Chương 1 TONG QUAN 1. Cac nghiên cứu có liên quan 1. Nghiên cứu ngoài nước Theo Leartlam và cộng sự (2021), đầu tư nông nghiệp có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập của nông dân. Tuy nhiên, nông dân Thái Lan có mức đầu tư thấp hơn nông dân Việt Nam.
Nghiên cứu đã phân tích các yếu tô quyết định đầu tư vào nông nghiệp ở Thái Lan và Việt Nam. Dữ liệu của 2.414 hộ gia đình trồng lúa ở Thái Lan và Việt Nam được lay từ TVSEP. Phân tích được thực hiện bằng mô hình hồi quy logit đa thức. Các hộ nông dân được nhóm thành 4 loại dựa trên đầu tư của họ, tức là không đầu tư, đầu tư nông nghiệp, đầu tư phi nông nghiệp và đầu tư hỗn hợp.
Kết quả chỉ ra rằng 40% hộ trồng lúa Thái Lan không đầu tư và họ là những hộ có điện tích trồng lúa thấp và tài sản thấp. Ngược lại, hơn 40% hộ trồng lúa ở Việt Nam đầu tư vào nông nghiệp và doanh nghiệp quy mô nhỏ (SSE). Phần lớn là diện tích trang trại lớn và nông dân có thu nhập cao. Kết quả phân tích kinh tế lượng cho thấy việc nâng cao trình độ học vấn và hiểu biết về tài chính là những yếu tố quan trọng giải thích cho các hoạt động đầu tư hộ gia đình ở Thái Lan.
Đối với Việt Nam, những nông dan lớn tuổi có nhiều kinh nghiệm, trình độ học van, kiều hồi là những yếu tố quan trọng kích thích dau tư. Kết quả của nghiên cứu kêu gọi chính phủ hỗ trợ các tổ chức nông dân và ý tưởng về canh tác quy mô lớn và kiến thức tài chính dé thúc day đầu tư nhiều hơn trong tương lai. Mayala (2020) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư chăn nuôi của nông hộ sản xuất nhỏ ở các huyện Mbulu và Bariadi khi tiếp xúc với các lựa chọn đầu tư khác. Nghiên cứu đã khảo sát 333 nông dân sản xuất, kết hợp phân tích bằng mô hình logit đa thức.
Kết quả cho thấy, độ tuổi của chủ hộ, giới tính chủ hộ, quy mô hộ gia đình, nguồn lao động sẵn có, mức thu nhập, tài sản sở hữu, khoảng cách với nơi tiêu thụ, cơ sở hạ tầng hiện có và kết quả đầu tư có tác động tích cực đến quyết định đầu tư chăn nuôi. Mutinda và cộng sự (2020) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và trình độ của nhà nông trong doanh nghiệp khoai tây giống sạch vùng cao nguyên Kenya. Theo đó, nguồn cung khoai tây giống chất lượng cao (Solanum tuberosum L.) không đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng ở Kenya. Việc tăng đầu tư của các nhà nhân giống khoai tây giống có thé giảm bớt tình trạng thiếu khoai tây giống bằng cách tăng cường tính sẵn có và khả năng tiếp cận hạt giống chất lượng, đồng thời kết nối nguồn cung hiện chỉ đáp ứng dưới 5% nhu cầu.
Mục tiêu của nghiên cứu là điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và mức độ đầu tư của doanh nghiệp nông nghiệp vào doanh nghiệp khoai tây giống sạch ở vùng cao nguyên Thung lũng Rift, Kenya. Tác giả đã khảo sát 380 doanh nghiệp nông nghiệp. Phân tích mô hình Probit và rào can kép (Craggit) cho thấy đào tao, tần suất dịch vụ khuyến nông, lịch sử gia đình kinh doanh khoai tây giống, số năm đi học, quy mô đất, thu nhập hộ gia đình, số vụ canh tác, tổng diện tích đất, cơ sở hạ tầng hiện có và giá bán có ảnh hưởng đáng ké đến xác suất quyết định đầu tư của các doanh nghiệp nông nghiệp vào khoai tây giống ở vùng cao nguyên Kenya. Wang và cộng sự (2016) đã dựa trên đữ liệu sản xuất ngũ cốc được thu thập ở Trung Đông Trung Quốc và mô hình tuyến tính để phân tích các yếu tố quan trọng đối với quyết định đầu tư của nông dân vào sản xuất lương thực.
Kết quả cho thấy chi phí máy móc và số lượng nông dân là những yêu tố chính ảnh hưởng đến sự sẵn sàng điều chỉnh đầu tư của nông dân. Nghiên cứu sâu hơn cho thấy rằng hầu hết nông dân sẵn sàng điều chỉnh đầu tư đã không thực hiện các điều chỉnh trong thời gian ngắn. Theo Kwanmuang (2014), những nông dân có kế hoạch tăng cường đầu tư hoặc mở rộng trang trại của họ sẽ góp phần duy trì sự bền vững của ngành nông nghiệp. Các quyết định và kế hoạch đầu tư của nông dân dựa trên nhiều yếu tố kinh tê xã hội và thái độ cũng như trình độ kiên thức và đào tạo của nông dân.
Mục tiêu chính của nghiên cứu này là xác định các yếu tô ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nông dân, đặc biệt là các yêu tố liên quan đến chính sách nông nghiệp và kiến thức canh tác thu được từ đào tạo chính quy. Nghiên cứu đã khảo sát 252 gia đình nông dân đã được thực hiện trong mùa thu hoạch năm 2012 ở tỉnh Nakhon Si Thammarat, miền nam Thái Lan. Kết qua từ mô hình logit ứng dụng cho thấy các yếu tố kinh tế xã hội như tuổi và trình độ học vấn của chủ hộ tăng có ảnh hưởng tiêu cực đáng kế đến kế hoạch đầu tư trang trại trong tương lai. Các yếu tố khác có ảnh hưởng tích cực đáng kể, bao gồm thái độ tích cực với nông nghiệp, mức hỗ trợ chính sách nông nghiệp, nhận được sự giúp đỡ từ thế hệ trẻ, cơ sở hạ tầng hiện có, sự phát triển của trang trại xung quanh và tiếp nhận dao tạo chính quy.
Các chương trình dao tạo nông dân nên được hỗ trợ, bởi vì đào tạo không chỉ có thể nâng cao kiến thức của nông dân mà còn cả đầu tư trang trại. Nwibo (2013) đã nghiên cứu các yêu tô ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư kinh doanh nông nghiệp ở Đông Nam, Nigeria thông qua ứng dụng mô hình hồi qui tuyến tính. Nghiên cứu đã thu thập dữ liệu từ 360 nhà đầu tư kinh doanh nông nghiệp bang bảng câu hỏi soạn sẵn. Nghiên cứu cho thấy các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư kinh doanh nông nghiệp ở Đông Nam Nigeria bao gồm: kinh nghiệm, nguồn vốn đầu tư, thu nhập hàng năm và lịch sử kinh doanh của hộ gia đình, địa điểm kinh doanh, chính sách của chính phủ về khởi nghiệp, kinh nghiệm tự kinh doanh, tỷ lệ lạm phát, quy mô thi trường, tinh trạng hôn nhân, giới tính và trình độ học vấn được xác định là yếu tố quyết định quyết định đầu tư của các nhà đầu tư kinh doanh nông nghiệp ở Đông Nam Nigeria.
Dựa trên những phát hiện này, nghiên cứu khuyến nghị cung cấp môi trường đầu tư thuận lợi cho các nhà đầu tư kinh doanh nông nghiệp. Điều này đòi hỏi phải có các chính sách như miễn giảm thuế, cơ sở hạ tầng đầu tư, giảm các tệ nạn xã hội. Nghiên cứu của Mishra và cộng sự (2001) đã xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến đầu tư nông nghiệp của hộ nông dân. Một cuộc khảo sát cấp trang trại quốc gia tại An Độ đã được sử dụng với 542 nông hộ tham gia nhằm đánh giá tác động của các đặc điêm của người điêu hành và trang trại khác nhau đôi với khả năng dau tư nông nghiệp.
Kết qua cho thấy sự khác biệt về trình độ học vấn, tuổi của người điều hành, thu nhập phi nông nghiệp, giá trị tài sản ròng của hộ gia đình, đòn bẩy, quy mô trang trại, đa dạng hóa trang trại, kỹ năng quản lý và vị trí ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư nông nghiệp của trang trại. Nghiên cứu trong nước Bui Đức Hùng va cộng sự (2021) đã áp dung mô hình Logit nhằm ước lượng các nhân tố tác động đến quyết định ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất cà phê vùng Tây Nguyên. Dữ liệu được thu thập từ 180 hộ gia đình ở các huyện trồng nhiều cà phê gồm: huyện Cư M’Gar, Ea Kar, Krông Buk, Ea H’Leo và Ea Sup. Kết quả ước lượng chỉ ra rằng có bốn nhân tố tác động quan trọng đến quyết định ứng dung công nghệ cao trong sản xuất ca phê, gồm: độ tuổi, trình độ học van, số năm kinh nghiệm và thé chế (gồm khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ mở rộng và tín dụng).
Trong đó, nhân tố thể chế ảnh hưởng rõ nét nhất đến quyết định ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất cà phê. Trên cơ sở kết quả lượng hóa, một số hàm ý chính sách về tiếp cận thông tin công nghệ, dịch vụ mở rộng và dao tạo — tập huấn; chính sách về đạo tạo nguồn nhân lực công nghệ cao được đề xuất góp phần thúc đây ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất cà phê cho toàn vùng, trong đó ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao. Trịnh Quang Thoại và cộng sự (2020) đã nghiên cứu các yêu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao của các cơ sở sản xuất nông nghiệp trên địa bản thành phố Hà Nội. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn đại diện các cơ sở sản xuất nông nghiệp (bao gồm cả các cơ sở đã đầu tư và chưa đầu tư).
Nghiên cứu đã tiến hành phỏng vấn 105 người là đại diện cho các cơ sở (doanh nghiệp, HTX, trang trại) đã đầu tư và ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp và 210 người đại điện cho các cơ sở sản xuất nông nghiệp chưa dau tư vào nông nghiệp công nghệ cao tại các huyện của thành phố Hà Nội, bao gồm: Đan Phượng, Mỹ Đức, Thanh Oai, Gia Lâm, Mê Linh, Thường Tín, Quốc Oai, Ứng Hòa Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, nhu cầu đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn Thành phố ngày càng có có xu hướng tăng. Mô hình hồi quy Logit cho thấy các yêu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao của các cơ sở sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố bao gồm: (1) khả năng tiếp cận với đất đai, (2) vốn đầu tư, (3) khả năng tiếp cận nguồn vốn, (4) liên kết trong sản xuất, (5) liên kết trong tiêu thụ, (6) thủ tục hành chính, (7) sự thân thiện và ủng hộ của chính quyền.