Các yếu tố tác động tới giá cổ phiếu các ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng

Bài viết phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, cung cấp góc nhìn chuyên sâu từ luận văn thạc sĩ tài chính ngân...

• Tác giả: Trần Thị Dinh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thế Bính
• Trường học: Đại học Ngân Hàng TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu các ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.6.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.6.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.7. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU
• 2.1. Thị trường chứng khoán
• 2.2. Các lý thuyết về giá cổ phiếu
• 2.2.1. Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên (The Random Walk Theory)
• 2.3. Chỉ số giá cổ phiếu
• 2.4. Phương pháp tính chỉ số giá cổ phiếu
• 2.5. Các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu
• 2.5.1. Các yếu tố bên trong ngân hàng
• 2.5.2. Các yếu tố bên ngoài ngân hàng
• 2.6. Các nghiên cứu trước
• 2.6.1. Một số nghiên cứu trên thế giới
• 2.6.2. Một số nghiên cứu trong nước
• 2.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả biến và giả thuyết nghiên cứu
• 3.3. Mô tả cách chọn mẫu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.2. Thống kê mô tả
• 4.3. Ma trận hệ tương quan giữa các biến
• 4.4. Kiểm định nghiệm đơn vị và bậc tích hợp
• 4.5. Xác định độ trễ tối ưu
• 4.6. Kiểm định đồng liên kết (Conintegration Test)
• 4.7. Mô hình hồi quy đồng tích hợp (VECM)
• 4.8. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.9. TÓM TẮT CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Một số khuyến nghị đối với các ngân hàng thương mại
• 5.2. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.2.1. Hạn chế của đề tài
• 5.2.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1. DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• PHỤ LỤC 2. THỐNG KÊ MÔ TẢ
• PHỤ LỤC 3. MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA CÁC BIẾN ĐỘC LẬP
• PHỤ LỤC 4. KIỂM ĐỊNH TÍNH DỪNG CỦA CÁC BIẾN
• PHỤ LỤC 5. XÁC ĐỊNH ĐỘ TRỄ TỐI ƯU
• PHỤ LỤC 6. KIỂM ĐỊNH ĐỒNG LIÊN KẾT
• PHỤ LỤC 7. MÔ HÌNH HỒI QUY ĐỒNG TÍCH HỢP (VECM)

Tóm tắt

I. Giới thiệu nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Mục tiêu chính là đưa ra các khuyến nghị giúp tăng giá cổ phiếu và hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định hợp lý. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ 13 ngân hàng niêm yết từ quý 3/2006 đến quý 1/2020, áp dụng phương pháp kiểm định đồng liên kết và mô hình hồi quy đồng tích hợp (VECM).

1.1. Vấn đề nghiên cứu

Thị trường chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính. Giá cổ phiếu bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố vi mô và vĩ mô. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ và chưa hiệu quả, dẫn đến việc thông tin không phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh tất cả ngân hàng sẽ phải niêm yết vào năm 2020.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm xác định và ước lượng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến giá cổ phiếu ngân hàng niêm yết. Từ đó, đưa ra các khuyến nghị giúp tăng giá cổ phiếu và hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định hợp lý, góp phần phát triển ổn định và bền vững cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

II. Cơ sở lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm

Chương này trình bày các lý thuyết về giá cổ phiếu và các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, bao gồm cả yếu tố bên trong và bên ngoài ngân hàng. Các nghiên cứu trước đây về chủ đề này cũng được tổng hợp và phân tích.

2.1. Thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các giao dịch mua bán chứng khoán, giúp chuyển vốn từ nhà đầu tư sang nhà phát hành. Hàng hóa giao dịch bao gồm cổ phiếu, trái phiếu và các công cụ tài chính khác. Thị trường này đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

2.2. Lý thuyết về giá cổ phiếu

Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên cho rằng giá cổ phiếu không tuân theo bất kỳ khuôn mẫu nào và không thể dự đoán dựa trên biến động quá khứ. Lý thuyết này nhấn mạnh rằng việc phân tích kỹ thuật và cơ bản đều không hiệu quả, và chiến lược mua và nắm giữ dài hạn là tối ưu.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF) để xác định tính dừng của dữ liệu, kiểm định đồng liên kết bằng phương pháp Johansen và Juselius, và áp dụng mô hình hồi quy đồng tích hợp (VECM) để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

3.1. Mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các biến độc lập như thu nhập trên mỗi cổ phần, giá trị sổ sách, tỷ giá hối đoái, lãi suất chính sách, và các biến khác. Mô hình VECM được sử dụng để phân tích mối quan hệ dài hạn giữa các biến.

3.2. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn như Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE), Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, và các trang thông tin tài chính như Vietstock.vn và Cophieu68. Dữ liệu được thu thập theo quý từ quý 3/2006 đến quý 1/2020.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố như thu nhập trên mỗi cổ phần, giá trị sổ sách, và tỷ giá hối đoái có tác động cùng chiều với giá cổ phiếu. Ngược lại, chỉ số giá tiêu dùng và lãi suất chính sách có tác động ngược chiều. Các kết quả này được phân tích chi tiết và thảo luận trong chương này.

4.1. Thống kê mô tả

Phần này trình bày các thống kê mô tả về các biến nghiên cứu, bao gồm giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, và các đặc điểm phân phối của dữ liệu.

4.2. Phân tích hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy mối quan hệ giữa các biến độc lập và giá cổ phiếu ngân hàng niêm yết. Các yếu tố như thu nhập trên mỗi cổ phần và giá trị sổ sách có tác động tích cực, trong khi lãi suất chính sách và chỉ số giá tiêu dùng có tác động tiêu cực.

V. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu kết luận rằng các yếu tố như thu nhập trên mỗi cổ phần, giá trị sổ sách, và tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng đáng kể đến giá cổ phiếu ngân hàng niêm yết. Các khuyến nghị được đưa ra nhằm giúp tăng giá cổ phiếu và hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định hợp lý.

5.1. Khuyến nghị cho ngân hàng

Các ngân hàng cần tập trung vào việc cải thiện thu nhập trên mỗi cổ phần và giá trị sổ sách để tăng giá cổ phiếu. Đồng thời, cần quản lý rủi ro liên quan đến tỷ giá hối đoái và lãi suất chính sách.

5.2. Khuyến nghị cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư nên xem xét các yếu tố như thu nhập trên mỗi cổ phần, giá trị sổ sách, và tỷ giá hối đoái khi quyết định đầu tư vào cổ phiếu ngân hàng. Đồng thời, cần theo dõi sát sao các biến động của lãi suất chính sách và chỉ số giá tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán (TTCK) giữ vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính và nền kinh tế quốc gia, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các doanh nghiệp. Giá cổ phiếu là chỉ số được nhà đầu tư (NĐT) quan tâm hàng đầu khi đưa ra quyết định đầu tư. Tại Việt Nam, nhóm cổ phiếu ngành ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn trong chỉ số VN30, với vốn hóa chiếm khoảng 45,4% trong rổ chỉ số này, thể hiện vai trò dẫn dắt TTCK. Tính đến thời điểm nghiên cứu, có 20 ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) niêm yết trên TTCK Việt Nam, trong đó 10 ngân hàng niêm yết trên sàn HOSE, 3 trên HNX và 7 trên UPCOM. Theo định hướng đến năm 2020, tất cả các ngân hàng sẽ phải niêm yết trên TTCK, tạo ra nhiều lựa chọn cho NĐT.

Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu các ngân hàng niêm yết trên TTCK Việt Nam trong giai đoạn từ quý 3/2006 đến quý 1/2020, với dữ liệu chuỗi thời gian theo quý của 13 NHTMCP lớn niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX. Mục tiêu chính là phân tích mức độ ảnh hưởng của các yếu tố vi mô và vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng, từ đó đề xuất các giải pháp giúp gia tăng giá cổ phiếu và hỗ trợ NĐT đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc phát triển TTCK Việt Nam ổn định và bền vững, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính tiêu biểu:

• Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên (Random Walk Theory): Giá cổ phiếu biến động không theo một khuôn mẫu cố định, do đó các biến động trong quá khứ không thể dự báo chính xác biến động tương lai. Lý thuyết này nhấn mạnh tính ngẫu nhiên và khó dự đoán của giá cổ phiếu.

• Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis - EMH): Thị trường phản ánh đầy đủ mọi thông tin đã công bố, do đó không thể kiếm lợi nhuận vượt trội dựa trên thông tin công khai. EMH chia thành ba dạng: yếu, bán mạnh và mạnh, tương ứng với mức độ thông tin được phản ánh trong giá cổ phiếu.

• Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (Arbitrage Pricing Theory - APT): Tỷ suất sinh lời kỳ vọng của chứng khoán được xác định bởi một số nhân tố kinh tế vi mô và vĩ mô, được mô hình hóa qua phương trình k nhân tố.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: Thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), Giá trị sổ sách (BV), Tỷ lệ giá thị trường trên thu nhập (P/E), Chỉ số giá tiêu dùng (CPI), Tỷ giá hối đoái (EX), Lãi suất chính sách (IR), và Lãi suất cơ bản của Mỹ (FED).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu chuỗi thời gian theo quý từ quý 3/2006 đến quý 1/2020, thu thập từ các nguồn uy tín như Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Cỡ mẫu gồm 13 NHTMCP lớn niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX, đại diện cho xu hướng biến động của cổ phiếu ngành ngân hàng. Dữ liệu về các biến EPS, BV, P/E được tính toán theo phương pháp trọng số vốn hóa cổ phiếu.

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm Eviews 8.1 với các bước chính:

• Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu bằng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF).
• Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Test) theo phương pháp Johansen và Juselius để xác định mối quan hệ dài hạn giữa các biến.
• Xác định độ trễ tối ưu cho mô hình VAR dựa trên tiêu chuẩn thông tin Akaike (AIC).
• Áp dụng mô hình hồi quy đồng tích hợp Vector Error Correction Model (VECM) để ước lượng tác động của các yếu tố đến giá cổ phiếu trong dài hạn và ngắn hạn.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng như sau:

$$ LSP_t = \beta_0 + \beta_1 LEPS_t + \beta_2 LBV_t + \beta_3 LPE_t + \beta_4 LCPI_t + \beta_5 LEX_t + \beta_6 LIR_t + \beta_7 LFED_t + \delta E_{t-1} + \varepsilon_t $$

Trong đó, các biến được lấy dưới dạng logarit tự nhiên để giảm độ phân tán và xử lý các giá trị bất thường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS): Có tác động cùng chiều với giá cổ phiếu ngân hàng. Giá trị trung bình EPS là 2.436 đồng, dao động từ 499 đến 7.078 đồng. Hệ số tương quan với giá cổ phiếu là dương, thể hiện EPS tăng sẽ kéo theo giá cổ phiếu tăng.

2. Giá trị sổ sách (BV): Tác động cùng chiều với giá cổ phiếu. Giá trị trung bình BV là 15.539 đồng, dao động từ 7.632 đến 26.212 đồng. BV tăng phản ánh quy mô và tài sản ngân hàng tăng, góp phần nâng giá cổ phiếu.

3. Tỷ lệ giá thị trường trên thu nhập (P/E): Có tác động ngược chiều với giá cổ phiếu. Giá trị trung bình P/E là 13,3, dao động từ 0,56 đến 54,07. P/E cao có thể phản ánh kỳ vọng tăng trưởng nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro đầu cơ, làm giá cổ phiếu biến động không ổn định.

4. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI): Tác động ngược chiều với giá cổ phiếu. Lạm phát trung bình 1,82%, dao động từ -0,43% đến 8,94%. Lạm phát tăng làm giảm sức hấp dẫn của TTCK, khiến giá cổ phiếu giảm.

5. Tỷ giá hối đoái (EX): Tác động cùng chiều với giá cổ phiếu. Tỷ giá trung bình là 20.144 VND/USD, dao động từ 16.015 đến 23.202. Đồng nội tệ mất giá giúp tăng tính cạnh tranh xuất khẩu, hỗ trợ lợi nhuận ngân hàng và giá cổ phiếu.

6. Lãi suất chính sách (IR): Tác động ngược chiều với giá cổ phiếu. Lãi suất trung bình 7,95%, dao động từ 5% đến 15%. Lãi suất tăng làm chi phí vốn tăng, giảm thanh khoản và lợi nhuận ngân hàng, kéo giá cổ phiếu giảm.

7. Lãi suất cơ bản của Mỹ (FED): Tác động ngược chiều với giá cổ phiếu. Lãi suất trung bình 1,14%, dao động từ 0,13% đến 5,25%. Lãi suất FED giảm kích thích kinh tế Mỹ, gián tiếp hỗ trợ hoạt động xuất khẩu và giá cổ phiếu ngân hàng Việt Nam.

Kiểm định đồng liên kết Johansen cho thấy tồn tại ít nhất một vectơ đồng tích hợp ở mức ý nghĩa 1%, khẳng định mối quan hệ dài hạn giữa các biến. Độ trễ tối ưu của mô hình VAR là 1 quý.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết kinh tế tài chính và các nghiên cứu trước đây trong và ngoài nước. EPS và BV là các yếu tố nội bộ quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động và tài sản ngân hàng, từ đó ảnh hưởng tích cực đến giá cổ phiếu. P/E phản ánh kỳ vọng của NĐT nhưng cũng chứa đựng rủi ro đầu cơ, nên tác động ngược chiều là hợp lý.

Các yếu tố vĩ mô như CPI, IR và FED có tác động ngược chiều do ảnh hưởng đến chi phí vốn, thanh khoản và tâm lý NĐT. Tỷ giá hối đoái có tác động tích cực khi đồng nội tệ mất giá, giúp tăng lợi nhuận xuất khẩu và hỗ trợ giá cổ phiếu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động giá cổ phiếu cùng các biến EPS, BV, CPI và IR theo thời gian để minh họa mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn. Bảng hệ số tương quan và kết quả kiểm định ADF, Johansen cũng giúp làm rõ tính dừng và đồng liên kết của các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản trị và nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng: Các ngân hàng cần tập trung cải thiện thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS) thông qua nâng cao chất lượng tín dụng, đa dạng hóa dịch vụ và kiểm soát chi phí nhằm gia tăng lợi nhuận và giá trị cổ phiếu trong vòng 1-2 năm tới.

2. Quản lý tài sản và vốn hiệu quả: Tăng giá trị sổ sách (BV) bằng cách tối ưu hóa cấu trúc tài sản, giảm nợ xấu và tăng vốn chủ sở hữu, giúp nâng cao niềm tin của NĐT và ổn định giá cổ phiếu trong trung hạn.

3. Kiểm soát rủi ro vĩ mô: Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý cần phối hợp điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, kiểm soát lạm phát (CPI) và lãi suất chính sách (IR) để duy trì môi trường kinh tế ổn định, hỗ trợ TTCK phát triển bền vững trong 3-5 năm tới.

4. Tăng cường minh bạch thông tin và công bố báo cáo tài chính: Đảm bảo thông tin chính xác, kịp thời giúp NĐT đánh giá đúng giá trị cổ phiếu, giảm rủi ro đầu cơ và biến động giá không hợp lý, nâng cao tính hiệu quả của thị trường.

5. Đa dạng hóa nguồn vốn và tận dụng cơ hội từ biến động tỷ giá: Các ngân hàng nên phát triển các sản phẩm tài chính liên quan đến ngoại tệ, tận dụng lợi thế tỷ giá hối đoái để tăng doanh thu và lợi nhuận, từ đó hỗ trợ giá cổ phiếu tăng trưởng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp cơ sở phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng, giúp đưa ra quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả hơn.

2. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Hỗ trợ trong việc xây dựng chiến lược phát triển, quản trị rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động nhằm gia tăng giá trị cổ phiếu và thu hút vốn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Cung cấp thông tin tham khảo để điều chỉnh chính sách tiền tệ, quản lý thị trường chứng khoán và phát triển hệ thống ngân hàng ổn định, bền vững.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả: Là tài liệu tham khảo bổ ích cho các nghiên cứu tiếp theo về thị trường chứng khoán, tài chính ngân hàng và kinh tế vĩ mô tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến giá cổ phiếu ngân hàng?
   Thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS) và giá trị sổ sách (BV) là hai yếu tố nội bộ có tác động tích cực mạnh mẽ nhất đến giá cổ phiếu, phản ánh hiệu quả hoạt động và tài sản ngân hàng.

2. Lạm phát ảnh hưởng thế nào đến giá cổ phiếu ngân hàng?
   Lạm phát tăng làm giảm sức hấp dẫn của TTCK do tăng chi phí vốn và giảm thanh khoản, từ đó tác động ngược chiều làm giảm giá cổ phiếu ngân hàng.

3. Tỷ giá hối đoái có tác động như thế nào?
   Tỷ giá hối đoái tăng (đồng nội tệ mất giá) giúp tăng tính cạnh tranh xuất khẩu, hỗ trợ lợi nhuận ngân hàng và giá cổ phiếu tăng, tuy nhiên tác động còn phụ thuộc vào cơ cấu hoạt động của từng ngân hàng.

4. Lãi suất chính sách ảnh hưởng ra sao đến giá cổ phiếu?
   Lãi suất chính sách tăng làm chi phí vốn tăng, giảm thanh khoản và lợi nhuận ngân hàng, dẫn đến giá cổ phiếu giảm. Ngược lại, lãi suất giảm có thể kích thích tăng trưởng giá cổ phiếu.

5. Mô hình VECM giúp gì trong nghiên cứu này?
   Mô hình VECM cho phép phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến kinh tế và giá cổ phiếu, giúp xác định mức độ tác động và điều chỉnh sai số để đạt cân bằng trong dài hạn.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định rõ các yếu tố nội bộ như EPS, BV và các yếu tố vĩ mô như CPI, tỷ giá, lãi suất chính sách, lãi suất FED có ảnh hưởng đáng kể đến giá cổ phiếu các ngân hàng niêm yết trên TTCK Việt Nam trong giai đoạn 2006-2020.
• Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen khẳng định tồn tại mối quan hệ dài hạn giữa các biến nghiên cứu.
• EPS, BV và tỷ giá hối đoái tác động cùng chiều, trong khi P/E, CPI, lãi suất chính sách và lãi suất cơ bản của Mỹ tác động ngược chiều đến giá cổ phiếu.
• Đề xuất các giải pháp quản trị và chính sách nhằm nâng cao giá trị cổ phiếu và hỗ trợ NĐT đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô và vi mô đến giá cổ phiếu ngành ngân hàng trong bối cảnh thị trường biến động.

Các ngân hàng và cơ quan quản lý nên áp dụng các khuyến nghị nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển TTCK bền vững. Nhà đầu tư cần cập nhật thông tin và phân tích kỹ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng để tối ưu hóa danh mục đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Chương 5: Kết luận và khuyến nghị 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU 2. Thị trường chứng khoán Theo Longman Dictionary of Business English (1985), thị trường là nơi các chứng khoán được mua bán tuân theo những nguyên tắc cố định. TTCK là nơi mà cung và cầu của các loại chứng khoán gặp nhau để xác định giá cả, số lượng của từng loại chứng khoán được giao dịch trên thị trường.

Theo khoản 18 điều 6 Luật Chứng Khoán Số 70/2006/QH 11 “Thị trường giao dịch chứng khoán là địa điểm hoặc hình thức trao đổi thông tin để tập hợp lệnh mua, bán và giao dịch chứng khoán” Theo Nguyễn Minh Kiều (2012), TTCK là thị trường giao dịch các loại tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu,… Thành phần tham gia giao dịch trên thị trường tài chính gồm hộ gia đình, DN, các tổ chức tài chính trung gian và Chính phủ là những người tham gia mua và bán các loại tài sản tài chính. TTCK là một bộ phận của thị trường vốn dài hạn, thực hiện cơ chế chuyển vốn trực tiếp từ NĐT sang nhà phát hành, qua đó thực hiện chức năng của thị trường tài chính là cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Hàng hóa được giao dịch trên TTCK như trái phiếu, cổ phiếu và các công cụ tài chính khác như chứng chỉ quỹ đầu tư, công cụ phái sinh – hợp đồng tương lai, quyền chọn, bảo chứng phiếu, chứng quyền. Các lý thuyết về giá cổ phiếu  Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên (The Random Walk Theory) Lý thuyết Bước Đi Ngẫu Nhiên (Random Walk) nói rằng sự vận động của giá cả trên TTCK sẽ không đi theo bất kì một khuôn mẫu hay một xu hướng nào đã từng có trước đây.

Và do đó những biến động giá trong quá khứ sẽ không thể sử dụng được trong việc dự đoán những bước đi tiếp theo của chú bò này trong tương lai. 6 Năm 1973, Burton Malkiel viết quyển sách "A Random Walk Down Wall Street", thì lý thuyết bước đi ngẫu nhiên bắt đầu trở nên phổ biến. Quyển sách này có thể được xem như một trong những lý thuyết đầu tư kinh điển nhất trên TTCK. Lý thuyết cho rằng sự thay đổi giá của một chứng khoán riêng lẻ bất kỳ hay chỉ số chứng khoán của cả thị trường trong quá khứ đều không thể dùng để dự báo cho sự thay đổi trong tương lai.

Trước đó, năm 1953, Maurice Kendall là người đầu tiên đưa lý thuyết này. Kenall cho rằng các thay đổi trong giá chứng khoán là tác động lẫn nhau và các khả năng thay đổi có thể xuất hiện với cùng một xác suất như nhau, thế nhưng qua thời gian, giá chứng khoán dường như luôn có xu hướng tăng. Trong quyển sách của mình, Malkiel cũng cho thấy cả phân tích kỹ thuật lẫn phân tích cơ bản chỉ làm lãng phí thời gian của chúng ta mà thôi. Malkiel tiếp tục cho biết chiến lược mua và nắm giữ trong dài hạn là tốt nhất.

Sẽ là rất vô ích nếu các NĐT riêng lẻ nỗ lực để tiên đoán thị trường. Những nỗ lực dựa trên phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật và những phân tích khác đều vô ích. Cùng với những thống kê của mình, ông đã chứng minh rằng hầu hết các quỹ hỗ tương đều thất bại trong việc nỗ lực đánh thắng mức trung bình chuẩn của thị trường như chỉ số S&P 500. Trong khi có rất nhiều người tin theo lý thuyết của Malkiel, một số khác lại tin rằng toàn cảnh của việc đầu tư rất khác với những gì Malkiel viết trong quyển sách của ông cách đây gần 30 năm.

Ngày nay, mỗi người đều dễ dàng tiếp cận với những thông tin chính xác và định giá chứng khoán một cách hợp lý. Đầu tư không còn là một trò chơi của sự may rủi. Như vậy, khó để nói rằng lý thuyết bước đi ngẫu nhiên đúng đến mức độ nào. Tuy nhiên, đóng góp lớn nhất của thuyết bước đi ngẫu nhiên không phải là giá cả không tuân theo quy luật nào cả.

 Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis) Lý thuyết thị trường hiệu quả được phát triển bởi Giáo sư Eugene Fama năm 1960. Lý thuyết thị trường hiệu quả cho rằng thị trường tài chính là hiệu quả (Efficient), giá của chứng khoán trên thị trường tài chính phản ánh đầy đủ mọi thông tin đã công bố. Do đó không thể kiếm được lợi nhuận bằng cách căn cứ vào các thông tin đã biết hay những hình thái biến động của giá cả trong quá khứ. Có thể nói một cách ngắn gọn là các NĐT không thể khôn ngoan hơn thị trường.

7 Lý thuyết thị trường hiệu quả chia làm 3 dạng: Dạng yếu (Weak Form), dạng bán-mạnh (Semi-Strong Form) và dạng mạnh (Strong Form).  Thị trường hiệu quả yếu, giá chứng khoán phản ánh đầy đủ thông tin đã công bố trong quá khứ (nghĩa là dựa vào thông tin trong quá khứ thì nhà đầu cơ không thắng được thị trường).  Thị trường hiệu quả trung bình, giá chứng khoán đã chịu tác động đầy đủ của thông tin công bố trong quá khứ cũng như thông tin vừa công bố xong. Nhà đầu cơ không thể dựa vào thông tin trong quá khứ cũng như thông tin vừa được công bố để có thể mua rẻ bán đắt chứng khoán, vì ngay khi thông tin được công bố, giá chứng khoán đã thay đổi phản ánh đầy đủ thông tin vừa công bố.

 Thị trường hiệu quả mạnh, giá của chứng khoán đã phản ánh tất cả thông tin công bố trong quá khứ, hiện tại, cũng như các thông tin nội bộ (Insider). Lý thuyết này được chấp nhận rộng rãi cho đến những năm 1990 thì bị đặt câu hỏi, khi kinh tế học tài chính hành vi nổi lên được chấp nhận rộng rãi. Giả thuyết thị trường hiệu quả tỏ ra đúng với những cổ phiếu riêng rẽ chứ không hoàn toàn đúng đối với toàn bộ thị trường. TTCK trong dài hạn có những biến động tự đảo ngược rõ rệt mà nhiều nhà kinh tế học cho rằng đó là kết quả của tâm lý chung của hầu hết những người tham gia thị trường.

Khi thị trường bị ảnh hưởng bởi làn sóng tâm lý thì trên góc độ vĩ mô không một nỗ lực cá nhân nào có đủ nguồn lực để đảo ngược. Những hạn chế này của giả thuyết thị trường hiệu quả đã thúc đẩy các nghiên cứu đưa đến lý thuyết kinh tế học hành vi nói chung và tài chính hành vi học nói riêng. Chỉ số giá cổ phiếu Theo Nguyễn Minh Kiều và Nguyễn Văn Điệp (2013), “Chỉ số TTCK là một giá trị thống kê phản ánh tình hình của thị trường cổ phiếu. Nó được tổng hợp từ danh mục các cổ phiếu theo phương pháp tính nhất định.

Thông thường, danh mục sẽ bao gồm các cổ phiếu có những điểm chung như cùng niêm yết tại một sở giao dịch chứng khoán, cùng ngành hay cùng mức vốn hóa thị trường”. Theo tổng cục thống kê “Chỉ số giá chứng khoán là số tương đối biểu hiện (bằng điểm), bằng sự quan hệ so sánh giữa giá cổ phiếu bình quân kỳ nghiên cứu (hiện tại) với giá bình quân kỳ gốc đã chọn (thường coi là 100 hoặc 1000). Chỉ số chứng khoán được 8 cấu thành bởi 2 yếu tố là loại chứng khoán (trọng số) và giá của từng chứng khoán cấu thành.” Theo Bùi Kim Yến (2006) “Chỉ số giá chứng khoán là chỉ báo giá cổ phiếu phản ánh xu hướng phát triển của thị trường cổ phiếu và tình hình giao dịch trên thị trường”. Như vậy, chỉ số giá chứng khoán phản ánh sự biến động về giá của cổ phiếu trên TTCK tại thời điểm so sánh với thời điểm gốc.

NĐT có thể dễ dàng phân tích và đánh giá được biến động TTCK hàng ngày vì thông tin chỉ số giá chứng khoán được công bố rộng rãi trên sàn giao dịch chứng khoán và từ các phương tiện truyền thông đại chúng. Phương pháp tính chỉ số giá cổ phiếu Hiện nay có các phương pháp được sử dụng phổ biến trong việc tính chỉ số giá cổ phiếu như phương pháp Passcher, phương pháp Laspeyres, phương pháp chỉ số giá bình quân Fisher, phương pháp số bình quân đơn giản, phương pháp bình quân nhân đơn giản.  Phương pháp Passcher Đây là loại chỉ số giá thông dụng nhất và nó là chỉ số giá bình quân gia quyền giá trị với quyền số là số lượng chứng khoán niêm yết thời kì tính toán: ∑𝑛𝑖=1(q𝑡 𝑥 q𝑡 ) Ip = 𝑛 ∑𝑡=1(q𝑡 𝑥 q0 ) Trong đó: Ip: Chỉ số giá Passcher pt: Giá thời kỳ t p0: Giá thời kỳ gốc qt: Khối lượng (quyền số) thời điểm tính toán (t) hoặc cơ cấu của khối lượng thời điểm tính toán i: Số cổ phiếu i tham gia tính chỉ số giá n: Số lượng cổ phiếu đưa vào tính chỉ số Chỉ số giá bình quân Passcher là chỉ số giá bình quân gia quyền, giá trị lấy quyền số là quyền số thời kỳ tính toán, vì vậy kết quả tính toán sẽ phụ thuộc vào cơ cấu quyền số (cơ cấu chứng khoán niêm yết) vào thời kỳ tính toán. Các chỉ số KOSPI (Hàn Quốc), S&P 500 (Mỹ), ETSE 100 (Anh), TOPIX (Nhật), CAC (Pháp), TSE (Đài Loan), 9 Hangseng (Hong Kong) và của Việt Nam áp dụng phương pháp này để tính chỉ số giá cổ phiếu.

 Phương pháp Laspeyres Chỉ số giá bình quân Laspeyres là chỉ số giá bình quân gia quyền giá trị với quyền số là số cổ phiếu niêm yết thời kỳ gốc. Như vậy, kết quả tính sẽ phụ thuộc vào cơ cấu quyền số thời kỳ gốc. ∑ni=1 q0 x qt IL = n ∑i=1 q0 x q0 Trong đó: IL: Chỉ số giá bình quân Laspeyres Pt: Giá thời kỳ t P0: Giá thời kỳ gốc q0: Khối lượng (quyền số) thời kỳ gốc hoặc cơ cấu của khối lượng (số lượng cổ phiếu niêm yết) thời kỳ gốc. i: Số cổ phiếu i tham gia tính chỉ số giá n: Số lượng cổ phiếu đưa vào tính chỉ số Có ít quốc gia sử dụng phương pháp này, có thể tham khảo chỉ có chỉ số FAZ, DAX của Đức.

 Phương pháp chỉ số giá bình quân Fisher Chỉ số bình quân Fisher là chỉ số bình quân nhân giữa chỉ số giá Passcher và chỉ số giá Laspayres IF = √IP x IL Trong đó: IF: Là chỉ số giá Fisher Ip: Là chỉ số giá Passcher I L: Là chỉ số giá bình quân Laspayres Theo thống kê chưa thấy quốc gia nào sử dụng phương pháp tính chỉ số giá này.