LỜI MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trƣờng các doanh nghiệp sản xuất muốn tồn tại và phát triển nhất định phải có phƣơng pháp sản xuất kinh doanh phù hợp và hiệu quả. Một quy luật tất yếu trong nền kinh tế thị trƣờng là cạnh tranh, do vậy mà doanh nghiệp phải tìm mọi biện pháp để đứng vững và phát triển trên thƣơng trƣờng, đáp ứng đƣợc nhu cầu của ngƣời tiêu dùng với chất lƣợng ngày càng cao và giá thành hạ. Đó là mục đích chung của các doanh nghiệp sản xuất. Nắm bắt đƣợc thời thế trong bối cảnh đất nƣớc đang chuyển mình trên con đƣờng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, với nhu cầu cơ sở hạ tầng, đô thị hoá ngày càng cao.
Các doanh nghiệp sản xuất luôn luôn không ngừng phấn đấu để tạo những tài sản cố định cho nền kinh tế. Tuy nhiên, trong thời gian hoạt động, các doanh nghiệp sản xuất còn thực hiện tràn lan, thiếu tập trung làm thất thoát lớn cần đƣợc khắc phục. Để thực hiện đƣợc điều đó, vấn đề trƣớc mặt là cần phải hạch toán đầy đủ, chính xác nguyên vật liệu trong quá tình sản xuất vật chất, bởi vì đây là yếu tố cơ bản trong quá trình sản xuất, nó chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí và giá thành sản phẩm của doanh nghiệp. Chỉ cần một biến động nhỏ về chi phí nguyên vật liệu cũng ảnh hƣởng đến giá thành sản phẩm, ảnh hƣởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp.
Điều đó buộc các doanh nghiệp phải quan tâm đến việc tiết kiệm nguyên vật liệu để làm sao cho một lƣợng chi phí nguyên vật liệu bỏ ra nhƣ cũ mà sản xuất đƣợc nhiều sản phẩm hơn, mà vẫn đảm bảo chất lƣợng. Đó cũng là biện pháp đúng đắn nhất để tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp đồng thời tiết kiệm đƣợc hao phí lao động xã hội. Kế toán với chức năng là công cụ quản lý phải tính toán và quản lý nhƣ thế nào để đáp ứng đƣợc yêu cầu đó. Nhận thức đƣợc một cách rõ ràng vai trò của kế toán, đặc biệt là kế toán nguyên vật liệu trong quản lý chi phí của doanh nghiệp, trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng cùng với sự giúp đỡ của Phòng Kế toán và đƣợc sự hƣớng dẫn tận tình của thầy giáo - Ths.Nguyễn Văn Sinh viên: Trần Thị Thuỳ Dƣơng – Lớp: QT1202K Page 1 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng Thụ, em đã đi sâu vào tìm hiểu công tác kế toán nguyên vật liệu ở Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng.
Vận dụng những kiến thức đã tiếp thu đƣợc ở trƣờng kết hợp với thực tế về công tác hạch toán nguyên vật liệu ở Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng em xin viết đề tài “Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng”. Bài luận văn này gồm có 3 chƣơng: Chƣơng I: Những lý luận chung về kế toán vật liệu tại các doanh nghiệp sản xuất. Chƣơng II: Tình hình thực tế tổ chức kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng. Chƣơng III: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng.
Do kiến thức và lý luận thực tế hiểu biết chƣa nhiều nên trong bài viết của mình còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Em rất mong đƣợc các thầy cô giáo và các cán bộ trong Công ty chỉ bảo thêm để có điều kiện nâng cao kiến thức của mình phục vụ cho công tác sau này. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Trần Thị Thuỳ Dƣơng – Lớp: QT1202K Page 2 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng CHƢƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP.1 Những vấn đề chung về nguyên vật liệu trong doanh nghiệp.1 Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp. Nguyên vật liệu là một trong những nhân tố cấu thành nên sản phẩm, sau quá trình sản xuất kinh doanh giá trị của nó chuyển dịch hết vào giá trị sản phẩm.
Nguyên vật liệu chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành sản phẩm. Do đó nguyên vật liệu có vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh. Để đạt đƣợc mục tiêu cao nhất của doanh nghiệp là lợi nhuận thì mục tiêu trƣớc mắt là giảm giá thành sản phẩm. Quản lƣ nguyên vật liệu chặt chẽ là góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận.
Kế toán là công cụ phục vụ cho việc quản lý nguyên vật liệu. Nó góp phần kiểm soát, tránh thất thoát, lãng phí nguyên vật liệu ở tất cả các khâu dự trữ, sử dụng, thu hồi, …ngoài ra còn đảm bảo cung cấp đầy đủ kịp thời, đồng bộ những nguyên vật liệu cần thiết cho sản xuất. Kế toán nguyên vật liệu giúp cho lãnh đạo doanh nghiệp nắm đƣợc tình hình vật tƣ để chỉ đạo tiến độ sản xuất. Hạch toán nguyên vật liệu phải đảm bảo chính xác, kịp thời và đầy đủ tình hình thu mua, nhập, xuất, dự trữ vật liệu.
Tính chính xác của hạch toán kế toán nguyên vật liệu ảnh hƣởng đến tính chính xác của giá thành sản phẩm. Vì vậy cần thiết phải tổ chức hạch toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp và có làm tốt điều này mới tạo đƣợc tiền đề cho việc thực hiện mục tiêu lợi nhuận.2 Khái niệm, đặc điểm. Khái niệm nguyên vật liệu: Để tiến hành sản xuất kinh doanh, một trong những điều kiện cần thiết không thể thiếu đƣợc đó là đối tƣợng lao động. Nguyên vật liệu là những đối tƣợng lao động đã đƣợc thể hiện dƣới dạng vật hoá.
Sinh viên: Trần Thị Thuỳ Dƣơng – Lớp: QT1202K Page 3 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng Theo Các Mác tất cả mọi vật trong thiên nhiên ở xung quanh chúng ta lao động có ích có thể tác động vào đối tƣợng lao động. Nhƣ vậy, nếu đối tƣợng đƣợc con ngƣời tác động vào thì đối tƣợng lao động đó trở thành nguyên vật liệu. Đồng thời, Các Mác cũng chỉ ra rằng bất cứ một loại nguyên vật liệu nào cũng là đối tƣợng lao động, nhƣng không phải bất cứ đối tƣợng lao động nào cũng là nguyên vật liệu. Chỉ trong điều kiện đối tƣợng có thể phục vụ cho quá trình sản xuất hay tái tạo ra sản phẩm và đối tƣợng đó do lao động tạo ra mới trở thành nguyên vật liệu.
Vậy nguyên vật liệu là đối tƣợng lao động thể hiện dƣới dạng vật hoá chỉ tham gia vào một chu trình sản xuất kinh doanh nhất định và toàn bộ giá trị vật lệu đƣợc chuyển hết một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ, ảnh hƣởng trực tiếp tới chất lƣợng sản phẩm đƣợc sản xuất ra. Đặc điểm của nguyên vật liệu: - Nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh nhất định và chuyển toàn bộ giá trị hết một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. - Khi tham gia vào sản xuất kinh doanh thì nguyên vật liệu bị biến dạng hoặc tiêu hao hoàn toàn, nó không còn giữ đƣợc hình dạng ban đầu. - Nguyên vật liệu đƣợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau nhƣ: Mua ngoài, tự chế biến, nhận vốn góp liên doanh…nhƣng trong đó chủ yếu là mua ngoài.
- Nguyên liệu thƣờng chiếm tỉ trọng lớn trong chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm ở các doanh nghiệp, nên việc bảo quản nguyên vật liệu phải chặt chẽ, kịp thời.3 Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp.1 Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu. Nguyên vật liệu là một trong những yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất, vì vậy công tác quản lý nguyên vật liệu đƣợc các doanh nghiệp coi trọng, cụ thể ở từng khâu quản lý nguyên vật liệu, yêu cầu đặt ra là khác nhau: - Khâu thu mua: Mỗi loại vật liệu có tính chất lý hoá khác nhau, công dụng Sinh viên: Trần Thị Thuỳ Dƣơng – Lớp: QT1202K Page 4 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH một thành viên xi măng VICEM Hải Phòng khác nhau, mức độ và tỷ lệ tiêu hao khác nhau. Do đó, thu mua phải sao cho đủ số lƣợng, đúng chủng loại, phẩm chất tốt, giá cả hợp lý, chỉ cho phép hao hụt trong định mức. Ngoài ra phải đặc biệt quan tâm đến chi phí thu mua, nhằm hạ thấp chi phí vật liệu một cách tối đa.
- Khâu bảo quản: Để tránh mất mát, hƣ hỏng, hao hụt, đảm bảo an toàn nguyên vật liệu phải tổ chức kho tàng, bến bãi, thực hiện đúng chế độ bảo quản đối với từng loại nguyên vật liệu. Nếu không thực hiện tốt công tác này sẽ ảnh hƣởng đến tiến độ và chất lƣợng của nguyên vật liệu. - Khâu sử dụng: Cần phải tổ chức tốt việc ghi chép, phản ánh tình hình xuất dùng và sử dụng vật liệu trong sản xuất kinh doanh. Cần sử dụng nguyên vật liệu hợp lý, tiết kiệm trên cơ sở định mức và dự toán chi.
Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc hạ thấp chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, tăng thu nhập, tăng tích luỹ cho doanh nghiệp. - Khâu dự trữ: Đòi hỏi doanh nghiệp phải xác định đƣợc mức dự trữ tối thiểu, tối đa để đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh đƣợc bình thƣờng, không bị ngừng trệ, gián đoạn do cung cấp không kịp thời hoặc ứ đọng vốn do dự trữ quá nhiều.2 Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu. Kế toán là một công cụ quản lý kinh tế, vì thế để đáp ứng một cách khoa học, hợp lý xuất phát từ đặc điểm của nguyên vật liệu, yêu cầu quản lý nguyên vật liệu, chức năng của kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp, kế toán cần thực hiện những nhiệm vụ sau: - Tổ chức ghi chép, phản ánh dầy đủ, tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, nhập - xuất - tồn kho vật liệu, tình hình luân chuyển vật tƣ hàng hoá cả về giá trị lẫn hiện vật.