Khóa luận tốt nghiệp hệ thống thông tin quản lý nghiên cứu cải tiến mô hình kho dữ liệu đáp ứng khả năng xây dựng báo cáo theo tiêu chuẩn của ngân hàng nhà nước tại ngân hàng tmcp hàng hải việt nam

Khóa luận nghiên cứu cải tiến mô hình kho dữ liệu, đáp ứng tiêu chuẩn báo cáo ngân hàng nhà nước tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Linh
• Người hướng dẫn: Ths. Mai Tấn Tài
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Hệ thống thông tin
• Đề tài: Cải Tiến Mô Hình Kho Dữ Liệu Tại Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM KẾT
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN VÀ CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC TỔ CHỨC DỮ LIỆU TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hạ tầng hệ thống thông tin cung cấp dữ liệu trong các ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Hệ thống ngân hàng lõi Core Banking
• 1.1.2. Hệ thống quản lý thẻ
• 1.1.3. Hệ thống quản lý rủi ro
• 1.2. Tổng quan về Kho dữ liệu
• 1.2.1. Định nghĩa và tính chất của kho dữ liệu
• 1.2.2. Một số mô hình kho dữ liệu
• 1.2.3. Phương pháp mô hình hoá của Bill Inmon và Ralph Kimball
• 1.3. Các văn bản pháp luật có ảnh hưởng đến việc tổ chức dữ liệu tại các ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Thông tư số 35/2015/TT-NHNN
• 1.3.2. Các nhóm báo cáo của thông tư 35
• 1.3.3. Một số văn bản liên quan đến quy định báo cáo thống kê
• 2. CHƯƠNG II: NGHIÊN CỨU CẢI TIẾN MÔ HÌNH KHO DỮ LIỆU ĐỂ ĐÁP ỨNG KHẢ NĂNG XÂY DỰNG BÁO CÁO THEO TIÊU CHUẨN CỦA NGÂN NHÀ NƯỚC TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng hạ tầng hệ thống thông tin tại Ngân hàng MSB
• 2.1.1. Nguồn dữ liệu (Data Source)
• 2.1.2. Khu lưu trữ dữ liệu tạm thời (Staging Area)
• 2.1.3. Kho dữ liệu (Data warehouse)
• 2.2. Cải tiến mô hình kho dữ liệu để đáp ứng khả năng xây dựng báo cáo theo tiêu chuẩn Ngân hàng nhà nước tại ngân hàng MSB
• 2.2.1. Mô hình DWH cải tiến
• 2.2.2. Quá trình trích xuất, chuyển đổi, truyền tải dữ liệu (ETL) trong kho dữ liệu
• 2.2.3. Tạo báo cáo gửi NHNN từ DWH
• 3. CHƯƠNG III: XÂY DỰNG BÁO CÁO HUY ĐỘNG VỐN THEO CHUẨN NHNN DỰA TRÊN KHO DỮ LIỆU NGÂN HÀNG MSB
• 3.1. Báo cáo huy động vốn từ khách hàng theo ngành kinh tế
• 3.2. Phân tích yêu cầu bài toán
• 3.2.1. Thiết kế kiến trúc hệ thống
• 3.2.2. Phân tích dữ liệu
• 3.3. Thực hiện thử nghiệm xây dựng báo cáo huy động vốn theo chuẩn NHNN
• 3.3.1. Thu thập dữ liệu từ nguồn dữ liệu
• 3.3.2. Chuẩn hóa dữ liệu đưa về Staging
• 3.3.3. Chuẩn hóa dữ liệu đưa về Data warehouse
• 3.3.4. Thực hiện truy vấn dữ liệu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• NHẬT KÍ THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải tiến mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Cải tiến mô hình kho dữ liệu là một trong những yếu tố quan trọng giúp ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam nâng cao hiệu quả quản lý và báo cáo. Mô hình kho dữ liệu hiện tại cần được xem xét và cải tiến để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao từ Ngân hàng Nhà nước và thị trường. Việc cải tiến này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình quản lý dữ liệu mà còn nâng cao khả năng phân tích và ra quyết định.

1.1. Định nghĩa và vai trò của kho dữ liệu trong ngân hàng

Kho dữ liệu là nơi lưu trữ và quản lý thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ngân hàng trong việc phân tích dữ liệu và tạo báo cáo. Việc cải tiến mô hình kho dữ liệu giúp ngân hàng tối ưu hóa quy trình quản lý và nâng cao chất lượng thông tin.

1.2. Lợi ích của việc cải tiến mô hình kho dữ liệu

Cải tiến mô hình kho dữ liệu mang lại nhiều lợi ích như tăng cường khả năng truy xuất thông tin, giảm thiểu thời gian xử lý dữ liệu và nâng cao độ chính xác của báo cáo. Điều này giúp ngân hàng đáp ứng nhanh chóng các yêu cầu từ Ngân hàng Nhà nước và cải thiện dịch vụ khách hàng.

II. Thách thức trong việc cải tiến mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Việc cải tiến mô hình kho dữ liệu không phải là điều dễ dàng. Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình này. Những thách thức này bao gồm việc tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, đảm bảo tính bảo mật và tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước.

2.1. Khó khăn trong việc tích hợp dữ liệu

Tích hợp dữ liệu từ nhiều hệ thống khác nhau là một thách thức lớn. Các hệ thống hiện tại có thể không tương thích với nhau, dẫn đến khó khăn trong việc thu thập và xử lý dữ liệu. Điều này yêu cầu ngân hàng phải có một kế hoạch chi tiết để thực hiện việc tích hợp này.

2.2. Đảm bảo tính bảo mật và tuân thủ quy định

Bảo mật dữ liệu là một yếu tố quan trọng trong ngân hàng. Việc cải tiến mô hình kho dữ liệu cần phải đảm bảo rằng tất cả thông tin được bảo vệ an toàn và tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải đầu tư vào công nghệ và quy trình bảo mật.

III. Phương pháp cải tiến mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Để cải tiến mô hình kho dữ liệu, ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ mới, tối ưu hóa quy trình ETL và cải tiến kiến trúc hệ thống.

3.1. Ứng dụng công nghệ mới trong kho dữ liệu

Việc áp dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và máy học có thể giúp ngân hàng cải tiến quy trình phân tích dữ liệu. Công nghệ này cho phép ngân hàng tự động hóa nhiều quy trình và nâng cao khả năng dự đoán.

3.2. Tối ưu hóa quy trình ETL trong kho dữ liệu

Quy trình ETL (Extract, Transform, Load) cần được tối ưu hóa để giảm thiểu thời gian xử lý dữ liệu. Việc này có thể thực hiện thông qua việc sử dụng các công cụ ETL hiện đại và cải tiến quy trình làm việc.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình kho dữ liệu cải tiến tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Mô hình kho dữ liệu cải tiến sẽ mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn cho ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam. Các ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng.

4.1. Tăng cường khả năng phân tích dữ liệu

Mô hình kho dữ liệu cải tiến cho phép ngân hàng thực hiện phân tích dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác. Điều này giúp ngân hàng đưa ra các quyết định kịp thời và hiệu quả hơn.

4.2. Cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng

Với mô hình kho dữ liệu cải tiến, ngân hàng có thể cung cấp dịch vụ tốt hơn cho khách hàng. Thông tin được cập nhật liên tục giúp ngân hàng đáp ứng nhanh chóng các yêu cầu của khách hàng.

V. Kết luận và tương lai của mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Cải tiến mô hình kho dữ liệu là một bước đi cần thiết cho ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam. Điều này không chỉ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả quản lý mà còn đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao từ thị trường và Ngân hàng Nhà nước. Tương lai của mô hình kho dữ liệu sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc.

5.1. Tầm nhìn tương lai cho kho dữ liệu ngân hàng

Ngân hàng cần có một tầm nhìn rõ ràng về việc phát triển kho dữ liệu trong tương lai. Điều này bao gồm việc đầu tư vào công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao.

5.2. Định hướng phát triển mô hình kho dữ liệu

Định hướng phát triển mô hình kho dữ liệu cần phải linh hoạt và thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Ngân hàng cần thường xuyên đánh giá và cải tiến mô hình để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN VÀ CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC TỔ CHỨC DỮ LIỆU TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Nội dung của chương này hướng đến việc trình bày một số giải pháp công nghệ thông tin và mô hình kho dữ liệu phổ biến được áp dụng tại các ngân hàng thương mại tại Việt Nam và trên thế giới. Đồng thời phân tích một số đặc điểm chú ý trong các văn bản pháp luật hiện hành có ảnh hưởng đến hệ thống báo cáo cho các ngân hàng và tổ chức tín dụng tại Việt Nam.1 Hạ tầng hệ thống thông tin cung cấp dữ liệu trong các ngân hàng thương mại Hạ tầng hệ thống thông tin trong các ngân hàng gồm rất nhiều vấn đề, từ phần cứng như hệ thống máy chủ, mạng máy tính,v.v… đến phần mềm như hệ thống ngân hàng lõi, các giải pháp ngân hàng điện tử,v.v… Trong khuôn khổ khóa luận này, do thời gian có hạn nên khóa luận chỉ tập trung nghiên cứu vào 3 nhóm giải pháp phần mềm có ảnh hưởng lớn nhất đến việc tổ chức dữ liệu trong ngân hàng, đó là hệ thống ngân hàng lõi, hệ thống quản lý thẻ, hệ thống quản lý rủi ro.1 Hệ thống ngân hàng lõi Core Banking Hệ thống ngân hàng lõi Core Banking là hệ thống xử lý dữ liệu back-end có chức năng xử lý toàn bộ các giao dịch của ngân hàng diễn ra trong ngày và đẩy các dữ liệu cập nhật vào máy chủ trung tâm. Hệ thống Core Banking cơ bản thường bao gồm phân hệ quản lý tài khoản, xử lý tín dụng và tiền gửi, các phân hệ giúp xử lý hạch toán và các công cụ tạo báo cáo. [1] Môi trường vận hành của hệ thống Core Banking bao gồm: các máy chủ cơ sở dữ liệu (Central database servers) lưu trữ toàn bộ dữ liệu của ngân hàng, các máy chủ ứng dụng (Central applica on servers) được cài đặt các phần mềm cần thiết để thực thi các nghiệp vụ xử lý của hệ thống, cơ sở hạ tầng công nghệ cần thiết phục vụ cho các dịch vụ hiện đại như ATM, Internet Banking, cơ sở hạ tầng công nghệ cần thiết phục vụ cho vấn đề bảo mật dữ liệu lưu trữ cũng như dữ liệu được truyền qua hệ thống mạng.

Nguyễn Thị Phương Linh – Lớp HTTTB.K16 Page 3 Khóa luận tốt nghiệp Nghiên cứu cải tiến mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam Hình 1.1: Mô hình CoreBanking [1] Đặc tính cơ bản của Core Banking: - Xử lý tập trung, trực tuyến các giao dịch phân tán trên toàn hệ thống ngân hàng với tốc độ cao (hàng nghìn giao dịch/giây). - Tập trung hoá dữ liệu của toàn bộ ngân hang. - Mở tải khoản tại một nơi nhưng có thể giao dịch ở bất kỳ điểm giao dịch nào của ngân hàng vào bất cứ thời điểm nào (24/7). - Có khả năng quản lý tới hàng chục triệu tài khoản khách hàng, cho phép ngân hàng có thể mở rộng mạng lưới tới hàng ngàn chi nhánh từ nội địa cho đến toàn cầu.

- Hỗ trợ giao dịch một cửa, hỗ trợ những yêu cầu kinh doanh quốc tế đa ngôn ngữ, đa tiền tệ. - Cung cấp nhiều kênh phân phối hỗ trợ: bao gồm cả các chi nhánh, máy ATM, point-of-sale, trung tâm call center, các thiết bị di động, Internet banking… - Mức độ tham số hoá cao, cho phép ngân hàng dễ dàng tạo ra sản phẩm mới. Vai trò của Core banking với sự phát triển dịch vụ ngân hàng: Core banking là nền tảng quan trọng bậc nhất đối với việc phát triển dịch vụ ngân hàng, cụ thể: - Cho phép khách hàng gửi một nơi rút mọi nơi, đây là tiền đề cơ bản, cốt lõi để phát triển dịch vụ ngân hàng. Nguyễn Thị Phương Linh – Lớp HTTTB.K16 Page 4 Khóa luận tốt nghiệp Nghiên cứu cải tiến mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam - Lưu trữ dữ liệu tập trung và đáp ứng giao dịch 24/7 là nền tảng không thể thiếu để phát triển các kênh phân phối điện tử như ATM, Mobi banking, Internet banking, POS,.

- Giúp cho các ngân hàng mở rộng mạng lưới phân phối một cách dễ dàng. - Tính tham số hoá cao cho phép ngân hàng phát triển một dịch vụ, sản phẩm sẽ dễ dàng. - Đầy đủ thông tin để phân tích đánh giá, lựa chọn dịch vụ cần được phát triển. - Core banking giúp ngân hàng phát triển ngày càng nhiều sản phẩm dịch vụ mới với những tiện ích đa dạng, hiện đại, các giá trị gia tăng mới giúp tối ưu hóa việc tiết kiệm thời gian, chi phí cho khách hàng và ngân hàng.

Một số Core Banking - Hệ thống phần mềm lõi của ngân hàng hiện nay đang áp dụng ở Việt Nam: - Siba: Đây là core banking có tuổi thọ khá lâu, được phát triển trên nền FOX for DOS, tuy có nhiều tranh cãi nhưng tên tuổi của SIBA vẫn gắn liền với FPT, trước đây Siba được sử dụng rất rộng rãi nhưng tại thời điểm hiện tại không đáp ứng được nhu cầu của hệ thống ngân hàng. - Silver Lake SIBS Axis: Đây là core banking ngoại đầu tiên đến Việt Nam và cho đến giờ vẫn đang được dùng ở nhiều ngân hàng quốc doanh (trước đây được tài trợ bởi World Bank): Vietcombank, MSB , BIDV [12]. - Temenos: Techcombank là ngân hàng đầu tiên sử dụng giải pháp của Teminos (2002) (Phần mềm Globus), và cho tới hiện tại khá nhiều NH đang triển khai giải pháp này: Sacombank, SeAbank, Pvcom Bank, NH Quân đội, VP Bank, BIDV. [13] - TCBS của Unisys triển khai ở ACB Symbol System: Là giải pháp của hãng Sun Gard System Access, được triển khai ở VIBank, HDBank,.

- Huyndai: Hiện đang triển khai tại NH Nông nghiệp TI core ( Transinfotech - Singapore) : đang được MHB, Đại Á,. - Flex là giải pháp của hãng – I-Flex Solutions (nay là Oracle Financial Services Limited hiện đang được triển khai ở Habubank, PG Bank, Liên Việt, và Indovina - Ngoài ra còn có 1 số phần mềm nội như: Bank2000, Smartbank (sản phẩm của FPT). (Nguồn: Tác giả tự tổng hợp [12], [13] ) Ở Việt Nam, việc ứng dụng Corebanking ở các NHTM đang diễn ra như một xu thế tất yếu. Phần mềm lõi này sẽ giúp các ngân hàng cung cấp các dịch vụ hoàn chỉnh Nguyễn Thị Phương Linh – Lớp HTTTB.K16 Page 5 Khóa luận tốt nghiệp Nghiên cứu cải tiến mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam thông qua nhiều kênh phân phối: mạng lưới máy ATM, Internet Banking, Mobile Banking… mở rộng quy mô hoạt động ngân hàng và xử lý khối công việc hoặc giao dịch lớn nhưng không làm tăng chi phí tài nguyên và cơ sở hạ tầng tương ứng.2 Hệ thống quản lý thẻ Ngày nay, sự phát triển của công nghệ mới, dịch vụ mới và nhu cầu khách hàng ngày càng đa dạng đã khiến cho thị trường thanh toán đang trải qua giai đoạn thay đổi chưa từng thấy.

Những thay đổi này tác động trong suốt chuỗi giá trị thanh toán, và điều này đang có một tác động sâu sắc đến cơ sở hạ tầng của hệ thống thanh toán. Hệ thống này bao gồm các chức năng chính là phát hành thẻ, xử lý giao dịch và thanh toán. Hệ thống quản lý thẻ từ lâu đã là một hệ thống quan trọng hỗ trợ các sản phẩm và dịch vụ thanh toán bằng thẻ của nhà phát hành bằng cách cung cấp một nền tảng tập trung để điều phối các hoạt động và dịch vụ liên quan đến thẻ. Hệ thống này sẽ liên tục mở rộng các kênh dịch vụ và công cụ thanh toán mới để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

Phần mềm Nhà cung cấp ACI Card and Merchant Management (CMM) Suite BPC SmartVista Compass Plus TranzAxis and TranzWare CSC Celeriti FIS Base2000 and Cortex OpenWay Way4 Sopra Banking Cards TSYS Prime Worldline Asccend, Cardlink II, and Pay Bảng 1.1: Bảng xếp hạng các giải pháp quản lý thẻ năm 2015 theo Ovum.com – một hãng chuyên nghiên cứu và tư vấn các giải pháp tài chính [2] Trên thế giới, một số nhà cung cấp hệ thống quản lý thẻ và thanh toán nổi bật như các nền tảng từ ACI, BPC, OpenWay, TSYS và Worldline [2]. Tất cả những nhà cung cấp Nguyễn Thị Phương Linh – Lớp HTTTB.K16 Page 6 Khóa luận tốt nghiệp Nghiên cứu cải tiến mô hình kho dữ liệu tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam này được xem như những người tiên phong nhờ khả năng công nghệ mạnh mẽ kết hợp với khả năng triển khai hệ thống trong các môi trường dịch vụ tài chính phức tạp. Đặc biệt là các hệ thống của những nhà cung cấp này có nền tảng công nghệ rất mạnh về kiểm soát người dùng doanh nghiệp và cho phép thực hiện các chức năng mô đun trên nền CMS. Mục tiêu của nền tảng thanh toán này là cung cấp tất cả các chức năng kết hợp công nghệ hiện đại cho phép người dùng cuối có thể sử dụng theo nhu cầu đa dạng của mình.

Một số hệ thống quản lý thẻ và thanh toán của các ngân hàng Việt Nam: - Hệ thống SmartVista: được cung cấp bởi BPC Banking Technologies hiện đang được triển khai tại ngân hàng LienVietPostBank, TP Bank, SHB… [14] - Way 4: là giải pháp của hãng Open Group đang được triển khai tại ngân hàng MSB, SeAbank, Bảo Việt Bank, VP Bank… [15] - Prime: đang được triển khai tại các ngân hàng: Eximbank,. - TranzAxis and TranzWare là giải pháp của hãng Compass Plus đang được 4 ngân hàng lớn tại Việt Nam sử dụng: Agribank, VietinBank, Techcombank, Vietnam- Russia Bank. Đây là 4 ngân hàng có tổng số lượng thẻ chiếm tới 40% thị phần thẻ và tổng số lượng ATM và POS chiếm 35% thị phần tại Việt Nam hiện nay.3 Hệ thống quản lý rủi ro Thị trường tài chính ngân hàng phát triển mạnh mẽ hiện nay đang đặt ra áp lực cho các doanh nghiệp tổ chức trong lĩnh vực này, khiến họ phải chú trọng quản lý rủi ro và đảm bảo lợi nhuận. Ngày càng có nhiều nhà quản lý và khách hàng yêu cầu tính minh bạch và chỉ số ROI cao hơn từ các hệ thống, phần mềm và công cụ.

Tuy nhiên, nhiều tổ chức tạo ra các hệ thống riêng biệt để quản lý rủi ro gây nên sự dư thừa thông tin không cần thiết. Vì vậy, theo Oracle, các giải pháp liên thông quản lý rủi ro và tài chính quản trị ngân hàng sẽ giúp cho các ngân hàng nâng cao năng lực quản trị rủi ro cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động, lợi thế cạnh tranh.