CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀPHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Trong quá trình sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phát sinh nhiều mối quan hệ kinh tế. Song song với những quan hệ kinh tế thể hiện một cách trực tiếp là các quan hệ kinh tế thông qua tuần hoàn luân chuyển vốn, gắn với việc hình thành và sử dụng vốn tiền tệ.
Các quan hệ kinh tế này phụ thuộc phạm trù tài chính và trở thành công cụ quản lý sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp. Bản chất tài chính doanh nghiệp Xét về bản chất tài chính doanh nghiệp là các mối quan hệ phân phối dưới hình thức giá trị gắn liền với sự tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Xét về hình thức, tài chính doanh nghiệp phản ánh sự vận động và chuyển hoá của các nguồn lực tài chính trong quá trình phân phối để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp.
Vì vậy, các hoạt động gắn liền với việc phân phối để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc hoạt động tài chính của doanh nghiệp 1. Các quan hệ tài chính của doanh nghiệp Căn cứ vào hoạt động của Doanh nghiệp trong một môi trường kinh tế xã hội có thể thấy quan hệ tài chính của doanh nghiệp hết sức phong phú và đa dạng Sinh viên: Vũ Văn Tuấn – Lớp: QT1301N Phân tích thực trạng và một số biện pháp cải thiện tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Ban Mai - Quan hệ giữa doanh nghiệp và Nhà nước: Đây là mối quan hệ phát sinh khi doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước như nộp các khoản thuế, lệ phí…vào ngân sách Nhà nước. Hay quan hệ này còn được biểu hiện thông qua việc Nhà nước cấp vốn cho doanh nghiệp hoạt động, hỗ trợ doanh nghiệp về kỹ thuật, cơ sở vật chất, đào tạo con người… - Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tại chính: Quan hệ này được thể hiện thông qua việc doanh nghiệp tìm kiếm các nguồn tài trợ. Trên thị trường tài chính, doanh nghiệp có thể vay ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, có thể phát hành cổ phiếu, trái phiếu để đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp.
Ngược lại, doanh nghiệp phải trả lãi vay và vốn vay, trả lãi cổ phần cho các nhà tài trợ. Doanh nghiệp cũng có thể gửi tiền vào ngân hàng, đầu tư chứng khoán bằng số tiền tạm thời chưa sử dụng - Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường khác: Trong nền kinh tế, doanh nghiệp có quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp khác trên thị trường hàng hoá, dịch vụ, thị trường sức lao động. Đây là thị trường mà tại đó doanh nghiệp tiến hành mua sắm máy móc, thiết bị, nhà xưởng, tìm kiếm lao động…Điều quan trọng là thông qua thị trường, doanh nghiệp có thể xác định nhu cầu hàng hoá, dịch vụ cần thiết cung ứng. Trên cơ sở đó doanh nghiệp hoạch định ngân sách đầu tư, kế hoạch sản xuất, tiếp thị nhằm thoả mãn nhu cầu thị trường - Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp: Đây là quan hệ giữa các bộ phận sản xuất – kinh doanh, giữa các cổ đông và người quản lý, giữa cổ đông và chủ nợ, giữa quyền sử dụng vốn và quyền sở hữu vốn.Các mối quan hệ này được thể hiện thông qua hàng loạt các chính sách của doanh nghiệp như: chính sách cổ tức (phân phối thu nhập), chính sách đầu tư, chính sách về cơ cấu vốn, chi phí… 1.
Các chức năng của tài chính doanh nghiệp Chức năng tài chính là những thuộc tính khách quan, là khả năng bên Sinh viên: Vũ Văn Tuấn – Lớp: QT1301N Phân tích thực trạng và một số biện pháp cải thiện tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Ban Mai trong của phạm trù tài chính. Tài chính doanh nghiệp có chức năng chủ yếu sau: Tổ chức vốn và luân chuyển vốn. Một trong những điều kiện đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động thường xuyên, liên tục là phải có đầy đủ vốn để thoả mãn các nhu cầu chi tiêu cần thiết cho quá trình sản xuất kinh doanh. Song, do sự vận động của vật tư, hàng hoá và tiền tệ thường không khớp nhau về thời gian nên giữa nhu cầu và khả năng về vốn tiền tệ thường không cân đối nhau.
Vì vậy, đảm bảo đủ vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh là vấn đề quan trọng, đòi hỏi phải tổ chức vốn. Thực hiện tốt chức năng tổ chức của tài chính doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tức là dùng một số vốn ít nhằm đạt được hiệu quả cao nhất. Phân phối thu nhập bằng tiền Sau một thời gian hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp có được thu nhập bằng tiền. Để đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh được diễn ra liên tục cần thiết phải phân phối số thu nhập này Thực chất đó là quá trình hình thành các khoản thu nhập bằng tiền, bù đắp chi phí (chi phí sản xuất kinh doanh, chi phí sản xuất lưu thông.) phân phối tích lũy tiền tệ đạt được thông qua sự vận động và sử dụng các quỹ tiền tệ ở doanh nghiệp.
Việc thực hiện tốt chức năng này có ý nghĩa quan trọng: Đảm bảo bù đắp những hao phí về lao động sống và lao động vật hoá đã tiêu hao trong quá trình sản xuất kinh doanh, đảm bảo nguồn vốn cho quá trình kinh doanh được liên tục. Phát huy được vai trò của đòn bẩy tài chính doanh nghiệp. Kết hợp đúng đắn giữa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và cán bộ công nhân viên, thúc đẩy doanh nghiệp và công nhân viên quan tâm đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Sinh viên: Vũ Văn Tuấn – Lớp: QT1301N Phân tích thực trạng và một số biện pháp cải thiện tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Ban Mai Giám đốc (kiểm tra) Tổ chức vốn, phân phối thu nhập và tích luỹ tiền tệ đòi hỏi phải có sự giám đốc, kiểm tra.
Giám đốc của tài chính doanh nghiệp là loại giám đốc toàn diện, thường xuyên và có hiệu quả cao, không những giúp doanh nghiệp thấy rõ tiến trình hoạt động của doanh nghiệp mà còn giúp hấy rõ hiệu quả kinh tế do những hoạt động đó mang lại. Bởi vì hầu hết các hoạt động kinh tế của doanh nghiệp đều được thể hiện qua các chỉ tiêu tiền tệ. Từ đó, thông qua tình hình quản lý và sử dụng vốn, chi phí dịch vụ, các loại quỹ, các khoản tiền thu, thanh toán với cán bộ công nhân, với các đơn vị kinh tế khác, với Nhà nước…mà phát hiện chỗ mạnh, chỗ yếu từ đó có biện pháp tác động thúc đẩy doanh nghiệp cải tiến các hoạt động tổ chức quản lý kinh doanh sản xuất nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Ba chức năng của tài chính doanh nghiệp có mối quan hệ hữu cơ, không thể tách rời nhau.
Thực hiện chức năng quản lý vốn và chức năng phân phối tiến hành đồng thời với chức năng giám đốc. Quá trình giám đốc, kiểm tra tiến hành tốt thì quá trình tổ chức phân phối vốn mới được thực hiện tốt. Ngược lại, việc tổ chức vốn và phân phối tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chức năng giám đốc. Quản trịtàichính doanh nghiệp 1.
Kháiniệmquản trịtàichínhdoanh nghiệp Quảntrịtàichínhdoanhnghiệplàviệclựachọnvàđưaracácquyếtđịnhtàichính ,tổchứcthựchiệnnhữngquyếtđịnhđónhằmđạtđượcmụctiêuhoạtđộngcủadoanhng hiệp,đólàtốiđahoálợinhuậnkhôngngừnglàmtănggiá trị doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Quảntrịtàichínhcóquanhệchặtchẽvớiquảntrịdoanhnghiệpvàgiữvịtríquantr ọnghàngđầutrongquảntrịdoanhnghiệp. Quảntrịtàichínhdoanhnghiệplàmột bộ phận Sinh viên: Vũ Văn Tuấn – Lớp: QT1301N Phân tích thực trạng và một số biện pháp cải thiện tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Ban Mai củaquảntrịdoanhnghiệp,nóthựchiệnnhữngnộidungcơbảncủaquảntrịtàichínhđốiv ớicácquanhệtàichínhnảysinhtronghoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh,nhằmthựchiệntốt nhấtcácmụctiêuhoạtđộngcủadoanhnghiệp. Vaitrò củaquản trịtàichínhdoanh nghiệp Quảntrịtàichínhdoanhnghiệpcóvaitròtolớntronghoạtđộngkinhdoanhcủa doanhnghiệp.
Tronghoạtđộngkinhdoanh, tàichínhdoanhnghiệpgiữvaitròchủyếusau: - Huyđộngvàđảmbảođầyđủkịpthờivốnchohoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệp - Tổ chứcsửdụngvốnkinhdoanhtiếtkiệmvà hiệuquả - Giámsát, kiểmtrathườngxuyên,chặtchẽcáchoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhcủa doanhnghiệp. Các nhân tốảnhhưởngđến quảntrị tàichínhdoanhnghiệp 1. Hìnhthức pháplý của tổ chứcdoanhnghiệp Nhữngđặcđiểmriêngvềmặthìnhthứcpháplýtổchứcdoanhnghiệpgiữacácdo anhnghiệptrêncóảnhhưởnglớnđếnquảntrịtàichínhdoanhnghiệpnhưviệccótổchức huyđộngvốn,sửdụngvốnkinhdoanhvàviệcphânphốikếtquảkinhdoanhcủadoanhn ghiệp. Theohìnhthứcpháplý tổ chứcdoanhnghiệphiệnhànhở nước ta, hiện cócác loạihìnhdoanhnghiệpchủyếusau: - Doanhnghiệpnhà nước - Côngtycổphần - Côngtytráchnhiệmhữu hạn - Doanhnghiệptưnhân - Côngtyhợpdanh - Doanhnghiệpcóvốnđầutưnướcngoài 1.
Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của ngành kinh doanh Ảnh hưởng của tính chất ngành kinh doanh Sinh viên: Vũ Văn Tuấn – Lớp: QT1301N Phân tích thực trạng và một số biện pháp cải thiện tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Ban Mai - Ảnh hưởng này thể hiện trong thành phần và cơ cấu vốn kinh doanh của doanh nghiệp, ảnh hưởng tới quy mô của vốn sản xuất kinh doanh, cũng như tỷ lệ thích ứng để hình thành và sử dụng chúng, do đó có ảnh hưởng tới tốc độ luân chuyển vốn (vốn cố định và vốn lưu động) ảnh hưởng tới phương pháp đầu tư, thể thức thanh toán và chi trả. Ảnh hưởng của tính thời vụ và chu kỳ sản xuất kinh doanh - Tính thời vụ và chu kỳ sản xuất có ảnh hưởng đến nhu cầu vốn sử dụng và doanh thu tiêu thụ sản phẩm. Môi trường kinh doanh Bấtcứdoanhnghiệpnàocũnghoạtđộngtrongmộtmôitrườngkinhdoanhnhấtđ ịnh. Môitrườngkinhdoanhbaogồmtấtcảnhữngđiềukiệnbênngoàiảnhhưởngtớih oạtđộng củadoanhnghiệp Môitrường kinhdoanhgồmcó: - Môitrường kinhtế - Môitrường pháplý - Môitrường kỹthuật côngnghệ, môitrường thôngtin - Môitrường hợptáchộinhậpkinhtế quốctế - Các môi trường đặc thù 1.
Nộidungchủ yếu củaquản trịtàichính doanh nghiệp Quản trị tài chính doanh nghiệp thường bao gồm những nội dung chủ yếu sau: - Thamgia đánh giá, lựa chọncác dự ánđầutưvàkế hoạchkinhdoanh - Xácđịnhnhucầuvốn,tổchứchuyđộngcácnguồnvốnđểđápứngchohoạtđộ ngcủa doanhnghiệp - Tổchứcsửdụngcóhiệuquảsốvốnhiệncó, quảnlýchặtchẽcáckhoảnthu, chi,đảmbảo khảnăngthanhtoáncủadoanhnghiệp - Thựchiệnviệcphânphốilợinhuận, tríchlậpvàsửdụngcácquỹcủadoanhnghiệp. Sinh viên: Vũ Văn Tuấn – Lớp: QT1301N Phân tích thực trạng và một số biện pháp cải thiện tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Ban Mai - Đảmbảokiểmtra, kiểmsoátthườngxuyênđốivớihoạtđộngcủadoanhnghiệp, thực hiệnphântíchtàichínhdoanh nghiệp. - Thực hiệnviệc dựbáo vàkếhoạchhoá tàichínhdoanhnghiệp. Phân tích tài chính doanhnghiệp 1.
Kháiniệmphân tíchtàichính Phântíchtàichínhlàtổngthểcácphươngphápđượcsửdụngđểđánhgiátìnhhìn htàichínhđãquavàhiệnnay,giúpchonhàquảnlýđưarađượcquyếtđịnhquảnlýchuẩn xácvàđánhgiáđượcdoanhnghiệp,từđógiúpnhữngđối tượngquantâmđitớinhữngdựđoánchínhxácvềmặttàichínhcủadoanhnghiệp,quađ ócóthểquyếtđịnhphùhợpvớilợiíchcủachínhhọ. Sự cần thiết của phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính được các nhà quản lý bắt đầu chú ý từ cuối thế kỷ XIX. Từ đầu thế kỷ XX đến nay, phân tích tài chính thực sự được phát triển và được chú trọng hơn bao giờ hết bởi nhu cầu quản lý doanh nghiệp có hiệu quả ngày càng tăng, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống tài chính, sự phát triển của các tập đoàn kinh doanh và khả năng sử dụng rộng rãi công nghệ thông tin. Nghiên cứu phân tích tài chính là một khâu rất quan trọng trong quản lý doanh nghiệp hiện nay.