yêu cầu an toàn sinh học. Nêu rõ mục đích, yêu cầu của chuyên đề tốt nghiệp, xác định nhiệm vụ gắn kết giữa lý thuyết chăn nuôi thú y và thực tiễn quản lý quy trình tại cơ sở chăn nuôi gia công quy mô lớn.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp các cơ sở lý luận và kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước:

• Đặc điểm cơ sở thực tập: Trang trại Nguyễn Hải An có diện tích 1 ha (nằm trong khu vực đồi rừng 1,5 ha), gồm 2 chuồng kín lớn (mỗi chuồng chia làm 2 dãy nhỏ, tổng cộng 12 ô/chuồng bao gồm 6 ô lớn, 6 ô nhỏ và 2 ô cách ly cuối chuồng). Trại trang bị hệ thống thông gió quạt hút công nghiệp, giàn làm mát cooling pad, trần bạt cách nhiệt, vòi uống tự động và máy phát điện dự phòng công suất lớn.
• Cơ sở khoa học về sinh trưởng và tiêu hóa: Phân tích cơ chế tiêu hóa thức ăn ở lợn (hiệu suất tiêu hóa đạt 80–85%), các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng thân thịt (yếu tố giống nội/ngoại, ưu thế lai, chế độ dinh dưỡng, nhiệt độ và tiểu khí hậu chuồng nuôi).
• Bệnh học thú y chuyên biệt: Trình bày chi tiết căn bệnh học, triệu chứng học qua các thể bệnh (quá cấp tính, cấp tính, á cấp tính, mạn tính) và nguyên tắc kiểm soát đối với bệnh suyễn lợn do Mycoplasma hyopneumoniae, hội chứng tiêu chảy (E. coli, Salmonella, virus TGE, PED) và bệnh viêm khớp (Streptococcus suis).
• Tổng quan nghiên cứu trong nước và quốc tế: Tổng hợp các công trình nghiên cứu về tỷ lệ nhiễm vi khuẩn, tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn đường ruột và đường hô hấp, cùng tiến bộ trong sản xuất vắc xin đa giá và chế phẩm sinh học probiotic.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Mô tả chi tiết địa điểm, thời gian thực hiện, quy mô đàn lợn 600 con và các quy trình kỹ thuật thao tác:

• Kỹ thuật chuẩn bị chuồng nuôi trước khi nhập lợn và chăm sóc đàn lợn qua 3 giai đoạn trọng lượng.
• Quy trình vận hành công tác vệ sinh thú y, phun thuốc sát trùng và định mức pha hóa chất.
• Chi tiết lịch tiêm phòng 4 đợt vắc xin từ 4 đến 12 tuần tuổi.
• Tiêu chí chẩn đoán lâm sàng và hướng dẫn phối hợp các hoạt chất kháng sinh điều trị bệnh hô hấp, tiêu hóa, khớp.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Trình bày các dữ liệu thực nghiệm thu thập được qua 24 tuần thực tập tại trang trại:

Hạng mục theo dõi	Quy mô thực hiện	Kết quả đạt được	Tỷ lệ thành công
Vệ sinh sát trùng	Phun sát trùng: 168 lần Rắc vôi: 24 lần Quét mạng nhện: 48 lần Lau kính: 24 lần	Hoàn thành 100% khối lượng công việc được giao trong 24 tuần	100% an toàn vệ sinh
Tiêm phòng vắc xin	Myco: 600 con SFV1: 600 con SFV2: 600 con FMD1: 600 con FMD2: 599 con	100% số lợn tiêm phòng phản ứng an toàn, không xảy ra sốc phản vệ hay sự cố vắc xin	100% an toàn sau tiêm
Quản lý chăm sóc	Vệ sinh máng ăn: 195 lần Kiểm tra vòi nước: 195 lần Tách lợn ốm: 73 lần Cho ăn hàng ngày: 255 lần	Hoàn thành 100% định mức kỹ thuật theo dõi đàn lợn	100%

Về tình hình mắc bệnh và hiệu quả điều trị trên đàn lợn theo dõi:

• Bệnh đường hô hấp: Tổng số mắc 43 con (chiếm tỷ lệ 7,17%). Áp dụng phác đồ kết hợp Tylosine và Ceftiofur tiêm bắp, điều trị khỏi 40 con, đạt tỷ lệ khỏi 93,02%. Tỷ lệ khỏi bệnh dao động từ 77,78% (tháng 3/2021) đến 100% (tháng 4 và tháng 5/2021).
• Hội chứng tiêu chảy: Tổng số mắc 39 con (chiếm tỷ lệ 6,50%). Áp dụng phác đồ Norflox 100 tiêm bắp, điều trị khỏi 37 con, đạt tỷ lệ khỏi 94,87%. Tỷ lệ khỏi đạt từ 86,67% đến 100%.
• Bệnh viêm khớp: Tổng số mắc 15 con (chiếm tỷ lệ 2,50%). Áp dụng phác đồ Hitamox LA tiêm bắp, điều trị khỏi 15 con, đạt tỷ lệ khỏi 100%.

Biến động số lượng đầu con theo dõi qua các tháng:
- Tháng 12/2020: 600 con
- Tháng 01/2021: 600 con
- Tháng 02/2021: 600 con
- Tháng 03/2021: 599 con (hao hụt 1 con)
- Tháng 04/2021: 595 con (hao hụt 4 con)
- Tháng 05/2021: 595 con

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết mức độ hoàn thành mục tiêu chuyên đề: nắm vững và thực hiện chuẩn xác quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn thịt công nghiệp; kiểm soát tốt an toàn dịch bệnh; các phác đồ điều trị đạt hiệu quả từ 93,02% đến 100%. Đề xuất trang trại tiếp tục duy trì nghiêm ngặt quy trình vệ sinh phòng dịch và an toàn sinh học để bảo đảm hiệu quả sản xuất.

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chi tiết

1. Cơ cấu và tỷ lệ mắc một số bệnh thường gặp trên đàn lợn thịt (n = 600)

Số liệu chẩn đoán lâm sàng cho thấy tỷ lệ lợn mắc bệnh đường hô hấp cao nhất, tiếp đến là bệnh tiêu chảy và thấp nhất là bệnh viêm khớp:

TT	Tên bệnh theo dõi	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc bệnh (%)
1	Bệnh đường hô hấp	600	43	7,17
2	Hội chứng tiêu chảy	600	39	6,50
3	Bệnh viêm khớp	600	15	2,50

2. Hiệu quả điều trị bệnh đường hô hấp theo thời gian

Phác đồ sử dụng: Tylosine (1 ml/15 kg TT/ngày) + Ceftiofur (1 ml/10 kg TT/ngày), tiêm bắp.

Tháng theo dõi	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Số con điều trị (con)	Số con khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi bệnh (%)
12/2020	600	0	0	0	0
01/2021	600	0	0	0	0
02/2021	600	13	13	12	92,30
03/2021	599	9	9	7	77,78
04/2021	595	14	14	14	100,00
05/2021	595	7	7	7	100,00
Tính chung	598	43	43	40	93,02

3. Hiệu quả điều trị hội chứng tiêu chảy theo thời gian

Phác đồ sử dụng: Norflox 100 (1 ml/10 kg TT/ngày), tiêm bắp.

Tháng theo dõi	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Số con điều trị (con)	Số con khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi bệnh (%)
12/2020	600	0	0	0	0
01/2021	600	0	0	0	0
02/2021	600	18	18	18	100,00
03/2021	599	15	15	13	86,67
04/2021	595	6	6	6	100,00
05/2021	595	0	0	0	0
Tính chung	598	39	39	37	94,87

4. Hiệu quả điều trị bệnh viêm khớp theo thời gian

Phác đồ sử dụng: Hitamox LA (1 ml/10 kg TT/ngày), tiêm bắp.

Tháng theo dõi	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Số con điều trị (con)	Số con khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi bệnh (%)
12/2020	600	0	0	0	0
01/2021	600	0	0	0	0
02/2021	600	4	4	4	100,00
03/2021	599	6	6	6	100,00
04/2021	595	5	5	5	100,00
05/2021	595	0	0	0	0
Tính chung	598	15	15	15	100,00

Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất

• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận cung cấp bộ dữ liệu thực chứng về tỷ lệ nhiễm và đáp ứng điều trị đối với các bệnh phổ biến trên đàn lợn thịt nuôi theo mô hình gia công công nghiệp tại Vĩnh Phúc; chứng minh trang trại duy trì được tình trạng âm tính với dịch tả lợn châu Phi thông qua việc kiểm soát quy trình "Cùng vào - Cùng ra" và sát trùng đa tầng.
• Giải pháp kỹ thuật đề xuất:
  • Thực hiện nghiêm ngặt khâu quản lý máng nước trong giai đoạn úm lợn con: duy trì mực nước máng thấp (1–2 cm) để tạo phản xạ đi vệ sinh đúng chỗ, tránh xả nước tràn làm ướt nền gây lạnh bụng và phát sinh tiêu chảy.
  • Điều chỉnh độ thông gió và nhiệt độ chuồng nuôi phù hợp theo mùa; vào mùa đông quạt thông gió cần chạy tối thiểu 20% công suất để đẩy khí độc (NH₃, H₂S) mà không gây gió lùa đột ngột.
  • Tách riêng lợn có dấu hiệu bệnh vào 2 ô cuối chuồng để chăm sóc đặc biệt bằng thức ăn hòa cám nước ấm bổ sung điện giải và vitamin, hạn chế lây nhiễm chéo.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu thực hiện chẩn đoán bệnh dựa trên quan sát biểu hiện triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể, chưa thực hiện các xét nghiệm sinh học phân tử (PCR) hay nuôi cấy, phân lập vi khuẩn và kháng sinh đồ để xác định độ nhạy cảm chính xác của mầm bệnh tại phòng thí nghiệm.
  • Số liệu thực nghiệm chỉ giới hạn trên 01 lứa lợn (600 con theo dõi) tại 01 trang trại trong khoảng thời gian từ tháng 12 đến tháng 5, chưa bao quát được các biến động dịch tễ của chu kỳ nuôi trong điều kiện mùa hè nắng nóng cao điểm (tháng 6–8).
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu lấy mẫu bệnh phẩm định kỳ để phân lập vi khuẩn gây bệnh đường ruột và đường hô hấp, lập bản đồ dịch tễ kháng kháng sinh tại cơ sở chăn nuôi.
  • Đánh giá chi tiết hơn về các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật như tăng trọng bình quân ngày (ADG), hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) và tỷ lệ nạc thân thịt khi xuất chuồng.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo thực tế cho:

• Sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Tham khảo quy trình theo dõi thực địa, cách thức xây dựng lịch phòng vắc xin và các biểu mẫu ghi chép nhật ký lâm sàng trong trại lợn công nghiệp.
• Kỹ thuật viên và chủ trang trại gia công: Tham khảo các thông số kỹ thuật úm lợn con (nhiệt độ, mật độ, định mức cám khởi động), quy trình vệ sinh sát trùng chuồng trại bằng Omnicide và các phác đồ kháng sinh tiêm bắp điều trị hô hấp, tiêu chảy, viêm khớp mang lại tỷ lệ khỏi bệnh trên 93%.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy trình úm lợn con (6,5–15 kg) tại trại Nguyễn Hải An được kiểm soát nhiệt độ và chế độ ăn như thế nào?

Trong tuần đầu nhập đàn, nhiệt độ lồng úm phải đạt 31–32°C, sau mỗi tuần giảm 1°C và duy trì ở mức 29–30°C ở tuần thứ 4. Về chế độ ăn, lợn mới nhập không được cho ăn vượt quá 150 g/con/ngày, chia nhỏ làm 4–6 lần ăn trong ngày, cho uống điện giải và vitamin sau 6–8 giờ mới bắt đầu cho ăn cám.

2. Lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn thịt tại trại gồm những loại nào và thực hiện vào thời điểm nào?

Lịch tiêm phòng gồm 4 mốc:

• 4 tuần tuổi: Vắc xin Circo + Myco (tiêm bắp phòng hội chứng còi cọc và viêm phổi).
• 6 tuần tuổi: Vắc xin SFV1 (tiêm bắp phòng dịch tả lần 1).
• 9 tuần tuổi: Vắc xin SFV2 kết hợp FMD1 (tiêm bắp phòng dịch tả lần 2 và lở mồm long móng lần 1).
• 12 tuần tuổi: Vắc xin FMD2 (tiêm bắp phòng lở mồm long móng lần 2).

3. Phác đồ điều trị bệnh đường hô hấp và hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn của trại là gì?

• Đối với bệnh đường hô hấp: Tiêm bắp kết hợp Tylosine (liều 1 ml/15 kg thể trọng/ngày) và Ceftiofur (liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày).
• Đối với hội chứng tiêu chảy: Tiêm bắp Norflox 100 (liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày).

4. Tỷ lệ mắc và hiệu quả điều trị ba nhóm bệnh theo dõi tại trang trại đạt kết quả ra sao?

Trên tổng đàn 600 con theo dõi:

• Bệnh đường hô hấp: Tỷ lệ mắc 7,17% (43 con), điều trị khỏi 40 con, đạt tỷ lệ khỏi 93,02%.
• Hội chứng tiêu chảy: Tỷ lệ mắc 6,50% (39 con), điều trị khỏi 37 con, đạt tỷ lệ khỏi 94,87%.
• Bệnh viêm khớp: Tỷ lệ mắc 2,50% (15 con), điều trị khỏi 15 con, đạt tỷ lệ khỏi 100%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Văn Tùng đã phản ánh toàn diện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và kiểm soát dịch bệnh cho đàn lợn thịt thương phẩm tại trang trại Nguyễn Hải An (liên kết C.P. Việt Nam). Việc tuân thủ quy trình an toàn sinh học "Cùng vào - Cùng ra", thực hiện vệ sinh sát trùng nghiêm ngặt và tiêm phòng vắc xin đúng lịch đã bảo vệ an toàn cho đàn lợn 600 con trước các dịch bệnh nguy hiểm. Các phác đồ điều trị bệnh đường hô hấp, tiêu chảy và viêm khớp được áp dụng mang lại hiệu quả khỏi bệnh cao từ 93,02% đến 100%, cung cấp cơ sở thực tiễn giá trị cho công tác chăn nuôi thú y tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng đang đứng trước những áp lực, thách thức và khó khăn về chất lượng và sản phẩm thịt lợn và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Hiện nay, ngành chăn nuôi lợn đang được chú trọng đầu tư và phát triển vì nhu cầu sử dụng sản phẩm thịt lợn ngày càng cao và đem lại lợi nhuận lớn cho nhà chăn nuôi. Phát triển chăn nuôi lợn cũng thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cao nguồn thu nhập cho các hộ chăn nuôi. Hiện nay, chăn nuôi lợn đang đi theo hướng công nghiệp hóa từng bước nâng cao chất lượng và số lượng sản phẩm thịt và tận dụng các phế phụ phẩm trong nông nghiệp để chế biến thức ăn cho lợn.

Để nâng cao chất lượng và số lượng sản phẩm thịt lợn và đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học là hết sức cần thiết. Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn, chúng em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề * Mục đích - Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trại Nguyễn Hải An, Sông lô, Vĩnh Phúc. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại.

Luan van 2 - Xác định tình hình nhiễm bệnh và áp dụng biện pháp phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại. * Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trang trại Nguyễn Hải An, Sông Lô, Vĩnh Phúc. - Áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại đạt hiệu quả cao. - Xác định được tình hình mắc và áp dụng biện pháp phòng trị bệnh cho lợn thịt tại trại đạt hiệu quả cao.

- Chăm chỉ, học hỏi để nâng cao kỹ thuật, tay nghề của cá nhân. Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập * Điều kiện tự nhiên Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Hải An, là trại gia công của công ty cổ phần CP Việt Nam với quy mô là 1200 lợn thịt. Trại được xây dựng tại xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh phúc với diện tích 1 ha, cách trung tâm huyện Sông Lô 2 km.

Xã Tân lập là một xã thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam. Có tổng diện tích tự nhiên 723,87 ha, toàn xã có khoảng 6.329 nhân khẩu, gồm các dân tộc anh em: Kinh, Dao, Cao Lan, Sán Dìu, Tày, Nùng, Hoa cùng sinh sống. Tình hình an ninh chính trị ổn định, các dân tộc trong huyện đan xen chung sống, hòa đồng cùng làm ăn, cùng phát triển. Xã Tân Lập phía Đông giáp huyện Sông Lô, phía Tây giáp xã Nhạo Sơn và thị trấn Tam Sơn, phía Nam giáp với xã Yên Thạch, xã Như Thụy và xã Vân Trúc, phía Bắc giám xã Đồng Quế và có các đường quốc lộ vành đai bao quanh.

Những năm gần đây hệ thống giao thông đã được làm mới rất nhiều, thuận tiện cho việc đi lại buôn bán và vận chuyển hàng hóa của trại. - Khí hậu: Tỉnh vĩnh phúc nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa không điển hình, một năm có 4 mùa rõ rệt: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Nhiệt độ trung bình năm 22°C - 23°C (cao nhất vào các tháng 6, 7, 8 và lạnh vào các tháng 12, 1, 2). Nhiệt độ cao nhất là 40°C, thấp nhất 4 - 7°C.

Lượng mưa trung bình hàng năm vào khoảng 1. Tập trung chủ yếu tháng 6 và tháng 8, tháng cao nhất lên tới 355 mm (tháng 8), thấp nhất 8,3 mm (tháng 12) Độ ẩm không khí trung bình năm 84%, cao nhất vào tháng 4 (87%), thấp nhất vào tháng 2 (79%). Nhìn chung vĩnh phúc thuận lợi cho việc phát triển cây trồng và vật nuôi đa dạng. Luan van 4 * Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu của trại được tổ chức như sau: - 01 chủ trại - 01 quản lý trại - 01 kỹ thuật trại của công ty CP - 01 sinh viên thực tập tại trang trại - 02 công nhân * Cơ sở vật chất của trại - Trang trại mới được xây dựng nên cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng mới, được áp dụng khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi cho trại ngày càng hiện đại.

- Về cơ sở vật chất: + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: tắm nóng lạnh, tủ lạnh, quạt, bàn làm việc. + Những vật dụng cá nhân như: kem đánh răng, xà phòng tắm, dầu gội đầu cũng được trại chuẩn bị. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết. - Trại được xây dựng trên khu rừng hơn 1,5 ha với diện tích 1ha trang trại đã xây dựng 1 chuồng dài lợp mái tôn, và chia làm hai 2 dãy chuồng lớn.

1 dãy chuồng lớn chia thành 2 dãy chuồng nhỏ. - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính; mỗi cửa sổ có diện tích 1,2 m²; cách nền 1,2 m; mỗi cửa sổ cách nhau 0,8 m. Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng bạt trắng.

- Trong các chuồng có các ô chuồng được ngăn cách bằng tường và thép chắn. - Có hệ thống quạt gió, giàn mát, điện sáng, vòi uống nước cho lợn tự động. - Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con khi úm. Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.

Luan van 5 - Có một máy phát điện công suất lớn đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. - Ngoài lĩnh vực sản xuất chính là chăn nuôi lợn, trại còn sử dụng diện tích làm trang trại gà, trồng cây ăn quả. - Trại được liên kết với công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam với số lượng 1200 lợn thịt. - Hiện nay trại lợn của trang trại Nguyễn Hải An là 1 trong số trại âm tính với dịch tả châu phi của công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam.

- Về cơ sở hạ tầng: + Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi, khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ. + Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. - Hệ thống chuồng nuôi và khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và xây cách ly xa khu vực sinh hoạt của công nhân.Trang trại có 2 chuồng lợn mỗi chuồng có 12 ô chuồng, có 6 ô lớn và 6 ô nhỏ.

Trong đó mỗi chuồng đều có 2 ô cuối chuồng để tách và chăm sóc cho những trường hợp đặc biệt. Mỗi chuồng có 4 quạt thông gió cỡ lớn, 2 quạt thông gió cỡ nhỏ. Hệ thống chuồng nuôi có đầy đủ trang thiết bị như bóng đèn sưởi ấm khi úm, thắp sáng, quạt thông gió đảm bảo và có giàn mát tạo nhiệt độ ấm áp về mùa Đông và mát về mùa Hè. Thuốc và dụng cụ để chăm sóc điều trị bệnh cho lợn được công ty và trang trại cung cấp đầy đủ cho từng chuồng riêng biệt.

Luan van 6 * Thuận lợi và khó khăn của trại - Thuận lợi: - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông, thuận tiện nguồn nước. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. - Công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay.

- Khó khăn: + Trang trại xây dựng trong vùng nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biến phức tạp nên khâu phòng dịch bệnh gặp nhiều khó khăn. + Công tác xử lý chất thải và xác lợn chết của trang trại khá tốt, nên tỷ lệ chết trung bình năm nay giảm so với các năm trước. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến nội dung của chuyên đề 2. Cơ sở khoa học của chuyên đề 2.

Đặc điểm sinh trưởng, sinh lý tiêu hóa và khả năng sản xuất của lợn thịt tại trại * Đặc điểm sinh trưởng: Có nhiều nhà nghiên cứu từng nghiên cứu về vấn đề này nên cũng nhiều khái niệm khác nhau về sinh trưởng. Theo Trần Văn Phùng và cs. (2004) [21], sinh trưởng là quá trình sinh tổng hợp, tích lũy các chất dinh dưỡng từ bên ngoài được đưa vào để tăng lên về kích thước các mô trong cơ thể, làm cho kích thước và khối lượng cơ thể tăng lên. Luan van 7 Chung quy lại sinh trưởng chính là quá trình tăng lên về khối lượng và kích thước cơ thể do sự tăng lên về khối lượng và kích thước của tế bào.

* Đặc điểm sinh lý tiêu hóa Lợn là loài gia súc có cấu tạo bộ máy tiêu hoá bao gồm miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già và cuối cùng là hậu môn. Khả năng tiêu hóa của lợn với các loại thức ăn cao thường có tỷ lệ từ 80 - 85% tuỳ từng loại thức ăn. * Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể Sự sinh trưởng và phát triển của gia súc nói chung và của lợn nói riêng đều tuân theo quy luật tự nhiên của sinh vật: quy luật sinh trưởng không đồng đều, quy luật phát triển theo giai đoạn và chu kì. Cường độ sinh trưởng thay đổi theo độ tuổi, tốc độ tăng khối lượng cũng vậy, các cơ quan bộ phận trong cơ thể cũng sinh trưởng phát triển khác nhau.

Lợn con có tốc độ sinh trưởng nhanh và không đều qua các giai đoạn. Nhanh nhất ở 21 ngày tuổi đầu và sau đó có phần giảm xuống do lượng sữa của mẹ bắt đầu giảm và hàm lượng hemoglobin trong máu lợn con giảm.