Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường cạnh tranh và xu thế hội nhập toàn cầu, các tổ chức và doanh nghiệp đứng trước yêu cầu phải tối ưu hóa việc khai thác các nguồn lực để tạo lập lợi thế bền vững. Nguồn nhân lực đóng vai trò là nhân tố cốt lõi quyết định việc khai thác, vận hành hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật và công nghệ của đơn vị. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua hoạt động đào tạo là một nhiệm vụ cấp thiết nhằm gia tăng năng suất lao động và củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời là đơn vị hoạt động lâu năm trong lĩnh vực quảng cáo và trang trí nội ngoại thất tại Thừa Thiên Huế, cung cấp dịch vụ cho các đối tác lớn như Bia Huda Huế, Go Huế và các thương hiệu điện máy. Nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật khắt khe và sự hài lòng của khách hàng, công ty cần đội ngũ cán bộ công nhân viên có kỹ năng chuyên môn cao, tay nghề vững vàng và khả năng vận hành trang thiết bị hiện đại. Dù đã có nhiều nỗ lực triển khai các chính sách đào tạo, thực tế công tác đào tạo nguồn nhân lực tại công ty giai đoạn 2019–2021 vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả Trương Thị Kim Loan đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời".

Mục tiêu nghiên cứu:

  • Mục tiêu chung: Phân tích, đánh giá thực trạng công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực của công ty trong giai đoạn 2022–2024.
  • Mục tiêu cụ thể:
    1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.
    2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời giai đoạn 2019–2021.
    3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực tại công ty giai đoạn 2022–2024.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời.
  • Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý và nhân viên đang làm việc tại công ty.
  • Phạm vi không gian: Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời (Địa chỉ: 62 An Dương Vương, tỉnh Thừa Thiên Huế).
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 2019–2021; dữ liệu sơ cấp điều tra nhân viên thực hiện vào tháng 11/2022; các giải pháp định hướng ứng dụng cho giai đoạn 2022–2024.
  • Phạm vi nội dung: Đánh giá quy trình đào tạo, chi phí đào tạo, phương pháp đào tạo và kết quả thực hiện công việc của người lao động sau đào tạo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các khái niệm và nguyên tắc chuẩn tắc về quản trị nhân lực trong doanh nghiệp:

  • Khái niệm và nguyên tắc: Nguồn nhân lực được phân tích trên hai phương diện thể lực (sức vóc, sức khỏe, độ tuổi, giới tính) và trí lực (trí tuệ, kỹ năng, kinh nghiệm, tư duy sáng tạo). Đào tạo nguồn nhân lực được định nghĩa là hệ thống các hoạt động học tập có tổ chức nhằm nâng cao trình độ, kỹ năng để người lao động thực hiện chức năng, nhiệm vụ hiệu quả hơn. Khóa luận nêu rõ 4 nguyên tắc đào tạo: con người hoàn toàn có năng lực phát triển; mỗi cá nhân có giá trị riêng biệt; lợi ích của người lao động kết hợp hài hòa với mục tiêu tổ chức; đào tạo là hoạt động đầu tư sinh lời.
  • Quy trình đào tạo chuẩn: Bao gồm 7 bước: (1) Xác định nhu cầu đào tạo (theo nhu cầu cá nhân, nhu cầu tổ chức, phân tích công việc, đánh giá thực hiện công việc và tuyển dụng); (2) Xác định mục tiêu đào tạo (tuân thủ nguyên tắc SMART: Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Timebound); (3) Lựa chọn đối tượng đào tạo; (4) Lựa chọn chương trình và phương pháp đào tạo; (5) Lựa chọn và đào tạo giáo viên; (6) Dự tính chi phí đào tạo; (7) Đánh giá chương trình và hiệu quả đào tạo.
  • Hệ thống phương pháp đào tạo:
    • Đào tạo trong công việc: Đào tạo theo kiểu chỉ dẫn công việc, học nghề, kèm cặp và chỉ bảo, luân chuyển/thuyên chuyển công việc.
    • Đào tạo ngoài công việc: Tổ chức lớp cạnh doanh nghiệp, cử đi học tại các trường chính quy, bài giảng/hội thảo, đào tạo chương trình hóa với sự trợ giúp của máy tính, đào tạo từ xa, đào tạo theo kiểu phòng thí nghiệm/mô phỏng, mô hình hóa hành vi, đào tạo kỹ năng xử lý công văn giấy tờ.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu:
    • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo nhân sự giai đoạn 2019–2021, sơ đồ tổ chức, cơ cấu lao động từ Bộ phận Nhân sự/Kế hoạch; báo cáo tài chính giai đoạn 2019–2021 từ Phòng Kế toán; các giáo trình, tài liệu học thuật và thông tin chuyên ngành.
    • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập bằng bảng hỏi khảo sát toàn diện cán bộ quản lý và nhân viên công ty vào tháng 11/2022. Bảng hỏi kết hợp câu hỏi đóng, câu hỏi mở và thang đo Likert gồm 3 phần: Mở đầu, Nội dung đánh giá đào tạo (sự sẵn có, chất lượng, hiệu quả sau đào tạo) và Thông tin cá nhân.
  • Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: Sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, phương pháp thống kê mô tả và phương pháp so sánh. Công cụ hỗ trợ xử lý và tính toán số liệu chính là phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác đào tạo nguồn nhân lực

Chương 1 hệ thống hóa khung lý thuyết nền tảng về quản trị nhân lực và đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp:

  • Làm rõ vai trò hai chiều của công tác đào tạo: Đối với doanh nghiệp, đào tạo giúp nâng cao năng suất, duy trì chất lượng nhân sự, tránh sự lỗi thời trong quản trị, giải quyết xung đột tổ chức, hội nhập nhân viên mới và chuẩn bị cán bộ kế cận; đối với người lao động, đào tạo nâng cao tính chuyên nghiệp, cập nhật công nghệ, thỏa mãn nhu cầu phát triển bản thân và tạo động lực sáng tạo.
  • Phân tích các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến công tác đào tạo: Môi trường bên ngoài (kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, đối thủ cạnh tranh) và môi trường bên trong (chất lượng nguồn nhân lực hiện hữu, chính sách thu hút nhân tài, năng lực tài chính, chế độ đào tạo lại, môi trường làm việc, chế độ thù lao và văn hóa tổ chức).
  • Trình bày chi tiết các phương pháp xác định nhu cầu đào tạo (phương pháp căn cứ tổng hao phí thời gian lao động, phương pháp căn cứ vào số lượng máy móc trang bị kỹ thuật, phương pháp chỉ số) và 2 giai đoạn đánh giá hiệu quả đào tạo (giai đoạn 1: mức độ tiếp thu kiến thức; giai đoạn 2: mức độ ứng dụng thực tế vào công việc).

Chương 2: Thực trạng công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời

Chương này đi sâu vào phân tích nguồn lực tổng thể và thực trạng triển khai hoạt động đào tạo tại doanh nghiệp:

  • Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức: Tiền thân là Doanh nghiệp tư nhân Quảng cáo và Thương mại Tân Hương thành lập năm 2000. Năm 2003 chuyển đổi thành Công ty TNHH Quảng cáo và Thương mại Tân Hương do ông Võ Hoàng Minh làm giám đốc; năm 2005 mời ông Hoàng Tấn Hưng làm giám đốc; năm 2010 chính thức đổi tên thành Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời. Bộ máy quản lý tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm: Ban Giám đốc (Tổng Giám đốc, Phó Giám đốc), Phòng Kinh doanh, Phòng Kế hoạch, Phòng Kế toán, Phòng Thiết kế và các Phân xưởng sản xuất (Cơ khí, Lắp đặt, Điện - Mộc - Kính, Quản lý kho).
  • Quy mô và cơ cấu lao động:

Bảng 1: Biến động số lượng lao động công ty giai đoạn 2019–2021 (Đơn vị: Người)

Phân loại Năm 2019 Năm 2020 Năm 2021
Khối công nhân 41 45 42
Khối văn phòng 23 20 21
Tổng số 64 65 63

Bảng 2: Cơ cấu lao động của công ty năm 2021 (Đơn vị: Người, %)

Tiêu chí phân loại Nhóm phân loại Số lượng (Người) Tỷ trọng (%)
Giới tính Nam 44 70,0%
Nữ 19 30,0%
Độ tuổi Dưới 35 tuổi 54 86,0%
Từ 35 tuổi trở lên 9 14,0%
Trình độ học vấn Lao động phổ thông 27 43,0%
Trung cấp 8 13,0%
Cao đẳng 11 17,0%
Đại học 17 27,0%
  • Năng lực tài chính và kinh doanh: Giai đoạn 2019–2021, doanh thu và lợi nhuận của công ty chịu tác động tiêu cực từ đại dịch COVID-19. Doanh thu năm 2020 giảm 9,2% so với 2019; năm 2021 tiếp tục giảm 3,1%. Lợi nhuận sau thuế năm 2020 giảm mạnh 68% so với năm 2019, đạt 21.503 nghìn VNĐ; năm 2021 lợi nhuận sau thuế đạt 67.490 nghìn VNĐ. Về nguồn vốn, nợ phải trả ngắn hạn năm 2021 chiếm tỷ trọng lớn (88% tổng nợ), tạo áp lực thanh toán cho công ty.
  • Thực trạng đào tạo: Doanh nghiệp chủ yếu áp dụng phương pháp đào tạo trong công việc thông qua kèm cặp, hướng dẫn trực tiếp tại xưởng sản xuất cho thợ cơ khí, lắp đặt và thợ mộc; các chương trình đào tạo ngoài công việc còn hạn chế và phụ thuộc vào nguồn ngân sách hàng năm. Việc khảo sát ý kiến nhân viên phản ánh thực trạng về sự sẵn có của chương trình, chất lượng giảng dạy của người hướng dẫn và kết quả cải thiện hiệu suất sau đào tạo.

Chương 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời

Chương 3 xây dựng các giải pháp hoàn thiện gắn liền với định hướng phát triển của công ty giai đoạn 2022–2024:

  • Xác định mục tiêu và phương hướng kinh doanh giai đoạn 2022–2024: Tối ưu hóa chi phí sản xuất, mở rộng thị phần dịch vụ quảng cáo và trang trí nội ngoại thất, đẩy mạnh hiệu quả công tác nhân sự.
  • Tổng kết các mặt đạt được và hạn chế trong công tác đào tạo giai đoạn 2019–2021: Công ty đã duy trì được đội ngũ thợ lành nghề đáp ứng công việc cơ bản, nhưng quy trình đào tạo còn mang tính vụ việc, chưa xây dựng kế hoạch dài hạn, việc xác định nhu cầu chưa sát và nguồn kinh phí dành cho đào tạo còn hạn hẹp.
  • Đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:
    1. Hoàn thiện việc xác định nhu cầu đào tạo: Kết hợp chặt chẽ giữa đánh giá thực hiện công việc định kỳ, phân tích yêu cầu công việc mới và khảo sát nguyện vọng cá nhân người lao động.
    2. Lựa chọn đối tượng đào tạo phù hợp: Phân loại nhóm đối tượng quản lý, nhân viên thiết kế/kinh doanh và công nhân kỹ thuật để xây dựng lộ trình đào tạo riêng biệt, bảo đảm tính công bằng và hiệu quả đầu tư.
    3. Huy động và quản lý chi phí cho công tác đào tạo nguồn nhân lực: Cân đối nguồn tài chính từ quỹ phúc lợi, trích lập tỷ lệ ngân sách cố định hàng năm từ lợi nhuận và tìm kiếm các chương trình đào tạo hỗ trợ từ bên ngoài.
    4. Lựa chọn và đào tạo giáo viên: Kết hợp giữa việc bồi dưỡng phương pháp sư phạm cho đội ngũ quản lý/thợ bậc cao trong nội bộ công ty với việc thuê chuyên gia chuyên ngành từ bên ngoài đối với các kỹ năng thiết kế, công nghệ in ấn hiện đại.
  • Kiến nghị cụ thể đối với Ban Giám đốc công ty và đối với Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế trong việc gắn kết đào tạo lý thuyết với thực tế doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

  • Đặc điểm nguồn nhân lực: Khóa luận làm rõ bức tranh nhân sự của công ty năm 2021 với quy mô 63 người (42 công nhân sản xuất, 21 nhân viên văn phòng). Lực lượng lao động có cơ cấu trẻ hóa rõ nét (86% dưới 35 tuổi), tỷ lệ nam giới chiếm đa số (70%) do tính chất công việc thi công xưởng và công trình; trình độ lao động phổ thông chiếm tỷ trọng cao nhất (43%), trình độ đại học đạt 27%.
  • Thực trạng tài chính và đào tạo: Khóa luận chỉ ra mối quan hệ giữa biến động tài chính và ngân sách đào tạo. Doanh thu và lợi nhuận giai đoạn 2019–2021 suy giảm (năm 2020 lợi nhuận sau thuế giảm 68%), dẫn đến chi phí đào tạo bị hạn chế, chủ yếu duy trì các hình thức đào tạo tại chỗ có chi phí thấp như kèm cặp, chỉ dẫn tại nơi làm việc.
  • Hệ thống hóa giải pháp: Khóa luận đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình đào tạo nhân lực bám sát chu trình quản trị, từ xác định nhu cầu, lựa chọn đối tượng, quản lý ngân sách đến chuẩn hóa đội ngũ giảng viên/người hướng dẫn.

Đóng góp của khóa luận

  • Cung cấp bức tranh dữ liệu thực chứng đầy đủ về tình hình tài chính, biến động lao động và quy trình đào tạo tại một doanh nghiệp quảng cáo - trang trí nội ngoại thất quy mô vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2019–2021.
  • Vận dụng lý thuyết quản trị nhân sự để xây dựng quy trình xác định nhu cầu và lập kế hoạch đào tạo có tính khả thi cho doanh nghiệp trong giai đoạn phục hồi kinh doanh 2022–2024.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế về phạm vi không gian và quy mô mẫu: Nghiên cứu chỉ thực hiện tại một doanh nghiệp đơn lẻ (Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời) với quy mô lao động nhỏ (63–65 người), do đó tính đại diện cho toàn bộ ngành dịch vụ quảng cáo và trang trí nội ngoại thất chưa cao.
  • Hạn chế về phương pháp phân tích: Đề tài chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh và tổng hợp tỷ lệ; chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng hoặc phân tích định lượng chuyên sâu (như kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, hồi quy tương quan) để đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đào tạo đến kết quả thực hiện công việc.
  • Hướng nghiên cứu tiếp theo: Có thể mở rộng phạm vi khảo sát sang nhiều doanh nghiệp cùng ngành trên địa bàn miền Trung; áp dụng các mô hình định lượng phức hợp để đo lường chính xác tác động của chi phí và chất lượng đào tạo đến năng suất lao động và lòng trung thành của nhân viên.

Giá trị tham khảo

  • Đối với sinh viên ngành Quản trị Kinh doanh và Quản trị Nhân lực: Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tế về cấu trúc một bài nghiên cứu thực trạng đào tạo nhân sự cấp cử nhân, cách phân tích cơ cấu lao động và kỹ thuật thiết kế bảng biểu so sánh chỉ tiêu kinh doanh - nhân sự.
  • Đối với ban lãnh đạo Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời: Đề tài cung cấp hệ thống số liệu tổng kết 3 năm (2019–2021) và các nhóm giải pháp có thể ứng dụng trực tiếp để cải tiến công tác đào tạo công nhân kỹ thuật và nhân viên kinh doanh/thiết kế trong giai đoạn 2022–2024.
  • Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs): Nội dung phân tích ưu - nhược điểm của các phương pháp đào tạo trong và ngoài công việc cung cấp căn cứ thực tiễn để lựa chọn phương án đào tạo phù hợp với điều kiện ngân sách hạn chế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiền thân và quá trình đổi tên của Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời diễn ra như thế nào?
Công ty được thành lập năm 2000 với tên gọi ban đầu là Doanh nghiệp tư nhân Quảng cáo và Thương mại Tân Hương. Đến năm 2003, doanh nghiệp chuyển đổi thành Công ty TNHH Quảng cáo và Thương mại Tân Hương do ông Võ Hoàng Minh làm giám đốc. Năm 2005, công ty mời ông Hoàng Tấn Hưng làm giám đốc. Đến năm 2010, nhằm mở rộng sang lĩnh vực thiết kế trang trí nội ngoại thất và tổ chức sự kiện, công ty chính thức đổi tên thành Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời.

2. Cơ cấu lao động theo giới tính và độ tuổi của công ty năm 2021 có đặc điểm gì?
Năm 2021, tổng số lao động của công ty là 63 người. Cơ cấu theo giới tính gồm 44 nam (chiếm 70%) và 19 nữ (chiếm 30%). Cơ cấu theo độ tuổi có sự trẻ hóa rõ nét với 54 người dưới 35 tuổi (chiếm 86%) và chỉ có 9 người từ 35 tuổi trở lên (chiếm 14%). Tỷ lệ nam giới và lao động trẻ chiếm ưu thế do đặc thù hoạt động sản xuất, gia công cơ khí, lắp đặt và thi công công trình quảng cáo ngoài trời.

3. Khóa luận sử dụng các phương pháp thu thập dữ liệu nào để phân tích thực trạng đào tạo?
Khóa luận kết hợp hai nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp gồm các báo cáo nhân sự, sơ đồ bộ máy, cơ cấu lao động và báo cáo tài chính giai đoạn 2019–2021 từ Bộ phận Nhân sự và Phòng Kế toán của công ty; Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra khảo sát toàn thể cán bộ quản lý và nhân viên công ty bằng bảng hỏi (gồm câu hỏi đóng, mở và thang đo Likert) thực hiện vào tháng 11/2022.

4. Khóa luận nêu các phương pháp xác định nhu cầu đào tạo nào trong cơ sở lý thuyết?
Trong phần lý thuyết (Chương 1), khóa luận trình bày 3 phương pháp xác định nhu cầu đào tạo:

  • Phương pháp căn cứ vào tổng hao phí thời gian lao động cần thiết cho từng loại sản phẩm và quỹ thời gian lao động của nhân viên kỹ thuật tương ứng.
  • Phương pháp tính toán căn cứ vào số lượng máy móc, trang bị kỹ thuật cần thiết cho quá trình sản xuất, mức đảm nhận của nhân viên và hệ số ca làm việc.
  • Phương pháp chỉ số dựa trên chỉ số tăng sản phẩm, chỉ số tăng nhân viên kỹ thuật và chỉ số tăng năng suất lao động ở kỳ kế hoạch.

5. Tình hình kinh doanh và lợi nhuận sau thuế của công ty biến động ra sao trong giai đoạn 2019–2021?
Hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn 2019–2021 sụt giảm đáng kể do tác động của dịch bệnh. Doanh thu năm 2020 giảm 9,2% so với 2019 và năm 2021 giảm tiếp 3,1%. Lợi nhuận sau thuế năm 2020 sụt giảm mạnh 68% so với năm 2019 (đạt 21.503 nghìn VNĐ); đến năm 2021, lợi nhuận sau thuế phục hồi lên mức 67.490 nghìn VNĐ nhưng các khoản chi phí tài chính và nợ phải trả ngắn hạn vẫn ở mức cao.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trương Thị Kim Loan đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đào tạo nguồn nhân lực và phản ánh chân thực thực trạng công tác đào tạo tại Công ty TNHH Quảng Cáo Và Trang Trí Nội Ngoại Thất Mặt Trời giai đoạn 2019–2021. Bằng việc kết hợp dữ liệu báo cáo tài chính, báo cáo nhân sự thứ cấp với kết quả điều tra sơ cấp tháng 11/2022, tác giả đã làm rõ các mặt hạn chế trong việc xác định nhu cầu, lựa chọn phương pháp và phân bổ ngân sách đào tạo trong bối cảnh doanh nghiệp gặp khó khăn về doanh thu. Các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2022–2024 tập trung vào việc hoàn thiện quy trình đào tạo, chuẩn hóa giảng viên nội bộ và tối ưu hóa chi phí, mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho hoạt động quản trị nhân sự của doanh nghiệp.