Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ QUẢN LÝ CHO HIỆU TRƢỞNG CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Chất lượng GD của mỗi một trường học chịu ảnh hưởng trực tiếp của người HT.
Những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước được quán triệt tới đội ngũ GV hay không là do một phần lớn cách tuyên truyền, phổ biến của HT. Sự nắm bắt chương trình và đổi mới phương pháp dạy học của GV cũng phụ thuộc vào người HT. Do đó người HT phải nắm vững những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, vững vàng về chuyên môn, có trình độ lí luận và nghiệp vụ tốt thì mới có thể tổ chức chỉ đạo và kiểm tra đánh giá được đội ngũ. Có thể nói: người HT đóng vai trò quan trọng, là trụ cột trong việc tổ chức thực hiện các hoạt động GD trong nhà trường.
Vấn đề bồi dưỡng nâng cao chất lượng NVQL cho đội ngũ HT nhà trường nói chung, HT các trường THCS nói riêng, luôn là vấn đề quan tâm của các cấp QLGD, với mục đích chính là nâng cao hiệu quả QL trong nhà trường, nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả hoạt động GD. Đến nay, đã có nhiều Hội thảo khoa học cấp quốc gia bàn luận về các chủ đề nêu trên, nhiều ý kiến đã được đăng tải trên các tạp chí, tập san chuyên ngành như: Nghiên cứu GD, GD THCS. Thông tin QLGD. Nhiều tác giả trong và ngoài nước đã đi sâu nghiên cứu về QLGD như: M.I Xaxerđôtôp, Đặng Quốc Bảo, Phạm Minh Hạc, Lê Tuấn, Trần Kiểm, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Quốc Trí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc.
Các tác giả đã đưa ra các khái niệm cơ bản về QLGD, các chức năng quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, nội dung và phương pháp quản lý nhà trường. Trong những năm gần đây đã có nhiều luận văn thạc sĩ nghiên cứu vấn đề này ở góc độ từng địa phương khác nhau trong cả nước, có thể kể tên một 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com số công trình như: Một số biện pháp xây dựng và phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS tại tỉnh Lạng Sơn - Luận văn Thạc sĩ của Chu Thị Hà - Đại học Quốc gia Hà Nội 2006; Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường THCS Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ - Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Thị Kim Oanh - Đại học sư phạm Hà Nội 2007; Một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Mê Linh - tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay - Luận văn Thạc sĩ của Phùng Quang Thơm - Đại học sư phạm Hà Nội 2005. Các công trình trên đã đề cập đến những vấn đề liên quan đến hoạt động của HT các trường THCS và đưa ra các biện pháp giúp HT nâng cao năng lực quản lý trường THCS. Các biện pháp đó bao gồm cả các biện pháp đào tạo và bồi dưỡng.
Đồng thời cũng gợi ra một số nội dung trong công tác bồi dưỡng NVQL cho HT các trường THCS. Song đến nay ở huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến việc tìm ra các biện pháp bồi dưỡng NVQL một cách có hệ thống nhằm nâng cao chất lượng quản lý của đội ngũ HT trường THCS huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. Với đề tài này tác giả sẽ phân tích thực trạng công tác bồi dưỡng NVQL cho đội ngũ HT các trường THCS của phòng GD &ĐT huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn từ đó đưa ra một số biện pháp bồi dưỡng NVQL cho HT các trường THCS có hiệu quả góp phần vào việc nâng cao chất lượng GD nhằm đưa sự nghiệp GD ở huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn nói chung và chất lượng giáo dục của bậc THCS nói riêng ngày càng phát triển bền vững. Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.
Khái niệm biện pháp Biện pháp là từ thường dùng rất phổ thông trong đời sống hàng ngày, cũng như trong các văn bản, tài liệu thường đề cập đến. Theo "Từ điển tiếng Việt" thì biện pháp là: Cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể [38; tr. Chẳng hạn: Biện pháp hành chính; biện pháp kỹ thuật; dùng biện pháp đúng. 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Khái niệm bồi dưỡng Từ "bồi dưỡng" thuộc ngôn ngữ dùng thông dụng trong đời sống thường nhật. Nó được dùng với những nghĩa khác nhau, thường thì nó được dùng một trong hai trường hợp: Thứ nhất: Bồi dưỡng, dùng để chỉ việc làm cho cơ thể thêm khoẻ mạnh (bổ sung về vật chất - chất bổ). Thứ hai: Bồi dưỡng, dùng để chỉ việc làm cho tốt lên về phẩm chất hoặc năng lực (bổ sung về nhận thức). Theo " Từ điển tiếng Việt" thì bồi dưỡng, một là: Làm cho tăng thêm sức của cơ thể bằng chất bổ.
Chẳng hạn, như: Bồi dưỡng sức khoẻ. Tiền bồi dưỡng (Tiền cấp cho ăn uống bồi dưỡng). Hai là: Làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất.95] Tổ chức giáo dục khoa học văn -hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) định nghĩa: "Bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghề nghiệp. Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp".
"Bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiến thức và kỹ năng còn thiếu hoặc lạc hậu trong một cấp học, bậc học và trường học được xác nhận bằng một chứng chỉ". Xã hội ngày nay đang hướng tới việc xây dựng "Một xã hội học tập" và "Học tập suốt đời" thì việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng là một điều tất yếu và nó phải trở thành nhu cầu thường xuyên của mỗi cá nhân. Như vậy, bồi dưỡng thực chất là những hoạt động nhằm bổ sung tri thức, kỹ năng để nâng cao trình độ trong lĩnh vực chuyên môn bằng một hình thức đào tạo nào đó. Nghiệp vụ quản lý (NVQL) và bồi dưỡng NVQL * Nghiệp vụ: Theo "Từ điển Tiếng Việt" định nghĩa: Nghiệp vụ là công việc chuyên môn của một nghề [38].
Quyết định số 414/TCCP-VC ngày 29/05/1993 của Bộ trưởng- Trưởng Ban tổ chức chính phủ (nay là Bộ Nội vụ) ban hành tiêu chuẩn nghiệp 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com vụ các ngạch bậc công chức, viên chức thì nghiệp vụ bao gồm các thành tố: "Chức trách", "Hiểu biết", "Yêu cầu trình độ hợp thành". Từ các quan niệm như trên, chúng ta có thể hiểu: Nghiệp vụ là những công việc mà một người phải thực hiện để hoàn thành chức trách của mình. Muốn hoàn thành chức trách của mình, họ phải hiểu rõ nội dung và cách thức thực hiện công việc và phải có một trình độ chuyên môn nhất định. * Nghiệp vụ quản lý Từ quan niệm về nghiệp vụ chúng ta có thể hiểu NVQL là công việc mà nhà quản lý phải làm để thực hiện chức trách của mình.
Tuỳ theo yêu cầu của từng ngành, từng cấp quản lý mà nhà quản lý có những công việc khác nhau. Tuy nhiên để thực hiện tốt chức trách của mình, các nhà quản lý phải tuân theo các nguyên tắc và phương pháp quản lý nhất định, phải thực hiện các chức năng quản lý. Do đó, NVQL thực chất là những công việc, những cách thức mà nhà quản lý phải làm để thực hiện chức năng quản lý, nội dung quản lý trong một bộ máy. Nói cách khác, NVQL là công việc chuyên môn của người quản lý.
* Bồi dƣỡng nghiệp vụ quản lý Chuyên môn của người quản lý thể hiện trong việc thực hiện các chức năng của người quản lý. Nhà quản lý muốn thực hiện được các chức năng quản lý nhằm dạt được mục tiêu của bộ máy đòi hỏi nhà quản lý phải có kiến thức, kỹ năng. về lĩnh vực mình quản lý. Để thực hiện tốt chức trách của mình, nhà quản lý cần được đào tạo, bồi dưỡng các kiến thức, kỹ năng đó.
Tuy nhiên từ nhiều năm nay, chúng ta thường bổ nhiệm những người lao động tích cực, có nhiều thành tích vào các vị trí quản lý bộ máy. Hầu hết họ không được đào tạo mà chủ yếu làm bằng kinh nghiệm tích luỹ được trong lao động. Vì vậy họ cần được bồi dưỡng về NVQL để nâng cao năng lực quản lý, chỉ đạo các hoạt động của đơn vị. Bồi dưỡng NVQL là bổ sung các kiến thức, cập nhật kiến thức và kỹ năng còn thiếu hoặc lạc hậu nhằm nâng cao trình độ, phát triển thêm năng lực 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com để người quản lý thực hiện tốt các chức năng quản lý, qua đó hoàn thành chức trách được giao.
Biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý Biện pháp là cách thức tác động của con người vào một đối tượng nào đó. Biện pháp bồi dưỡng có thể hiểu theo nghĩa tương tự là: Cách thức làm cho con người tăng thêm về kiến thức, kỹ năng hay một phẩm chất nào đó đáp ứng được yêu cầu công tác. Biện pháp bồi dưỡng NVQL là cách thức tác động vào các cán bộ quản lý làm cho họ tăng thêm về kiến thức, kỹ năng quản lý nhằm giúp họ nâng cao năng lực quản lý một bộ máy, giúp họ hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao. Như vậy, các biện pháp bồi dưỡng NVQL sẽ rất phong phú, đa dạng.
Để cho một cán bộ quản lý nâng cao được trình độ của mình, người ta có thể có rất nhiều cách khác nhau như: Mở lớp học bồi dưỡng kiến thức, tham quan thực tế, học hỏi kinh nghiệm, trang bị cho nhà quản lý khả năng tự bồi dưỡng. Khái quát về quản lý và quản lý nhà trƣờng 1. Khái niệm quản lý Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng (NXB Giáo dục, 1998) thì: “Quản lý là tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”; F.W Taylor thì cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều người khác làm và sau đó thấy họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”. Quản lý là một loại hoạt động xã hội quan trọng của con người trong cộng đồng, nhằm thực hiện các mục tiêu mà tổ chức đặt ra.