phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu thành ba chương: - Chƣơng 1. Tác giả tập trung làm rõ những vấn đề lý luận chung về Bộ máy Nhà nước, khái niệm Bộ máy Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, một số quan điểm chính trị trong khu vực và trên thế giới, quan điểm của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về việc xây dựng Bộ máy Nhà nước. Tác giả tập trung làm rõ những quá trình thiết lập Bộ máy Nhà nước CHDCND Lào qua các thời kỳ từ trước khi nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thành lập năm 1975. Tác giả tập trung làm rõ về cách tổ chức và vận hành của Bộ máy Nhà nước CHDCND Lào trong giai đoạn 1975 đến thời điểm hiện tại, rút ra một số nhận xét và đánh giá.
10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỘ MÁY NHÀ NƢỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 1. Chủ nghĩa Mác - Lênin và tƣ tƣởng của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về xây dựng Bộ máy Nhà nƣớc kiểu mới 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về nguồn gốc và bản chất Nhà nước.
Tìm hiểu về sự hình thành, ra đời của Nhà nước theo quan điểm Mác Lênin giải thích nguồn gốc Nhà nước bằng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, các học giả theo quan điểm Mác - Lênin chỉ ra rằng Nhà nước không phải là một hiện tượng bất biến, vĩnh cửu mà nó là một phạm trù lịch sử, có quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong. Nhà nước là sản phẩm của xã hội, nó xuất hiện khi xã hội phát triển đến một trình độ nhất định và do những nguyên nhân khách quan, Nhà nước sẽ diệt vong khi những nguyên nhân khách quan đấy không còn nữa. Lịch sử cho thấy không phải khi nào xã hội cũng có Nhà nước. Trong xã hội nguyên thuỷ, do kinh tế còn thấp kém, chưa có sự phân hóa giai cấp, cho nên chưa có Nhà nước.
Đứng đầu các thị tộc và bộ lạc là các tộc trưởng do nhân dân bầu ra, quyền lực của những người đứng đầu thuộc về uy tín và đạo đức, việc điều chỉnh các quan hệ xã hội được thực hiện bằng những quy tắc chung. Trong tay họ không có và không cần một công cụ cưỡng bức đặc biệt nào. Lực lượng sản xuất phát triển đã dẫn đến sự ra đời chế độ tư hữu và từ đó xã hội phân chia thành các giai cấp đối kháng và cuộc đấu tranh giai cấp không thể điều hoà được xuất hiện. Điều đó dẫn đến nguy cơ các giai cấp chẳng những tiêu diệt lẫn nhau mà còn tiêu diệt luôn cả xã hội.
Để thảm hoạ đó không diễn ra, một cơ quan quyền lực đặc biệt đã ra đời. Đó là Nhà nước. Nhà nước đầu tiên trong lịch sử là Nhà nước chiếm hữu nô lệ, xuất hiện trong cuộc đấu tranh không điều hoà giữa giai cấp chủ nô và giai cấp nô lệ. Tiếp đó là Nhà nước phong kiến, Nhà nước tư sản.
Nguyên nhân trực tiếp của sự xuất hiện Nhà nước là mâu thuẫn giai cấp không thể điều hoà được.Lênin nhận định: "Nhà nước là sản phẩm và biểu hiện của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hoà được. Bất cứ ở đâu, 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hễ lúc nào và chừng nào mà, về mặt khách quan, những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hoà được, thì Nhà nước xuất hiện. Và ngược lại: sự tồn tại của Nhà nước chứng tỏ rằng những mâu thuẫn giai cấp là không thể điều hoà được". 260- 261] Nhà nước chỉ ra đời, tồn tại trong một giai đoạn nhất định của sự phát triển xã hội và sẽ mất đi khi những cơ sở tồn tại của nó không còn nữa.
Kiểu Nhà nước là khái niệm dùng để chỉ bộ máy thống trị đó thuộc về giai cấp nào, tồn tại trên cơ sở chế độ kinh tế nào, tương ứng với hình thái kinh tế - xã hội nào. Mỗi kiểu Nhà nước lại có thể tồn tại dưới các hình thức khác nhau. Hình thức Nhà nước là khái niệm dùng để chỉ cách thức tổ chức và phương thức thực hiện quyền lực Nhà nước. Nói cách khác đó là hình thức cầm quyền của giai cấp thống trị.
Tương ứng với ba chế độ xã hội có đối kháng giai cấp trong lịch sử là hình thái kinh tế - xã hội chiếm hữu nô lệ, hình thái kinh tế - xã hội phong kiến và hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa là ba kiểu Nhà nước: Nhà nước chiếm hữu nô lệ, Nhà nước phong kiến và Nhà nước tư sản. Tùy theo tình hình kinh tế - xã hội cụ thể của mỗi quốc gia mà mỗi kiểu Nhà nước được tổ chức theo những hình thức nhất định. Nhà nước xã hội Chủ nghĩa mang bản chất "giai cấp vô sản", nhưng lại là một kiểu Nhà nước đặc biệt. Nhà nước chiếm hữu nô lệ là Nhà nước của giai cấp chủ nô thời cổ đại mà tiêu biểu là các hình thức lịch sử Nhà nước chủ nô ở Hy Lạp và La Mã cổ đại như chính thể quân chủ và chính thể cộng hoà, chính thể quý tộc và chính thể Dân chủ.
Các hình thức này chỉ khác nhau về cách thức và cơ chế hoạt động của tổ chức Bộ máy Nhà nước, còn bản chất của chúng đều là Nhà nước của giai cấp chủ nô, nhằm thực hiện sự chuyên chính đối với nô lệ. Nhà nước phong kiến là Nhà nước của giai cấp địa chủ phong kiến. Nhà nước phong kiến cũng được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau. Nói chung, ở phương Tây, hình thức quân chủ phân quyền là hình thức Nhà nước phổ biến.
Quyền lực Nhà nước được chia thành quyền lực độc lập, địa phương phân tán. Mỗi chúa phong kiến là một ông vua trên lãnh thổ của mình. Mối liên hệ thực sự giữa các chúa phong kiến châu Âu chủ yếu được thiết lập bằng các hình thức liên minh 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com của các Nhà nước cát cứ, trong đó Thiên Chúa giáo trở thành mối quan hệ tinh thần thiêng liêng giữa các tiểu vương quốc phong kiến. Ở phương Đông (tiêu biểu là Trung Quốc và Ấn Độ), hình thức quân chủ tập quyền là hình thức Nhà nước phổ biến dựa trên chế độ sở hữu Nhà nước về ruộng đất.
Trong Nhà nước này, quyền lực của vua được tăng cường rất mạnh, hoàng đế có uy quyền tuyệt đối, ý chí của vua là pháp luật. Nhà nước tư sản cũng được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau, nhưng nói chung, chỉ có hai hình thức cơ bản nhất là hình thức cộng hoà và hình thức quân chủ lập hiến. Hình thức cộng hoà lại được tổ chức dưới những hình thức khác nhau như cộng hoà Đại nghị, cộng hoà Tổng thống trong đó hình thức cộng hoà Đại nghị là hình thức điển hình và phổ biến nhất. Trong thực tế, nhằm thích ứng với điều kiện lịch sử cụ thể của mỗi quốc gia, các hình thức cụ thể của Nhà nước tư sản hiện đại lại có sự khác nhau khá lớn, về chế độ bầu cử, chế độ tổ chức một viện hay hai viện, về nhiệm kỳ tổng thống, về sự phân chia quyền lực giữa tổng thống và nội các.
Nhà nước vô sản là một kiểu Nhà nước đặc biệt trong lịch sử. Tính chất đặc biệt của nó trước hết là ở chỗ nó chỉ tồn tại trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa cộng sản, nó là kiểu Nhà nước cuối cùng trong lịch sử của xã hội loài người.Mác khẳng định: "Giữa xã hội tư bản chủ nghĩa và xã hội cộng sản chủ nghĩa là một thời kỳ cải biến cách mạng từ xã hội nọ sang xã hội kia. Thích ứng với thời kỳ ấy là một thời kỳ quá độ chính trị, và Nhà nước của thời kỳ ấy không thể là cái gì khác hơn là nền chuyên chính cách mạng của giai cấp vô sản". 47] Sự tồn tại của Nhà nước vô sản trong thời kỳ quá độ này là tất yếu vì trong thời kỳ quá độ xã hội còn tồn tại các giai cấp bóc lột và các lực lượng xã hội, chúng chống lại sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội khiến giai cấp công nhân và nhân dân lao động phải trấn áp chúng bằng bạo lực.
Hơn nữa, trong thời kỳ quá độ còn có các giai cấp và tầng lớp trung gian khác. Do địa vị kinh tế - xã hội của mình, họ dễ dao động giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, họ không thể tự mình tiến lên Chủ nghĩa xã hội. Giai cấp vô sản phải tìm mọi cách thu hút lực lượng đông đảo về phía mình. Ở đây, chuyên chính vô sản đóng vai trò là thiết chế cần thiết để bảo đảm sự lãnh đạo của giai cấp công nhân đối với nhân dân.
13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tính chất đặc biệt của Nhà nước vô sản còn thể hiện ở chỗ chức năng cơ bản nhất, chủ yếu nhất của nó không phải là chức năng bạo lực mà là chức năng tổ chức xây dựng kinh tế - xã hội. Khi đề cập tới vấn đề này, V.Lênin cho rằng chuyên chính vô sản không phải chỉ là bạo lực đối với bọn bóc lột, và cũng không phải chủ yếu là bạo lực mà mặt cơ bản của nó là tổ chức, xây dựng toàn diện xã hội mới - xã hội xã hội Chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Cũng vì những tính chất đặc biệt như vậy của Nhà nước vô sản mà những nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định rằng Nhà nước vô sản là một kiểu Nhà nước đặc biệt trong lịch sử; đó là "Nhà nước không còn nguyên nghĩa", là Nhà nước "nửa Nhà nước". Sau khi những cơ sở kinh tế, xã hội của sự xuất hiện và tồn tại của Nhà nước mất đi thì Nhà nước sẽ không còn.
Sự mất đi của Nhà nước vô sản không phải bằng con đường "thủ tiêu", "xóa bỏ" mà bằng con đường "tự tiêu vong". Sự tiêu vong của Nhà nước vô sản là một quá trình rất lâu dài. Tính chất đặc biệt của Nhà nước vô sản còn thể hiện ở cơ sở quyền lực của Nhà nước - đó là nền tảng liên minh công - nông làm nòng cốt cho sự liên minh với mọi tầng lớp những người lao động khác trong xã hội. Để thực hiện sứ mệnh của mình, giai cấp công nhân cần có sự hỗ trợ, cộng tác, liên minh, vững chắc và ngày càng củng cố với những người lao động khác.