Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố tác động đến hành vi hút thuốc lá của người đi làm tại tỉnh Quảng Ngãi

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi hút thuốc lá của người đi làm tại tỉnh Quảng Ngãi, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề sức khỏe cộng đồng.

• Tác giả: Phan Trịnh Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Quỳnh Hoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Các yếu tố tác động đến hành vi hút thuốc lá của người đi làm tại tỉnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.1. Mô hình hành vi của người tiêu dùng
• 2.1.1. Các yếu tố văn hoá
• 2.1.2. Các yếu tố xã hội
• 2.1.3. Các yếu tố cá nhân
• 2.1.4. Các yếu tố tâm lý
• 2.2. Các nghiên cứu liên quan
• 2.3. Các yếu tố xã hội học khác
• 2.4. Tác động của cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh trên vỏ bao thuốc lá
• 2.5. Tác động của truyền thông về tác hại của thuốc lá
• 2.6. Thực trạng kiểm soát thuốc lá tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung phân tích
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Giả thiết nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp phân tích
• 3.5. Mô tả dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm của mẫu quan sát
• 4.1.1. Toàn bộ mẫu
• 4.1.2. Đối với người hút thuốc
• 4.1.3. Tác động của truyền thông, kiến thức và nhận thức của đối tượng khảo sát về tác hại của thuốc lá
• 4.2. Kết quả mô hình
• 4.2.1. Mô hình hồi quy tham gia hút thuốc
• 4.2.2. Mô hình cường độ hút thuốc
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết quả chính
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hành vi hút thuốc lá của người lao động tại Quảng Ngãi

Hành vi hút thuốc lá của người lao động tại Quảng Ngãi đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại. Theo thống kê, tỷ lệ người hút thuốc lá trong độ tuổi lao động ngày càng gia tăng, đặc biệt là ở nam giới. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi này là rất quan trọng để có thể đưa ra các giải pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu tình trạng hút thuốc lá trong cộng đồng.

1.1. Tình hình hút thuốc lá tại Quảng Ngãi

Tình hình hút thuốc lá tại Quảng Ngãi cho thấy một bức tranh đáng lo ngại. Theo số liệu từ Bộ Y tế, tỷ lệ người hút thuốc lá ở nam giới tại tỉnh này lên tới 49.2%. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn tạo gánh nặng cho hệ thống y tế.

1.2. Nguyên nhân chính dẫn đến hành vi hút thuốc

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hành vi hút thuốc lá, bao gồm yếu tố văn hóa, xã hội và cá nhân. Những người lao động thường chịu áp lực từ môi trường làm việc và thói quen xã hội, dẫn đến việc họ dễ dàng tiếp cận và sử dụng thuốc lá.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi hút thuốc lá của người lao động

Hành vi hút thuốc lá của người lao động tại Quảng Ngãi bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Các yếu tố này có thể được phân loại thành các nhóm như yếu tố cá nhân, xã hội và môi trường. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp hiểu rõ hơn về động cơ hút thuốc của người lao động.

2.1. Yếu tố cá nhân ảnh hưởng đến hành vi hút thuốc

Yếu tố cá nhân như tuổi tác, giới tính và tình trạng sức khỏe có ảnh hưởng lớn đến hành vi hút thuốc. Những người trẻ tuổi thường có xu hướng hút thuốc nhiều hơn do sự tò mò và áp lực từ bạn bè.

2.2. Yếu tố xã hội tác động đến hành vi hút thuốc

Môi trường xã hội, bao gồm gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, có thể tạo ra áp lực tích cực hoặc tiêu cực đối với hành vi hút thuốc. Những người sống trong gia đình có người hút thuốc thường có xu hướng bắt chước hành vi này.

2.3. Tác động của chính sách chống thuốc lá

Chính sách của chính phủ về kiểm soát thuốc lá, như tăng thuế và cấm quảng cáo, có thể ảnh hưởng đến hành vi hút thuốc. Những chính sách này nhằm giảm tỷ lệ người hút thuốc và nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá.

III. Phương pháp nghiên cứu hành vi hút thuốc lá tại Quảng Ngãi

Để nghiên cứu hành vi hút thuốc lá của người lao động tại Quảng Ngãi, một phương pháp nghiên cứu định lượng đã được áp dụng. Phương pháp này giúp thu thập dữ liệu từ một mẫu lớn người lao động, từ đó phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi hút thuốc.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu được thiết kế với bảng hỏi được phát cho người lao động tại các khu công nghiệp. Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích để xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến hành vi hút thuốc.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng và hành vi hút thuốc. Kết quả sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình hút thuốc tại Quảng Ngãi.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu hành vi hút thuốc lá

Kết quả nghiên cứu sẽ được ứng dụng vào việc xây dựng các chương trình giáo dục sức khỏe và chính sách phòng chống thuốc lá tại Quảng Ngãi. Những thông tin này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các biện pháp hiệu quả hơn trong việc giảm tỷ lệ hút thuốc.

4.1. Đề xuất giải pháp giảm thiểu hành vi hút thuốc

Các giải pháp như tăng cường truyền thông về tác hại của thuốc lá, tổ chức các chương trình giáo dục sức khỏe và hỗ trợ cai thuốc sẽ được đề xuất nhằm giảm thiểu hành vi hút thuốc trong cộng đồng.

4.2. Kết quả nghiên cứu và tác động đến chính sách

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu cho các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng các chương trình kiểm soát thuốc lá hiệu quả hơn, từ đó giảm thiểu số lượng người hút thuốc tại Quảng Ngãi.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về hành vi hút thuốc lá

Nghiên cứu về hành vi hút thuốc lá của người lao động tại Quảng Ngãi đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hành vi này. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp xây dựng các chính sách hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố cá nhân, xã hội và chính sách đều có tác động đáng kể đến hành vi hút thuốc lá của người lao động. Việc nhận thức rõ về các yếu tố này là rất quan trọng.

5.2. Triển vọng tương lai trong việc kiểm soát thuốc lá

Triển vọng tương lai cho thấy rằng nếu các chính sách kiểm soát thuốc lá được thực hiện hiệu quả, tỷ lệ người hút thuốc có thể giảm đáng kể, góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng tại Quảng Ngãi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM    PHAN TRỊNH NGỌC ANH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HÀNH VI HÚT THUỐC LÁ CỦA NGƯỜI ĐI LÀM TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH-NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM    PHAN TRỊNH NGỌC ANH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HÀNH VI HÚT THUỐC LÁ CỦA NGƯỜI ĐI LÀM TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ PHÁT TRIỂN MÃ SỐ: 60310105 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGUYỄN QUỲNH HOA TP.HỒ CHÍ MINH-NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi tên: Phan Trịnh Ngọc Anh Là học viên cao học lớp Thạc sĩ Kinh tế và Quản trị Sức khỏe, khóa 2013-2015 của Khoa Kinh tế Phát triển, trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi xin cam đoan đây là phần nghiên cứu do tôi thực hiện. Các số liệu, kết luận nghiên cứu trình bày trong luận văn này là trung thực và chưa được công bố ở các nghiên cứu khác. Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Học viên Phan Trịnh Ngọc Anh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU .2 Mục tiêu nghiên cứu.3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tượng nghiên cứu.5 Phạm vi nghiên cứu .6 Phương pháp nghiên cứu.7 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu .8 Kết cấu của đề tài nghiên cứu . 3 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN .1 Mô hình hành vi của người tiêu dùng .1 Các yếu tố văn hoá.2 Các yếu tố xã hội.3 Các yếu tố cá nhân.4 Các yếu tố tâm lý.2 Các nghiên cứu liên quan .3 Các yếu tố xã hội học khác .4 Tác động của cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh trên vỏ bao thuốc lá .5 Tác động của truyền thông về tác hại của thuốc lá .3 Thực trạng kiểm soát thuốc lá tại Việt Nam . 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Thực trạng kiểm soát thuốc lá tại Việt Nam . 16 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .1 Khung phân tích .2 Mô hình nghiên cứu .3 Giả thiết nghiên cứu .4 Phương pháp phân tích .5 Mô tả dữ liệu . 23 Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Đặc điểm của mẫu quan sát .1 Toàn bộ mẫu .2 Đối với người hút thuốc .3 Tác động của truyền thông, kiến thức và nhận thức của đối tượng khảo sát về tác hại của thuốc lá .2 Kết quả mô hình .1 Mô hình hồi quy tham gia hút thuốc .2 Mô hình cường độ hút thuốc . 51 Chương 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.1 Kết quả chính . 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT TẮT NỘI DUNG CIF Cước phí hàng hóa CPI Chỉ số giá tiêu dùng CT-TTg Chỉ thị Thủ tướng FCTC Công ước khung về kiểm soát thuốc lá GATS Hiệp định chung về thương mại dịch vụ GDP Tổng sản phẩm Quốc nội GSO Tổng cục Thống kê Việt Nam GT Giả thiết GTGT Giá trị gia tăng MPOWER Gói các chính sách kiểm soát thuốc lá hiệu quả QĐ-BYT Quyết định Bộ Y tế QĐ-TTg Quyết định Thủ tướng SCT Thuế tiêu thụ đặc biệt THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông VAT Thuế giá trị gia tăng VINACOSH Ban chỉ đạo phòng chống thuốc lá WHO Tổ chức Y tế Thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Bảng thuế suất thuốc lá của Việt Nam từ năm 1990 đến nay.2 Diện tích trung bình của cảnh báo sức khỏe ở một số nước trên thế giới .1 Thông tin tổng quan về đối tượng nghiên cứu .2 Mối quan hệ giữa bằng cấp và nghề nghiệp .3 Thu nhập bình quân hàng tháng của đối tượng khảo sát .4 Độ tuổi của đối tượng khảo sát .5 Thống kê về đối tượng khảo sát có hút thuốc lá hay không .6 Số điếu thuốc lá hút mỗi ngày ở người hút thuốc lá .7 Chi phí hút thuốc lá hàng tháng của đối tượng khảo sát .8 Bảng giá thuốc lá Warhorse và Whitehorse thu thập từ các phường, xã khảo sát .9 Thực trạng sử dụng các nhãn hiệu thuốc lá .10 Phản ứng của người hút thuốc lá khi tăng giá thuốc ở các mức độ khác nhau .11 Chú ý đến tác hại của thuốc lá trên các loại phương tiện truyền thông.12 Tỉ lệ phần trăm những người hút thuốc lá thấy cảnh báo sức khỏe trên bao thuốc lá và nghĩ tới việc bỏ hút thuốc .13 Tỉ lệ phần trăm những người khảo sát tin rằng thuốc lá gây ra bệnh đột quỵ, ung thư phổi, nhồi máu cơ tim .14 Tỉ lệ những người khảo sát hiểu biết về cấm hút thuốc lá tại các trung tâm y tế, trường học, khu vui chơi và chăm sóc trẻ em .15 Hiểu biết của những người hút thuốc về quy định xử phạt khi hút thuốc không đúng nơi quy định .16 Thống kê về nhóm nghề nghiệp .17 Kết quả mô hình tham gia hút thuốc với giá thuốc lá trung bình .18 Tác động biên của các nhóm tuổi ở mô hình tham gia hút thuốc với giá thuốc lá trung bình .19 Mô hình cường độ hút thuốc ở người hút thuốc lá . 51 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.20 Kiểm định đa cộng tuyến .21 Kiểm định phân phối chuẩn . 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1 Khung phân tích . Thu nhập bình quân hàng tháng của đối tượng quan sát.2 Biểu đồ phân bố tuổi .3 Biểu đồ tần số của phần dư chuẩn hóa . 52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Đặt vấn đề: Sử dụng thuốc lá là nguyên nhân chính của một số bệnh gây tử vong trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2009), trên thế giới, mỗi năm có 5 triệu ca tử vong do sử dụng thuốc lá và đến năm 2030 ước tính sẽ là 10 triệu người. Một số nghiên cứu đã ghi nhận những hậu quả của hút thuốc đối với sức khỏe. Hút thuốc là nguyên nhân gây các bệnh như: tim mạch, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (bệnh khí phế thũng và viêm phế quản). Tuổi thọ trung bình của người hút thuốc sẽ giảm 6-10 năm (Doll và đồng sự, 2004). Việc sử dụng thuốc lá không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe mà còn tạo ra một gánh nặng cho xã hội và hệ thống y tế vì nó làm tiêu tốn các nguồn lực giá trị. Trong khi tỷ lệ hút thuốc đã giảm ở nhiều quốc gia phát triển, thì tỉ lệ hút thuốc tăng cao và ngày càng tăng ở nhiều quốc gia nghèo. Riêng tại Việt Nam, một mô hình mô phỏng được xây dựng ước tính rằng năm 2008 có khoảng 40.000 người tử vong xuất phát từ nguyên nhân hút thuốc lá và đến năm 2023 con số này sẽ tăng lên hơn 50. Chỉ riêng chi phí liên quan tới 3 căn bệnh ung thư phổi, bệnh tim do thiếu máu cục bộ và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính do sử dụng thuốc lá ước tính đã vượt 1100 tỷ đồng trong năm 2005 (Ross, 2007). Tỷ lệ hút thuốc lá tại Việt Nam ước tính khoảng trên 49.2% ở nam giới và dưới 2% ở nữ giới (Bộ Y Tế Việt Nam, 2003). Chính phủ Việt Nam nhận thức được tác động của việc hút thuốc đối với sức khỏe cộng đồng nên đã phát động một chiến dịch chống hút thuốc lá như ban hành Nghị quyết số 12 năm 2000 của Chính phủ về chính sách kiểm soát thuốc lá quốc gia và luật phòng, chống tác hại thuốc lá đã được Quốc hội thông qua năm 2012. Đồng thời, Việt Nam là một trong những quốc gia châu Á đầu tiên ký Công ước chung của Tổ chức y tế Thế giới về kiểm soát thuốc lá vào năm 2003. Để giảm số người hút thuốc và tiêu thụ thuốc lá, một trong các phương pháp được áp dụng là tăng giá thuốc. Giá các sản phẩm thuốc lá càng cao thì càng có khả năng ngăn cản đối với những người chưa hút thuốc lá, giúp họ tránh bị nghiện và có thể thuyết phục những người hút hiện tại bỏ thuốc hoặc giảm lượng tiêu thụ của họ (Chaloupka, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Năm 1999, Ngân hàng Thế giới sau khi xem xét các bằng chứng đã kết luận trung bình khi tăng giá 10% sẽ làm giảm nhu cầu đối với các sản phẩm thuốc lá khoảng 4% ở các nước thu nhập cao và 8% ở các nước có thu nhập trung bình (World bank, 1999). Tuy nhiên, phần lớn các bằng chứng về sự phản ứng của người hút thuốc lá theo giá chủ yếu ở các nước có thu nhập cao vì năng lực nghiên cứu và dữ liệu tương đối đầy đủ. Chỉ một số lượng tương đối nhỏ các nghiên cứu được thực hiện ở các nước thu nhập thấp và trung bình. Ngoài ra, còn có các biện pháp khác của chương trình kiểm soát thuốc lá như lệnh cấm quảng cáo thuốc lá, cấm phân phối các mẫu thuốc lá miễn phí, cấm bán thuốc lá trên các máy bán hàng tự động, cấm hút thuốc lá ở những nơi công cộng, in cảnh báo sức khỏe bằng chữ và hình ảnh trên bao thuốc lá, thực hiện chiến dịch truyền thông về tác hại của hút thuốc lá. Việc xác định các yếu tố tác động tới người hút thuốc tại Việt Nam rất quan trọng nhằm đưa ra các biện pháp phù hợp với mục đích giảm số lượng người hút thuốc hay số ca tử vong do hút thuốc, tăng thu nhập thuế cho chính phủ. Vì vậy, nghiên cứu này tìm hiểu các yếu tố cá nhân và chính sách của Nhà nước có ảnh hưởng như thế nào tới hành vi hút thuốc.2 Mục tiêu nghiên cứu Xác định, đánh giá một số yếu tố ảnh hưởng đến hành vi hút thuốc lá ở người đi làm để từ đó đề xuất các giải pháp nhằm giảm số lượng người hút thuốc lá.3 Câu hỏi nghiên cứu Thực trạng hút thuốc ở đối tượng đi làm ra sao? Các yếu tố nào có tác động đến hành vi hút thuốc ở người đi làm? Các chính sách của Chính phủ có tác động ra sao đến hành vi hút thuốc lá? 1.4 Đối tượng nghiên cứu: các yếu tố tác động đến hành vi hút thuốc lá của những người đi làm. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Phạm vi nghiên cứu: tỉnh Quảng Ngãi 1.6 Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp thống kê nhằm mô tả và nhận diện các yếu tố tác động đến hành vi hút thuốc lá.