Hướng Dẫn Áp Dụng Mô Hình Vòng Tròn Thảo Luận Trong Giảng Dạy Văn Nghị Luận Văn Học

Mô hình vòng tròn thảo luận là một phương pháp giảng dạy hiện đại, tập trung vào việc phát triển kỹ năng thảo… 78 trang · Trường Đại Học Thủ Đô Hà Nội · 2019.

• Tác giả: Hoàng Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: Th.s Nguyễn Thị Mai Anh
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Đô Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Ngữ Văn
• Đề tài: Cách Áp Dụng Mô Hình Vòng Tròn Thảo Luận Trong Dạy Văn Nghị Luận Văn Học
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các chữ viết tắt
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Định hướng đổi mới dạy học ngữ văn chương trình phổ thông
• 1.3. Dạy học ngữ văn theo định hướng giáo dục phát triển mới cần áp dụng các mô hình dạy học mới
• 1.4. Dạy học làm văn theo hướng thực hành sáng tạo
• 1.5. Lịch sử nghiên cứu
• 1.5.1. Các mô hình dạy học ngữ văn
• 1.5.1.1. Các mô hình dạy học môn ngữ văn ở Việt Nam:
• 1.5.1.1.1. Mô hình Giảng văn
• 1.5.1.1.2. Mô hình Phân tích
• 1.5.1.1.3. Mô hình Công nghệ dạy văn
• 1.5.1.1.4. Mô hình Đọc hiểu văn bản
• 1.5.2. Những nghiên cứu về văn nghị luận và phương pháp dạy văn nghị luận
• 1.5.3. Lí thuyết về mô hình vòng tròn thảo luận văn chương
• 1.5.3.1. Mô hình vòng tròn thảo luận văn chương được áp dụng ở Mỹ và Úc
• 1.5.3.2. Mô hình vòng tròn thảo luận văn chương được áp dụng ở Việt Nam
• 1.6. Mục đích nghiên cứu
• 1.7. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.8. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10. Cấu trúc khoá luận
• 1. Chương 1: Cơ sở lí luận. Các phương pháp đặc thù của dạy học tập làm văn
• 1.1. Phương pháp dạy lí thuyết
• 1.1.1. Truyền đạt trực tiếp các khái niệm, các vấn đề lí thuyết (phương pháp diễn dịch, phân tích khái niệm)
• 1.1.2. Phân tích mẫu
• 1.1.3. Phương pháp dạy học theo tình huống giao tiếp
• 1.1.4. Phương pháp củng cố khắc sâu khái niệm bằng sơ đồ, biểu bảng, câu hỏi, bài tập luyện tập
• 1.2. Phương pháp dạy thực hành
• 1.3. Phương pháp ra đề tập làm văn
• 1.4. Phương pháp chấm và trả bài tập làm văn
• 1.5. Các mô hình dạy học có thể áp dụng để sử dụng các phương pháp dạy học tập làm văn
• 1.5.1. Mô hình Hội thảo đọc
• 1.5.1.1. Tiến trình tổ chức “Hội thảo đọc”
• 1.5.1.2. Đặc điểm của Hội thảo đọc
• 1.5.2. Mô hình Câu lạc bộ sách
• 1.5.2.1. Tiến trình thực hiện
• 1.5.2.2. Đặc điểm của Câu lạc bộ sách
• 1.5.3. Vòng tròn thảo luận văn chương
• 1.5.3.1. Hoạt động xây dựng mô hình phân vai trong “Vòng tròn thảo luận văn chương”
• 1.5.3.2. Tiến trình tổ chức “Vòng tròn thảo luận văn chương”
• 1.5.3.3. Đặc điểm của “Vòng tròn thảo luận văn chương”
• 1.6. Khái niệm về văn nghị luận
• 1.6.1. Văn nghị luận văn học
• 1.6.2. Đặc điểm của văn bản nghị luận
• 1.6.3. Các thao tác lập luận và sự kết hợp của chúng trong văn bản nghị luận văn học
• 1.6.4. Luận điểm của bài văn nghị luận văn học
• 1.6.5. Lập luận cho bài văn nghị luận văn học
• 1.7. Khái quát về cách ra đề, cách làm bài văn nghị luận văn học
• 1.7.1. Cách ra đề văn nghị luận văn học
• 1.7.1.1. Đề văn trong các kì thi khoa bảng, thời kì phong kiến Việt Nam
• 1.7.1.2. Đề thi hiện hành theo chương trình giáo dục cải cách năm 2003 đến nay
• 1.7.1.3. Đề kiểm tra các tác phẩm có trong sách giáo khoa
• 1.7.1.4. Đề kiểm tra đọc hiểu văn bản không có trong sách giáo khoa
• 1.7.1.5. Đề kiểm tra nghị luận văn học đa phương thức
• 1.7.2. Cách làm bài văn nghị luận văn học
• 1.7.2.1. Nhận thức đúng vấn đề trọng tâm mà đề yêu cầu làm sáng tỏ
• 1.7.2.2. Hình thành được hệ thống ý làm sáng tỏ cho vấn đề trọng tâm
• 1.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. Chương 2: Cách thức triển khai mô hình vòng tròn thảo luận văn chương khi dạy văn nghị luận văn học
• 2.1. Tiến trình tổ chức “vòng tròn thảo luận văn chương”
• 2.1.1. Quy trình dạy học dành cho những học sinh chưa có kinh nghiệm làm việc hợp tác
• 2.1.2. Quy trình dạy học dành cho những học sinh đã quen với cách làm việc hợp tác
• 2.2. Những định hướng thiết kế bài học có sử dụng mô hình vòng tròn thảo luận văn chương
• 2.2.1. Sử dụng quy trình bảy bước trong mô hình vòng tròn thảo luận văn chương
• 2.2.2. Thiết kế phiếu bài tập
• 2.2.3. Phối hợp các phương pháp dạy học đặc thù tập làm văn
• 2.2.3.1. Sử dụng phương pháp diễn dịch và quy nạp để dạy lí thuyết
• 2.2.3.2. Sử dụng phương pháp tình huống giao tiếp để dạy lí thuyết – thực hành
• 2.2.3.3. Sử dụng phương pháp đọc hiểu để phát tích đề, lập dàn ý
• 2.2.3.4. Sử dụng phương pháp dạy thực hành bằng các bài tập hội thoại luyện nói
• 2.2.3.5. Sử dụng phương pháp dạy thực hành bằng các bài tập hội thoại luyện viết
• 2.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. Chương 3: Thiết kế các tiết dạy văn nghị luận văn học có áp dụng mô hình vòng tròn thảo luận văn chương
• 3.1. Thiết kế giáo án
• 3.2. Áp dụng mô hình vòng tròn thảo luận văn chương trong dạy học nghị luận văn học để dạy học bài Viết đoạn văn trình bày luận điểm (Ngữ văn 8, tập 2)
• 3.3. Áp dụng mô hình vòng tròn thảo luận văn chương trong tiết “Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm” (Ngữ Văn 8, tập hai)
• 3.4. Mục đích thực nghiệm
• 3.5. Đối tượng, địa điểm, thời gian và nội dung thực nghiệm
• 3.5.1. Đối tượng thực nghiệm
• 3.5.2. Địa điểm thực nghiệm
• 3.5.3. Thời gian thực nghiệm
• 3.5.4. Nội dung thực nghiệm
• 3.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Mô hình vòng tròn thảo luận trong dạy văn nghị luận văn học

Mô hình vòng tròn thảo luận là một phương pháp giảng dạy hiện đại, tập trung vào việc phát triển kỹ năng thảo luận và tư duy phản biện của học sinh. Trong dạy văn nghị luận văn học, mô hình này giúp học sinh tham gia tích cực vào quá trình phân tích và đánh giá tác phẩm. Bằng cách tạo ra một không gian tương tác, học sinh có thể chia sẻ ý kiến, tranh luận và rút ra kết luận từ các góc nhìn khác nhau. Phương pháp này không chỉ nâng cao kỹ năng phân tích văn học mà còn khuyến khích sự sáng tạo và chủ động trong học tập.

1.1. Ứng dụng mô hình vòng tròn thảo luận

Việc ứng dụng mô hình vòng tròn thảo luận trong dạy văn nghị luận văn học đòi hỏi giáo viên phải thiết kế bài học một cách khoa học. Giáo viên cần chuẩn bị các câu hỏi mở, tạo điều kiện cho học sinh thảo luận nhóm và trình bày ý kiến cá nhân. Mô hình này giúp học sinh phát triển kỹ năng viết văn thông qua việc tổng hợp và phân tích ý kiến từ các thành viên trong nhóm. Đồng thời, nó cũng tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi học sinh có thể học hỏi lẫn nhau và rèn luyện kỹ năng giao tiếp.

II. Phương pháp giảng dạy hiệu quả

Phương pháp giảng dạy hiệu quả trong dạy văn nghị luận văn học cần kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Giáo viên nên sử dụng các kỹ thuật dạy học như đặt câu hỏi gợi mở, phân tích mẫu và tổ chức các hoạt động thảo luận nhóm. Điều này giúp học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn biết cách vận dụng vào thực tế. Phương pháp này cũng khuyến khích học sinh phát triển tư duy phản biện và kỹ năng phân tích văn học, từ đó nâng cao chất lượng bài viết nghị luận.

2.1. Kỹ thuật dạy học tích cực

Kỹ thuật dạy học tích cực như thảo luận nhóm, đóng vai và phân tích tình huống giúp học sinh tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập. Trong dạy văn nghị luận văn học, các kỹ thuật này giúp học sinh hiểu sâu hơn về tác phẩm và rèn luyện kỹ năng viết văn. Giáo viên cần tạo ra các tình huống học tập thực tế, khuyến khích học sinh đưa ra ý kiến cá nhân và bảo vệ quan điểm của mình. Điều này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng thảo luận mà còn nâng cao khả năng tự học và sáng tạo.

III. Phát triển tư duy phản biện và kỹ năng viết văn

Một trong những mục tiêu chính của việc áp dụng mô hình vòng tròn thảo luận trong dạy văn nghị luận văn học là phát triển tư duy phản biện và kỹ năng viết văn của học sinh. Thông qua các buổi thảo luận, học sinh được rèn luyện khả năng phân tích, đánh giá và đưa ra ý kiến cá nhân về tác phẩm. Điều này giúp học sinh không chỉ hiểu sâu hơn về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm mà còn biết cách trình bày ý kiến một cách logic và thuyết phục. Phương pháp này cũng khuyến khích học sinh phát triển kỹ năng phân tích văn học và khả năng sáng tạo trong viết văn.

3.1. Nâng cao kỹ năng viết văn

Việc tham gia vòng tròn thảo luận giúp học sinh tích lũy nhiều ý tưởng và góc nhìn khác nhau, từ đó nâng cao kỹ năng viết văn. Học sinh học cách sắp xếp ý tưởng một cách logic, sử dụng ngôn ngữ chính xác và thuyết phục. Giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách lập luận và trình bày ý kiến một cách rõ ràng, mạch lạc. Điều này không chỉ giúp học sinh viết tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng phân tích văn học và khả năng tư duy độc lập.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống giáo dục phổ thông, môn Ngữ văn cấp Trung học cơ sở (THCS) giữ vai trò then chốt trong việc hình thành phẩm chất, ý thức tự tu dưỡng, rèn luyện tư duy sáng tạo và năng lực cảm thụ thẩm mĩ cho học sinh. Trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo, định hướng dạy học môn Ngữ văn đã chuyển dịch trọng tâm từ việc trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học, bao gồm năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết vấn đề và năng lực sáng tạo.

Tuy nhiên, thực tiễn dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông nhìn chung vẫn chưa có sự chuyển biến mang tính đột phá; các hoạt động cải tiến chủ yếu vẫn dừng lại ở mức độ nhỏ lẻ, thao tác rời rạc do thiếu những mô hình sư phạm có khả năng hiện thực hóa triệt để tư tưởng đổi mới. Phân môn Tập làm văn — đặc biệt là mảng văn nghị luận văn học — vốn chiếm thời lượng lớn nhưng thường bị giới hạn trong lối dạy phân tích bài văn mẫu truyền thống, khiến học sinh thụ động tiếp nhận và thiếu cơ hội thực hành sáng tạo. Từ thực trạng đó, tác giả Hoàng Thị Thanh Tâm thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Áp dụng mô hình vòng tròn thảo luận văn chương trong dạy học văn nghị luận văn học trong chương trình THCS" nhằm đề xuất giải pháp tổ chức dạy học hợp tác, phát huy tính tích cực của học sinh.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm rõ tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực, đồng thời củng cố các phương pháp dạy học phân môn Tập làm văn thông qua việc áp dụng mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương (Literature Circles), tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định gồm 3 nhiệm vụ cụ thể:

1. Nghiên cứu cơ sở lí luận các mô hình dạy học Ngữ văn, trong đó nghiên cứu chuyên sâu về mô hình vòng tròn thảo luận văn chương (Literature Circles).
2. Nghiên cứu cách thức triển khai mô hình vòng tròn thảo luận văn chương khi dạy văn nghị luận văn học.
3. Thiết kế các tiết dạy văn nghị luận văn học có áp dụng mô hình vòng tròn thảo luận văn chương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Mô hình vòng tròn thảo luận văn chương khi dạy học văn nghị luận văn học.
• Phạm vi nghiên cứu: Các đề văn nghị luận và các bài học về văn nghị luận trong chương trình môn Ngữ văn cấp THCS (trọng tâm ở chương trình Ngữ văn lớp 7 và lớp 8).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa lý thuyết tiếp nhận văn học và lý thuyết hoạt động dạy học tích cực. Tác giả điểm lại lịch sử các mô hình dạy học văn bản tại Việt Nam qua từng thời kỳ:

• Mô hình Giảng văn: Khởi xướng từ tác phẩm Quốc văn trích diễm (1925) của Dương Quảng Hàm (với các bước: giới thiệu tác giả, hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, đại ý, giảng nghĩa ý tưởng và lời văn) và được các soạn giả miền Nam giai đoạn 1954–1975 kế thừa, cải biên (tiêu biểu như sách Giảng văn lớp 10 của Đỗ Văn Tú với 3 phần: Giải thích, Phân tích, Nhận xét và phê bình).
• Mô hình Phân tích: Chú trọng vai trò chủ thể người đọc và hoạt động tri giác ngôn ngữ, phân tích tổng hợp, hướng tới sự giáo dục tập thể bằng tác phẩm văn chương.
• Mô hình Công nghệ dạy văn: Do Phạm Toàn (2006) đề xuất dựa trên tâm lý học phát triển, quan điểm thao tác và thuyết hành vi.
• Mô hình Đọc hiểu văn bản: Được GS. Trần Đình Sử làm rõ từ năm 2003 và đưa vào chương trình năm 2006, chuyển trọng tâm sang hình thành kỹ năng và phương pháp đọc độc lập cho học sinh.

Bên cạnh đó, đề tài tiếp thu các mô hình dạy học hợp tác phổ biến tại Mỹ và Úc: mô hình Hội thảo đọc (Reading Workshop - theo nghiên cứu của Lucy Calkins, 2010), mô hình Câu lạc bộ sách (Book Club - theo T. E. Raphael và E. H. Hiebert, 1996), và mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương (Literature Circles - theo lý thuyết của Harvey Daniels, 2002). Về mặt thể loại, tác giả sử dụng hệ thống lý luận về văn nghị luận và nghị luận văn học từ các công trình nghiên cứu của Đỗ Ngọc Thống, Nguyễn Thành Thi, Phạm Minh Diệu (2007), Phan Trọng Luận, Nguyễn Thanh Hùng, Nguyễn Quốc Siêu và Bảo Quyến.

Tác giả sử dụng ba phương pháp nghiên cứu chính:

• Phương pháp thống kê, phân loại: Thu thập, thống kê và phân loại các dạng đề văn nghị luận, các đơn vị bài học và các tiết dạy tập làm văn nghị luận trong chương trình Ngữ văn THCS.
• Phương pháp phân tích: Phân tích các tài liệu lý thuyết, phương pháp dạy học đặc thù của phân môn Tập làm văn và cấu trúc hoạt động của mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương.
• Phương pháp thực hành: Xây dựng quy trình sư phạm, thiết kế phiếu học tập và soạn thảo kế hoạch bài dạy áp dụng mô hình vào thực tế giảng dạy.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu bao gồm: Sách giáo khoa Ngữ văn 7 và Ngữ văn 8 (tập 2), các tài liệu bồi dưỡng giáo viên của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trích đoạn văn bản nghị luận mẫu (Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta - Hồ Chí Minh, Chống nạn thất học) và ngữ liệu thơ văn (Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh - Nguyễn Khuyến, Đò Lèn - Nguyễn Duy).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận

Chương 1 làm rõ hệ thống phương pháp đặc thù trong dạy học Tập làm văn, nguyên lý của các mô hình dạy học đọc hiểu hiện đại và đặc điểm bản chất của thể loại văn nghị luận văn học.

Về phương pháp dạy học Tập làm văn, tác giả hệ thống hóa các kỹ thuật dạy học:

1. Phương pháp dạy lý thuyết: Bao gồm truyền đạt trực tiếp bằng diễn dịch (nêu khái niệm rồi phân tích); phân tích văn bản mẫu theo hướng quy nạp (từ ngữ liệu rút ra lý thuyết) hoặc diễn dịch (dùng ngữ liệu minh họa lý thuyết); phương pháp dạy học theo tình huống giao tiếp; phương pháp củng cố bằng sơ đồ, biểu bảng và hệ thống bài tập.
2. Phương pháp dạy thực hành: Tổ chức bài tập luyện nói (hội thoại, độc thoại) và bài tập luyện viết, rèn luyện kỹ năng xác định luận điểm, triển khai luận cứ và lập luận.
3. Phương pháp ra đề và chấm, trả bài: Phân biệt dạng "đề đóng" truyền thống và "đề mở"; yêu cầu xác định rõ dữ kiện làm bài ("viết cái gì") và yêu cầu làm bài ("cách thức làm bài ra sao"); tiêu chuẩn chấm bài nghị luận bảo đảm bố cục ba phần, tính mạch lạc của hệ thống luận điểm và tính chuẩn xác của ngôn ngữ.

Về mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương (Literature Circles), tác giả phân tích cấu trúc 4 vai trò phân vai cốt lõi theo lý thuyết của Harvey Daniels (2002):

Tên vai trò	Nhiệm vụ cụ thể của học sinh
Người liên hệ	Tìm mối liên hệ giữa nội dung văn bản đang đọc với thực tế đời sống, cảm xúc cá nhân, kiến thức nền hoặc các tác phẩm, tác giả khác.
Người hỏi	Đặt các câu hỏi về văn bản trong quá trình đọc (câu hỏi về nội dung, sự kiện, nhân vật, dụng ý nghệ thuật của tác giả hoặc ý nghĩa văn bản).
Người tìm những điểm/phần quan trọng	Xác định và đánh dấu các câu, đoạn, từ ngữ then chốt hoặc đặc sắc; ghi chú lý do lựa chọn để chia sẻ với nhóm.
Người vẽ tranh	Trực quan hóa những liên tưởng, hình dung hoặc thông điệp gợi ra từ đoạn văn bản dưới dạng hình ảnh, sơ đồ hoặc sản phẩm biểu đạt.

Tác giả tổng hợp 11 đặc điểm của mô hình: học sinh tự chọn tài liệu; nhóm nhỏ thành lập tạm thời (4–5 học sinh); các nhóm đọc tài liệu khác nhau; sinh hoạt theo lịch trình định kỳ; sử dụng ghi chú cá nhân; chủ đề thảo luận do học sinh đề xuất; thảo luận tự nhiên, chấp nhận câu hỏi mở; giáo viên giữ vai trò cố vấn; đánh giá kết hợp quan sát của giáo viên và tự đánh giá của học sinh; không khí lớp học thoải mái, cởi mở; luân chuyển thành viên và tái lập nhóm mới sau khi hoàn thành văn bản.

Về mặt thể loại, chương này tổng hợp các thao tác lập luận chính trong văn bản nghị luận văn học:

Thao tác lập luận	Bản chất khái niệm	Điểm khác biệt đặc trưng
Chứng minh	Dùng lý lẽ, dẫn chứng từ tác phẩm văn học để làm sáng tỏ vấn đề.	Dẫn chứng là yếu tố chủ yếu.
Giải thích	Dùng lý lẽ giúp người đọc hiểu rõ bản chất vấn đề.	Lý lẽ là yếu tố nòng cốt.
Phân tích	Chia nhỏ vấn đề thành nhiều phương diện để tìm bản chất.	Đi sâu vào các yếu tố nội dung và hình thức nghệ thuật.
Tổng hợp	Từ những yếu tố đã phân tích, rút ra nhận định khái quát.	Thực hiện sau thao tác phân tích.
Bình giảng	Lựa chọn cái hay, cái đẹp để thể hiện cảm nhận riêng về tác phẩm.	Chỉ lựa chọn những điểm đặc sắc để làm nổi bật cảm xúc.
Bình luận	Đưa ra ý kiến cá nhân nhằm khẳng định hoặc bàn bạc về vấn đề.	Thể hiện chính kiến, quan điểm đánh giá của người viết.

Ngoài ra, chương 1 còn khảo cứu sự biến đổi của cách ra đề văn nghị luận từ thời phong kiến (văn cử nghiệp, văn sách, đề thi Đình năm 1871 của vua ban cho Đình nguyên Nguyễn Khuyến) đến chương trình cải cách năm 2003 (đề kiểm tra tác phẩm trong sách giáo khoa, đề đọc hiểu văn bản ngoài sách giáo khoa và đề kiểm tra đa phương thức tích hợp hình ảnh, clip).

Chương 2: Cách thức triển khai mô hình vòng tròn thảo luận văn chương khi dạy văn nghị luận văn học

Chương 2 cụ thể hóa quy trình tổ chức dạy học theo mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương cho hai nhóm đối tượng học sinh với mức độ làm quen khác nhau:

1. Quy trình dành cho học sinh chưa có kinh nghiệm làm việc hợp tác (Lộ trình 10 ngày):

   • Ngày 1: Học sinh đọc một truyện ngắn và thảo luận toàn lớp; giáo viên giới thiệu tổng quan về mô hình.
   • Ngày 2 đến Ngày 5: Mỗi ngày tập trung thực hành một vai trò cụ thể. Các nhóm 4 học sinh cùng giữ một vai sẽ gặp nhau thảo luận, sau đó toàn lớp họp để làm rõ kỹ năng của vai đó.
   • Ngày 6 đến Ngày 10: Học sinh đọc một tiểu thuyết ngắn; thành lập nhóm 4 học sinh với 4 vai trò khác nhau, tiến hành thảo luận và luân chuyển vai mỗi ngày; cả lớp tổng kết, chia sẻ vào cuối buổi.

2. Quy trình dành cho học sinh đã quen với cách làm việc hợp tác (Quy trình 7 bước trong 1 tiết học):

   • Bước 1: Cung cấp ngữ liệu cho học sinh lựa chọn và hình thành nhóm 4–5 thành viên cùng nguyện vọng đọc.
   • Bước 2: Giáo viên hướng dẫn cách sử dụng bản phản hồi mở (ghi chép cảm xúc, câu hỏi, từ ngữ, hình vẽ, bình luận).
   • Bước 3: Học sinh đọc độc lập và viết phản hồi cá nhân (khoảng 20–30 phút, dành 5 phút cuối để ghi chú).
   • Bước 4: Các thành viên trong nhóm tiến hành thảo luận tự nhiên trong khoảng 10–15 phút.
   • Bước 5: Giáo viên quan sát kín đáo các nhóm, ghi lại các dẫn chứng, tình huống để xử lý chung.
   • Bước 6: Toàn lớp tập hợp chia sẻ kết quả, thảo luận về nội dung văn bản và tự đánh giá các kỹ năng xã hội trong quá trình làm việc nhóm.
   • Bước 7: Giao nhiệm vụ đọc phần văn bản tiếp theo và niêm yết bảng tổng kết kỹ năng xã hội để rút kinh nghiệm.

Để hỗ trợ học sinh thu thập dữ liệu trong khi đọc văn bản nghị luận, tác giả xây dựng kỹ thuật thiết kế phiếu bài tập dựa trên chiến thuật "đánh dấu và ghi chú bên lề" gồm 5 bước: (1) Lựa chọn văn bản; (2) Xác định mục đích đánh dấu (luận điểm, luận cứ, lập luận); (3) Đọc lướt và đánh dấu sơ bộ bằng bút chì; (4) Tinh lọc từ ngữ để nội dung cô đọng; (5) Đọc lại phần đánh dấu và viết ghi chú bên lề (phân loại thông tin, thể hiện thái độ, liên tưởng).

Chương này cũng hướng dẫn tích hợp mô hình với các phương pháp dạy học Tập làm văn đặc thù thông qua các ví dụ bài học cụ thể:

• Dạy lý thuyết bằng diễn dịch - quy nạp: Áp dụng bài "Tìm hiểu chung về văn nghị luận" (Ngữ văn 7), học sinh thảo luận nhóm để nhận diện luận điểm, luận cứ, lập luận trong văn bản "Chống nạn thất học".
• Dạy học bằng tình huống giao tiếp: Áp dụng bài "Đề văn nghị luận và việc lập dàn ý cho bài văn nghị luận" (Ngữ văn 7), các nhóm tự xây dựng tình huống đối thoại thực tế chứa đựng luận điểm và luận cứ.
• Dạy đọc hiểu phân tích đề và lập dàn ý: Học sinh làm việc theo nhóm để mổ xẻ các nhận định lý luận văn học và lập dàn ý bài viết.
• Thực hành luyện nói và luyện viết: Áp dụng trong các tiết lập dàn ý (lớp 7) và bài "Viết đoạn văn trình bày luận điểm" (Ngữ văn 8) với ngữ liệu đoạn trích Chiếu dời đô, hướng dẫn học sinh viết đoạn văn theo cấu trúc diễn dịch hoặc quy nạp.

Chương 3: Thiết kế các tiết dạy văn nghị luận văn học có áp dụng mô hình vòng tròn thảo luận văn chương

Chương 3 trình bày hệ thống giáo án thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm chứng tính khả thi của quy trình đề xuất, tập trung vào hai bài học thuộc phân môn Tập làm văn trong chương trình Ngữ văn 8, tập 2:

1. Thiết kế giáo án bài "Viết đoạn văn trình bày luận điểm".
2. Thiết kế giáo án tiết "Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm".

Kế hoạch thực nghiệm được xây dựng với đầy đủ các nội dung:

• Mục đích thực nghiệm: Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của việc vận dụng mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương trong việc nâng cao kỹ năng xác định, xây dựng và trình bày luận điểm của học sinh THCS.
• Đối tượng, địa điểm, thời gian và nội dung thực nghiệm: Xác định nhóm học sinh THCS tham gia học thực nghiệm, thời gian thực hiện theo phân phối chương trình môn Ngữ văn 8 và nội dung bài học thực nghiệm theo giáo án đã thiết kế.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về các mô hình dạy học Ngữ văn trên thế giới và tại Việt Nam, phân tích chi tiết cấu trúc, vai trò và đặc điểm của mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương (Literature Circles).
• Xây dựng quy trình áp dụng mô hình vào phân môn Tập làm văn nghị luận văn học cấp THCS, phân chia rõ ràng theo hai tiến trình phù hợp với học sinh chưa có kinh nghiệm và học sinh đã quen làm việc hợp tác.
• Đề xuất kỹ thuật thiết kế phiếu bài tập dựa trên chiến thuật "đánh dấu và ghi chú bên lề", giúp học sinh có công cụ trực quan để nhận diện cấu trúc lập luận của văn bản nghị luận.
• Xây dựng các thiết kế bài dạy minh họa cụ thể cho chương trình Ngữ văn 7 và Ngữ văn 8 (tập trung vào các bài dạy về luận điểm, lập dàn ý và viết đoạn văn nghị luận).

Về mặt giải pháp và kiến nghị sư phạm, tác giả đề xuất:

• Thay đổi vai trò của người giáo viên: chuyển từ vị trí truyền giảng kiến thức một chiều sang vai trò người hướng dẫn, cố vấn, tổ chức môi trường học tập và quan sát hỗ trợ học sinh.
• Tăng cường hoạt động trải nghiệm, tương tác đa chiều giữa học sinh với văn bản và giữa học sinh với nhau nhằm phát triển đồng bộ 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết.

Đóng góp của đề tài thể hiện ở việc mở rộng phạm vi ứng dụng của mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương: trước đây mô hình này chủ yếu được biết đến trong các tiết đọc hiểu văn bản văn học ở nước ngoài hoặc áp dụng ở bậc Tiểu học tại Việt Nam; khóa luận đã nghiên cứu vận dụng mô hình vào phân môn Tập làm văn, cụ thể là mảng văn nghị luận văn học cấp THCS.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu:

• Phạm vi nội dung nghiên cứu chỉ tập trung vào phân môn Tập làm văn và các đề văn nghị luận văn học trong chương trình Ngữ văn cấp THCS (chủ yếu là lớp 7 và lớp 8), chưa mở rộng sang mảng văn nghị luận xã hội hoặc các thể loại tập làm văn khác.
• Thiết kế thực nghiệm sư phạm ở Chương 3 tập trung vào việc xây dựng khung giáo án và xác lập kế hoạch tổ chức thực nghiệm cho 2 tiết dạy cụ thể ở lớp 8, chưa triển khai khảo nghiệm so sánh trên diện rộng ở nhiều trường THCS khác nhau.

Hướng phát triển tiếp theo của đề tài là mở rộng việc ứng dụng mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương sang các phân môn khác của môn Ngữ văn, áp dụng cho văn nghị luận xã hội và triển khai thực nghiệm sư phạm diện rộng ở các khối lớp khác trong nhà trường phổ thông.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên môn cho:

• Giáo viên Ngữ văn cấp THCS: Có thể tham khảo quy trình tổ chức làm việc nhóm 7 bước, bảng phân vai 4 vai trò của Daniels và cách thức tích hợp mô hình vào các tiết dạy Tập làm văn nghị luận.
• Sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn và học viên cao học: Cung cấp tư liệu tổng hợp về lịch sử các mô hình dạy văn tại Việt Nam (Dương Quảng Hàm, Đỗ Văn Tú, Phạm Toàn, Trần Đình Sử), cơ sở lý thuyết dạy học hợp tác nước ngoài (Daniels, Calkins, Raphael) và các kỹ thuật xây dựng phiếu học tập tích hợp chiến thuật đọc - ghi chú bên lề.
• Người nghiên cứu phương pháp dạy học: Tham khảo cách thức thiết kế kế hoạch bài dạy định hướng phát triển năng lực và quy trình rèn luyện kỹ năng xây dựng luận điểm cho học sinh lớp 7, lớp 8.

Câu hỏi thường gặp

1. Bốn vai trò cơ bản của học sinh trong mô hình "Vòng tròn thảo luận văn chương" được xác định như thế nào?
Theo lý thuyết của Harvey Daniels (2002) được trích dẫn trong khóa luận, 4 vai trò gồm: Người liên hệ (tìm mối liên hệ giữa văn bản với đời sống, cảm xúc, kiến thức nền hoặc tác phẩm khác); Người hỏi (đặt các câu hỏi về nội dung, nghệ thuật, từ ngữ, dụng ý tác giả); Người tìm những điểm/phần quan trọng của văn bản (lựa chọn, đánh dấu câu, đoạn, từ ngữ then chốt và giải thích lý do); Người vẽ tranh (chuyển hóa những liên tưởng, cảm nhận từ văn bản thành hình vẽ hoặc sơ đồ trực quan).

2. Quy trình làm quen với mô hình cho học sinh chưa có kinh nghiệm hợp tác được chia thành mấy giai đoạn?
Quy trình gồm lộ trình 10 ngày: Ngày 1 giới thiệu mô hình qua việc đọc một truyện ngắn; Ngày 2 đến Ngày 5 học sinh đọc truyện ngắn và luyện tập từng vai trò riêng biệt theo nhóm cùng vai, sau đó thảo luận toàn lớp; Ngày 6 đến Ngày 10 các nhóm 4 người kết hợp đủ 4 vai trò để đọc một tiểu thuyết ngắn, thực hiện đổi vai mỗi ngày và chia sẻ kết quả trước lớp.

3. Chiến thuật "đánh dấu và ghi chú bên lề" trên phiếu bài tập được thực hiện theo những bước nào?
Chiến thuật gồm 5 bước: (1) Lựa chọn phần văn bản cần đọc hiểu; (2) Xác định mục đích đánh dấu (tìm luận điểm, luận cứ, lập luận); (3) Đọc lướt lần 1, sau đó đọc lại lần 2 và đánh dấu bằng bút chì; (4) Đọc lướt phần đã đánh dấu để loại bỏ từ ngữ thừa, cô đọng nội dung; (5) Đọc lại phần đánh dấu và tiến hành ghi chú bên lề (phân loại thông tin, ghi cảm xúc, thái độ, liên tưởng).

4. Khóa luận phân biệt các thao tác lập luận trong văn nghị luận văn học như thế nào?
Khóa luận chia thành 6 thao tác: Chứng minh (dùng lý lẽ và lấy dẫn chứng làm chủ yếu); Giải thích (dùng lý lẽ là chính); Phân tích (chia nhỏ vấn đề để tìm bản chất nội dung và nghệ thuật); Tổng hợp (khái quát lại từ những điều đã phân tích); Bình giảng (chọn lọc điểm hay, điểm đẹp để thể hiện cảm nhận riêng); Bình luận (đưa ra ý kiến cá nhân để khẳng định và bàn bạc vấn đề).

5. Khóa luận đã thiết kế giáo án thực nghiệm cho những bài học cụ thể nào?
Tác giả thiết kế giáo án thực nghiệm cho hai bài học thuộc phân môn Tập làm văn trong chương trình Ngữ văn 8, tập 2: bài "Viết đoạn văn trình bày luận điểm" (với ngữ liệu phân tích từ đoạn trích Chiếu dời đô) và bài "Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm".

Kết luận

Khóa luận của Hoàng Thị Thanh Tâm đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và xây dựng quy trình triển khai mô hình Vòng tròn thảo luận văn chương (Literature Circles) trong dạy học phân môn Tập làm văn nghị luận cấp THCS. Đề tài đóng góp các giải pháp cụ thể về bảng phân vai, tiến trình tổ chức hoạt động nhóm theo mức độ kinh nghiệm của học sinh, kỹ thuật thiết kế phiếu học tập ghi chú bên lề và các kế hoạch bài dạy minh họa cho chương trình Ngữ văn 7 và Ngữ văn 8. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị về mặt phương pháp dạy học bộ môn Ngữ văn theo định hướng đổi mới và phát triển năng lực người học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN 1. Các phương pháp đặc thù của dạy học tập làm văn Trong chương trình dạy học Ngữ Văn nói chung, phân môn Tập làm văn nói riêng, văn nghị luận chiếm phần lớn thời lượng chương trình. Hiện nay chương trình tập làm văn ở Trung học cơ sở đã được điều chỉnh và cân đối về cả thời lượng và nội dung. Dưới đây là một số phương pháp của dạy học tập làm văn theo chương trình đổi mới.

Phương pháp dạy lí thuyết Nội dung dạy lí thuyết đảm bảo sự tinh giản, vững chắc là phục vụ đắc lực cho việc luyện tập kĩ năng giao tiếp khi tạo lập VB. HS được phát triển tư duy ngôn ngữ và năng lực diễn đạt ý tưởng, tình cảm cá nhân. Truyền đạt trực tiếp các khái niệm, các vấn đề lí thuyết (phương pháp diễn dịch, phân tích khái niệm) GV nêu khái niệm hoặc các vấn đề lí thuyết, sau đó hướng dẫn HS phân tích, tìm hiểu khái niệm hoặc các vấn đề lí thuyết. Phương pháp được sử dụng khi gặp khái niệm mới, khó phức tạp để tiết kiệm thời gian, lời giải thích rõ ràng dễ hiểu.

Ví dụ: Bài “Tìm hiểu chung về văn nghị luận” (Lớp 7), dạy học đơn vị kiến thức “Đặc điểm chung của văn nghị luận”: Bước 1: GV nêu khái niệm: Văn nghị luận là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, nghười nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó. Bước 2: GV yêu cầu HS chỉ ra luận điểm, luận cứ và lập luận trong bài văn nghị luận thông qua khái niệm trên. Bước 3: GV chốt lại kiến thức và vận dụng lí thuyết vào luyện tập. Phân tích mẫu GV sử dụng VB mẫu làm “giáo cụ trực quan”.

Mẫu phải đáp ứng được các yêu cầu: Những dữ kiện để hình thành lí thuyết phải càng nhiều, càng đa dạng thì việc hình thành lí thuyết ở HS ngày càng thuận lợi, dễ dàng. Khai thác triệt để các dữ kiện của mẫu, tránh tình trạng dùng nhiều mẫu trong một giờ giảng, đáp ứng 9 được yêu cầu về mặt nội dung tư tưởng, phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi của HS. Đồng thời, có giá trị thẩm mĩ cao. Việc phân tích mẫu được chia làm hai cách: Cách 1: Dẫn mẫu, phân tích mẫu để hình thành khái niệm mới, hình thành lí thuyết mới cho HS.

Đây là cách quy nạp. Cách 2: Dẫn mẫu, phân tích mẫu nhằm minh họa cho khái niệm, cho lí thuyết. Đây là cách diễn dịch. Ví dụ: Bài “Đặc điểm của văn nghị luận” (Lớp 7): Bước 1: GV cung cấp mẫu cho HS (mẫu lấy từ SGK – văn bản “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”.

Bước 2: HS đọc văn bản và trả lời các câu hỏi: - Tìm luận điểm chính? Các luận điểm phụ trong văn bản? - Xác định luận cứ (tìm lí lẽ, dẫn chứng). - Xác định cách lập luận toàn bài văn. Bước 3: GV hướng dẫn rút ra những vấn đề lí thuyết liên quan đến đặc điểm của văn bản nghị luận (định hướng của phần Ghi nhớ trong SGK). Bước 4: GV hướng dẫn HS củng cố và vận dụng những đặc điểm của văn bản nghị luận vào việc luyện tập (đọc và trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản “Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội” của trong SGK để nắm vững hơn đặc điểm của văn bản miêu tả).

Phương pháp dạy học theo tình huống giao tiếp Đây là phương pháp dạy học mới mẻ, hiện đại áp dụng trong tập làm văn rất hiệu quả, lại tăng tính thực tế. Dựa trên cơ sở nguồn gốc thực tiễn và mục đích giao tiếp của từng kiểu loại VB. Chọn lựa những tình huống giao tiếp – đối thoại phù hợp rồi phân tích, tổng hợp và hình thành hiểu biết về kiểu loại VB. Phương pháp đòi hỏi GV gia công suy nghĩ, liên hệ, sáng tạo để xây dựng những tình huống phù hợp rồi tổ chức HS tìm hiểu, phân tích tình huống từ đó hình thành khái niệm lí thuyết.

Cái khó của phương pháp này là khả năng sáng tạo tình 10 huống phù hợp, sinh động và khả năng dẫn dắt khéo léo để hình thành đúng bản chất khái niệm mà không bị gò ép, sống sượng. Phương pháp củng cố khắc sâu khái niệm bằng sơ đồ, biểu bảng, câu hỏi, bài tập luyện tập Về phương pháp này tránh nói nhiều, giảng dạy trừu tượng suông, càng nói càng rối, càng khó hiểu. Tránh ra các mệnh lệnh, áp đặt thiếu tường giải cặn kẽ thiếu dẫn dắt gợi mở. Không dạy theo kinh nghiệm chủ quan.

Phương pháp dạy thực hành Phân môn tập làm văn là một phân môn thực hành, trừ phần trình bày kiến thức, quy tắc tập làm văn không chiếm nhiều thời gian, giờ tập làm văn được xây dựng từ các bài tập, đó là các bài thực hành tập làm văn. Vì các bài thực hành tập làm văn được cấu thành từ một tổ hợp bài tập nên việc tổ chức dạy học cũng là việc tổ chức thực hiện các bài tập làm văn. Bao gồm bài tập luyện nói: hội thoại, độc thoại. Hội thoại là một hành động ứng xử có người nghe ở ngay trước mặt nên dạy hội thoại trước hết là dạy một hành động ứng xử với người khác một cách có văn hóa bằng ngôn ngữ.

Độc thoại: miêu tả ngắn (đồ vật, loài vật, cây, cảnh, người). Độc thoại mang đặc điểm của lời nói miệng nhưng vì phải nói thành đoạn, bài, và mặc dù cấu trúc câu đơn giản hơn và có sự hỗ trợ của các yếu tố ngoài ngôn ngữ, nó vẫn đòi hỏi người nói phải lập chương trình như khi viết thành đoạn, bài. Thời gian dùng để thực hành có thể được bố trí xen kẽ với việc dạy lí thuyết nhưng thường được tách ra thành những tiết giờ thực hành riêng. Thực hành vừa để củng cố lí thuyết, khẳng định lí thuyết vừa rèn luyện kĩ năng cũ, xây dựng kĩ năng mới và hình thành kĩ xảo.

Ví dụ: Bài “Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận” (Lớp 7), dạy học đơn vị kiến thức “Các bước làm bài nghị luận”: 11 Bước 1: GV nêu đặc điểm của đề văn nghị luận: nêu vấn đề để bàn bạc và đòi hỏi người viết bày tỏ ý kiến của mình đối với vấn đề đó. Sau đó, GV yêu cầu HS nhắc lại các bước làm bài văn tự sự (đã học ở lớp 6). HS cần nhắc lại được các bước cơ bản như: tìm hiểu đề và tìm ý, lập dàn ý, dàn bài, viết bài, sửa bài. Bước 2: GV nêu một hoặc một số đề bài để HS lựa chọn.

Bước 3: GV hướng dẫn HS cách làm bài văn nghị luận cho đề bài đã chọn theo các bước đã nêu ở trên. GV hướng dẫn HS xác định đúng vấn đề, phạm vi, tính chất của bài văn nghị luận. Xác lập luận điểm, cụ thể hóa luận điểm chính thành các luận điểm phụ, tìm luận cứ và cách lập luận cho bài văn. Bước 4: GV nhận xét, đánh giá việc xác định đối tượng phát miêu tả nghĩ, đặc điểm của đối tượng, cảm nghĩ của HS về đối tượng, cách sắp xếp các ý, bố cục của bài văn.

Bước 5: GV hướng dẫn HS nhận ra những kĩ năng đã làm tốt và chưa làm tốt để rút kinh nghiệm cho việc luyện tập tiếp theo. Bước 6: GV nêu thêm đề bài cho HS luyện tập. Phương pháp ra đề tập làm văn GV có thể sử dụng đề trong SGK hoặc tự ra đề. Khi ra đề, GV cần xác định: mục đích, nội dung, đối tượng và phương tiện làm bài của HS.

Một đề bài nhìn chung gồm có hai phần: phần cung cấp các dữ kiện làm bài và phần yêu cầu làm bài. Hai phần này có khi được nêu một cách tách biệt, dễ thấy, nhưng cũng có khi được trình bày đan xen vào nhau. Phần cung cấp dữ kiện làm bài giúp HS trả lời câu hỏi: Viết cái gì? Phần này thường gồm lời dẫn, vấn đề cần trình bày trong bài văn và định hướng nội dung bài làm cho HS. 12 Phần yêu cầu làm bài: giúp HS trả lời câu hỏi: Cách thức làm bài như thế nào? Mục đích làm bài là gì? Mức độ, phạm vi.

của vấn đề trình bày ra sao? Phần này cần được trình bày rõ ràng, chính xác, khơi gợi được hứng thú làm bài của HS. Hiện nay, trong cách ra đề tập làm văn GV thường chỉ sử dụng hình thức tự luận. Ngoài dạng đề truyền thống “đề đóng”, GV còn quan tâm đến việc xây dựng “đề mở”, trong đó chủ yếu nêu phần cung cấp dữ kiện để làm bài, ẩn đi phần yêu cầu làm bài. GV cần cân nhắc khi ra đề mở cho phù hợp với đối tượng HS.

Ví dụ: Bài “Viết bài tập làm văn số 5–Văn lập luận chứng minh” (Lớp 7): Bước 1: GV xác định luận điểm cần phải chứng minh, mục đích sử dụng đề bài: dùng cho giờ kiểm tra viết văn nghị luận, thời gian làm bài của HS: 1 tiết (45 phút). Bước 2: GV lựa chọn hình thức của đề tập làm văn nghị luận: theo hình thức tự luận. Bước 3: GV lựa chọn đối tượng của đề tập làm văn nghị luận. Bước 4: GV cung cấp đề bài cho HS luyện tập, kiểm tra: có thể ra đề đóng hoặc đề mở.

Bước 5: GV rút kinh nghiệm cho việc ra đề. HS thường chọn những đề bài nào (đóng hay mở)? Có HS nào hiểu sai đề bài không? Đối tượng miêu tả có phù hợp với nhận thức và hiểu biết của HS không? Bài làm của HS có những ưu điểm và hạn chế nào? 1. Phương pháp chấm và trả bài tập làm văn 1. Chấm bài GV tôn trọng, nghiêm túc, chính xác, công bằng với bài làm của HS.

Khi chấm đủ các tiêu chí về nội dung và hình thức của bài tập làm văn. Với bài văn nghị luận cần đủ các tiêu chí sau: có bố cục đầy đủ, rõ ràng gồm 3 phần mở bài, thân bài, kết luận, xác định luận điểm, luận cứ và lập luận trong từng phần và mối quan hệ giữa các phần, lời văn cần rõ ý, đúng ngữ pháp, có sức thuyết phục đối với người 13 đọc. Tùy thuộc vào thang điểm mà GV chia điểm cho từng tiêu chí một cách hợp lí, chấm theo hướng dẫn chấm, đáp án. Trả bài GV thông báo việc trả bài tập làm văn cho HS.

Căn cứ vào đề bài, GV xác định những yêu cầu chủ yếu của bài làm, đánh giá kết quả làm bài chung của cả lớp. Nêu dẫn chứng cụ thể về các ưu, khuyết điểm của lớp, phân tích và sửa lỗi cho HS, đọc bài mẫu. GV công bố điểm và trả bài cho HS.