Biến Đổi Cơ Cấu Lao Động và Việc Làm Tại Xã Phú Cát, Huyện Quốc Oai, Thành Phố Hà Nội (2000 - 2015)

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh biến đổi cơ cấu lao động việc làm xã phú cát huyện quốc oai thành phố hà nội 2000 2015, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Hoàng Thị Phượng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đình Lê
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Biến Đổi Cơ Cấu Lao Động và Việc Làm Tại Xã Phú Cát, Huyện Quốc Oai (2000-2015)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của luận văn
• 1.7. Bố cục luận văn
• 2. BIẾN ĐỔI CƠ CẤU LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM Ở XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, HÀ NỘI (2000 – 2010)
• 2.1. Các yếu tố tác động đến sự biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, Hà Nội
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Phú Cát
• 2.3. Tác động của chủ trương, chính sách kinh tế - xã hội
• 2.4. Biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát trước năm 2000
• 2.5. Sự biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát (2000 – 2010)
• 2.6. Sự chuyển dịch cơ cấu lao động – việc làm của Phú Cát dưới ảnh hưởng của đô thị hóa
• 2.7. Về cơ cấu hộ nghề nghiệp
• 2.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 3. BIẾN ĐỔI CƠ CẤU LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM Ở XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI (2010 - 2015)
• 3.1. Bối cảnh lịch sử và những yêu cầu đặt ra
• 3.2. Sự biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát (2010 – 2015)
• 3.3. Cơ cấu nghề nghiệp
• 3.4. Sự thay đổi nghề nghiệp của đối tượng khảo sát
• 3.5. Việc làm phân theo giới tính
• 3.6. Việc làm phân theo ngành kinh tế
• 3.7. Việc làm phân theo vị thế
• 3.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 4. TÁC ĐỘNG CỦA SỰ BIẾN ĐỔI LAO ĐỘNG – VIỆC LÀM ĐẾN KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI Ở XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 4.1. Tác động đến phát triển kinh tế
• 4.2. Tác động đến đời sống xã hội
• 4.3. Tác động đến đời sống văn hóa
• 4.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Biến Đổi Cơ Cấu Lao Động và Việc Làm Tại Xã Phú Cát

Biến đổi cơ cấu lao động và việc làm tại xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, giai đoạn 2000-2015 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội. Sự thay đổi này không chỉ phản ánh sự chuyển mình của nền kinh tế mà còn tác động sâu sắc đến đời sống của người dân. Nghiên cứu này nhằm làm rõ những biến đổi trong cơ cấu lao động và việc làm, từ đó đưa ra những nhận định về tình hình lao động tại địa phương.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của xã Phú Cát

Xã Phú Cát nằm trong khu vực có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và công nghiệp. Kinh tế xã hội của xã đã có những bước tiến đáng kể trong giai đoạn 2000-2015, với sự gia tăng về số lượng và chất lượng việc làm.

1.2. Tình hình lao động và việc làm trước năm 2000

Trước năm 2000, cơ cấu lao động tại xã Phú Cát chủ yếu tập trung vào nông nghiệp. Việc làm chủ yếu đến từ sản xuất nông nghiệp, với ít cơ hội cho các ngành nghề khác. Điều này đã tạo ra những thách thức lớn cho người lao động trong việc tìm kiếm việc làm ổn định.

II. Những Thách Thức Trong Biến Đổi Cơ Cấu Lao Động Tại Xã Phú Cát

Sự biến đổi cơ cấu lao động tại xã Phú Cát không chỉ mang lại cơ hội mà còn đặt ra nhiều thách thức. Các yếu tố như đô thị hóa, chính sách phát triển kinh tế và nhu cầu thị trường lao động đã tạo ra những áp lực lớn đối với người lao động.

2.1. Tác động của đô thị hóa đến cơ cấu lao động

Đô thị hóa đã làm thay đổi mạnh mẽ cơ cấu lao động tại xã Phú Cát. Nhiều người dân đã chuyển từ nông nghiệp sang các ngành nghề phi nông nghiệp, tạo ra sự dịch chuyển lớn trong việc làm.

2.2. Chính sách và chương trình phát triển kinh tế

Chính sách phát triển kinh tế của địa phương đã ảnh hưởng đến cơ cấu lao động. Các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm đã được triển khai, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc đáp ứng nhu cầu thực tế.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Biến Đổi Cơ Cấu Lao Động Tại Xã Phú Cát

Để nghiên cứu biến đổi cơ cấu lao động và việc làm tại xã Phú Cát, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Các phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy về tình hình lao động tại địa phương.

3.1. Phương pháp khảo sát và phỏng vấn

Khảo sát và phỏng vấn người dân là phương pháp chính được sử dụng để thu thập thông tin về tình hình lao động và việc làm. Các câu hỏi được thiết kế để nắm bắt rõ ràng nhu cầu và mong muốn của người lao động.

3.2. Phân tích số liệu thống kê

Số liệu thống kê từ các báo cáo của xã Phú Cát đã được phân tích để đưa ra những nhận định chính xác về sự biến đổi cơ cấu lao động trong giai đoạn 2000-2015.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Biến Đổi Cơ Cấu Lao Động Tại Xã Phú Cát

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự biến đổi cơ cấu lao động tại xã Phú Cát đã diễn ra mạnh mẽ trong giai đoạn 2000-2015. Sự chuyển dịch từ nông nghiệp sang các ngành nghề khác đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới cho người dân.

4.1. Sự chuyển dịch cơ cấu nghề nghiệp

Cơ cấu nghề nghiệp tại xã Phú Cát đã có sự thay đổi rõ rệt, với sự gia tăng tỷ lệ lao động trong các ngành công nghiệp và dịch vụ. Điều này cho thấy sự phát triển của thị trường lao động tại địa phương.

4.2. Tác động đến đời sống xã hội

Sự biến đổi cơ cấu lao động không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn tác động đến đời sống xã hội của người dân. Nhiều gia đình đã cải thiện được thu nhập và chất lượng cuộc sống nhờ vào việc làm mới.

V. Kết Luận và Triển Vọng Tương Lai Về Lao Động Tại Xã Phú Cát

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng biến đổi cơ cấu lao động tại xã Phú Cát là một quá trình cần thiết và không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, để đảm bảo sự phát triển bền vững, cần có những chính sách hỗ trợ hiệu quả hơn cho người lao động.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ lao động

Cần có các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và tạo việc làm cho người lao động, đặc biệt là thanh niên. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại địa phương.

5.2. Triển vọng phát triển thị trường lao động

Thị trường lao động tại xã Phú Cát có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Việc khai thác tốt các nguồn lực và cơ hội sẽ giúp xã phát triển bền vững hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2000-2015, xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội đã trải qua những biến đổi sâu sắc về cơ cấu lao động và việc làm dưới tác động của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) và đô thị hóa (ĐTH). Với dân số khoảng 7.279 người và 1.767 hộ dân, Phú Cát nằm trên chuỗi đô thị phát triển phía Tây Thủ đô, có vị trí địa lý thuận lợi với các tuyến giao thông trọng điểm như đại lộ Thăng Long và quốc lộ 21A, cùng sự xuất hiện của Khu công nghiệp Bắc Phú Cát. Những yếu tố này đã tạo ra áp lực chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang các ngành công nghiệp, dịch vụ và thương mại.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ thực trạng và quá trình biến đổi cơ cấu lao động – việc làm của các hộ gia đình tại Phú Cát trong giai đoạn 2000-2015, đồng thời phân tích các yếu tố tác động và hệ quả kinh tế - xã hội của sự chuyển dịch này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 7 thôn của xã, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo thống kê, khảo sát thực địa và phỏng vấn trực tiếp 378 hộ dân, trong đó có 204 hộ được khảo sát liên tục từ năm 2010 đến 2015.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế xã hội vùng ven đô, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lao động, giải quyết việc làm và ổn định đời sống nhân dân trong bối cảnh hội nhập và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về chuyển dịch cơ cấu lao động trong bối cảnh CNH, HĐH và ĐTH, kết hợp với mô hình thị trường lao động và việc làm trong nền kinh tế thị trường. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu lao động: Phân tích sự dịch chuyển lao động từ khu vực nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, phản ánh sự phát triển kinh tế và đô thị hóa.
• Lý thuyết thị trường lao động: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến cung - cầu lao động, vai trò của đào tạo nghề và chính sách việc làm trong việc ổn định và nâng cao chất lượng lao động.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: lao động, việc làm, cơ cấu lao động - việc làm, thị trường lao động, CNH, HĐH, ĐTH, và tâm lý tiểu nông.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính gồm các báo cáo thống kê xã Phú Cát giai đoạn 2000-2015, tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước về lao động - việc làm, cùng số liệu khảo sát thực địa và phỏng vấn trực tiếp với 378 hộ dân, trong đó 204 hộ được khảo sát liên tục từ năm 2010 đến 2015.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp lịch sử và logic: Phân tích diễn biến biến đổi cơ cấu lao động theo thời gian.
• Phương pháp thống kê và phân tích định lượng: Sử dụng phân nhóm, xử lý số liệu để đánh giá tỷ lệ lao động theo ngành nghề, trình độ đào tạo, giới tính, độ tuổi.
• Phương pháp điều tra xã hội học: Bảng hỏi và phỏng vấn sâu nhằm thu thập thông tin định tính về nhận thức, thái độ và chiến lược tìm việc của người dân.
• Phương pháp trưng cầu ý kiến: Thu thập quan điểm của các hộ gia đình về biến đổi lao động và việc làm.

Quy mô mẫu điều tra là 378 hộ, trong đó 204 hộ khảo sát liên tục, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Phân tích dữ liệu được thực hiện theo timeline từ năm 2000 đến 2015, tập trung vào các giai đoạn 2000-2010 và 2010-2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành: Tỷ lệ lao động nông nghiệp giảm mạnh từ 70,12% năm 2001 xuống còn 17,89% năm 2010, trong khi lao động công nghiệp - xây dựng tăng từ 7,67% lên 25,64%, và thương mại - dịch vụ tăng từ 22,21% lên 56,57%. Điều này phản ánh sự chuyển dịch rõ nét sang các ngành phi nông nghiệp.

2. Tăng trưởng kinh tế và việc làm: Giá trị sản xuất xã Phú Cát tăng từ 23,5 tỷ đồng năm 2005 lên 97,87 tỷ đồng năm 2010, tốc độ tăng bình quân 18,9%/năm. Số lao động có việc làm ổn định chiếm 91% tổng số lao động, với thu nhập từ 3-6 triệu đồng/người/tháng ở các ngành phi nông nghiệp.

3. Chất lượng lao động và đào tạo nghề: Lao động chưa qua đào tạo chiếm 47,7%, trình độ chuyên môn thấp là nguyên nhân chính khiến nhiều lao động không đáp ứng yêu cầu tuyển dụng, dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp và việc làm bấp bênh. Tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng từ 30,9% năm 2004 lên 47,2% năm 2010.

4. Chiến lược tìm việc và định hướng của thanh niên: 41,2% thanh niên tìm việc qua quen biết, 29% tự tìm việc, 55,7% cho rằng cần học nghề để có việc làm, 89% nhận thức cần trình độ học vấn cao. Nhu cầu việc làm ổn định tăng theo độ tuổi, cao nhất ở nhóm 30-35 tuổi (40,7%). Thu nhập cao là động lực quan trọng, đặc biệt ở nhóm lao động khu vực tư nhân (36,6%).

Thảo luận kết quả

Sự chuyển dịch cơ cấu lao động ở Phú Cát phản ánh xu hướng chung của vùng ven đô Hà Nội trong bối cảnh CNH, HĐH và ĐTH. Việc giảm tỷ trọng lao động nông nghiệp và tăng lao động phi nông nghiệp phù hợp với sự phát triển kinh tế đa ngành, tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi còn mang tính tự phát, chưa đồng bộ và hiệu quả chưa cao do hạn chế về trình độ lao động và cơ sở hạ tầng.

Số liệu cho thấy lao động chưa qua đào tạo chiếm tỷ lệ lớn, gây khó khăn trong việc tiếp cận các công việc có thu nhập ổn định và cao hơn. Điều này tương đồng với các nghiên cứu về thị trường lao động nông thôn Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của đào tạo nghề và nâng cao trình độ chuyên môn.

Chiến lược tìm việc của thanh niên thể hiện sự nhận thức đúng đắn về yêu cầu của thị trường lao động hiện đại, tuy nhiên, vai trò của các tổ chức nhà nước trong hỗ trợ việc làm còn hạn chế, dẫn đến tính tự phát cao trong tìm kiếm việc làm.

Việc thu hồi đất nông nghiệp để phát triển khu công nghiệp và đô thị đã tạo ra áp lực lớn lên người dân, buộc họ phải chuyển đổi nghề nghiệp hoặc đối mặt với thất nghiệp. Tâm lý tiểu nông và thói quen canh tác truyền thống vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc, làm chậm quá trình chuyển đổi sang các ngành nghề mới.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành, bảng phân tích tỷ lệ lao động qua đào tạo và biểu đồ nhu cầu việc làm ổn định theo nhóm tuổi, giúp minh họa rõ nét các xu hướng và thách thức.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo nghề và nâng cao trình độ lao động: Xã cần phối hợp với các trung tâm đào tạo nghề tổ chức các lớp đào tạo ngắn hạn, dài hạn phù hợp với nhu cầu thị trường lao động, đặc biệt tập trung vào kỹ năng công nghiệp và dịch vụ. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 60% trong vòng 5 năm tới.

2. Phát triển thị trường lao động địa phương: Xây dựng các trung tâm tư vấn việc làm, hỗ trợ kết nối người lao động với doanh nghiệp, giảm tính tự phát trong tìm kiếm việc làm. Thời gian triển khai trong 3 năm, chủ thể là UBND xã phối hợp với các sở ngành Hà Nội.

3. Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân mất đất: Cung cấp các chính sách hỗ trợ tài chính, đào tạo kỹ năng mới cho các hộ bị thu hồi đất, giúp họ nhanh chóng thích nghi với công việc mới, giảm thiểu thất nghiệp. Thực hiện ngay trong giai đoạn 2024-2026.

4. Khuyến khích phát triển kinh tế đa ngành, mô hình sản xuất tổng hợp: Hỗ trợ các hộ gia đình phát triển mô hình kinh tế kết hợp nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, tận dụng lợi thế vùng ven đô. Chủ thể là các tổ chức chính quyền địa phương và các tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách địa phương và trung ương: Để xây dựng các chính sách phát triển kinh tế xã hội, giải quyết việc làm phù hợp với đặc thù vùng ven đô và xu hướng chuyển dịch lao động.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả về lao động, việc làm và phát triển nông thôn: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích sâu sắc về biến đổi cơ cấu lao động trong bối cảnh CNH, HĐH và ĐTH.

3. Các tổ chức đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực: Tham khảo để thiết kế chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của người lao động vùng ven đô.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ: Hiểu rõ về nguồn lao động địa phương, xu hướng chuyển dịch nghề nghiệp để có chiến lược tuyển dụng và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cơ cấu lao động nông nghiệp ở Phú Cát giảm mạnh trong giai đoạn 2000-2010?
   Do tác động của quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa, diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, nhiều lao động chuyển sang làm việc trong các khu công nghiệp, dịch vụ và thương mại, dẫn đến tỷ lệ lao động nông nghiệp giảm từ 70,12% xuống còn 17,89%.

2. Lao động chưa qua đào tạo chiếm tỷ lệ cao có ảnh hưởng thế nào đến thị trường lao động?
   Lao động chưa qua đào tạo chiếm 47,7% khiến nhiều người không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật và chuyên môn của các doanh nghiệp, dẫn đến tình trạng thất nghiệp và việc làm bấp bênh, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực.

3. Chiến lược tìm việc của thanh niên Phú Cát hiện nay như thế nào?
   Phần lớn thanh niên tìm việc qua quen biết (41,2%) hoặc tự tìm (29%), nhận thức rõ cần có trình độ học vấn và kỹ năng nghề để có việc làm ổn định, thể hiện sự chuẩn bị phù hợp với thị trường lao động hiện đại.

4. Tác động của việc thu hồi đất xây dựng khu công nghiệp đến người dân ra sao?
   Việc thu hồi đất làm giảm diện tích canh tác, buộc người dân phải chuyển đổi nghề nghiệp hoặc đối mặt với thất nghiệp. Nhiều người vẫn giữ đất nhưng không trực tiếp sản xuất, dẫn đến sự thay đổi mô hình kinh tế và sinh kế.

5. Những giải pháp nào được đề xuất để giải quyết vấn đề việc làm ở Phú Cát?
   Tăng cường đào tạo nghề, phát triển thị trường lao động địa phương, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người mất đất, khuyến khích mô hình kinh tế đa ngành là các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng và ổn định việc làm.

Kết luận

• Cơ cấu lao động xã Phú Cát đã chuyển dịch mạnh mẽ từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ trong giai đoạn 2000-2015, phản ánh xu hướng CNH, HĐH và ĐTH.
• Tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo còn cao, ảnh hưởng đến chất lượng việc làm và thu nhập của người dân.
• Thanh niên địa phương có nhận thức đúng đắn về nhu cầu đào tạo nghề và việc làm ổn định, nhưng vai trò hỗ trợ của tổ chức nhà nước còn hạn chế.
• Việc thu hồi đất nông nghiệp tạo áp lực chuyển đổi nghề nghiệp, đồng thời làm nổi bật tâm lý tiểu nông và thói quen canh tác truyền thống còn tồn tại.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo nghề, phát triển thị trường lao động và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lao động và ổn định đời sống nhân dân.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo nghề phù hợp, xây dựng trung tâm tư vấn việc làm, và hoàn thiện chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp trong vòng 3-5 năm tới.

Call to action: Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, góp phần phát triển bền vững nguồn nhân lực và kinh tế xã hội vùng ven đô Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- HOÀNG THỊ PHƢỢNG BIẾN ĐỔI CƠ CẤU LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI (2000 - 2015) LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ Hà Nội – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- HOÀNG THỊ PHƢỢNG BIẾN ĐỔI CƠ CẤU LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI (2000 - 2015) Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Việt Nam Mã số: 60.13 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Đình Lê Hà Nội – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hà Nội sau mở rộng năm 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Biến đổi cơ cấu lao động - việc làm xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội (2000 – 2015)” là công trình nghiên cứu của tôi và của thầy giáo hướng dẫn là PGS.Nguyễn Đình Lê. Các số liệu trong đề tài được thu thập và sử dụng một cách trung thực. Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn không sao chép của bất cứ nghiên cứu nào. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả Luận văn Hoàng Thị Phượng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Luận văn “Biến đổi cơ cấu lao động - việc làm xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội (2000 – 2015)” được hoàn thành trên cơ sở kết quả khóa luận tốt nghiệp của tôi và kết quả khảo sát thực địa tại địa bàn xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội. Qua đây tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của ban Thường trực Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Phú Cát đã tạo mọi điều kiện cung cấp tài liệu và cho tôi được khảo sát, nghiên cứu tại địa phương. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến tất cả các thầy cô giáo trong khoa Lịch sử đã tận tình giúp đỡ và dạy bảo tôi trong suốt thời gian học tập tại khoa. Đặc biệt, qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới thầy giáo hướng dẫn của tôi là PGS. Nguyễn Đình Lê, giảng viên Khoa Lịch sử - Trường Đại Học KHXH & NV đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi học tập và thực hiện đề tài. Do thời gian và trình độ chuyên môn còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Tôi kính mong hội đồng đóng góp ý kiến để luận văn được hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Học viên: Hoàng Thị Phƣợng Khóa 2015-2017 - Lịch sử Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Lịch sử nghiên cứu vấn đề . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu . Nguồn tƣ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu . Đóng góp của luận văn . Bố cục luận văn. 15 PHẦN NỘI DUNG . 16 BIẾN ĐỔI CƠ CẤU LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM Ở XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, HÀ NỘI (2000 – 2010) . Các yếu tố tác động đến sự biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, Hà Nội . Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Phú Cát . Tác động của chủ trương, chính sách kinh tế - xã hội . Biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát trước năm 2000 . Sự biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát (2000 – 2010) . Sự chuyển dịch cơ cấu lao động – việc làm của Phú Cát dưới ảnh hưởng của đô thị hóa . Về cơ cấu hộ nghề nghiệp.44 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 . 63 BIẾN ĐỔI CƠ CẤU LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM Ở XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ HỘI (2010 - 2015) . Bối cảnh lịch sử và những yêu cầu đặt ra . Sự biến đổi cơ cấu lao động – việc làm ở xã Phú Cát (2010 – 2015) .67 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cơ cấu nghề nghiệp . Sự thay đổi nghề nghiệp của đối tượng khảo sát . Việc làm phân theo giới tính. Việc làm phân theo ngành kinh tế . Việc làm phân theo vị thế .78 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 . 81 TÁC ĐỘNG CỦA SỰ BIẾN ĐỔI LAO ĐỘNG – VIỆC LÀM ĐẾN KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI Ở XÃ PHÚ CÁT, HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI . Tác động đến phát triển kinh tế . Tác động đến đời sống xã hội . Tác động đến đời sống văn hóa .88 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3.105 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 117 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT CÁC TỪ VIẾT TẮT NỘI DUNG 1 KCN Khu công nghiệp 2 CNH Công nghiệp hóa 3 HĐH Hiện đại hóa 4 ĐTH Đô thị hóa 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Nhu cầu việc làm ổn định của thanh niên theo độ tuổiError! Bookmark not defined. Hiện trạng dân số - lao động xã Phú Cát năm 2010Error! Bookmark not defined. Thực trạng lao động, việc làm của các hộ thôn 5, 6 và 7 (xã Phú Cát) so với xã Tuyết Nghĩa năm 2010 . Error! Bookmark not defined. Lao động - việc làm ở Phú Cát (2000 – 2010)Error! Bookmark not defined. Cơ cấu lao động theo ngành xã Phú Cát (2001 – 2010)Error! Bookmark not defined. Biến đổi nghề của chủ hộ thôn 6 và 7. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Số lượng gia súc, gia cầm qua các năm . Error! Bookmark not defined. Tình trạng việc làm của xã Phú Cát giai đoạn 2010 – 2015Error! Bookmark not defin Bảng 2. Mức độ yêu cầu trình độ tay nghề khi người lao động tham giaError! Bookmark not d nghề nghiệp hiện tại của họ . Error! Bookmark not defined. Cơ cấu nghề nghiệp thứ nhất đã làm của đối tượng khảo sátError! Bookmark not defi Bảng 2. Quy mô và cơ cấu lao động có việc làm . Error! Bookmark not defined. chia theo giới tính của xã Phú Cát giai đoạn 2010 – 2015Error! Bookmark not defined. Cơ cấu lao động theo ngành xã Phú Cát (2010 – 2015)Error! Bookmark not defined. Lao động phân theo vị thế việc làm của xã Phú Cát (2010 – 2015)Error! Bookmark no Bảng 3. Các loại tài sản trong gia đình xã Phú Cát . Error! Bookmark not defined. Chuyển biến các kiểu gia đình trong xã Phú CátError! Bookmark not defined. Sự chuyển biến các loại gia đình xã Phú Cát Error! Bookmark not defined. Chuyển biến về quy mô gia đình xã Phú Cát Error! Bookmark not defined. Biến đổi nghề nghiệp ở xã Phú Cát trước và sau khi có dự án KCNError! Bookmark n 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu 2. Cơ cấu ngành nghề của đối tượng khảo sát . Địa bàn phân bố của đối tượng khảo sát . Mức độ yêu cầu trình độ tay nghề khi người lao động tham giaError! Bookmark not d nghề nghiệp hiện tại của họ . Error! Bookmark not defined. Những khó khăn của người lao động khi tìm kiếm việc làm . Thông tin về số lần chuyển đổi nghề nghiệp . 73 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Biến đổi cơ cấu lao động và việc làm đang diễn ra không chỉ đối với mỗi quốc gia mà còn trên phạm vi toàn thế giới, nó gián tiếp tạo thành những dòng di cư và dịch chuyển lao động mạnh mẽ, gây ra những hệ quả xã hội to lớn đối với mọi khu vực và quốc gia, bất kể đó là những khu vực và quốc gia đã phát triển hay đang phát triển. Bởi vậy, có thể nói quá trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế thế giới đang diễn ra mạnh mẽ và toàn diện trên phạm vi toàn thế giới hiện nay cũng chính là quá trình toàn cầu hóa về thị trường lao động - việc làm. Do đó, đối với bất cứ một quốc gia nào, vấn đề hội nhập vào thị trường lao động thế giới bao giờ cũng là một trong những yếu tố quan trọng đối với việc phát triển kinh tế xã hội. Khi đề cập đến vấn đề lao động - việc làm, trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của mình, mỗi quốc gia đều phải tính đến các bước phát triển thăng trầm của thị trường lao động thế giới cũng như khu vực, điều đó tạo ra động lực vừa duy trì ổn định, bền vững cho sự phát triển của nền kinh tế tri thức và xã hội tương lai. Do đó, nghiên cứu sự vận động nội tại của vấn đề việc làm là một yêu cầu cấp bách nhằm vạch ra chiến lược phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia trong quá trình toàn cầu hóa. Hiện nay trên địa bàn cả nước nói chung, xã Phú Cát nói riêng, vấn đề quản lý lao động, giải quyết việc làm, ổn định và nâng cao đời sống con người đang là vấn đề cấp bách. Bài toán thỏa mãn nhu cầu việc làm cho lực lượng lao động nếu không được giải quyết tốt sẽ dẫn đến những khó khăn về đời sống, xã hội khiến những cố gắng tăng trưởng sẽ không còn ý nghĩa. Việt Nam là nước có xuất phát điểm kinh tế thấp khi bước vào quá trình phát triển. Nguồn lực cơ bản và quan trọng của chúng ta là đội ngũ lao động đông đảo, trẻ trung và năng động, bố trí lao động việc làm cho họ là điều kiện đảm bảo thu nhập và đời sống, cũng như tăng trưởng của nền kinh tế. Xã Phú Cát nằm trên chuỗi đô thị Sơn Tây - Hòa Lạc - Xuân Mai - Miếu Môn, có đường Láng Hòa Lạc, đường Hồ Chí Minh đi qua, nằm sát khu công nghệ cao, khu tái định cư Hòa Phú. Trên địa bàn xã có KCN lớn nhất của tỉnh là 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] KCN Bắc Phú Cát. Đồng thời đây cũng là địa bàn phát triển phía tây của Thủ đô Hà Nội. Phú Cát nằm trên trục quốc lộ 21A, đại lộ Thăng Long gần các đô thị lớn rất có tiềm năng phát triển kinh tế - văn hóa xã hội tạo ra những vận hội mới trong tiến trình CNH, HĐH. Vấn đề lao động - việc làm ở nước ta trong đó có xã Phú Cát - huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội đã và đang diễn ra mạnh mẽ. Điều đó góp phần tích cực vào việc hình thành nên một thị trường lao động vận động dưới nhiều hình thức hết sức phong phú tồn tại ở khu vực này.