LỜI MỞ ĐẦU Có thể nói rằng: Không có nền kinh tế nào vận hành được nếu không có tiền. Điều đó là vì tiền tệ là nền tảng cho tất cả các hoạt động tài chính và là công cụ văn bản của các hoạt động kinh tế của mọi doanh nghiệp. Bởi vậy, hoạt động tài chính doanh nghiệp là một trong những nội dung cơ bản của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm giải quyết các mối quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh và được bỉểu hiện dưới hình thái tiền tệ. Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế được thành lập nhằm sản xuất cung ứng các sản phẩm hàng hoá dịch vụ trên thị trường với mục đích đem lại lợi nhuận.
Hoạt động tài chính của doanh nghiệp có ảnh hưởng trực tiếp đến mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Để tồn tại và phát triển các doanh nghiệp cần chủ động về hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và hoạt động tài chính nói riêng. Điều này đã đặt ra cho các doanh nghiệp những yêu cầu và đòi hỏi đáp ứng kịp thời với những thay đổi của nền kinh tế và tận dụng những cơ hội để phát triển doanh nghiệp. Bởi vậy chủ doanh nghiệp phải có những đối sách thích hợp, nhằm tạo ra nguồn tài chính đáp ứng cho yêu cầu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả.
Nếu việc cung ứng sản xuất và tiêu thụ được tiến hành bình thường, đúng tiến độ sẽ là tiền đề đảm bảo cho hoạt động tài chính có hiệu quả và ngược lại việc tổ chức huy động nguồn vốn kịp thời, việc quản lý phân phối và sử dụng các nguồn vốn hợp lý sẽ tạo điều kiện tối đa cho hoạt động SXKD được tiến hành liên tục và có lợi nhuận cao. Do đó, để đáp ứng một phần yêu cầu mang tính chiến lược của mình các doanh nghiệp cần tiến hành định kỳ phân tích, đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp thông qua các báo cáo tài chính. Từ đó, phát huy mặt tích cực, khắc phục mặt hạn chế của hoạt động tài chính của doanh nghiệp, tìm ra những nguyên nhân cơ bản đã ảnh hưởng đến các mặt này và đề xuất được các Sinh viên: Phạm Thị Thanh Thủy – Lớp: QT1103N 1 Phân tích tài chính và một số biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty xi măng Hải Phòng biện pháp cần thiết để cải tiến hoạt động tài chính tạo tiền đề để tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh. Như vậy phân tích tình hình tài chính không những cung cấp thông tin quan trọng nhất cho chủ doanh nghiệp trong việc đánh giá những tiềm lực vốn có của doanh nghiệp, xem xét khả năng và thế mạnh trong sản xuất kinh doanh mà còn thông qua đó xác định được xu hướng phát triển của doanh nghiệp, tìm ra những bước đi vững chắc, hiệu quả trong một tương lai gần.
Việc phân tích tài chính là một công cụ quan trọng cho công tác quản lý của chủ doanh nghiệp nói riêng và hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung. Công ty Xi măng Hải Phòng là Công ty trực thuộc Tổng công ty Xi măng Việt Nam, có chức năng tổ chức sản xuất, cung ứng xi măng. Công ty luôn làm tròn nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước, nâng cao đời sống cán bộ công nhân viên, tái sản xuất mở rộng. Công ty đã góp phần quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Sau một thời gian thực tập và đi sâu tìm hiểu thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh ở Công ty Xi măng Hải Phòng cho thấy hiệu quả sử dụng vốn của công ty cần phải được nâng cao. Do đó, phân tích tình hình tài chính có một một ý nghĩa cực kỳ quan trọng qua đó có thể tìm ra những phương hướng và đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp góp phần làm cho doanh nghiệp đứng vững trong cơ chế thị trường. Xuất phát từ ý nghĩa cơ bản về lý luận và thực tiễn của việc phân tích tài chính với mong muốn được kết hợp giữa kiến thức được từ việc học tập, những kinh nghiệm bổ ích được tiếp thu qua đợt thực tập tốt nghiệp tại Công ty Xi măng Hải Phòng, cùng với sự hướng dẫn tận tình của cô giáo Ths.Cao Thị Hồng Hạnh em đã lựa chọn đề tài “Phân tích tình hình tài chính và một số biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty Xi măng Hải Phòng” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình. Sinh viên: Phạm Thị Thanh Thủy – Lớp: QT1103N 2 Phân tích tài chính và một số biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty xi măng Hải Phòng Bài khóa luận được chia làm 3 phần: Phần I : Cơ sở lý thuyết về phân tích tài chính doanh nghiệp.
Phần II : Phân tích thực trạng tình hình tài chính Công ty xi măng Hải Phòng Phần III : Đề xuất biện pháp cải thiện tình hình tài chính của Công ty xi măng Hải Phòng Trong quá trình viết, do sự hiểu biết thực tế còn hạn chế nên bản báo cáo không thể tránh khỏi những thiếu sót, em mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thầy, cô trong khoa để báo cáo của em được hoàn chỉnh hơn. Qua đây em xin chân thành cảm ơn các chú, các cô, anh chị trong Công ty Xi măng Hải Phòng, đặc biệt cô giáo Ths. Cao Thị Hồng Hạnh, đã tận tình giúp đỡ em hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này. Em xin chân thành cảm ơn! Hải Phòng, ngày 15 tháng 04 năm 2011 Sinh viên Phạm Thị Thanh Thủy Sinh viên: Phạm Thị Thanh Thủy – Lớp: QT1103N 3 Phân tích tài chính và một số biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty xi măng Hải Phòng PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.
Tổng quan về tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm về tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp được hiểu là những quan hệ về mặt giá trị được biểu hiện bằng tiền trong lòng một doanh nghiệp và giữa nó với các chủ thể có liên quan ở bên ngoài mà trên cơ sở đó giá trị của doanh nghiệp được tạo lập. Các mối quan hệ tài chính doanh nghiệp bao gồm: Quan hệ giữa doanh nghiệp với nhà nước Đây là mối quan hệ phát sinh khi doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đối với nhà nước, khi nhà nước góp vốn vào kinh doanh. Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính Trên thị trường tài chính, doanh nghiệp có thể vay ngắn hạn đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, có thể phát hành cổ phiếu và trái phiếu để đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn.
Và ngược lại, doanh nghiệp phải trả lãi vay và vốn vay cho các nhà tài trợ. Doanh nghiệp cũng có thể gửi tiền vào ngân hàng, đầu tư chứng khoán bằng số tiền tạm thời chưa sử dụng. Quan hệ giữa doanh nghiệp với các thị trường khác Trong nền kinh tế thị trường doanh nghiệp có mối quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp khác trên thị trường hàng hoá, dịch vụ, thị trường sức lao động. Thông qua thị trường doanh nghiệp, doanh nghiệp có thể xác định được nhu cầu hàng hoa, dịch vụ cần thiết cung ứng.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp hoạch định ngân sách đầu tư, kế hoạch sản xuất, tiếp thị nhằm thỏa mãn nhu cầu thị trường. Sinh viên: Phạm Thị Thanh Thủy – Lớp: QT1103N 4 Phân tích tài chính và một số biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty xi măng Hải Phòng Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp Đây là quan hệ giữa các bộ phận sản xuất - kinh doanh, giữa cổ đông và người quản lý, giữa cổ dông và chủ nợ, giữa quyền sử dụng vốn và quyền sở hữu vốn. Các mối quan hệ này thể hiện thông qua hàng loạt các chính sách của doanh nghiệp. Các quyết định chủ yếu của tài chính doanh nghiệp Các quyết định trong tài chính doanh nghiệp được bàn rất nhiều trong quản lý tài chính và tài chính doanh nghiệp.
Có thể thấy tài chính doanh nghiệp liên quan đến ba loại quyết định chính: quyết định đầu tư, quyết định nguồn vốn, quyết định phân chia cổ tức. Quyết định đầu tư là những quyết định liên quan đến: Tổng giá trị tài sản và giá trị từng bộ phận tài sản và mối quan hệ cân đối giữa các bộ phận tài sản trong doanh nghiệp. Quyết định đầu tư gắn liền với phía bên trái bảng cân đối kế toán. Các quyết định về đầu tư gồm: - Quyết định đầu tư tài sản lưu động, bao gồm: Quyết định tồn kho, quyết định tồn quỹ, quyết định chính sách bán chịu hàng hóa, quyết định đầu tư tài chính ngắn hạn.
- Quyết định đầu tư tài sản cố định, bao gồm: Quyết định mua sắm tài sản cố định mới, quyết định thay thế tài sản cố định cũ, quyết định đầu tư dự án, quyết định đầu tư tài chính dài hạn. - Quyết định quan hệ cơ cấu giữa đầu tư tài sản lưu động và đầu tư tài sản cố định, bao gồm: Quyết định sử dụng đòn bẫy hoạt động, quyết định điểm hòa vốn. Quyết định nguồn vốn gắn liền với việc quyết định nên lựa chọn loại nguồn vốn nào cung cấp cho việc mua sắm tài sản, nên sử dụng nguồn vốn chủ sở hữu Sinh viên: Phạm Thị Thanh Thủy – Lớp: QT1103N 5 Phân tích tài chính và một số biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty xi măng Hải Phòng hay vốn vay ngắn hạn hay dài hạn. Như vậy, quyết định nguồn vốn liên quan đến bên phải của bảng cân đối kế toán.
Một số quyết định về nguồn vốn : - Quyết định huy động nguồn vốn ngắn hạn, bao gồm: Quyết định vay ngắn hạn ngân hàng hay là phát hành tín phiếu doanh nghiệp. - Quyết định huy động nguồn vốn dài hạn, bao gồm: Quyết định sử dụng nợ dài hạn hay vốn cổ phần, quyết định hay dài hạn ngân hàng hay phát hành trái phiếu công ty. - Quyết định quan hệ cơ cấu giữa nợ và vốn chủ sở hữu. - Quyết định vay để mua hay thuê tài sản.
Quyết định phân chia cổ tức : Loại quyết định này giám đốc tài chính sẽ phải lựa chọn giữa việc sử dụng lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức hay giữ lại để tái đầu tư. Trong ba quyết định chủ yếu trong quản lý tài chính doanh nghiệp nêu trên, quyết đầu tư được xem là quyết định quan trọng nhất vì nó tạo ra giá trị cho doanh nghiệp. Một quyết định đầu tư đúng sẽ góp phần làm tăng giá trị doanh nghiệp, qua đó, gia tăng tài sản cho chủ doanh nghiệp.
