CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU DE TÀI 1. BÓÏ CANH VÀ LÝ DO HÌNH THÀNH DE TÀI Điện năng là yếu tố vô cùng quan trọng cho sự phát triển của mỗi Quốc gia. Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu sử dụng điện ngày càng cao. Nhưng nguồn điện đang cạn kiệt dan theo sự phát triển của nền kinh tế thé giới.
Những năm gan đây, mức sống người dân Việt Nam tăng cao, điều này cũng có nghĩa nhu cầu sử dụng điện cũng tăng mạnh theo từng năm, đôi lúc vượt quá khả năng cung cấp hiện tại. Theo tính toán, đến khoảng năm 2020 nhu cau điện trong nước sẽ tiếp tục tăng từ 15- 20% mỗi năm. Với tốc độ gia tăng mức khai thác điện như hiện nay thì không lâu nữa các nguồn điện của Việt Nam sẽ trở thành khan hiếm, các mỏ dau va khí đốt sẽ dan cạn kiệt. Trong khi đó, giá dầu luôn dao động và việc phát triển các nguồn điện thay thế cho các nguồn truyền thống đang gặp nhiều khó khăn, hạn chế kha năng đa dạng hóa các nguồn cung cấp điện.
Day là một áp lực rất lớn ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trong nước (theo Trang http://legal. Do đó, một trong những van dé cấp bách song song với việc tăng nguồn cung hiện nay là tìm cách giảm mức tiêu thụ thông qua viéc tiết kiệm điện để không đưa Việt Nam từ một nước có nguồn điện dồi dào thành một nước nhập khẩu điện. Việt Nam có tỉ lệ điện dùng cho ánh sáng sinh hoạt chiếm tỉ lệ 41. Trong khi đó tỉ lệ này ở các nước chiếm 15-23%, cụ thé như Vân Nam — Trung Quốc 12- 13%, Hàn Quốc 14,4%, Đài Loan 21,7%, Thái Lan 22%.
Do đó, Bên cạnh việc tiết kiệm điện trong các khu công nghiệp, tòa nhà, đơn vi hành chính sự nghiệp thì việc tiết kiệm điện sinh hoạt ngay tại các hộ gia đình được xem là một hoạt động rất có ý nghĩa (theo trang http://pctth.vn/vn_tin-tuc/an-toan-dien-tiet-kiem-dien). Xét ở góc độ người tiêu dùng, trong bối cảnh lạm phát tăng cao, nhiều loại mặt hàng tiêu dùng tăng giá, các hộ gia đình đã phải cat giảm tối da các khoản chi tiêu không cần thiết, đặc biệt là tiết kiệm xăng, dau, điện, than, củi đốt, tăng cường sử dụng các sản phẩm thay thé có giá thành rẻ hơn. Trong các giải pháp này, nếu tiết kiệm điện một cách hiệu quả, bản thân mỗi hộ gia đình hàng tháng sẽ tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kế. Tại Đà Lạt, các hộ gia đình sử dụng điện cho nhiều mục đích khác nhau, cụ thể tại Thành pho Đà lạt có 59.094 hộ gia đình và 896 bộ phận quản lý khác sử dụng điện cho sinh hoạt, chiếm tỉ lệ 47% trên tong sản lượng tiêu thu (TSLTT) ; có 7011 hộ sử dụng điện cho nông nghiệp - lâm nghiệp - thủy sản, chiếm tỉ lệ 18% trên TSLTT; có 938 hộ sử dụng điện cho công nghiệp xây dựng, chiếm tỉ lệ 14% trên TSLTT, có 1127 hộ sử dụng điện cho dịch vụ khác, chiếm tỉ lệ 8% trên TSLTT; có 2443 hộ sử dụng điện cho thương nghiệp, khách sạn, nhà hàng, chiếm tỉ lệ 13% trên TSLTT.
Số lượng điện tiêu thụ sinh hoạt so với số lượng điện tiêu thụ của các thành phan khac duoc thống kê theo bang sau: Bang 1. Bang thống kê sản lượng điện tiêu thụ tại Đà Lạt năm 2016 và mức sử dụng điện của các hộ gia đình tại Đà Lạt tháng 12 năm 2016. Stt Thanh phan phu tai Sản lượng tiêu Ty lệ thụ (kWh | Điện sinh hoạt 10.935 47% 2 Nông nghiệp - lâm nghiệp - thủy sản 3.073 18% 3 Cong nghiệp xây dựng 2.422 14% 4 Thương nghiệp, khách sạn, nhà hàng 2.949 13% 5 Dich vu khac 1.349 100% Stt Mức sử dung điện Số hộ Sản lượng cúa các hộ gia đình ( kWh) | 50 5.638 ( Theo số liệu của phòng Kinh doanh công ty Điện lực Lâm Dong ) Như vậy, tỉ trọng điện năng sử dụng cho sinh hoạt ở Đà Lạt còn cao hơn bình quân của cả nước.094 các hộ gia đình sử dụng điện ở thành phố Đà Lạt, có 5.765 hộ sử dụng đến mức 50kWh đối với hộ nghèo; 15.306 hộ sử dụng điện ở mức 50 kWh - 100kWh tiêu thu ở mức bình thường (định muc ); 15.040 hộ sử dụng điện ở mức 100 kWh- 150kWh vượt định mức ; 9.469 hộ sử dụng điện ở mức 150 kWh- 200kWh vượt định mức; 13.514 hộ sử dụng điện ở mức 200 kWh- 300kWh vượt định mức. Từ số liệu trên, đã có 38.023 hộ sử dụng điện vượt định mức (>100kWh), chiếm tỷ lệ 64% so với tong số hộ tiêu thu với san lượng điện tiêu thụ là: 7.
Do đó vấn đề tiết kiệm điện, tránh lãng phí điện năng sinh hoạt trong các hộ gia đình ở Đà Lạt là vẫn đề càng quan trọng và có ý nghĩa hơn nữa. Vẫn đề đặt ra cho các nhà quản lý ngành là cần phải hiểu rõ đâu là các động lực dé tao ra hành vi tiết kiệm điện năng. Nói cách khác, đâu là những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiết kiệm điện năng sinh hoạt ở các hộ gia đình ở Đà Lạt ? Theo tìm hiểu, câu hỏi này rất được Công ty Điện lực Lâm Đồng va các cơ quan liên quan quan tâm trong thời gian gần đây, nhưng chưa thực sự có những giải đáp đầy đủ và tin cậy. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu van dé sử dung và tiết kiệm điện cũng như nguyên nhân của nó là hết sức cấp thiết.
Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cho Công ty Điện lực Lâm Đồng sẽ có các chương trình đào tạo, truyền thông, hỗ trợ cho các hộ gia đình có thêm thông tin, kiến thức, sự hiểu biết về hành vi sử dụng điện. MỤC TIỂU NGHIÊN CỨU 1. Xác định, đánh giá sự ảnh hưởng của các yếu tố: thái độ, chuẩn chủ quan (ảnh hưởng của xã hội), kiểm soát hành vi đến hành vi tiết kiệm điện của các hộ gia đình ở Đà Lạt. Nhận dạng sự khác biệt về mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố lên hành vi tiết kiệm điện của các hộ gia đình phân chia theo quy mô hộ, học vấn của chủ hộ, thu nhập bình quân và loại hộ.
Từ đó, đề tài đưa ra những dé xuất và kiến nghị nhằm thay đối tích cực đến hành vi tiết kiệm điện của các hộ gia đình tại Đà Lạt. PHAM VI DE TÀI - Hành vi tiết kiệm điện bao gồm 2 nhóm: = Nhóm 1: Mua/ đầu tu lắp đặt các thiết bị có hiệu suất tiêu thụ điện năng cao. = Nhóm 2: Hành vi sử dụng tối ưu, tránh lãng phí trong quá trình sử dụng các thiết bị điện. > Nghiên cứu này chỉ tập trung vào nhóm 2 — hành vi tiết kiệm tránh lãng phí trong sử dụng.
— Không gian nghiên cứu: Khu vực thành phố Đà Lạt. — Đối tượng khảo sát: Các hộ gia đình ở thành phố Đà Lat. — Thời gian nghiên cứu: từ tháng 3/2017 đến tháng 7/2017. Lý do: Thanh phố Đà Lạt là trung tâm của tỉnh Lâm Dong, tập trung nhiều dân cư (người dân bản địa, người dân định cư, khách du lịch, dân số chiếm tỉ lệ lớn nhất của tỉnh).
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Đề tài sẽ được thực hiện thông qua 2 giai đoạn: nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Giai đoạn nghiên cứu định tính Nghiên cứu định tính sẽ tiến hành phỏng van sâu, thảo luận tay đôi giữa người nghiên cứu với những đối tượng cần thu thập thông tin. Nghiên cứu này nhăm khám phá, điều chỉnh và b6 sung các thang đo vé các yếu tổ ảnh hưởng đến hành vi tiết kiệm điện của các hộ gia đình tại Thành phó Đà Lạt. Giai đoạn nghiên cứu định lượng Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua bảng khảo sát được gửi đến từng đối tượng được chọn lay mẫu.
Thông tin thu thập được dùng để đánh giá độ tin cậy và độ giá tri của thang do, kiểm định sự phù hợp của mô hình dé xuất. Việc phân tích dữ liệu sẽ được tiễn hành thông qua phần mém SPSS. Ý NGHĨA CỦA ĐÈ TÀI Đề tài sẽ đi sâu phân tích về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố lên hành vi tiết kiệm điện của hộ gia đình ở thành phố Đà Lạt theo các phân khúc như là: trình độ học vấn, kích thước hộ, thu nhập. quy mô, địa bàn, loại hộ.
Qua kết quả nghiên cứu, ta có thé kiến nghị, định hướng xây dựng các mô hình, chủ trương nhằm thúc day các hộ gia đình trong việc tiết kiệm điện. Ảnh hưởng rộng hon, nghiên cứu có thé làm tư liệu tham khảo cho các co quan chức năng về cách thức sử dụng, tiết kiệm điện thông qua thiết kế các chương trình truyền thông, các lớp đào tạo, chương trình hỗ trợ sao cho khuyến khích được các hộ gia đình trong việc tiết kiệm điện, sử dụng các nguồn điện hiện có cũng như sử dụng các nguồn điện tái tạo một cách tiết kiệm, hiệu quả và chất lượng hơn. BÓ CỤC LUẬN VĂN Luận văn bao gồm 5 chương. Chương | giới thiệu bối cảnh nghiên cứu, sự cân thiết của đề tài, mục tiêu, phạm vi và câu hỏi.
Chương 2 trình bày cơ sở lý thuyết, các nghiên cứu trước và mô hình nghiên cứu đề xuất. Chương 3 trình bay về phương pháp nghiên cứu. Chương 4 trình bay tong thé về dữ liệu nghiên cứu mà tác giả thu thập được, thảo luận các kết quả thu được từ quá trình phân tích dữ liệu và đưa ra hàm ý quản lý. Chương 5 phần kết luận, tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu, những đóng góp và hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo.
Tóm tắt chương Chương này đã trình bảy khái quát lý do hình thành đề tài nghiên cứu và cũng nói rõ bối cảnh nghiên cứu được thực hiện. Trong chương này, người viết nêu ra các mục tiêu chính cần đạt được đó là tiết kiệm điện. Bên cạnh đó, dựa vào bối cảnh nghiên cứu tác giả đã xác định được phạm vi nghiên cứu, địa bàn nghiên cứu của đề tài. Người viết cũng trình bày rõ ý nghĩa mà đề tài này mang lại về mặt thực tiễn.
Dựa theo bố cục nghiên cứu của chương này, chương tiếp theo người viết sẽ trình bày các cơ sở lý thuyét và mô hình nghiên cứu cua đê tài. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYET Đề có thé hiểu được bản chat của tiết kiệm điện trong việc sử dụng điện của hộ gia đình, chúng ta cần phải hiểu được thế nào là tiết kiệm điện. Qua đó hình thành định nghĩa về tiết kiệm điện và xác định thang đo để ước lượng nó. TIẾT KIỆM ĐIỆN NANG 2.