Đổi mới và hoàn thiện pháp luật quản lý nhà nước đối với người nước ngoài ở Việt Nam hiện nay

Luận án đề xuất đổi mới, hoàn thiện pháp luật quản lý nhà nước đối với người nước ngoài tại Việt Nam, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

• Tác giả: Bùi Quang Ba
• Người hướng dẫn: PTS. Trần Đình Nhã
• Trường học: Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Cải Cách Pháp Luật Quản Lý Người Nước Ngoài Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 1996
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ CỦA CƠ CHẾ ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 1.1. ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 1.2. PHÂN LOẠI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 1.3. ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 1.4. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ AN NINH QUỐC GIA
• 1.5. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ CHẾ ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT - ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN ĐẢM BẢO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 2.1. KHÁI NIỆM CƠ CHẾ ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 2.2. BẢN CHẤT VÀ NỘI DUNG CỦA CƠ CHẾ ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 2.3. VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÝ NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 3.1. MỘT SỐ QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 3.2. PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÝ NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 3.3. XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 3.4. ĐỔI MỚI VÀ HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TẠI PHẦN
• 3.5. ĐỔI MỚI VÀ HOÀN THIỆN BỘ MÁY, CƠ CHẾ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI Ở NƯỚC TA
• 3.6. PHƯƠNG HƯỚNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cải cách pháp luật quản lý người nước ngoài tại Việt Nam

Cải cách pháp luật trong lĩnh vực quản lý người nước ngoài tại Việt Nam là một yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn và xu hướng hội nhập quốc tế. Việc này không chỉ đảm bảo an ninh quốc gia mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài sinh sống, làm việc và đầu tư tại Việt Nam. Luật pháp Việt Nam hiện hành cần được hoàn thiện để phù hợp với các tiêu chuẩn pháp luật quốc tế và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

1.1. Quy định người nước ngoài

Quy định người nước ngoài là một phần quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Các quy định này bao gồm việc xác định quyền lợi và nghĩa vụ của người nước ngoài, cũng như các thủ tục pháp lý liên quan đến nhập cư, cư trú và lao động. Việc phân loại người nước ngoài thành thường trú và tạm trú giúp quản lý hiệu quả hơn, đồng thời đảm bảo sự công bằng trong việc áp dụng pháp luật.

1.2. Chính sách nhập cư

Chính sách nhập cư của Việt Nam cần được cải cách để thu hút đầu tư nước ngoài và lao động chất lượng cao. Việc đơn giản hóa các thủ tục pháp lý và tăng cường minh bạch trong quy trình xử lý hồ sơ sẽ giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn hơn. Đồng thời, chính sách này cần đảm bảo cân bằng giữa lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia.

II. Hệ thống pháp luật và quản lý lao động nước ngoài

Hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay còn nhiều bất cập trong việc quản lý lao động nước ngoài. Cần có sự điều chỉnh để đảm bảo quyền lợi của người lao động nước ngoài, đồng thời bảo vệ lợi ích của người lao động trong nước. Cải cách hành chính trong lĩnh vực này là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu các rủi ro pháp lý.

2.1. Quyền lợi người nước ngoài

Quyền lợi người nước ngoài cần được bảo vệ thông qua các quy định rõ ràng và minh bạch. Điều này bao gồm quyền được hưởng lương, điều kiện làm việc và các phúc lợi xã hội. Việc đảm bảo quyền lợi không chỉ giúp thu hút nhân tài mà còn góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia trong mắt cộng đồng quốc tế.

2.2. Quản lý lao động nước ngoài

Quản lý lao động nước ngoài cần được thực hiện một cách chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ pháp luật. Các biện pháp kiểm soát và giám sát cần được áp dụng để ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động nước ngoài đóng góp vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

III. Cải cách hành chính và hợp tác quốc tế

Cải cách hành chính trong lĩnh vực quản lý người nước ngoài là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác sẽ giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật và cải thiện chất lượng quản lý.

3.1. Hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý người nước ngoài là cần thiết để đảm bảo sự hài hòa giữa các quy định pháp luật quốc gia và quốc tế. Việt Nam cần tham gia tích cực vào các hiệp định và công ước quốc tế để tăng cường uy tín và vị thế trên trường quốc tế.

3.2. Cải cách hành chính

Cải cách hành chính cần tập trung vào việc đơn giản hóa các thủ tục, tăng cường minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý. Điều này sẽ giúp giảm thiểu các rào cản pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

(ML bO GIAO DUC VA DAO TAO HOC VlfcN CIIINH TRI QUOC GIA H6 CHI MINH 57-/ ■ P7* BUI QUfiNG B0 DOI MOl VA HOAN THIEN • PHAP LUAT • TRONG QUAN LY NHA NUdC DOI Vdl NGUdl NUdC NGOAI d NUdC TA HIEN NAY Chuyen nganlv. Ly luan Nha nude va phap quyen Ma so : 5.01 LUAN AN PHO TIEN si KHOA HOC LUAT HOC hvtdng dan khoa hoc: PTS. Tran Dinh Nha HA NOI, 1996 1 Ldl CAM DOAN (c7<5Z debt (‘(ini itna/L cLaq, la eaag, IrmJi mjliihi cjuu eaa rihtg, tot, &ae lu'l qua aia. ti'&aq (aait oil la Iraaq tiujte na cJtua tuaq.

ctade ai ojcmuj. luj, CjOiuj iiialt. BUI QUANG BA TP.KC I £)A1 HOC IVA* m xmr vjen I 2 NHUNG CHtr VIET TAT TRONG LUAN AN CNXH Chu nghia xa hdi XHCN Xa hdi chu nghia CH XHCN C6ng hoa Xa hdi chu nghia VN DCCH Viet Nam Dan chu Cdng hoa CI-IND C6ng hoa Nhan dan CHDC Cdng hoa Dan chu CPC Cam-pu-chia ANQG An ninh qutfc gia TTATXH Trat tu an toan xa hdi DQTB qud'c tu ban BLHS B6 luat hinh su BLDS B6 luat dan su UBND Uy ban nhan dan BNV B6 N6i vu TAND Toa dn nhan dan TNHH Trdch nhidm huu han VPDD Van phdng dai didn NGO T6 chufc phi chinh phu XNC Xua't nhap canh ND Nghi dinh QD Quy£t dinh SL Sac ldnh LHQ Li^n hop qudc 3 MUC LUC Trang MO DAU 06 Chuang 1. Vai tro cua co che dieu chinh phap luat trong quan ly Nha nude doi vdi ngudi nude ngoai 11 1.1 - Dia vi phdp ly cua ngudi nude ngoai tai Vi6t Nam 11 1.1 - Khai ni6m "ngudi nude ngoai" 11 1.2 - Ph^n loai ngudi nude ngoai 15 1.3 - Dia vi phap ly cua ngudi nude ngoai tai Vi6t Nam 16 1.4 - Quan ly Nha nude v6 an ninh qud'c gia 26 1.5 - Quan ly Nha nude doi vdi ngudi nude ngoai 29 1.2 - Co ch£ di£u chinh phap luat - didu kidn co ban dam bao hidu qua quan ly Nha nude ddi vdi ngudi nude ngoai.1 - Khai nifcm co ch£ di£u chinh phdp luat trong quan ly Nha nude ddi vdi ngudi nude ngoai.2 - Ban cha't va ndi dung cua co ch£ didu chinh phap luat trong quan ly Nha nude doi vdi ngudi nude ngoai.3" - Vai tro cua phap luat trong quan ngudi nude ngoai.

Thue trang pjiap luat trong quan ly Nha nude doi vdi ngudi nude ngoai.1 - Vai ndt lich su v6 phap luat quan ly ngudi nude ngoai d Viet Nam.2 - Thue trang quan ly Nha nude cua BO Ndi vu d<5i vdi ngudi nude ngoai d Viet Nam.1 - HO thd'ng cor quan quan ly Nha nude v6 nhap canh, xuat canh, cu tru, di lai cua ngudi nude ngoai d Viet Nam.2 - Cdng tdc quan ly Nha nude cua B6 Ndi vu dd'i vdi ngudi nude ngoai tai Viet Nam.3 - Thue trang vi pham ph£p luat cua ngudi nude ngoai d Viet Nam va edng tdc xu ly cua c£c ccf quan chute nang.1 -Tinh hinh vi pham phdp luat Viet Nam cua ngudi nude ngoai.2 - Cdng tac didu tra, xu ly cac hoat ddng vi pham phAp luat Viet Nam cua ngudi nude ngoai. Phuong hudng doi mdi va hoan thien phap luat trong quan ly Nha nude doi vdi ngudi nude ngoai 128 3.1 - Mdt sd' quan di£m chi dao qud trinh d6i mdi va hoan thien ph£p luat trong quan Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai 128 3.1 - Nhung quan di£m trong xay dung va hoan thien he thd'ng phap luat quan ngudi nude ngoai 129 3.2 - Quan di£m vd hoan thien bd‘ m£y quan ty ngudi nude ngoai 130 3.3 - Nhung quan di£m va nguydn tac hoan thien he thd'ng cdc co quan tai phdn 132 5 3.2 - Phuong hudng d6i mdi va hoan thidn phdp luSt trong quan ngubi nude ngoai 133 3.1 - X^y dung va hoan thibn h6 thong phAp luSt vi quan ly ngubi nude ngoai 133 3.2 - D$i mdi va hoan thidn co chd tai phAn 142 3.3 - D8i mdi va hoan thibn bo mdy, co ch& quan ly Nha nude dd'i vdi ngubi nude ngoai o nude ta 145 *3.4 - Phuong hudng xAy dung ddi ngu edn bd quan ly ngubi nude ngoai • 151 KET LU AN 156 Danh muc tai lidu tham khao 160 6 MO DAU 1. Tinh cap thiet cua de tai Lich sir phat tridn quan hd giua cac nude cho tha'y va'n dd quan ngudi nude ngoai la mdt nhu c£u thuc tidn t£t ydu. Trude hdt, nd dam bao an toan va tao thuan lpi cho ngudi nude ngoai cu tru, di lai, hoat ddng tai nude sd tai.

Thir hai, nd gop phan giu gin an niuh - trat tu, han chd va ngan chan nhung hanh vi vi pham phap luat cua ngudi nude ngoai trdn lanh thd qud'c gia noi ngudi dd cu tru. Thu ba, nd gdp ph£n cung cd quan hd huu nghi giua cdc nude cd quan hd hop tac vdi nhau. Quan ly ngudi nude ngoai la mdt mat cua quan ly Nha nude trdn linh vuc bao vd an ninh qudc gia (ANQG). 0 cdc nude, co chd didu chinh phdp luat trong quan ly ngudi nude ngoai thudng xuydn dupe nghidn cuu, ddi mdi ca vd phuong didn ly luan va thuc tidn.

Van de quan ly ngudi nude ngoai o nude ta da dupe dat ra tir nhidu thap ky nay. Tuy nhidn, chi vai nam trd lai day linh vuc nay mdi dupe dac bidt coi trong. Boi vay, linh vuc nghidn cuu khoa hoc vd quan ly ngudi nude ngoai noi chung, vd co chd didu chinh phdp luat ndi ridng trong linh vuc nay d nude ta, thanh tuu dat dupe con khidm tdn. Cho ddn nay, van chua cd mdt edng trinh khoa hoc nao nghidn cuu mdt edeh cd hd thdng va toan didn vd linh vuc quan ngudi nude ngoai, trong luc ydu cdu thuc td dang dat ra ra't buc thidt.

Td khi Dang va Nha nude ta chu truong mb rdng quan hd hop tac vdi edc nude theo phuong cham "thdm ban, bdt thii", sd lupng ngudi n’ ngoai hang nam ddn Vidt Nam ngay cang tang, vdi nhidu muc die? n, thanh phdn va tinh cha't rdt da dang. Phan ldn ngudi nude nr tich cue gdp phdn cung cd va phdt tridn quan hd huu ng1 Nam. Tuy nhidn, mdt bd phan khdng nhd da lpi dung 7 luat va sir long leo trong quan ly cua Nha nude ta, da cd nhung hoat ddng phurc tap, gAy phuong hai dd'n ANQG va trat tu an toan xa hdi cua Vidt Nam. Trong khi dd, cdng tac quan ly cua Nha nude ta chua d6i mdi kip thdi tir nhan thurc, quan di£m dd'n hd thd'ng phdp luat va co chd' quan Nhidu chu truong, chinh sdeh cua Dang vd quan ly ngudi nude ngoai chua dupe thd chd' hod kip thdi.

Su phd'i hop giua cac co quan, ban, ng&nh trong llnh vuc quan ty ngudi nude ngoai chua dupe chat che, thid'u thd'ng nha't. Nhung tdn / tai dd cd thd kim ham qud trinh md cua, gay khd khan cho cdng tdc quan ty; tdc ddng tidu cue dd'n linh vuc bao vd ANQG va trat tu an toan xa hdi cung nhu cdc lpi ich vd chinh tri, kinh td', van hod, gido due, dd'i ngoai cua Dang va Nha nude ta. Trude nhung ddi hoi ca'p thid't cua tinh hinh ndi trdn, trong quan Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai doi hoi vira phai qudn tridt quan di6m "Vidt Nam mud'n lam ban vdi ta't ca cdc nude”, phuc vu cd hidu qua qud trinh d6i mdi, md rdng dan chu; nhung ddng thdi van phai dam bao an ninh qud'c gia, giu gin trat tu an toan xa hoi. Chinh vi vay, vide nghidn curu nhung va'n dd ly luan va tong kd't kinh nghidm thuc tidn, dd trdn co sd dd nang cao hidu qua quan ly Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai; ddng thdi gdp phdn hoan thidn hd thdng phdp luat vd quan ly ngudi nude ngoai dang dat ra nhu mdt nhu cdu burc thid't.

Vdi y nghia dd, vide nghidn cuu dd tai "Ddi mdi va hoan thidn phap luat trong quan ly Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai d nude ta hidn nay” la % ra't cap thid't, ca vd phuong didn ly luan va thuc tidn, phuc vu su nghidp ddi mdi, cdng nghidp hod, hidn dai hod da't nude. Tinh hinh nghien cuu Nang cao hidu qua quan ly Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai ludn la tai dupe cdc nha khoa hoc va hoat ddng thuc ,tidn quan tarn nghidn curu. 8 Trong linh vuc nay, ddri nay da mdt sd' cdng trinh nghidn cuu duqc cdng bd', nhu: Dia vi phdp ly cua ngudi nude ngoai, ngudi khdng qud'c tich. (Gido trinh lu&t hanh chfnh Vidt Nam-Dai hoc luat H& Ndi.

1994) (14); Dia vi ngudi nude ngoai. (Gido trinh phAp luat Dai cuong-Dai hoc kinh td' qud'c dan. 1995)(16); Dia vi phip ly cua ngudi nude ngoai tai Vidt Nam v& cdng tdc quan ly ngudi nude ngoai cua ta. (Tap chi Cdng an Nhan dan.

Nam 1995); Thai Cdng Khanh. Ban vd thuat ngu "ngudi nude ngoai", "ngudi Vidt Nam dinh cu d nude ngoai" trong Bd luat dan su. (Tap chi Toa dn Nhan dan, sd' 5/1996)(21); Nguydn Ngoc Anh. Mdt sd' vari dd vd quan hd dan su cd yd'u td' nude ngoai trong Bd luat dan su.

Bd luat dan su va vari dd qud'c tich (Tap chi Cdng an Nhan dan, sd' thdng 7/1996) (33). (5 c£c gdc dd tid'p can kh£c nhau, cdc cdng trinh ndu trdn trong pham vi nha't dinh da dd cap ddri vari dd ngudi nude ngoai d Vidt Nam, dia vi phdp ly cua ho cung nhu cdng tac quan ly cua ta. Tuy nhidn, vari dd quan ly Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai d nude ta hidn nay van chua duqc quan tarn nghidn curu mdt each toan didn va co hd thd'ng. Muc dich va nhiem vu cua luan an Muc dfch chfnh cua luan an nay la gdp phdn lam s£ng to nhung co sd ly luan va thuc tidn nham xdc dinh nhung dac trung, vai tro va ndi dung cua quan ly Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai.

v Dd dat duqc muc dfch trdn, luan an cd cac nhidm vu sau: - Di sau phan tich, lam ro khdi nidm vd co chd' didu chinh phdp luat, vai tro cua phdp luat trong cof chd' quan ly Nha nude dd'i vdi ngudi nude ngoai d nude ta hidn nay. 9 - Lu&n giai nhung luan cd khoa hoc phuc vu vide md rdng nghidn ctru vd quan ly ngudi nude ngoai nham tumg budc hoan thidn linh vuc edng tdc nay ca vd phuong didn ly luan va thuc tidn. - Danh gid thuc trang phdp luat va thuc tidn quan ngudi nude ngoai d nude ta hidn nay, phan ti'ch nguydn nhan cua thuc trang va kid'n nghi cdc giai phap d6i mdi va hoan thidn hd thdng luat phap, co chd' quan ly Nha nude doi vdi ngudi nude ngoai d Vidt Nam trong giai doan mdi.