Các yếu tố quyết định thu nhập hộ gia đình phi nông nghiệp tại Việt Nam

Nghiên cứu các yếu tố quyết định thu nhập hộ phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về phát triển kinh tế.

• Tác giả: Bui Thanh Giang
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Ngoc Thuy
• Trường học: University Of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Determinants Of Non-Farm Household Income In Rural Vietnam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Research Structure
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Concepts and definitions
• 2.2. The role of non-farm sector
• 2.3. The Push- Pull factor
• 2.4. The importance of rural non-farm sector
• 2.5. The experience in the development of rural non-farm sector
• 2.6. Theoretical basis of the determinants of non-farm household income
• 2.7. Chapter remark
• 3. CHƯƠNG 3: METHODOLOGY AND MODEL SPECIFICATION
• 3.1. Data Collection
• 3.2. Chapter Remark
• 4. CHƯƠNG 4: DETERMINANTS OF NON-FARM HOUSEHOLD INCOME IN RURAL VIETNAM
• 4.1. Non-farm activities in rural Vietnam
• 4.2. The participation of household into non-farm activities
• 4.3. The contribution of non-farm activities in employment and household income
• 4.4. Determinants of non-farm household income in rural Vietnam
• 4.5. The models for comparison
• 4.6. The result of the model and the explanation
• 5. CHƯƠNG 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• 5.1. Summarize main finding
• 5.2. Future research
• APPENDICES
• REFERENCE

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình phi nông nghiệp

Trong bối cảnh phát triển kinh tế nông thôn ở Việt Nam, việc tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình phi nông nghiệp là rất quan trọng. Các hoạt động phi nông nghiệp không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố như đặc điểm hộ gia đình, cơ sở hạ tầng và chính sách phát triển có ảnh hưởng đến thu nhập từ các hoạt động này.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thu nhập phi nông nghiệp

Thu nhập phi nông nghiệp được hiểu là thu nhập từ các hoạt động không liên quan đến nông nghiệp, bao gồm sản xuất, dịch vụ và thương mại. Vai trò của thu nhập này rất quan trọng trong việc giảm nghèo và cải thiện đời sống cho người dân nông thôn.

1.2. Tình hình thu nhập hộ gia đình phi nông nghiệp ở Việt Nam

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, thu nhập từ các hoạt động phi nông nghiệp đã tăng đáng kể trong những năm qua, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững ở nông thôn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết để nâng cao thu nhập cho hộ gia đình.

II. Các thách thức trong việc tăng thu nhập hộ gia đình phi nông nghiệp

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc tăng thu nhập từ các hoạt động phi nông nghiệp vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như thiếu hụt kỹ năng, cơ sở hạ tầng kém và chính sách chưa đồng bộ là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hụt kỹ năng và đào tạo

Nhiều hộ gia đình không có đủ kỹ năng cần thiết để tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp. Việc thiếu các chương trình đào tạo nghề phù hợp đã làm giảm khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường lao động.

2.2. Cơ sở hạ tầng kém

Cơ sở hạ tầng như đường giao thông, điện và nước sạch còn hạn chế ở nhiều vùng nông thôn, ảnh hưởng đến khả năng phát triển các hoạt động phi nông nghiệp. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

III. Phương pháp nâng cao thu nhập hộ gia đình phi nông nghiệp hiệu quả

Để tăng thu nhập từ các hoạt động phi nông nghiệp, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Các chính sách hỗ trợ, đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề là những yếu tố quan trọng.

3.1. Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề sẽ giúp nâng cao kỹ năng cho người lao động, từ đó tăng khả năng tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thị trường.

3.2. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho các hộ gia đình tham gia vào hoạt động phi nông nghiệp, bao gồm hỗ trợ tài chính, kỹ thuật và thông tin thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thu nhập phi nông nghiệp

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các hoạt động phi nông nghiệp có thể tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho hộ gia đình. Các mô hình thành công từ các địa phương có thể được áp dụng rộng rãi hơn.

4.1. Các mô hình thành công trong phát triển phi nông nghiệp

Một số mô hình phát triển phi nông nghiệp thành công đã được triển khai tại các tỉnh như Đồng Nai và Bình Dương, giúp tăng thu nhập cho người dân và tạo ra nhiều việc làm.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực địa

Các nghiên cứu thực địa cho thấy rằng thu nhập từ phi nông nghiệp đã giúp cải thiện đáng kể đời sống của người dân, đồng thời giảm tỷ lệ nghèo ở nhiều vùng nông thôn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho thu nhập hộ gia đình phi nông nghiệp

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển các hoạt động phi nông nghiệp là cần thiết để nâng cao thu nhập cho hộ gia đình nông thôn. Tương lai của thu nhập phi nông nghiệp phụ thuộc vào các chính sách phát triển bền vững.

5.1. Tương lai của thu nhập phi nông nghiệp ở Việt Nam

Với sự phát triển của công nghệ và thị trường, thu nhập từ phi nông nghiệp có thể tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức xã hội để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.2. Các khuyến nghị cho chính sách phát triển

Các khuyến nghị cho chính sách phát triển bao gồm việc tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục và đào tạo nghề, cũng như tạo ra môi trường thuận lợi cho các hoạt động phi nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt mức bình quân 7,5% trong giai đoạn 1991-2002 và 8% trong giai đoạn 2002-2007. Đi liền với thành tựu giảm tỷ lệ nghèo ấn tượng từ 58% năm 1993 xuống 29% năm 2002 và tiếp tục giảm còn 14,5% năm 2008, cơ cấu kinh tế quốc gia đã dịch chuyển mạnh mẽ khi tỷ trọng nông nghiệp trong GDP giảm từ 27,53% năm 2000 xuống 21% năm 2008. Tuy nhiên, khu vực nông thôn vẫn đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như áp lực di cư ra đô thị, tình trạng thiếu việc làm mang tính mùa vụ và khoảng cách thu nhập ngày càng gia tăng giữa các vùng sinh thái.

Trong bối cảnh đất nông nghiệp bình quân đầu người ngày càng thu hẹp, việc thúc đẩy các hoạt động kinh tế phi nông nghiệp được xem là động lực then chốt để tạo việc làm tại chỗ, nâng cao mức sống và đa dạng hóa nguồn thu nhập cho cư dân nông thôn. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm: đánh giá mức độ đóng góp của các hoạt động phi nông nghiệp vào thu nhập hộ gia đình nông thôn; lượng hóa và phân tích các nhân tố quyết định đến thu nhập từ hoạt động tự kinh doanh phi nông nghiệp của hộ; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp chính sách phát triển kinh tế nông thôn giai đoạn tiếp theo.

Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi toàn quốc thông qua việc khai thác dữ liệu vi mô từ Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2008 trên địa bàn 64 tỉnh thành. Kết quả mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ định lượng xác đáng về vai trò của nguồn vốn con người, điều kiện hạ tầng và vị trí địa lý đối với phúc lợi hộ gia đình.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng phân tích dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa các lý thuyết kinh tế học phát triển và kinh tế học vi mô hiện đại:

Thứ nhất, Lý thuyết Lực đẩy và Lực kéo (Push-Pull Factors Theory) được Reardon (1997) và Islam (1997) phát triển. Lý thuyết này giải thích rằng nông dân tham gia hoạt động phi nông nghiệp do các áp lực đẩy như khan hiếm đất sản xuất, năng suất nông nghiệp sụt giảm, rủi ro thiên tai và thiếu hụt thị trường tài chính; đồng thời bị thu hút bởi các lực kéo như tỷ suất sinh lời của lao động phi nông nghiệp cao hơn, khả năng tạo dòng tiền mặt nhanh và cơ hội đầu tư kinh doanh hấp dẫn.

Thứ hai, Khung lý thuyết mô hình kinh tế hộ gia đình (Agricultural Household Model) khởi xướng bởi Hymer và Resnick (1969), sau đó được hoàn thiện bởi Singh, Squire và Strauss (1986). Mô hình xem xét đồng thời các quyết định sản xuất và tiêu dùng tối ưu của hộ gia đình khi đối mặt với các ràng buộc về thời gian, lao động và vốn.

Thứ ba, Khung phân tích hàm thu nhập hộ gia đình của Oostendorp và cộng sự (2008) kết hợp với Hàm sản xuất Cobb-Douglas ứng dụng trong phân tích tự tạo việc làm của Kurosaki (2001).

Năm khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm: Hộ gia đình nông thôn (xác định theo Điều 106 và Điều 107 Bộ luật Dân sự 2005); Hoạt động phi nông nghiệp nông thôn; Thu nhập từ tự kinh doanh phi nông nghiệp; Doanh nghiệp hộ phi nông nghiệp (NFHEs); Đa dạng hóa sinh kế nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn được trích xuất từ bộ số liệu Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2008 (VHLSS 2008) do Tổng cục Thống kê tiến hành với sự hỗ trợ kỹ thuật của Ngân hàng Thế giới và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP). Cuộc khảo sát gốc bao trùm 45.945 hộ gia đình tại 3.063 xã phường trên 64 tỉnh thành, trong đó mẫu điều tra sâu về thu nhập và chi tiêu gồm 9.189 hộ (6.837 hộ nông thôn và 2.352 hộ thành thị) tại 2.219 xã.

Về phương pháp chọn mẫu, tác giả áp dụng quy trình lọc mẫu có chủ đích trên cơ sở chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng của bộ dữ liệu gốc, thu thập được mẫu nghiên cứu chính thức gồm 2.117 hộ gia đình tại khu vực nông thôn có phát sinh thu nhập dương từ hoạt động tự kinh doanh phi nông nghiệp và không bị khuyết thiếu các biến số kiểm soát hạ tầng cấp xã.

Phương pháp phân tích kinh tế lượng sử dụng mô hình hồi quy đa biến bằng phương pháp Bình phương bé nhất cổ điển (OLS). Lý do lựa chọn mô hình OLS kết hợp kỹ thuật Robust Standard Errors là nhằm xử lý triệt để hiện tượng phương sai sai số thay đổi (Heteroskedasticity) thường gặp ở dữ liệu chéo diện rộng, được kiểm định thông qua kiểm định Breusch-Pagan/Cook-Weisberg (hettest). Đồng thời, biến phụ thuộc thu nhập phi nông nghiệp được chuyển đổi sang dạng logarit tự nhiên nhằm đưa phân phối phần dư về dạng xấp xỉ chuẩn, kết hợp kiểm định hệ số phóng đại phương sai (VIF) để loại trừ hiện tượng đa cộng tuyến hoàn hảo. Khung thời gian nghiên cứu phản ánh bức tranh chuyển dịch kinh tế sinh động trong giai đoạn 1993-2008.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mức độ tham gia vào khu vực phi nông nghiệp có sự phân hóa sâu sắc theo nhóm thu nhập và không gian cư trú. Tại nông thôn, có tới 85,3% hộ gia đình tham gia sản xuất nông nghiệp, trong khi tỷ lệ hộ chuyên trách thuần túy hoạt động phi nông nghiệp chỉ đạt 6,3%. Phần lớn các hộ lựa chọn mô hình sinh kế hỗn hợp, kết hợp canh tác nông nghiệp với làm công ăn lương hoặc kinh doanh dịch vụ. Nhóm hộ giàu nhất có tỷ lệ tham gia tự kinh doanh phi nông nghiệp lên đến 45%, cao gấp 2,2 lần so với tỷ lệ 20,4% của nhóm hộ nghèo nhất.

Thứ hai, hoạt động phi nông nghiệp đóng vai trò trụ cột trong việc cải thiện thu nhập hộ gia đình. Năm 2008, thu nhập tự làm phi nông nghiệp đóng góp bình quân 16,8% vào tổng thu nhập hộ nông thôn và đạt 21,8% trên quy mô toàn quốc. Đáng chú ý, tỷ trọng này ở nhóm hộ nông thôn giàu nhất đạt mức 24,01%, vượt xa mức đóng góp vỏn vẹn 6,8% ở nhóm hộ nghèo nhất. Tốc độ tăng trưởng thu nhập phi nông nghiệp danh nghĩa bình quân đầu người duy trì đà tăng ấn tượng, đạt mức tăng 18% trong giai đoạn 2004-2006 và tiếp tục tăng 21% trong giai đoạn 2006-2008.

Thứ ba, cơ cấu ngành nghề phi nông nghiệp tại nông thôn tập trung vào ba lĩnh vực cốt lõi gồm công nghiệp chế biến, xây dựng và thương mại với tổng tỷ trọng chiếm 67%. Hộ nghèo tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến chiếm 34,7% và xây dựng chiếm 22%, trong khi hộ giàu chuyển dịch mạnh mẽ sang thương mại và các dịch vụ giá trị gia tăng cao chiếm 35,5%. Nhóm dân tộc Kinh và Hoa có tỷ lệ tham gia phi nông nghiệp tại nông thôn đạt 34%, mang lại tỷ trọng thu nhập 17,9%, cao vượt trội so với mức tham gia 16% và mức đóng góp thu nhập 7,9% của các nhóm dân tộc thiểu số.

Thứ tư, kết quả ước lượng mô hình hồi quy Robust khẳng định số năm đi học của chủ hộ (từ 0 đến 16 năm) có tác động tích cực và mang ý nghĩa thống kê cao đến thu nhập phi nông nghiệp. Mối quan hệ giữa độ tuổi chủ hộ và thu nhập phi nông nghiệp mang dạng phi tuyến hình chữ U ngược, đạt điểm tối ưu trong dải tuổi 16-45 và suy giảm rõ rệt sau 55 tuổi. Các biến số hạ tầng như điện lưới, sự hiện diện của nhà máy tại xã, chỉ số đường giao thông và chỉ số tiếp cận thị trường đều tác động thuận chiều mạnh mẽ đến thu nhập hộ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến sự chênh lệch thu nhập bắt nguồn từ rào cản gia nhập thị trường. Các hộ nghèo do hạn chế về vốn tự có và trình độ chuyên môn thường bị đẩy vào các phân khúc phi nông nghiệp có rào cản thấp, năng suất lao động kém như gia công tiểu thủ công nghiệp thô sơ. Ngược lại, các hộ khá giả sở hữu nguồn lực tài chính dồi dào, khả năng tiếp cận tín dụng tốt hơn để đầu tư vào các ngành thương mại và dịch vụ có khả năng sinh lời vượt trội.

Khi đối chiếu với các công trình quốc tế, phát hiện này tương đồng với các kết luận của Davis (2003) và Reardon cùng cộng sự (1998) khi chỉ ra rằng khu vực phi nông nghiệp tạo ra 30% đến 45% thu nhập tại các quốc gia đang phát triển ở châu Á và Mỹ Latinh. Tại Việt Nam, kết quả củng cố nghiên cứu của Oostendorp và cộng sự (2008) cũng như Vijverberg và Haughton (2002) về vai trò then chốt của hạ tầng giao thông và điện lực trong việc cắt giảm chi phí giao dịch cho kinh tế hộ.

Dữ liệu thực nghiệm của luận văn có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột nhóm thể hiện sự dịch chuyển cơ cấu ngành nghề giữa 5 phân tầng thu nhập, kết hợp biểu đồ phân tán đường cong bậc hai mô tả mối quan hệ giữa độ tuổi chủ hộ và logarit thu nhập, cùng bảng ma trận tương quan giữa chỉ số tiếp cận thị trường với mức tích lũy vốn của hộ kinh doanh cá thể.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp đồng bộ mạng lưới giao thông liên xã và hạ tầng thương mại nông thôn. Bộ Giao thông Vận tải phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh bố trí nguồn vốn đầu tư công nhằm nhựa hóa hoặc bê tông hóa 100% các trục đường giao thông nông thôn huyết mạch, phấn đấu giảm tỷ lệ số tháng đường bị chia cắt do thời tiết xuống dưới 1 tháng mỗi năm và nâng chỉ số kết nối thị trường nông thôn thêm 30% trong lộ trình 2026-2030.

Thứ hai, mở rộng quy mô và đơn giản hóa thủ tục các chương trình tín dụng vi mô ưu đãi. Ngân hàng Chính sách Xã hội cùng hệ thống Quỹ Tín dụng Nhân dân cần thiết kế các gói vay trung và dài hạn không cần tài sản thế chấp dành riêng cho hộ khởi nghiệp phi nông nghiệp, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận nguồn vốn sản xuất kinh doanh từ mức 25% hiện nay lên tối thiểu 55% trước năm 2028.

Thứ ba, chuẩn hóa chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của các khu công nghiệp địa phương. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp triển khai đào tạo kỹ năng quản trị kinh doanh, thương mại điện tử và kỹ thuật cơ khí cho 500.000 lao động nông thôn mỗi năm, hướng tới mục tiêu đạt tỷ lệ 40% lao động nông thôn qua đào tạo chính quy vào năm 2030, ưu tiên nhóm lao động trẻ từ 16 đến 35 tuổi.

Thứ tư, đẩy mạnh chính sách phát triển làng nghề truyền thống và thu hút nhà máy vệ tinh về địa bàn nông thôn. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng cơ chế miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm đầu cho các cơ sở sản xuất chế biến nông sản tại chỗ, tạo thêm 1,5 triệu việc làm phi nông nghiệp mới giai đoạn 2026-2032.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý phát triển nông thôn tại các cơ quan bộ ngành và Ủy ban nhân dân các cấp. Luận văn cung cấp bằng chứng định lượng vững chắc để xây dựng các tiêu chí trong Chương trình Mục tiêu Quốc gia về Xây dựng Nông thôn mới và Chiến lược Giảm nghèo Bền vững.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế Phát triển, Kinh tế Nông nghiệp và Kinh tế học Ứng dụng. Tài liệu là hình mẫu tham khảo chuẩn mực về phương pháp xây dựng mô hình kinh tế lượng vi mô OLS Robust và kỹ thuật xử lý dữ liệu chéo diện rộng từ các kỳ điều tra mức sống quốc gia.

Thứ ba, các chuyên viên phân tích tại các tổ chức phi chính phủ và định chế tài chính quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và UNDP. Nguồn số liệu giúp đánh giá tác động của các dự án tài trợ phát triển hạ tầng và xóa đói giảm nghèo vùng sâu, vùng xa.

Thứ tư, các chủ cơ sở kinh doanh cá thể, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ tại nông thôn. Báo cáo cung cấp góc nhìn toàn diện về xu hướng dịch chuyển tiêu dùng và cơ hội đầu tư trong các ngành dịch vụ thương mại giàu tiềm năng.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động phi nông nghiệp nông thôn bao gồm những ngành nghề cụ thể nào? Hoạt động phi nông nghiệp bao gồm tất cả các lĩnh vực kinh tế ngoài trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản. Các ngành nghề phổ biến bao gồm công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm, xây dựng dân dụng, thương nghiệp bán buôn bán lẻ, sửa chữa máy móc, vận tải hàng hóa và các dịch vụ phục vụ đời sống dân sinh.

Tại sao số năm đi học của chủ hộ lại làm tăng thu nhập phi nông nghiệp? Trình độ học vấn cao giúp chủ hộ nâng cao năng lực quản trị, nhạy bén nắm bắt thông tin thị trường và dễ dàng tiếp thu các kỹ năng công nghệ mới. Thống kê quốc tế chỉ ra rằng một chủ hộ hoàn thành bậc học phổ thông có thể tạo ra mức thu nhập cao hơn 41% so với người không có bằng cấp chuyên môn.

Mối quan hệ giữa độ tuổi chủ hộ và thu nhập phi nông nghiệp diễn ra như thế nào? Mối quan hệ này có dạng phi tuyến hình chữ U ngược. Thu nhập có xu hướng tăng dần theo độ tuổi từ 16 đến 45 nhờ sự tích lũy về kinh nghiệm kinh doanh, vốn liếng và mạng lưới quan hệ xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh bắt đầu suy giảm sau 55 tuổi do sức khỏe giảm sút và tính ngại rủi ro tăng lên.

Cơ sở hạ tầng cấp xã tác động như thế nào đến kinh tế phi nông nghiệp hộ gia đình? Hạ tầng hoàn thiện như mạng lưới điện lưới ổn định, đường giao thông thông suốt và sự xuất hiện của các nhà máy xí nghiệp giúp cắt giảm đáng kể chi phí vận chuyển, giảm hao hụt nguyên vật liệu, đồng thời mở rộng quy mô thị trường tiêu thụ sản phẩm cho các hộ tự kinh doanh.

Nguyên nhân nào dẫn đến khoảng cách thu nhập phi nông nghiệp giữa các nhóm dân tộc? Sự chênh lệch xuất phát từ vị trí địa lý cư trú, trình độ học vấn bình quân và khả năng tiếp cận các trung tâm thương mại. Đồng bào dân tộc thiểu số thường sinh sống tại các địa bàn miền núi hiểm trở, giao thông cách trở và thiếu hụt thông tin thị trường, khiến tỷ trọng thu nhập phi nông nghiệp chỉ đạt 7,9% so với 17,9% của người Kinh và Hoa.

Kết luận

Năm điểm đúc kết then chốt từ công trình nghiên cứu bao gồm:

• Khu vực phi nông nghiệp đóng góp trung bình 16,8% vào cơ cấu thu nhập hộ gia đình nông thôn và là đòn bẩy quan trọng nhất giúp thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.
• Phần lớn các hộ nông thôn (85,3%) thực hiện chiến lược đa dạng hóa sinh kế bằng cách kết hợp sản xuất nông nghiệp với các ngành nghề phi nông nghiệp bán thời gian.
• Vốn con người (thể hiện qua số năm đi học và độ tuổi của chủ hộ) đóng vai trò quyết định đến năng suất lao động và khả năng mở rộng quy mô kinh doanh.
• Cơ sở hạ tầng nông thôn bao gồm điện lưới, chất lượng đường sá và khoảng cách tới hệ thống chợ định kỳ có tác động tích cực rõ rệt đến thu nhập hộ gia đình.
• Sự chênh lệch thu nhập giữa các vùng sinh thái và các nhóm dân tộc đòi hỏi các chính sách hỗ trợ có mục tiêu cụ thể và tính phân hóa cao.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn là đã lượng hóa thành công các nhân tố quyết định thu nhập phi nông nghiệp tại Việt Nam bằng mô hình kinh tế lượng vi mô vững chắc từ dữ liệu VHLSS 2008. Lộ trình hành động tiếp theo trong giai đoạn 2026-2030 cần tập trung vào việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư hạ tầng giao thông và số hóa mạng lưới phân phối nông sản. Các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý cần tiếp tục khai thác các bộ dữ liệu mức sống mới nhất để cập nhật những biến động sinh kế nông thôn trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS - • VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS DETERMINANTS OF NON-FARM HOUSEHOLD INCOME IN RURAL VIETNAM A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By BUI THANH GIANG Academic Supervisor: Dr. NGUYEN NGOC THUY HO CHI MINH CITY, SEPTEMPER 2012 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ---------------------------------------------------------------------- ACKNOWLEDEMENTS This is the very means that gives me a chance to formally express my appreciation to people who have really created the concepts and methodology expressed in this research. I always keep in my mind the gratefulness to professors ofMDE Programme, executive programme administrations in Vietnam. Their enthusiasm about the experience and what they were teaching, was the most meaningful encouragement of mine.

I would like to express my deep and sincere gratitude to my supervisor, Doctor Nguyen Ngoc Thuy. His knowledge, logical way of thinking and encouragement has provided a good basic for the thesis presentation. I would like to express my great thanks to Professor Nguyen Trong Hoai, MDE programme who have eagerly supported during my study. BUI THANH GIANG ii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION I declare that "Determinants of non-farm household income in rural Vietnam" is my own work, that it has not been submitted to any degree or examination at any other universities, and that all the sources used or quoted are indicated and acknowledged by complete references.

• Ho Chi Minh City, Septemper 2012 BUI THANH GIANG iii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Vietnam has made considerable progress in improving the living standards of its people since the reforms implemented under doi moi. However, the reform progress has made problems of society such as the pressure in rural - urban migration, an increase in unequal income distribution between different regions and unstable economy. Therefore, a development strategy should be more focused on promotion of rural non-farm sector in order to create more employment and income opportunities for rural populations. This paper estimated the non-farm income function of households in rural of Vietnam and evaluated the importance of rural non-farm activities in generating employment and income opportunities.

The econometric analysis is based on the primary data from Vietnam Household Living Standard Survey 2008. With 2117 observations (in rural area), the regression results show that the factors such as household characteristics, regions, infrastructure, occupation of household head. had strong impact to non-farm household income in rural area. From the regression results, this study gives some solutions to promote rural non-farm activities in Vietnam in the coming years.

iv UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS Page Chapter 1: INTRODUCTION 1 1. Research Structure 4 Chapter 2: LITERATURE REVIEW 5 2. Concepts and definitions 5 2. The role of non-farm sector 7 2.

The Push- Pull factor 7 2. The importance of rural non-farm sector 8 2. The experience in the development of rural non-farm sector 9 2. Theoretical basis of the determinants of non-farm household income 13 2.

Chapter remark 20 Chapter 3: METHODOLOGY AND MODEL SPECIFICATION 25 3. Data Collection 31 v UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chapter Remark 32 Chapter 4: DETERMINANTS OF NON-FARM HOUSEHOLD INCOME IN RURAL VIETNAM 33 4. Non- farm activities in rural Vietnam 33 4.

The participation ofhousehold into non-farm activities 34 4. The contribution of non-farm activities in employment and household income 40 4. Determinants of non-farm household income in rural Vietnam 46 4. The models for comparison 47 4.

The result ofthe model and the explanation 50 4. 58 Chapter 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS 60 5. Summarize main finding 60 5. Future research 66 REFERENCE 67 APPENDICES 72 vi UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Page Table 2.1: Classification of farm and non-farm activities.2: The schemes for development of non-farm sector in India 14 Table 4.1: Participation of household into non-farm activities by income groups in nation 35 Table 4.2: Participation ofhousehold into non-farm activities by income groups in rural 35 Table 4.3: The participation ofhousehold into non-farm activities by regions and ethnic groups 36 Table 4.4: Business sectors participation by areas 38 Table 4.5: Business sectors participation by income groups 39 Table 4.6: Business sectors participation by ethnicity 40 Table 4.7: The distribution of sources of income to household income in 2008 41 Table 4.8: The result in urban and rural 42 Table 4.9: The result of income classified by ethnicity and gender 43 Table 4.10: Labor market participation by age and schooling level, 2008.11: Labor market participation by income groups 45 Table 4.12: Definitions of variables used in the regression model.13: Result of OLS model 48 Table 4.14: Result of Robust model 51 vii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] • LIST OF FIGURES Page Figure 2.1: The framework of determinants of household income 17 Figure 3 .1: The framework of determinants of rural non-farm household income 25 Figure 4.1: The participation of household into non-farm activities 34 Figure 4.2: The participation of household into non-farm activities by education of head household 37 Figure 4.3: Labor shares by income sources in 2008 45 Figure 4.4: Histogram of residuals 50 APPENDICES Page Appendix 1: Model V- Regression without Age2 to remove Multicollinearity 72 Appendix 2: Applying Robust Method to remove Het for Model V 74 Appendix 3: Applying Robust Method with standardized Beta for Model V 75 viii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chapter 1: INTRODUCTION The determinants of rural non-farm household income in Vietnam will be investigated in this chapter.

In particular, this chapter includes five sections. The first section will raise the problem necessary to make clear for the case of Vietnam. The second section will present the research objectives of this thesis. The next section will raise the questions to obtain the proposed objectives.

The fourth section will briefly describe the research methodology. And the structures of the thesis will be described in this chapter. Problem Statement For nearly 25 years, the government of Vietnam has been looking for the direction of socio-economic development in order to escape the rural from deprivation, poverty and backwardness. Government has many programs to promote the new rural construction to improve people's living standards.

Economic reform in Vietnam in the last two decades, characterized by the economic policy reform, opening and operating economy towards a market economy. According to Vietnam Economic Times (20 11 ), the average economic growth increased from 7.5 % in the period 1991 - 2002 to 8% in period 2002-2007. The economic structure has changed the direction towards industrialization and modernization. The proportion of agriculture in total GDP of the country declining from 27.53% in 2000 and to 21% in 2008.

The poverty rate fell consistently from 58% in 1993 to 29% in 2002 and to 14,5% in 2008 (Vietnam Academy of Social Sciences - 201 0). Economic growth and the stability of the macroeconomic environment has confirmed the correctness of innovation policy. In rural areas, the process of economic restructuring also has changed significantly. Due to the success of diversified occupations strategy, the leading position of agriculture in the rural household economy have no meaning as before.

The program of mechanization, modernization of irrigation has reduced labor time 1 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. in agriculture significantly. Because of the longer leisure time, the rural household can participate in the non-farm activities on a regular basis. Any economic activity which has effective may become the main activity of household economy in rural.

The rural economy shifted towards increasing industries, services and other activities of non-farm sector. The development of non-farm sector has contributed to creating jobs, increasing incomes, improving living standards for a certain part of residents, and creating a new face for rural area. This suggests that non-farm activities play the important role in the living of households and development of economy and society ofVietnam. The non-farm activities contributed to the improvement and diversification of people's income.

This has been widely recognized. Especially in rural Vietnam, the development of non-farm sector has great meaning in solving the poverty, underemployment and seasonal unemployment which are still the phenomenon of the rural area. Vietnam has gained remarkable achievements in improving people's living standards since the reforms implemented under doi moi. However, the reform progress has created problems of society such as the pressure in rural - urban migration, an increase in unequal income distribution between different regions.

Furthermore, the rural - urban gap has widened considerable. Therefore, an effective development strategy should be more focused on promotion of rural non- farm sector in order to create more employment and income opportunities for rural populations and improve other problems of society. It is widely recognized that income from non-farm activities likely to play increasingly significant role in the household income in rural. This study investigates the participation of rural households into non-farm activities to have an overview of non-farm activities in rural Vietnam; identifies the contribution of non- farm activities on household income; analyzes determinants of income of rural non- farm household to identify the important determinants of rural non-farm household 2 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] income; and gives some solutions to promote rural non-farm activities in Vietnam in the coming years.

Research Objectives The overall objective of the study is to assess the contribution of non-farm activities in rural area, and then investigate the factors that may have influence on non-farm household income and give some recommendations to promote non-farm activities. Overall objective of the study are detailed m the following specific objectives: * Objective 1: To identify the contribution of the non-farm activities on the household income in rural Vietnam. * Objective 2: To analyze the determinants of rural non-farm household income in Vietnam. * Objective 3: To gtve some recommendations to promote non-farm activities.

Research questions The thesis will focus on addressing four questions: 1. What are contributions of non-farm activities in rural Vietnam? 2. What are the major determinants of rural non-farm household income in Vietnam? 3. What are recommendations to promote non - farm activities in rural Vietnam.

3 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Research methodology Quantitative analysis techniques such as descriptive statistics, regression analysis are used in this study. + Descriptive statistic: This method is mostly used in analysis of participation of household in non- farm activities and contribution of these activities in rural Vietnam. The statistical tables associated with the analysis in order to make qualitative assessment of the level, trends and relationships between elements.

Stata software is used to make this content. +Regression analysis: This study about determinants of non-farm household income can be carried out by two approaches: macro and micro approach. The data about non - farm household income in rural of Vietnam at macro level is not enough. Then, the micro approach is employed in this study.

The data from Vietnam Household Living Standard Survey (VHLSS) will be used in analysis. To test the hypotheses, quantitative method applying ordinary least square (OLS) technique is employed. This study also employed the primary data and secondary data. The primary data is mostly from VHLSS.

Secondary data come from other sources such as previous empirical studies, World Bank, General Statistical Office (GSO). Research Structures The content of this thesis is divided into five chapters: I. Introduction: This chapter provides the problem statement for the necessity of analyzing the determinants of non-farm household income in rural Vietnam. The research objectives, research questions and research methodology, research structures are presented in this chapter.

4 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Literature review: This chapter presents some important concepts, various theories about determinants of rural household income and empirical studies m order to understand the theoretical review and to form an empirical framework.