Rèn kỹ năng đọc nhạc cho sinh viên ngành GD Tiểu học - ĐH Hoa Lư

Nâng cao kỹ năng đọc nhạc cho sinh viên sư phạm tiểu học với các biện pháp thực tiễn. Tài liệu phân tích thực trạng và kết quả thực nghiệm.

• Tác giả: Phạm Văn Thiên
• Trường học: Đại học Hoa Lư
• Chuyên ngành: Giáo dục Tiểu học
• Đề tài: Biện pháp rèn kỹ năng đọc nhạc cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học Trường Đại học Hoa Lư
• Loại tài liệu: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Ninh Bình

Tóm tắt

I. Vì sao rèn kỹ năng đọc nhạc là nền tảng cho giáo viên tiểu học

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, giáo dục âm nhạc tiểu học không chỉ là môn học giải trí mà còn là công cụ phát triển tư duy và nhân cách toàn diện cho học sinh. Đối với sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học, việc rèn kỹ năng đọc nhạc không đơn thuần là học một kỹ năng chuyên môn, mà là trang bị một năng lực sư phạm cốt lõi. Kỹ năng này là chìa khóa để sinh viên có thể tự tin giảng dạy, tổ chức các hoạt động âm nhạc và truyền cảm hứng cho thế hệ tương lai. Một giáo viên tiểu học nắm vững kiến thức nhạc lý cơ bản và khả năng đọc nốt nhạc chính xác sẽ chủ động hơn trong việc soạn thảo giáo án âm nhạc tiểu học, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các học liệu có sẵn. Hơn nữa, khả năng thị tấu (đọc và thể hiện ngay một bản nhạc mới) giúp sinh viên linh hoạt ứng biến trong các tình huống dạy học thực tế. Nghiên cứu tại Trường Đại học Hoa Lư của ThS. Phạm Văn Thiên (2022) nhấn mạnh, kỹ năng đọc nhạc là cơ sở để sinh viên học tốt các nội dung khác như học hát, chơi nhạc cụ và phương pháp giảng dạy. Khi sinh viên có thể tự mình giải mã một bản nhạc, họ không chỉ hát đúng giai điệu, tiết tấu mà còn có khả năng phân tích, cảm nhận sâu sắc hơn về tác phẩm. Điều này trực tiếp nâng cao năng lực cảm thụ âm nhạc, một yếu tố quan trọng để khơi gợi tình yêu nghệ thuật ở học sinh. Quá trình này giúp hình thành một nền tảng vững chắc, góp phần phát triển năng khiếu âm nhạc tiềm ẩn và tạo ra những giờ học sinh động, hiệu quả tại các trường tiểu học sau này.

1.1. Nâng cao năng lực cảm thụ và biểu diễn âm nhạc chuyên nghiệp

Năng lực cảm thụ âm nhạc là khả năng cảm nhận và thấu hiểu vẻ đẹp của giai điệu, hòa âm và nhịp phách. Việc rèn luyện đọc nhạc giúp sinh viên chuyển hóa các ký hiệu âm nhạc trên trang giấy thành âm thanh sống động trong tâm trí. Quá trình này đòi hỏi sự tập trung vào cao độ và trường độ, từ đó mài giũa tai nghe và hình thành phản xạ âm nhạc nhạy bén. Khi sinh viên đọc thành thạo một bản nhạc, họ có thể hình dung được đường nét giai điệu, cảm nhận được sắc thái tình cảm mà tác giả gửi gắm. Đây là bước đệm quan trọng để biểu diễn tác phẩm một cách có hồn và chính xác, dù là hát hay chơi nhạc cụ. Kỹ năng này giúp sinh viên vượt qua lối học vẹt, học thuộc lòng và tiến tới sự chủ động, sáng tạo trong âm nhạc.

1.2. Mở đường cho việc tiếp thu các kiến thức âm nhạc phức tạp hơn

Đọc nhạc được ví như việc học đọc chữ trong ngôn ngữ âm nhạc. Một khi đã thông thạo, sinh viên sẽ dễ dàng tiếp cận với các phân môn khác. Ví dụ, trong học hát, việc biết đọc nhạc giúp sinh viên tự vỡ bài, hát đúng giai điệu và tiết tấu nhanh hơn thay vì chỉ học theo lối truyền khẩu. Trong học nhạc cụ, kỹ năng nhận biết nốt nhạc trên khuông nhạc và khóa nhạc là yêu cầu bắt buộc. Báo cáo của ThS. Phạm Văn Thiên chỉ ra rằng, sinh viên nắm vững kỹ năng đọc nhạc sẽ thuận lợi hơn rất nhiều khi học đàn phím hoặc các nhạc cụ khác, giúp quá trình học tập được rút ngắn và hiệu quả hơn. Đây là kỹ năng nền tảng không thể thiếu để xây dựng một hành trang sư phạm âm nhạc toàn diện.

II. Thách thức lớn khi rèn kỹ năng đọc nhạc cho sinh viên không chuyên

Việc dạy nhạc cho trẻ em và sinh viên không chuyên luôn tồn tại những rào cản đặc thù. Đối với sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học, quá trình rèn kỹ năng đọc nhạc đối mặt với nhiều thách thức cả khách quan lẫn chủ quan. Thách thức lớn nhất đến từ yếu tố đầu vào, khi đa số sinh viên không có năng khiếu âm nhạc bẩm sinh và chưa được tiếp xúc nhiều với kiến thức nhạc lý cơ bản từ trước. Theo khảo sát tại Trường Đại học Hoa Lư, nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc cảm nhận và phân biệt cao độ và trường độ của âm thanh, dẫn đến tình trạng đọc sai nốt, sai nhịp. Hơn nữa, tâm lý coi âm nhạc là môn phụ khiến một bộ phận sinh viên chưa đầu tư đúng mức thời gian và công sức cho việc luyện tập. Các phương pháp dạy đọc nhạc truyền thống đôi khi còn khô khan, nặng về lý thuyết, chưa tạo được hứng thú và sự chủ động cho người học. Nội dung các bài tập đọc nhạc trong chương trình đôi khi là những giai điệu quen thuộc, dẫn đến việc sinh viên học thuộc lòng thay vì thực sự rèn luyện kỹ năng đọc nốt nhạc. Sự thiếu hụt các bài tập bổ trợ mới lạ, các trò chơi âm nhạc tương tác và phương pháp tiếp cận hiện đại như phương pháp Kodály hay phương pháp Orff cũng là một hạn chế. Những khó khăn này đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện từ nội dung, phương pháp giảng dạy đến cách thức tổ chức rèn luyện, nhằm giúp sinh viên vượt qua rào cản và tiếp cận môn học một cách hiệu quả hơn.

2.1. Hạn chế về năng khiếu và kiến thức âm nhạc nền tảng của sinh viên

Đặc thù tuyển sinh của ngành Giáo dục Tiểu học không yêu cầu thi năng khiếu âm nhạc. Do đó, phần lớn sinh viên có khả năng cảm âm và cảm thụ âm nhạc ở mức cơ bản hoặc hạn chế. Việc phân biệt các nốt nhạc có cao độ gần nhau, hay thể hiện chính xác các hình tiết tấu phức tạp là một thử thách lớn. Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc ghi nhớ vị trí nốt trên khuông nhạc và khóa nhạc, cũng như áp dụng lý thuyết về nhịp phách vào thực hành. Đây là rào cản cốt lõi khiến quá trình học xướng âm trở nên chậm và kém hiệu quả, đòi hỏi giảng viên phải có những biện pháp sư phạm kiên nhẫn và phù hợp.

2.2. Thực trạng về phương pháp giảng dạy và nội dung học tập hiện nay

Khảo sát thực tế cho thấy các phương pháp dạy đọc nhạc hiện hành đôi khi chưa thực sự phù hợp với đối tượng sinh viên không chuyên. Việc giảng dạy vẫn còn nặng về thuyết trình lý thuyết, ít có sự kết hợp linh hoạt với thực hành và các hoạt động tương tác. Nội dung bài tập thường là các bài hát quen thuộc trong chương trình tiểu học. Điều này vô hình trung khuyến khích sinh viên học theo trí nhớ giai điệu thay vì rèn luyện kỹ năng đọc và giải mã bản nhạc một cách thực thụ. Sự thiếu vắng các bài luyện tập thị tấu với giai điệu mới lạ làm giảm khả năng ứng dụng và phản xạ của sinh viên khi gặp một bản nhạc hoàn toàn mới.

III. Phương pháp rèn kỹ năng đọc nhạc chuyên sâu Cao độ và tiết tấu

Để giải quyết những thách thức nêu trên, việc áp dụng các biện pháp rèn kỹ năng đọc nhạc một cách có hệ thống là vô cùng cần thiết. Thay vì dạy một bài đọc nhạc hoàn chỉnh ngay từ đầu, phương pháp hiệu quả là chia nhỏ kỹ năng, tập trung rèn luyện riêng biệt hai yếu tố cốt lõi: cao độ và tiết tấu. Đây là cách tiếp cận được đề xuất trong nghiên cứu của ThS. Phạm Văn Thiên, giúp sinh viên xây dựng nền tảng vững chắc trước khi kết hợp chúng lại. Đối với cao độ, quá trình luyện tập bắt đầu từ những đơn vị nhỏ nhất như đọc gam, đọc các quãng âm và hợp âm rải. Đối với tiết tấu, việc luyện tập tập trung vào việc gõ và đọc các âm hình từ đơn giản đến phức tạp. Phương pháp này giúp sinh viên nhận thức rõ ràng về từng thành phần của bản nhạc. Khi đã nắm vững cách đọc cao độ và thể hiện đúng trường độ, việc ghép chúng lại để hoàn thiện một giai điệu trở nên dễ dàng và chính xác hơn rất nhiều. Quá trình này không chỉ nâng cao kỹ năng xướng âm mà còn phát triển tai nghe âm nhạc, giúp sinh viên tự tin hơn trong việc nhận biết nốt nhạc và làm chủ giai điệu. Việc tách biệt hai kỹ năng này để rèn luyện cũng giúp giảng viên dễ dàng xác định điểm yếu của từng sinh viên và có biện pháp hỗ trợ kịp thời.

3.1. Hướng dẫn luyện tập cao độ Từ đọc gam đến hợp âm rải

Rèn luyện cao độ là quá trình giúp tai nghe làm quen và phân biệt sự cao thấp của âm thanh. Các bước thực hiện tuần tự và khoa học là yếu tố quyết định thành công. Sinh viên bắt đầu bằng việc luyện đọc gam (thang âm) một cách chính xác, lặp đi lặp lại nhiều lần để tai và giọng hát quen với khoảng cách giữa các bậc âm. Sau khi đọc gam thành thạo, bài tập sẽ chuyển sang đọc các quãng (khoảng cách giữa hai nốt nhạc) trong gam đó. Cuối cùng là luyện đọc các hợp âm rải (ví dụ T-S-D), giúp sinh viên cảm nhận được sự ổn định và mối liên kết hòa âm cơ bản. Quá trình này cần được thực hiện thường xuyên để hình thành trí nhớ và phản xạ về cao độ một cách tự nhiên.

3.2. Bí quyết làm chủ trường độ thông qua luyện tập tiết tấu riêng biệt

Tiết tấu là linh hồn của bản nhạc, quyết định sự mạch lạc và hấp dẫn của giai điệu. Để làm chủ trường độ, việc luyện tập tiết tấu riêng là không thể thiếu. Giảng viên cần hướng dẫn sinh viên các âm hình tiết tấu cơ bản bằng cách vỗ tay, gõ phách hoặc sử dụng bộ gõ cơ thể (body percussion). Sinh viên sẽ thực hành các mẫu tiết tấu từ đơn giản (nốt đen, nốt trắng) đến phức tạp hơn (nốt móc đơn, móc kép, dấu chấm dôi). Việc luyện tập này giúp sinh viên tăng khả năng phản xạ, đọc đúng các hình tiết tấu khác nhau mà không bị chi phối bởi cao độ. Khi đã thành thạo, sinh viên có thể dễ dàng áp dụng kỹ năng này vào việc đọc hoàn chỉnh cả bài Tập đọc nhạc (TĐN).

IV. Cách nâng cao hiệu quả dạy đọc nhạc qua các hoạt động bổ trợ

Bên cạnh việc rèn luyện chuyên sâu về cao độ và tiết tấu, việc tích hợp các hoạt động bổ trợ sẽ giúp giờ học trở nên sinh động và hiệu quả hơn. Các biện pháp rèn kỹ năng đọc nhạc hiện đại không chỉ dừng lại ở việc giảng viên làm mẫu và sinh viên lặp lại. Thay vào đó, cần tạo ra một môi trường học tập tương tác, nơi sinh viên được chủ động khám phá và thực hành. Việc sử dụng phương pháp vấn đáp, đặt câu hỏi gợi mở về bản nhạc (ví dụ: nhịp, các ký hiệu, cấu trúc) sẽ kích thích tư duy phân tích và củng cố kiến thức nhạc lý cơ bản. Đồng thời, việc giao bài tập về nhà có hướng dẫn cụ thể giúp sinh viên duy trì thói quen tự luyện tập. Đặc biệt, việc bổ sung các bài Tập đọc nhạc mới, có giai điệu lạ vào chương trình giảng dạy là một giải pháp đột phá. Điều này buộc sinh viên phải vận dụng kỹ năng đọc thực sự thay vì dựa vào trí nhớ, từ đó nâng cao năng lực thị tấu. Việc ứng dụng các trò chơi âm nhạc hay các phần mềm dạy nhạc cũng là một hướng đi hiệu quả, giúp dạy nhạc cho trẻ em và sinh viên không chuyên trở nên hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn.

4.1. Sử dụng phương pháp vấn đáp để củng cố kiến thức nhạc lý

Trước khi bắt đầu một bài đọc nhạc mới, giảng viên có thể sử dụng phương pháp vấn đáp để khởi động và kiểm tra kiến thức của sinh viên. Các câu hỏi như "Bài nhạc viết ở nhịp gì?", "Trong bài có những hình nốt nào?", "Các ký hiệu âm nhạc này có ý nghĩa gì?" sẽ giúp sinh viên chủ động phân tích bản nhạc. Cách làm này không chỉ củng cố lý thuyết một cách thực tiễn mà còn tạo ra không khí học tập tích cực, khuyến khích sinh viên tham gia xây dựng bài, biến giờ học từ thụ động sang chủ động.

4.2. Tầm quan trọng của việc bổ sung các bài tập đọc nhạc mới

Một trong những hạn chế của chương trình hiện tại là việc sử dụng các bài đọc nhạc có giai điệu quá quen thuộc. Để khắc phục, nghiên cứu đề xuất cần bổ sung các bài tập có giai điệu và tiết tấu mới, chưa từng được nghe. Mục đích là để sinh viên rèn luyện khả năng đọc nốt nhạc và giải mã bản nhạc một cách độc lập. Những bài tập này được thiết kế với độ khó tăng dần, phù hợp với trình độ của sinh viên, giúp họ từng bước xây dựng sự tự tin và kỹ năng thị tấu thực thụ, tránh tình trạng học thuộc lòng.

4.3. Thiết kế bài tập về nhà để duy trì thói quen tự rèn luyện

Học âm nhạc đòi hỏi sự luyện tập thường xuyên. Giảng viên cần thiết kế các bài tập về nhà khoa học và có mục tiêu rõ ràng. Các bài tập này có thể bao gồm: đọc lại các bài đã học trên lớp, luyện gõ các mẫu tiết tấu mới, và tìm hiểu trước bài đọc nhạc của buổi học tiếp theo (nhận biết tên nốt, các ký hiệu). Việc này không chỉ giúp sinh viên củng cố kiến thức mà còn hình thành tinh thần tự học, tự giác – một phẩm chất quan trọng để phát triển năng khiếu âm nhạc và kỹ năng sư phạm sau này.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả từ thực nghiệm các biện pháp mới

Lý thuyết cần được kiểm chứng bằng thực tiễn. Để đánh giá hiệu quả của các biện pháp rèn kỹ năng đọc nhạc đã đề xuất, một nghiên cứu thực nghiệm sư phạm đã được tiến hành tại Trường Đại học Hoa Lư. Nghiên cứu chia sinh viên thành hai nhóm: nhóm đối chứng học theo phương pháp truyền thống và nhóm thực nghiệm áp dụng các biện pháp mới (rèn luyện riêng cao độ, tiết tấu; bổ sung bài đọc mới; tăng cường vấn đáp và bài tập về nhà). Kết quả thu được sau quá trình thực nghiệm đã cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Nhóm sinh viên thực nghiệm có sự tiến bộ vượt trội về khả năng đọc nốt nhạc chính xác, làm chủ nhịp phách và tự tin hơn khi tiếp cận một bản nhạc lạ. Cụ thể, tỷ lệ sinh viên đạt loại Giỏi và Khá ở nhóm thực nghiệm cao hơn hẳn so với nhóm đối chứng, trong khi tỷ lệ sinh viên ở mức trung bình giảm đáng kể. Điều này khẳng định rằng việc đổi mới phương pháp dạy đọc nhạc theo hướng tiếp cận có hệ thống, tăng cường thực hành và đề cao tính chủ động của người học mang lại hiệu quả tích cực. Kết quả này cung cấp một cơ sở khoa học vững chắc cho việc cải tiến chương trình giáo dục âm nhạc tiểu học tại các trường sư phạm, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên trong tương lai.

5.1. Mô hình tổ chức thực nghiệm sư phạm tại Trường Đại học Hoa Lư

Nghiên cứu được thực hiện trên các lớp sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học khóa D13GDTH. Lớp D13GDTH2 được chọn làm nhóm thực nghiệm, áp dụng các biện pháp rèn luyện mới. Lớp D13GDTH1 là nhóm đối chứng, tiếp tục học theo phương pháp giảng dạy thông thường. Cả hai nhóm đều có những điều kiện tương đồng về sĩ số, độ tuổi và khả năng cảm thụ âm nhạc ban đầu. Quá trình thực nghiệm diễn ra trong suốt học phần Âm nhạc và phương pháp dạy học, với các bài kiểm tra, đánh giá được thực hiện song song để so sánh, đối chiếu kết quả một cách khách quan.

5.2. Phân tích kết quả Sự tiến bộ rõ rệt của nhóm thực nghiệm

Số liệu thống kê sau thực nghiệm là minh chứng thuyết phục. Sinh viên ở nhóm thực nghiệm thể hiện kỹ năng đọc cao độ và trường độ chính xác hơn. Các em có khả năng tự vỡ bài mới nhanh hơn và ít mắc lỗi hơn so với nhóm đối chứng. Điểm số trong các bài kiểm tra thực hành của nhóm thực nghiệm cho thấy sự cải thiện đáng kể về cả kỹ năng và sự tự tin. Kết quả này chứng tỏ rằng các biện pháp như luyện tập chuyên biệt, bổ sung nội dung học liệu và tăng cường tương tác là hoàn toàn phù hợp và hiệu quả đối với việc dạy nhạc cho trẻ em và sinh viên không chuyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ĐỌC NHẠC CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC 1. NHỮNG KHÁI NIỆM CÔNG CỤ SỬ DỤNG TRONG ĐỀ TÀI 1. Dạy học Dạy học là quá trình hoạt động tương tác giữa người dạy và người học, trong đó người dạy truyền đạt kiến thức, kỹ năng cho người học, đồng thời người học chủ động, tích cực tự điều chỉnh hoạt động nhận thức của bản thân nhằm lĩnh hội kiến thức, kỹ năng để đạt được mục đích dạy học. Trong cuốn Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới, tác giả Thái Duy Tuyên viết: “Phương pháp dạy học là một hệ thống những hành động có mục đích của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh, đảm bảo học sinh lĩnh hội nội dung học vấn”… “là cách thức hoạt động tương hỗ giữa thầy và trò nhằm đạt được mục đích dạy học.38] Bên cạnh đó cũng có những ý kiến cho rằng phương pháp dạy học là những hình thức và cách thức, thông qua đó và bằng cách đó, giáo viên và học sinh lĩnh hội những hiện thực tự nhiên và xã hội xung quanh trong những điều kiện học tập cụ thể.

Nhìn chung phương pháp dạy học là cách thức, là con đường giải quyết vấn đề dạy học nhằm đạt đến mục tiêu dạy học, cụ thể là một hệ thống những hành động có mục đích của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh, là tổ hợp cách thức hoạt động của thầy và trò trong quá trình dạy học được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của người thầy, nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học. Dạy học Âm nhạc - Dạy học âm nhạc là cách thức, con đường chuyền tải những kiến thức về khoa học âm nhạc, hình thành, phát triển các kỹ năng nhận thức và hoạt động âm nhạc cho người học; là một hệ thống những hành động có mục đích của người dạy, nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành âm nhạc của người học nhằm đạt được mục tiêu dạy học âm nhạc. 9 - Tập đọc nhạc còn gọi là xướng âm, tiếng Ý là Solfeggio, tiếng Pháp là Solfege, tiếng Anh là Tonic Sol-fa. Giải thích thuật ngữ trên theo tiếng Ý nghĩa là bài luyện giọng, tiếng Pháp là đọc tên nốt nhạc đúng cao độ, Tiếng Anh là một kiểu của bài tập hát nhưng hát bằng tên nốt nhạc theo bảy bậc cơ bản bắt đầu bằng nốt Đô.

Về thuật ngữ “xướng âm” theo diễn giải của tác giả PGS.TS Trịnh Hoài Thu cuốn Phương pháp dạy học Ký - Xướng âm trong đào tạo giáo viên âm nhạc phổ thông có nhấn mạnh “Xướng âm là việc mã hóa những nốt nhạc thành âm thanh với âm sắc giọng người. Đọc tốt một bài xướng âm phải bao gồm hệ thống kỹ năng liên quan như: kỹ năng về cao độ, trường độ, cường độ, các loại nhịp, cách phân câu…” [15, tr.16], “Xướng âm là cách đọc chuyển những ký hiệu nhạc trên bản nhạc thành giai điệu với âm thanh từ giọng người” [15, tr.50] Theo cuốn Phương pháp xướng âm của Doãn Mẫn giải thích “Xướng âm” là “môn học đọc các dấu nhạc thành nhạc điệu. Học xướng âm là học những phương pháp để mỗi khi cầm bản nhạc ta có thể đọc lên, hát lên đúng nhịp điệu, đúng tiếng cao, thấp, mạnh, nhẹ, theo các dấu hiệu đã ghi trong bản nhạc”.12] Về các khái niệm nêu trên, đều có chung quan điểm đó là tập đọc nhạc/xướng âm là dùng giọng người để đọc/hát những nốt nhạc ghi trên bản nhạc sao cho chính xác về cao độ, trường độ, sắc thái và các ký hiệu được ghi trong bản nhạc. Đọc nhạc cũng giống như việc đọc chữ, muốn đọc nhạc được người học cần nắm vững những kiến thức cơ bản về lý thuyết âm nhạc bao gồm tên vị trí nốt nhạc, quãng, cao độ, trường độ, cường độ của âm thanh cũng như một số yếu tố khác như giai điệu, nhịp điệu và các dạng âm hình tiết tấu âm nhạc.

Biện pháp đọc nhạc Để đạt được mục tiêu (kiến thức, kỹ năng) phân môn Tập đọc nhạc cho SV ngành GDTH cần tạo nên một trình độ nhất định về cảm thụ âm nhạc, đó là hiểu biết và thực hành đọc đúng cao độ và tiết tấu đơn giản. Để đạt được 10 điều đó, đòi hỏi giảng viên giảng dạy phải có sự đầu tư thời gian để tìm tòi, nghiên cứu nhằm tìm ra biện pháp tối ưu trong quá trình tổ chức hoạt động học tập, phù hợp với đối tượng SV. SV ngành GDTH trường Đại học Hoa Lư đa phần hạn chế về cảm thụ âm nhạc, về kỹ năng đọc nhạc, vì vậy cần có biện pháp dạy TĐN để làm thế nào tìm ra các phương pháp dạy và học TĐN hiệu quả nhất, nhằm giúp SV dễ dàng tiếp cận với nội dung học TĐN, TĐN thực sự cuốn hút, hấp dẫn đối với SV, đi vào tiềm thức của SV, giúp SV nắm được vị trí nốt nhạc, hình dung được cao độ, tiết tấu, từ đó đọc được giai điệu tác phẩm âm nhạc. Từ vấn đề nêu trên, có thể tổng hợp như sau: Biện pháp dạy học là cách thức tổ chức hoạt động dạy học nhằm đạt mục tiêu dạy học đề ra.

Biện pháp rèn kỹ năng đọc nhạc là hệ thống cách thức tổ chức chức hoạt động dạy học tập đọc nhạc của thầy và trò, được tiến hành trong quá trình dạy học nhằm mục tiêu truyền đạt kiến thức và rèn luyện các kĩ năng. Kỹ năng đọc nhạc Tập đọc nhạc là một nội dung giảng dạy phương pháp, kỹ năng đọc nhạc cho người học, được các trường sử dụng đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, hay các ngành học có liên quan đến âm nhạc như ngành Sư phạm Tiểu học, Sư phạm Mầm non…. Kỹ năng đọc nhạc rất quan trọng trong hoạt động âm nhạc, người học có kỹ năng đọc nhạc tốt sẽ thuận lợi trong việc học các nội dung tiếp theo như học hát hay đàn phím…. Rèn kỹ năng đọc nhạc được hiểu là rèn kĩ năng về cao độ, rèn kĩ năng về trường độ (tiết tấu), rèn kĩ năng nhận biết vị trí nốt nhạc, rèn kĩ năng về cường độ, rèn kĩ năng về các loại nhịp, rèn kĩ năng về tính chất các loại nhịp.

Rèn luyện kỹ năng đọc nhạc là một quá trình luyện tập các hành động để thực hiện nhiệm vụ theo một kế hoạch hợp lý, chặt chẽ và được thực hiện lặp lại nhiều lần. Phương pháp rèn luyện kỹ năng tập đọc nhạc là những hình thức và cách thức thông qua đó giảng viên và sinh viên thực hiện có mục đích nhằm 11 tổ chức hoạt động rèn luyện kỹ năng đọc nhạc, các định hướng này mang tính linh động phù hợp từng đối tượng cụ thể để giúp SV đọc nốt nhạc trong bài TĐN sao cho đúng cao độ, trường độ, cường độ, sắc thái, tính chất các loại nhịp. của bản nhạc. CHƯƠNG TRÌNH HỌC PHẦN ÂM NHẠC VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ÂM NHẠC Ở TIỂU HỌC 1.

Nội dung chương trình học phần * Mô tả tóm tắt học phần Học phần Âm nhạc và phương pháp dạy học âm nhạc ở tiểu học thuộc khối kiến thức ngành, học phần gồm 3 tín chỉ (75 giờ), trong đó 1 tín chỉ lý thuyết (15 giờ) và 2 tín chỉ thực hành (60 giờ). Các nội dung giảng dạy trong học phần Âm nhạc và phương pháp dạy học âm nhạc ở tiểu học gồm các kiến thức cơ bản về lý thuyết âm nhạc phổ thông; luyện đọc nhạc các giọng trưởng, giọng thứ tự nhiên từ không đến một dấu hoá trong chương trình âm nhạc ở Tiểu học; giới thiệu khái niệm ca hát, một số kỹ thuật ca hát cơ bản và học hát một số bài trong chương trình âm nhạc ở Tiểu học; tìm hiểu và làm quen cây đàn phím điện tử, phương pháp luyện tập, thực hành đàn các bài hát giọng C, F, G; phương pháp dạy học âm nhạc ở trường Tiểu học, cách thiết kế bài học âm nhạc và vận dụng vào việc thực hành dạy học âm nhạc ở tiểu học. * Mục tiêu của học phần - Mục tiêu chung: Sinh viên hiểu được những kiến thức cơ bản về lý thuyết âm nhạc; đọc được giai điệu bài hát từ 0 đến 1 dấu hóa; nắm được kỹ thuật ca hát, thực hành hát được các bài hát tiểu học; nắm được cách sử dụng và đàn được các bài hát ở tiểu học; nắm được phương pháp dạy học âm nhạc ở tiểu học và thực hành giảng dạy âm nhạc tiểu học. - Mục tiêu cụ thể: + Về kiến thức: Cung cấp cho sinh viên những kiến thức sơ giản về nhạc lý phổ thông để vận dụng vào việc học tập đọc nhạc, học nhạc cụ và học các bài hát tiểu học.

Giới thiệu một số phương pháp dạy học âm nhạc cơ bản, chương trình âm nhạc ở trường tiểu học, phương pháp dạy học hát, nghe nhạc, 12 tập đọc nhạc cách thiết kế bài học âm nhạc và vận dụng vào việc dạy học âm nhạc ở tiểu học. + Về kỹ năng: Nắm vững những kiến thức sơ giản về nhạc lý phổ thông; Đọc đúng những giai điệu có âm điệu và tiết tấu đơn giản; Đàn và hát đúng những giai điệu bài hát trong Chương trình Âm nhạc ở Tiểu học; Thiết kế nội dung bài giảng, tổ chức dạy học âm nhạc Tiểu học. - Về thái độ: Tích cực sáng tạo và tự giác trong việc học tập môn Âm nhạc; Quan tâm đến thị hiếu thẩm mỹ âm nhạc đúng đắn, lành mạnh, cảm thụ cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc và việc dạy học âm nhạc cho học sinh tiểu học * Chuẩn đầu ra của học phần - Hiểu được những kiến thức cơ bản về lý luận âm nhạc và phương pháp dạy học âm nhạc cho học sinh tiểu học - Vận dụng kiến thức cơ bản về lý luận âm nhạc, phương pháp dạy học âm nhạc vào việc học hát, tập đọc nhạc, nhạc cụ và cách thiết kế, tổ chức các hoạt động âm nhạc cho học sinh tiểu học. - Đánh giá việc thiết kế, tổ chức dạy học âm nhạc cho học sinh tiểu học.

- Có kỹ năng thuyết trình và làm việc nhóm - Có ý thức trách nhiệm tích cực trong quá trình học tập và rèn nghề * Phân bố thời gian: Học phân Âm nhạc và phương pháp dạy học âm nhạc ở tiểu học với 3 tín chỉ, 75 giờ (1 tín chỉ lý thuyết và 2 tín chỉ thực hành), trong đó phân môn Tập đọc nhạc 15 giờ (1 giờ lý thuyết và 14 giờ thực hành).