Luận văn thạc sĩ: Cải tiến chế độ kế toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong

• Tác giả: Phạm Phú Thắng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Xuân Hồng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Cải Tiến Chế Độ Kế Toán Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG KẾ TOÁN ÁP DỤNG CHO DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan về hệ thống kế toán áp dụng cho doanh nghiệp
• 1.2. Bản chất, vai trò của kế toán
• 1.2.1. Bản chất của kế toán
• 1.2.2. Vai trò của kế toán
• 1.3. Các bộ phận cấu thành hệ thống kế toán
• 1.3.1. Khái niệm hệ thống kế toán
• 1.3.2. Các bộ phận cấu thành
• 1.4. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc điểm của hệ thống kế toán áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4.1. Một số vấn đề chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4.2. Tiêu thức phân loại
• 1.4.3. Mục tiêu yêu cầu quản lý
• 1.4.4. Nhu cầu thông tin
• 1.5. Đặc điểm hệ thống kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.5.1. Đặc điểm liên quan đến môi trường pháp lý
• 1.5.2. Đặc điểm liên quan đến môi trường hoạt động
• 1.5.3. Đặc điểm liên quan đến môi trường thông tin
• 1.5.4. Đặc điểm liên quan đến môi trường kiểm soát
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN ÁP DỤNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM
• 2.1. Tình hình chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.1.1. Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.1.2. Tình hình kinh doanh và quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.1.2.1. Tình hình kinh doanh doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.1.2.2. Tình hình quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.2. Các quy định pháp lý liên quan đến kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.2.1. Luật kế toán, chuẩn mực kế toán
• 2.2.1.1. Luật kế toán
• 2.2.1.2. Chuẩn mực kế toán
• 2.2.2. Chế độ kế toán
• 2.2.3. Tình hình thực hiện chế độ kế toán ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.2.3.1. Mục tiêu khảo sát
• 2.2.3.2. Phạm vi, đối tượng khảo sát
• 2.2.3.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.3.4. Phương pháp khảo sát
• 2.2.3.5. Kết quả khảo sát
• 2.2.3.5.1. Kết quả khảo sát về hệ thống chứng từ kế toán
• 2.2.3.5.2. Kết quả khảo sát về hệ thống tài khoản kế toán
• 2.2.3.5.3. Kết quả khảo sát về sổ sách kế toán
• 2.2.3.5.4. Kết quả khảo sát về hệ thống báo cáo kế toán
• 2.2.3.5.5. Kết quả khảo sát về tổ chức bộ máy kế toán
• 2.2.3.5.6. Kết quả khảo sát về kiểm soát nội bộ
• 2.2.3.5.7. Kết quả khảo sát về phương pháp kế toán
• 2.2.3.5.8. Kết quả khảo sát về kiểm tra kế toán
• 2.2.3.5.9. Kết quả khảo sát về ứng dụng công nghệ thông tin và phân tích tài chính
• 2.2.3.6. Đánh giá tình hình thực hiện kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 2.2.3.7. Nhược điểm, hạn chế
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN ÁP DỤNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM
• 3.1. Quan điểm hoàn thiện
• 3.1.1. Phù hợp với môi trường pháp lý, kinh doanh ở Việt Nam
• 3.1.2. Phù hợp với đặc điểm về quy mô và trình độ quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 3.1.3. Tăng cường chất lượng thông tin kế toán để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện
• 3.2.1. Giải pháp chung
• 3.2.1.1. Giải pháp về môi trường pháp lý
• 3.2.1.2. Giải pháp về môi trường hoạt động
• 3.2.2. Giải pháp liên quan đến chế độ kế toán
• 3.2.2.1. Giải pháp về chứng từ kế toán
• 3.2.2.2. Giải pháp về hệ thống tài khoản
• 3.2.2.3. Giải pháp về sổ kế toán
• 3.2.2.4. Giải pháp về hệ thống báo cáo tài chính
• 3.2.3. Giải pháp về kế toán quản trị
• 3.2.4. Giải pháp về hệ thống kiểm soát nội bộ
• 3.2.5. Giải pháp về ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với bộ tài chính
• 3.3.2. Kiến nghị với cơ quan quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3.3. Kiến nghị với hội nghề nghiệp kế toán
• 3.3.4. Kiến nghị với các đơn vị đào tạo
• 3.3.5. Kiến nghị với bản thân doanh nghiệp
• 3.4. Kết luận chương 3
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ thống kế toán áp dụng cho doanh nghiệp

Hệ thống kế toán là một phần không thể thiếu trong hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nó không chỉ giúp quản lý tài chính mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc ra quyết định. Theo định nghĩa, kế toán là quá trình thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động. Hệ thống kế toán cần được thiết kế sao cho phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, nơi mà nguồn lực hạn chế và yêu cầu về thông tin tài chính ngày càng cao. Việc cải tiến quy trình kế toán sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.1 Bản chất vai trò của kế toán

Bản chất của kế toán là việc ghi chép, phân loại và báo cáo các giao dịch tài chính của doanh nghiệp. Kế toán không chỉ đơn thuần là công việc ghi chép mà còn là công cụ quản lý quan trọng giúp các nhà quản lý theo dõi tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định đúng đắn. Vai trò của kế toán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa là rất lớn, nó giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính, từ đó có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh cho phù hợp. Kế toán cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp trong các hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

II. Thực trạng chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam

Tình hình thực hiện chế độ kế toán tại doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam hiện nay còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa áp dụng đúng các quy định của pháp luật về kế toán, dẫn đến việc thông tin tài chính không chính xác và không đầy đủ. Theo khảo sát, chỉ một số ít doanh nghiệp có hệ thống kế toán chuyên nghiệp và sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính. Việc thiếu hụt nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực kế toán cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Do đó, việc cải tiến chế độ kế toán là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

2.1 Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam

Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam thường có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và ít kinh nghiệm trong quản lý tài chính. Đặc điểm này ảnh hưởng lớn đến khả năng áp dụng các quy định về kế toán. Nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng phương pháp kế toán thủ công, dẫn đến việc xử lý thông tin chậm và không chính xác. Hơn nữa, sự thiếu hụt về công nghệ thông tin trong kế toán cũng làm giảm hiệu quả quản lý tài chính. Do đó, việc áp dụng các công nghệ mới trong kế toán là rất cần thiết để cải thiện tình hình này.

III. Các giải pháp hoàn thiện chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam

Để cải tiến chế độ kế toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức của các chủ doanh nghiệp về tầm quan trọng của kế toán trong quản lý tài chính. Thứ hai, cần đào tạo và phát triển nguồn nhân lực kế toán có trình độ chuyên môn cao. Thứ ba, cần áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán để nâng cao hiệu quả xử lý thông tin. Cuối cùng, cần hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến kế toán để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc thực hiện chế độ kế toán.

3.1 Quan điểm hoàn thiện

Quan điểm hoàn thiện chế độ kế toán cần phù hợp với môi trường pháp lý và kinh doanh tại Việt Nam. Cần có sự đồng bộ giữa các quy định pháp luật và thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Việc cải tiến chế độ kế toán không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan nhà nước trong việc đào tạo và cung cấp thông tin cho doanh nghiệp về các quy định kế toán mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp, sử dụng trên 50% lao động và đóng góp hơn 40% GDP. Tuy nhiên, các DNNVV còn gặp nhiều khó khăn về năng lực quản lý, đặc biệt là trong công tác kế toán, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Theo báo cáo của ngành, vốn đăng ký của DNNVV năm 2009 giảm mạnh so với năm 2008, từ 569.500 tỷ đồng xuống còn khoảng 430.000 tỷ đồng, phản ánh sự ảnh hưởng tiêu cực của khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc hoàn thiện chế độ kế toán áp dụng cho DNNVV là một yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán, hỗ trợ quản lý hiệu quả và tăng cường năng lực cạnh tranh.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đề xuất các giải pháp hoàn thiện chế độ kế toán áp dụng cho DNNVV tại Việt Nam, dựa trên cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng công tác kế toán tại các doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNNVV trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, với thời gian khảo sát thực tế trong năm 2010. Nghiên cứu nhằm cung cấp các chỉ số đánh giá về mức độ tuân thủ chế độ kế toán, hiệu quả tổ chức bộ máy kế toán, cũng như mức độ áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước nâng cao hiệu quả công tác kế toán, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNNVV.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết hệ thống thông tin kế toán và lý thuyết quản trị doanh nghiệp. Hệ thống thông tin kế toán được định nghĩa là tập hợp các bộ phận liên kết chặt chẽ nhằm thu thập, xử lý và truyền đạt thông tin kế toán phục vụ cho các đối tượng sử dụng khác nhau. Lý thuyết quản trị doanh nghiệp nhấn mạnh vai trò của kế toán trong việc cung cấp thông tin hỗ trợ ra quyết định, kiểm soát và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh.

Ba khái niệm trọng tâm được nghiên cứu gồm:

• Chế độ kế toán: hệ thống các quy định, chuẩn mực và biểu mẫu kế toán áp dụng cho doanh nghiệp.
• Hệ thống tài khoản kế toán: mô hình phân loại và ghi chép các đối tượng kế toán nhằm tổng hợp và kiểm tra thông tin.
• Hệ thống báo cáo tài chính: tập hợp các báo cáo bắt buộc và khuyến khích nhằm phản ánh tình hình tài chính và kết quả hoạt động của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thu thập từ 40 DNNVV trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, đại diện cho các lĩnh vực thương mại, dịch vụ và xây dựng. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, dựa trên sự sẵn sàng hợp tác của doanh nghiệp. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp định lượng, bao gồm khảo sát bằng phiếu điều tra, phỏng vấn trực tiếp kế toán và quản lý doanh nghiệp, cùng phân tích tài liệu pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm tuân thủ các quy định kế toán, đồng thời tổng hợp các ý kiến chuyên gia để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2010, đảm bảo thu thập dữ liệu đầy đủ và chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình tổ chức công tác kế toán: 92,5% doanh nghiệp khảo sát đã tổ chức bộ máy kế toán theo quy định, tuy nhiên có 7,5% doanh nghiệp phải bổ sung thêm tài khoản kế toán để phù hợp với đặc điểm hoạt động.
2. Tuân thủ chế độ chứng từ kế toán: 100% doanh nghiệp có kiểm tra nội dung và xác minh tính pháp lý của chứng từ trước khi ghi sổ kế toán, nhưng chỉ 72,5% xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ rõ ràng.
3. Hình thức ghi sổ kế toán: 45% doanh nghiệp sử dụng nhật ký chung, 25% dùng chứng từ ghi sổ, và 22,5% áp dụng kế toán trên máy vi tính, cho thấy mức độ ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế.
4. Báo cáo tài chính: 100% doanh nghiệp lập đầy đủ các báo cáo bắt buộc như bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và thuyết minh báo cáo tài chính; tuy nhiên chỉ 57,5% lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ, phản ánh sự chưa đầy đủ trong cung cấp thông tin tài chính.
5. Kế toán quản trị: Chỉ 32,5% doanh nghiệp lập báo cáo kế toán quản trị, phần lớn còn lại chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của kế toán quản trị trong quản lý doanh nghiệp.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy các DNNVV tại Việt Nam đã cơ bản tuân thủ các quy định về kế toán tài chính theo chế độ hiện hành, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế trong tổ chức bộ máy kế toán và áp dụng công nghệ thông tin. Việc chưa xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ và thiếu báo cáo lưu chuyển tiền tệ làm giảm tính minh bạch và kịp thời của thông tin kế toán. So với các nghiên cứu trong khu vực, tỷ lệ áp dụng kế toán trên máy vi tính của DNNVV Việt Nam còn thấp, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và ra quyết định.

Nguyên nhân chủ yếu là do hạn chế về nguồn lực tài chính, trình độ chuyên môn của nhân sự kế toán và nhận thức của chủ doanh nghiệp về vai trò của kế toán quản trị. Điều này dẫn đến việc các quyết định kinh doanh chủ yếu dựa trên kinh nghiệm cảm tính, thiếu cơ sở dữ liệu chính xác và kịp thời. Kết quả nghiên cứu cũng phản ánh sự cần thiết phải hoàn thiện chế độ kế toán phù hợp với đặc điểm và quy mô của DNNVV, đồng thời nâng cao năng lực quản lý kế toán để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ tuân thủ các quy định kế toán, biểu đồ tròn phân bố hình thức ghi sổ kế toán và bảng tổng hợp các loại báo cáo tài chính được lập tại doanh nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện chế độ kế toán phù hợp với DNNVV: Cơ quan quản lý cần xây dựng và ban hành các chuẩn mực kế toán đơn giản, linh hoạt, phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động của DNNVV nhằm giảm thiểu chi phí tuân thủ và tăng tính khả thi. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là Bộ Tài chính phối hợp với các hiệp hội kế toán.
2. Nâng cao năng lực kế toán và quản lý cho DNNVV: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn chuyên sâu về kế toán tài chính và kế toán quản trị cho chủ doanh nghiệp và nhân viên kế toán, tập trung vào kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và phân tích báo cáo tài chính. Thời gian triển khai liên tục, chủ thể là các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề và hiệp hội doanh nghiệp.
3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán: Khuyến khích DNNVV đầu tư phần mềm kế toán phù hợp, hỗ trợ tự động hóa quy trình ghi chép và báo cáo, nâng cao hiệu quả và độ chính xác của thông tin kế toán. Chủ thể là doanh nghiệp phối hợp với các nhà cung cấp công nghệ, thời gian thực hiện trong 1 năm.
4. Xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả: Hướng dẫn DNNVV thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ, đặc biệt trong luân chuyển chứng từ và kiểm tra số liệu kế toán nhằm giảm thiểu rủi ro gian lận và sai sót. Chủ thể là doanh nghiệp và các chuyên gia tư vấn, thời gian thực hiện trong 6-12 tháng.
5. Tăng cường công tác giám sát và hỗ trợ từ cơ quan quản lý: Cơ quan thuế và các cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật cho DNNVV trong việc thực hiện chế độ kế toán, đồng thời xây dựng cơ chế khuyến khích tuân thủ. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể là cơ quan nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa: Nắm bắt được thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kế toán, từ đó cải thiện quản lý tài chính và ra quyết định kinh doanh chính xác hơn.
2. Nhân viên kế toán và quản lý tài chính DNNVV: Hiểu rõ các quy định, chuẩn mực kế toán áp dụng, cách tổ chức bộ máy kế toán và áp dụng công nghệ thông tin để nâng cao năng suất và chất lượng công việc.
3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ, hoàn thiện chế độ kế toán phù hợp với đặc điểm DNNVV, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.
4. Giảng viên và sinh viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo bổ ích về lý thuyết và thực tiễn công tác kế toán trong DNNVV, giúp nâng cao kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghiên cứu thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV cần hoàn thiện chế độ kế toán riêng?
   DNNVV có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và đặc điểm hoạt động khác biệt so với doanh nghiệp lớn. Chế độ kế toán riêng giúp giảm chi phí tuân thủ, phù hợp với năng lực quản lý và cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho việc ra quyết định.

2. Các DNNVV hiện nay gặp khó khăn gì trong công tác kế toán?
   Khó khăn chính gồm thiếu nhân sự kế toán có trình độ, chưa xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ, hạn chế trong ứng dụng công nghệ thông tin và chưa nhận thức đầy đủ vai trò của kế toán quản trị.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực kế toán cho DNNVV?
   Tổ chức đào tạo chuyên sâu, tập huấn kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán, xây dựng quy trình làm việc chuẩn và tăng cường hỗ trợ từ các cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp.

4. Vai trò của công nghệ thông tin trong kế toán DNNVV là gì?
   Công nghệ thông tin giúp tự động hóa ghi chép, xử lý và báo cáo kế toán, giảm sai sót, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn.

5. Chế độ báo cáo tài chính hiện nay có đáp ứng nhu cầu của DNNVV không?
   Mặc dù các DNNVV đã lập đầy đủ báo cáo tài chính bắt buộc, nhưng báo cáo lưu chuyển tiền tệ và kế toán quản trị còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu quản lý và thông tin cho các bên liên quan.

Kết luận

• DNNVV tại Việt Nam chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng còn nhiều hạn chế trong công tác kế toán, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.
• Chế độ kế toán hiện hành chưa hoàn toàn phù hợp với đặc điểm và quy mô của DNNVV, cần được điều chỉnh và hoàn thiện.
• Việc tổ chức bộ máy kế toán, áp dụng công nghệ thông tin và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ là những yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng thông tin kế toán.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào hoàn thiện chế độ kế toán, nâng cao năng lực nhân sự, ứng dụng công nghệ và tăng cường giám sát, hỗ trợ từ cơ quan quản lý.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong việc xây dựng chính sách hỗ trợ và đào tạo nhằm phát triển bền vững DNNVV tại Việt Nam.

Các nhà quản lý doanh nghiệp và cơ quan chức năng cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và chuyên sâu về công tác kế toán trong DNNVV để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong bối cảnh hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH PHAÏM PHUÙ THAÉNG HOAØN THIEÄN CHEÁ ÑOÄ KEÁ TOAÙN AÙP DUÏNG CHO DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA ÔÛ VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh : Keá toaùn Maõ soá : 60.30 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: PGS.TS NGUYEÃN XUAÂN HÖNG TP. HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2010 123doc LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan ñaây laø coâng trình nghieân cöùu cuûa rieâng toâi. Caùc soá lieäu, keát quaû neâu trong luaän vaên laø hoaøn toaøn trung thöïc.

Taùc giaû luaän vaên PHAÏM PHUÙ THAÉNG 123doc LÔØI CAÛM ÔN Trong quaù trình hoïc taäp vaø nghieân cöùu, ñöôïc söï giaûng daïy taän tình cuûa Quyù Thaày Coâ Tröôøng Ñaïi Hoïc Kinh Teá Tp.HCM toâi ñaõ ñöôïc nhöõng kieán thöùc heát söùc quyù baùu. Toâi xin chaân thaønh caûm ôn söï giuùp ñôõ heát söùc chaân thaønh vaø nhieät tình cuûa Coâ PGS.TS Nguyeãn Xuaân Höng vaø Thaày PGS.TS Voõ Vaên Nhò cuøng taäp theå Quyù Thaày Coâ Khoa Keá toaùn – Kieåm toaùn Tröôøng Ñaïi Hoïc Kinh Teá Tp.HCM ñeå toâi hoaøn thaønh toát luaän vaên naøy. Toâi xin chaân thaønh caûm ôn Quùy Doanh Nghieäp ñaõ daønh thôøi gian quyù baùu chia seõ kinh nghieäm thöïc teá, hoã trôï cung caáp soá lieäu, traû lôøi phieáu khaûo saùt ñeå toâi hoaøn thaønh luaän vaên naøy. Toâi xin chaân thaønh caûm ôn gia ñình, cô quan ñang coâng taùc ñaõ taïo ñieàu kieän thôøi gian heát söùc quyù baùu.

Cuoái cuøng toâi xin chaân thaønh caûm ôn Quyù Thaày Coâ, Quyù Doanh Nghieäp luoân doài daøo söùc khoûe vaø haïnh phuùc! Hoïc vieân PHAÏM PHUÙ THAÉNG 123doc MUÏC LUÏC Trang Trang phuï bìa. Lôøi cam ñoan. Lôøi caûm ôn. Danh muïc chöõ vieát taét.

Danh muïc caùc baûng. Lôøi môû ñaàu. 1 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ HEÄ THOÁNG KEÁ TOAÙN AÙP DUÏNG CHO DOANH NGHIEÄP .1 Toång quan veà heä thoáng keá toaùn aùp duïng cho doanh nghieäp .1 Baûn chaát, vai troø cuûa keá toaùn .1 Baûn chaát cuûa keá toaùn .2 Vai troø cuûa keá toaùn .2 Caùc boä phaän caáu thaønh heä thoáng keá toaùn .1 Khaùi nieäm heä thoáng keá toaùn .2 Caùc boä phaän caáu thaønh .2 Doanh nghieäp nhoû vaø vöøa, ñaëc ñieåm cuûa heä thoáng keá toaùn aùp duïng cho doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.1 Moät soá vaán ñeà chung veà doanh nghieäp nhoû vaø vöøa .2 Tieâu thöùc phaân loaïi .3 Muïc tieâu yeâu caàu quaûn lyù.4 Nhu caàu thoâng tin .2 Ñaëc ñieåm heä thoáng keá toaùn doanh nghieäp nhoû vaø vöøa .1 Ñaëc ñieåm lieân quan ñeán moâi tröôøng phaùp lyù.2 Ñaëc ñieåm lieân quan ñeán moâi tröôøng hoaït ñoäng.3 Ñaëc ñieåm lieân quan ñeán moâi tröôøng thoâng tin.4 Ñaëc ñieåm lieân quan ñeán moâi tröôøng kieåm soaùt. 22 Keát luaän chöông 1.

23 CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG CHEÁ ÑOÄ KEÁ TOAÙN AÙP DUÏNG CHO DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA ÔÛ VIEÄT NAM.1 Tình hình chung veà doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam.1 Ñaëc ñieåm doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam .2 Tình hình kinh doanh vaø quaûn lyù doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam.1 Tình hình kinh doanh doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam.2 Tình hình quaûn lyù doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam.2 Caùc quy ñònh phaùp lyù lieân quan ñeán keá toaùn doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam.1 Luaät keá toaùn, chuaån möïc keá toaùn .1 Luaät keá toaùn .2 Chuaån möïc keá toaùn .2 Cheá ñoä keá toaùn .3 Tình hình thöïc hieän cheá ñoä keá toaùn ôû caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam .1 Muïc tieâu khaûo saùt .2 Phaïm vi, ñoái töôïng khaûo saùt .3 Noäi dung khaûo saùt.4 Phöông phaùp khaûo saùt.5 Keát quaû khaûo saùt .1 Keát quaû khaûo saùt veà heä thoáng chöùng töø keá toaùn.2 Keát quaû khaûo saùt veà heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn .3 Keát quaû khaûo saùt veà soå saùch keá toaùn.4 Keát quaû khaûo saùt veà heä thoáng baùo keá toaùn .5 Keát quaû khaûo saùt veà toå chöùc boä maùy keá toaùn .6 Keát quaû khaûo saùt veà kieåm soaùt noäi boä.7 Keát quaû khaûo saùt veà phöông phaùp keá toaùn .8 Keát quaû khaûo saùt veà kieåm tra keá toaùn .9 Keát quaû khaûo saùt veà öùng duïng coâng ngheä thoâng tin vaø phaân tích taøi chính .4 Ñaùnh giaù tình hình thöïc hieän keá toaùn doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam.2 Nhöôïc ñieåm, haïn cheá. 49 Keát luaän chöông 2. 49 CHÖÔNG 3: CAÙC GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN CHEÁ ÑOÄ KEÁ TOAÙN AÙP DUÏNG CHO DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA ÔÛ VIEÄT NAM 3.1 Quan ñieåm hoaøn thieän .1 Phuø hôïp vôùi moâi tröôøng phaùp lyù, kinh doanh ôû Vieät Nam .2 Phuø hôïp vôùi ñaëc ñieåm veà quy moâ vaø trình ñoä quaûn lyù doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam .3 Taêng cöôøng chaát löôïng thoâng tin keá toaùn ñeå ñaùp öùng yeâu caàu phaùt trieån vaø hoäi nhaäp cuûa doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam .2 Caùc giaûi phaùp hoaøn thieän .1 Giaûi phaùp chung .1 Giaûi phaùp veà moâi tröôøng phaùp lyù .2 Giaûi phaùp veà moâi tröôøng hoaït ñoäng .2 Giaûi phaùp lieân quan ñeán cheá ñoä keá toaùn .1 Giaûi phaùp veà chöùng töø keá toaùn .2 Giaûi phaùp veà heä thoáng taøi khoaûn .3 Giaûi phaùp veà soå keá toaùn .4 Giaûi phaùp veà heä thoáng baùo caùo taøi chính .3 Giaûi phaùp veà keá toaùn quaûn trò.4 Giaûi phaùp veà heä thoáng kieåm soaùt noäi boä .5 Giaûi phaùp veà öùng duïng coâng ngheä thoâng tin .3 Moät soá kieán nghò .1 Kieán nghò vôùi boä taøi chính .2 Kieán nghò vôùi cô quan quaûn lyù doanh nghieäp nhoû vaø vöøa .3 Kieán nghò vôùi hoäi ngheà nghieäp keá toaùn.4 Kieán nghò vôùi caùc ñôn vò ñaøo taïo.5 Kieán nghò vôùi baûn thaân doanh nghieäp. 74 Keát luaän chöông 3.

76 123doc DANH MUÏC CHÖÕ VIEÁT TAÉT DNNVV Doanh nghieäp nhoû vaø vöøa CM Chuaån möïc QÑ Quyeát ñònh DN Doanh nghieäp WTO Toå chöùc thöông maïi theá giôùi KTTC Keá toaùn taøi chính KTQT Keá toaùn quaûn trò ÑÑH Ñôn ñaët haøng TK Taøi khoaûn 123doc DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Trang Baûng 1.1 Tieâu chí phaân loaïi DNNVV cuûa moät soá quoác gia vaø khu vöïc. Caùc chuaån möïc keá toaùn aùp duïng ñaày ñuû. Caùc chuaån möïc keá toaùn aùp duïng khoâng ñaày ñuû. Caùc chuaån möïc keá toaùn khoâng aùp duïng .4 Bieåu maãu caùc loaïi chöùng töø söû duïng trong doanh nghieäp .5 Loaïi bieåu maãu chöùng töø söû duïng .6 Kieåm soaùt noäi boä ñoái vôùi chöùng tö ø& vieäc kyù chöùng töø .7 Moät soá vaán ñeà chung veà heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn .8 Moät soá vaán ñeà chung veà soå keá toaùn .9 Quy ñònh veà quaûn lyù soå keá toaùn .10 Bieåu maãu baùo caùo taøi chính ñöôïc laäp .11 Moät soá vaán ñeà lieân quan ñeán vieäc aùp duïng keá toaùn quaûn trò .12 Möùc ñoä cung caáp thoâng tin.13 Moät soá vaán ñeà lieân quan ñeán boä maùy keá toaùn .14 Moät soá vaán ñeà lieân quan ñeán vieäc taäp huaán keá toaùn.

Moät soá vaán ñeà lieân quan ñeán kieåm soaùt noäi boä. Khaûo saùt veà phöông phaùp keá toaùn .17 Kieåm tra keá toaùn .18 Keát quaû khaûo saùt veà öùng duïng coâng ngheä thoâng tin vaø phaân tích taøi chính. 46 123doc 1 Lôøi noùi ñaàu 1. Lyù do choïn ñeà taøi: Trong boái caûnh hoäi nhaäp kinh teá quoác teá hieän nay, doanh nghieäp nhoû vaø vöøa (DNNVV) Vieät Nam khoâng chæ chòu söùc eùp caïnh tranh vôùi caùc coâng ty trong nöôùc maø coøn gay gaét, quyeát lieät hôn töø caùc taäp ñoaøn ña quoác gia, nhöõng coâng ty huøng maïnh caû veà voán, thöông hieäu vaø trình ñoä quaûn lyù.

Do vaäy, ñeå caïnh tranh ñöôïc, caùc DNNVV phaûi tìm ñöôïc cho mình moät höôùng ñi hôïp lyù ñeå toàn taïi vaø phaùt trieån. Moät trong soá caùc giaûi phaùp caàn phaûi laøm laø tieát kieäm chi phí saûn xuaát, naâng cao hieäu quaû quaûn lyù. Ñeå thöïc hieän nhöõng giaûi phaùp naøy thì thoâng tin keá toaùn coù vai troø ñaëc bieät quan troïng. Do ñoù, caùc DNNVV muoán phaùt trieån beàn vöõng thì ñoøi hoûi phaûi coù boä maùy keá toaùn toát, hieäu quaû.

Treân thöïc teá, caùc chuû doanh nghieäp chöa coi troïng ñuùng möùc vaán ñeà toå chöùc coâng taùc keá toaùn trong doanh nghieäp. Nhöõng quyeát ñònh kinh doanh cuûa chuû doanh nghieäp nhoû vaø vöøa chuû yeáu döïa vaøo kinh nghieäm caûm tính, ít khi coù nhöõng caên cöù cuï theå veà tình hình doanh nghieäp, tình hình thò tröôøng. Neáu cöù nhö theá, caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Vieät Nam khoù coù theå caïnh tranh vaø phaùt trieån toát trong neàn kinh teá hieän nay. Chính vì vaäy, vieäc nghieân cöùu ñeå hoaøn thieän cheá ñoä keá toaùn doanh nghieäp nhoû vaø vöøa laø moät trong nhöõng vaán ñeà caàn thieát hieän nay.

Do ñoù taùc giaû choïn ñeà taøi “Hoaøn thieän cheá ñoä keá toaùn aùp duïng cho doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam” cho luaän vaên cao hoïc cuûa mình vôùi mong muoán goùp moät phaàn kieán thöùc nho nhoû ñeå hoaøn thieän hôn cheá ñoä keá toaùn doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam. Muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi Muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø nhaèm ñeà xuaát ñöa ra moät soá giaûi phaùp ñeå nhaèm hoaøn thieän cheá ñoä keá toaùn trong doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam treân cô sôû nghieân cöùu veà cô sôû lyù luaän cuõng nhö tìm hieàu tình hình thöïc teá 123doc 2 veà coâng taùc keá toaùn taïi caùc doanh nghieäp. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñeà taøi chæ giôùi haïn ôû vieäc nghieân cöùu veà cheá ñoä keá toaùn taïi doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam, bao goàm heä thoáng chöùng töø, taøi khoaûn, soå saùch, baùo caùo keá toaùn, boä maùy keá toaùn, heä thoáng kieåm soaùt noäi boä cuõng nhö vaán ñeà öùng duïng coâng ngheä thoâng tin. Ñeà taøi chæ taäp trung nghieân cöùu vaø giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà chuû yeáu sau: - Nghieân cöùu moät soá vaán ñeà lyù luaän chung cheá ñoä keá toaùn DNNVV.

- Nghieân cöùu toå chöùc coâng taùc keá toaùn trong moät soá DNNVV treân cô sôû khaûo saùt thöïc teá töø ñoù ñaùnh giaù nhöõng öu, nhöôïc ñieåm veà tình hình thöïc hieän cheá ñoä keá toaùn. - Ñeà xuaát nhöõng giaûi phaùp nhaèm giuùp heä thoáng ngaøy caøng hoaøn thieän hôn, phuïc vuï toát hôn cho coâng taùc keá toaùn. Phöông phaùp nghieân cöùu Taùc giaû chuû yeáu söû duïng caùc phöông phaùp ñònh tính bao goàm so saùnh, ñoái chieáu, phöông phaùp phaân tích vaø toång hôïpÑeå coù caên cöù cho vieäc ñaùnh giaù thöïc traïng toå chöùc coâng taùc taïi DNVVN, taùc giaû söû duïng phöông phaùp thoáng keâ treân moät maãu DNNVV. Boá cuïc cuûa ñeà taøi : Ngoaøi phaàn môû ñaàu vaø keát luaän, noäi dung cuûa ñeà taøi goàm 3 chöông: Chöông 1: Toång quan veà heä thoáng keá toaùn aùp duïng cho caùc doanh nghieäp.

Chöông 2: Thöïc traïng cheá ñoä keá toaùn aùp duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam. Chöông 3: Moät soá giaûi phaùp hoaøn thieän cheá ñoä keá toaùn aùp duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät nam. Ngoaøi ra trong luaän vaên coøn coù 2 phuï luïc coù lieân tôùi vaán ñeà caàn nghieân cöùu.