phần mở đầu, kết luận chung, phụ lục, tài liệu tham khảo, đề tài gồm 5 chƣơng, nội dung chính của các chƣơng đƣợc mô tả nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết 5 Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu và bàn luận Chƣơng 5: Kết luận và kiến nghị 6 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC Chƣơng này tác giả trình bày một số các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc liên quan đến đề tài nghiên cứu, từ đó xác định khe hổng nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu của đề tài.1 Các nghiên cứu nƣớc ngoài Nghiên cứu của tác giả Scott và Walt (1995), “Choice criteria in the selection of international accounting firms” đƣợc thực hiện tại New Zealand với tiêu chí đo lƣờng chất lƣợng dịch vụ của Parasuraman et al, Robert et al, Nghiên cứu này đƣợc thực hiện bằng phƣơng pháp định lƣợng và tại các doanh nghiệp quốc tế tại New Zealand, qua số liệu khảo sát tác giả đã cho ra kết quả là ngoài những nhân tố mà mô hình chƣa nghiên cứu đến thì có 5 nhân tố có ảnh hƣởng là dịch vụ cá nhân, thƣơng hiệu, danh mục sản phẩm, sự giới thiệu từ bên ngoài, lợi thế cạnh tranh. Hunt và cộng sự (1999) với nghiên cứu “Marketing of Accounting Services to Professionals vs.Small Business Owners: Selection and Retention Criteria of These Client Groups”, Các tác giả đã thực hiện một nghiên cứu để xác định các tiêu chí lựa chọn và duy trì dịch vụ kế toán của hai nhóm khách hàng là các chuyên gia và chủ doanh nghiệp nhỏ dựa trên cuộc khảo sát mẫu 500 doanh nghiệp đƣợc liệt kê trong Sorkins Business Directory, có 81 (48 chuyên gia và 33 chủ doanh nghiệp) câu trả lời đƣợc sử dụng để phân tích. Theo nghiên cứu này có 12 tiêu chí ảnh hƣởng đến việc lựa chọn nhà cung cấp của hai nhóm khách hàng này: mối quan hệ cá nhân với nhà cung cấp dịch vụ, nhận thức đƣợc chuyên môn của nhà cung cấp, giá phí đề xuất, kiến thức của nhà cung cấp về ngành nghề của khách hàng, trình bày bằng văn bản của nhà cung cấp, trình bày bằng miệng của nhà cung cấp, đa dạng loại hình dịch vụ cung cấp, quy mô của nhà cung cấp, sự giới thiệu từ các khách hàng của nhà cung cấp, quen biết từ trƣớc với nhà cung cấp, vị trí, cung cấp các dịch vụ quốc tế. Kết quả cho thấy có sự so sánh giữa các chuyên gia và chủ doanh nghiệp.
Khi các chuyên gia thay đổi nhà cung cấp, họ có xu hƣớng quan tâm đáng kể đến kiến thức của nhà cung cấp về ngành của họ, sau đó đến chất lƣợng trình bày miệng của nhà cung cấp, phạm vi dịch vụ đƣợc cung cấp bởi nhà cung cấp và chất lƣợng bài trình bày của nhà cung cấp. Đối với chủ doanh nghiệp, tiêu chí 7 ảnh hƣởng nhiều nhất là kiến thức của nhà cung cấp về ngành, kế đến chất lƣợng trình bày miệng của nhà cung cấp, chất lƣợng bài trình bày của nhà cung cấp và các khuyến nghị từ các khách hàng khác của nhà cung cấp. Do đó các chủ doanh nghiệp nhấn mạnh nhiều hơn vào phạm vi của các dịch vụ đƣợc cung cấp và các bài trình bày miệng và viết của nhà cung cấp hơn là các chuyên gia. Yếu tố duy nhất quan sát thấy đƣợc nó quan trọng hơn bởi các chuyên gia hơn là các chủ doanh nghiệp đó là nhận thức về chuyên môn kỹ thuật của nhà cung cấp.
Điều này cho thấy các chuyên gia nhấn mạnh đến yếu tố này và các nỗ lực tiếp thị có thể đƣợc tập trung trong lĩnh vực này. Nghiên cứu tác giả Lee (2009), “How buyers buy” đối với những dịch vụ chuyên nghiệp để tìm hiểu những động lực ra quyết định. Kết quả nghiên cứu Lee đã đƣa ra 30 tiêu chí khác nhau đƣợc tập hợp vào 11 nhóm: Chuyên môn/kỹ năngchuyên môn, nhóm dự án, kinh nghiệm của nhà cung cấp, kiến thức về ngành tình hình của khách hàng, danh tiếng, quy mô doanh nghiệp và phạm vi, sẵn sàng linh hoạt, mối quan hệ cá nhân, giá phí, phƣơng pháp quản lý công ty, nguồn lực của công ty ảnh hƣởng đến quyết định mua của khách hàng. Yahya Kamyabi and Susela Devi (2011) đã thực hiện đề tài “Outsourcing of Accounting Functions In The Context of SMEs In Emerging Economies: Transaction Cost Economics Perspective”.
Hai tác giả đã dựa trên lý thuyết chi phí giao dịch (TCE) để đƣa ra mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm các yếu tố ảnh hƣởng đến quyết định thuê ngoài dịch vụ kế toán bao gồm: Tính chất đặc thù của công ty (Asset specificity); Tính bất định từ môi trƣờng kinh doanh (Environmental uncertainty); Tính bất định của hành vi kế toán (Behavioral uncertainty); Sự thƣờng xuyên của các công việc kế toán (Frequency); Sự tin tƣởng vào đội ngũ kế toán bên ngoài (Trust in accountant). Bài nghiên cứu đƣợc thực hiện thông qua khảo sát 658 DN sản xuất nhỏ và vừa ở Iran và xử lý dữ liệu thu thập đƣợc bằng phƣơng pháp phân tích hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả của nghiên cứu cho thấy chỉ có 3 nhân tố tác động đến quyết định thuê ngoài dịch vụ kế toán của DNVVN ở Iran: tính chất đặc thù của công ty, sự thƣờng xuyên của các công việc kế toán và sự tin tƣởng vào đội ngũ kế toán bên ngoài. Trong đó, nhân tố tính chất đặc thù của công ty và sự 8 thƣờng xuyên của các công việc kế toán ảnh hƣởng ngƣợc chiều quyết định thuê ngoài dịch vụ kế toán.
Nhân tố sự tin tƣởng vào đội ngũ kế toán bên ngoài tác động cùng chiều đến quyết định thuê ngoài dịch vụ kế toán. Riêng hai nhân tố tính bất định từ môi trƣờng kinh doanh và tính bất định của hành vi kế toán không ảnh hƣởng đến quyết định thuê ngoài kế toán. Kết quả nghiên cứu của Yahya Kamyabi and Susela De vi (2011) đƣợc mô tả ở hình dƣới đây: Hình 1.1: Kết quả nghiên cứu của Yahya Kamyabi and Susela Devi (2011) (Nguồn: Tác giả tự tổng hợp) Yahya Kamyabi and Susela Devi (201l) đã thực hiện nghiên cứu “An Empirical Investigation of AccountingOutsourcing in Iranian SMEs: Transaction Cost Economics and Resource-Based Views”,Cũng với dữ liệu 658 DN sản xuất nhỏ và vừa ở Iran, dựa trên hai lý thuyết nền chi phí giao dịch (TCE) và quan điểm nguồn lực DN, hai tác giả đã đề xuất bốn nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định thuê ngoài dịch vụ kế toán: Tính chất đặc thù của công ty (Asset specificity); Sự tin tƣởng vào đội ngũ kế toán bên ngoài (Trust of the SME owner/manager in an external accountant); Áp lực cạnh tranh (Competitive pressure); Chiến lƣợc công ty (Corporate strategy). Bằng phƣơng pháp phân tích hồi quy tuyến tính đa biến, các tác giả đã đƣa ra kết quả nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định thuê ngoài dịch vụ kế toán gồm: Tính chất đặc thù của công ty; Sự tin tƣởng vào đội ngũ kế toán bên ngoài; Áp lực cạnh tranh; Chiến lƣợc công ty.
Ajmal Hafeez và Otto Andersen (2014) với nghiên cứu “Factors Influencing Accounting Outsourcing Practices among SMEs in Pakistan Context: Transaction Cost Economics (TCE) and Resource-Based Views (RBV) Prospective”. Nghiên cứu đƣợc thực hiện nhằm giải quyết mục tiêu xác định và đo lƣờng các yếu tố ảnh 9 hƣởng đến thực tiễn thuê ngoài dịch vụ kế toán giữa các DNVVN tại Pakistan. Nghiên cứu đƣợc thực hiện dựa trên lý thuyết chi phí giao dịch kinh tế (TCE) và quan điểm dựa trên tài nguyên (RBV). Nghiên cứu tiến hành thực hiện một cuộc khảo sát với 302 DNVVN Pakistan, bằng cách sử dụng phƣơng pháp chọn mẫu thuận tiện, các đối tƣợng khảo sát bao gồm chủ sở hữu / quản lý / giám đốc tài chính của các doanh nghiệp đó ở 9 thành phố lớn của Pakistan.
Bằng phân tích hồi quy đa biến kết quả nghiên cứu cho thấy tần suất các nhiệm vụ không thƣờng xuyên, tính đặc thù của tài sản, cơ hội, niềm tin vào kế toán và cạnh tranh có tác động đáng kể đến thuê ngoài dịch vụ kế toán. Hơn nữa, các biến kiểm soát nhƣ giới tính, trình độ giáo dục, kinh nghiệm, quy mô doanh nghiệp và độ tuổi công ty cũng ảnh hƣởng đến quyết định thuê ngoài dịch vụ kế toán. Điều này đƣợc giải thích rằng các doanh nghiệp vừa và nhỏ có hạn chế về nguồn lực của đơn vị nên họ thay đổi phƣơng thức tổ chức công tác kế toán nội bộ truyền thống bằng việc thuê ngoài dịch vụ kế toán. (2017) với nghiên cứu “The impact of employee participation in accounting services outsourcing decision: Case study of Nigerian SMEs”.
European Scientific Journal, ESJ, 13(25), 113. Bài viết này có tiêu đề Tác động của sự tham gia của nhân viên vào việc thuê ngoài dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Nigeria. Nghiên cứu tìm cách xác định những yếu tố nào ảnh hƣởng đến quyết định thuê ngoài và mối quan hệ giữa sự tham gia của nhân viên và quyết định thuê ngoài của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kết quả nghiên cứu cho thấy quyết định của việc thuê ngoài dịch vụ kế toán bị ảnh hƣởng bởi các yếu tố chi phí, định hƣớng chiến lƣợc, dựa trên môi trƣờng và dựa trên chức năng mà tất cả đều đƣợc liên kết với thái độ và hành vi của nhân viên đối với công việc.
Do đó, nghiên cứu kết luận rằng sự tham gia của nhân viên có ảnh hƣởng tích cực đến quyết định tìm nguồn cung ứng các dịch vụ thuê ngoài của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Nigeria. Kết quả nghiên cứu cũng xác nhận rằng truyền thông, chuyên môn của nhà cung cấp và độ tin cậy là động lực quyết định tìm nguồn cung ứng của các doanh nghiệp này.2 Các nghiên cứu trong nƣớc Trần Khánh Ly (2013) với nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh”. Luận văn thạc sĩ kinh tế, trƣờng đại học kinh tế TP. Hồ Chí Minh.
Mục tiêu đề tài tìm hiểu và đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn và sử dụng dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Giúp cho nhà cung cấp dịch vụ hiểu đƣợc những vấn đề quan tâm của khách hàng khi quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán và những mong muốn của khách hàng về lợi ích mà dịch vụ kế toán có thể đem lại cho họ để từ đó nâng cao chất lƣợng dịch vụ, mở rộng thị trƣờng dịch vụ kế toán. Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc áp dụng là sự kết hợp phƣơng pháp định tính và định lƣợng. Quá trình nghiên cứu đƣợc tiến hành theo hai bƣớc chính: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức.