mở đầu cho nén bình tếở Việt Nam, tạo nên tảng uững chắc guúp Việt Nam phát triển hinh tế Trong thơi gian qua, nhiều giống cây trồng, vật nuôi uò thủy hai san được tạo ra, nhất là một số giông có tu thế đã đưa uào san xuớ† trên diện rộng, góp phan tăng năng suất, chất lượng, hiệu qua sản xuất 0à sức cạnh tranh cho nông sản Việt Nam, Đền nay đã củ trên 90% diện tích lúa, 80% diện tích ngô, 60% diện tích mứa, cy ăn qud được dùng giống mới. Đã có 90 cây trồng được chọn tạo như: Nhãn. uởi, bưởi, voài, dựa hấu, nấm., đưa tỷ trọng úp dụng giống tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp lên 35%. Đôi uới chăn nuôi, nhiều công thức lai tạo giống lợn được công nhận dita vao nghién citu va san xuất đại trò, điển hình lò lợn 3 máu uờ 4 máu ngoại của các dong cao san (Landrace, Yorshire, Pietrain, Duroc), bd ie sữa, bò thủ, dê, gà.
Riêng đôi uới thủy sản, đà dp dụng có hiệu quó công nghệ nhân giống nhân tao mot số loại thủy sản có giá trị binh tế cao như tôm sú, tôm hum, ca tra, ba sa. Nông nghiệp là một ngành bình tế quan trọng trong qua trình phốt triển của mỗi Quốc gia. Nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp lạc hậu, gần 80% dân sốở nông thôn. Vi vay, phat trién nông nghiệp - nông thôn là uấn đề có tầm chiên lược quơn trọng cả 0ê binh tế, chính trị xã hội uà môi trường sinh thúi.
Để giúp bạn đọc tham bhảo, uận dụng uào chăn nuôi, trồng trọt đạt hiệu quả, chúng tôi giới thiệu bộ sách Bạn của nhà nông, bộ sách gởm 15 tap mang những nội dung uề các giống uật nuôi, cây trồng, kha năng sản xuất va kỹ thuật chăm sốc nuôi dưỡng cũng như các biện pháp phòng trị bệnh. Hy uong bộ sách sẽ đồng hành cùng bạn. Chúc các bạn thành công! NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC 1. Hinh thai sinh hoc va sy phat triển của giá đỗ Cau tao sinh hoe cha giá đồ Cấu tạo của đầu tảng vd đầu xanft Chủ thích: Vỏ © Khe hở.
@ Than mam © Chỏi rễ. rr? Đậu vàng, đậu xanh đều la loại thực vật có hai l4 mam. Dau được cấu tạo từ vỏ hạt, phôi và hai bản lá to rộng tạo thành. Trong đó, phôi là bộ phận quan trọng nhất của hạt đàu.
xét về hình thải của nó có thể phân thành ba bộ phận là: chổi mầm, chổi rễ, thản mam, trén than mam có các chải mam. Loại thân mắm sinh trưởng trên lá trên gọi là thân mầm trên, sình trướng trên lá dưới gọi là thân mầm dưới. Lớp vỏ là tầng báo vệ của hạt đậu. do nhiều tế bào cấu tạo thành, các tế bão nav có chất sừng, hình thành nên tổ chức bao quanh.
lớp vỏ này cứng mà không dễ bị hấp khí, có tác dụng bao vé mam và lá. Thành phần lá chiếm khoảng 90% hạt đậu, ân chứa lượng protein, mỡ va tinh bột phong phú. Trong đó lượng khí caebonic chiếm khoang 40%. md chiém 20%, đường chiếm 15% và vôi chiếm 4,4%.
trong lá còn có lượng vitamin Và muối vô cơ phong phú. Đậu trồng dưới điều kiện bình thường, phôi sẽ tách ra mà nãy mầm. Loại giá đỗ hoàn chính phải có 1 rễ và 4 bộ phận là: lá, mầm rễ. thân mầm và thân mầm (bên trong có 1 đôi lá thứ nhất đã hình thành).
Tùy theo sự phát triển của mỗi loại đậu, thân mầm đưqc kéo dài ra và trở thành bộ phận chủ yếu của giá đã còn sự phát triển của mầm rễ và mầm chậm. Khi thân mầm kéo dài tối đa, lá thực được lộ ra thì có thể ăn được. Vì vậy, bộ phận dùng để ăn của giá đỗ là lá Kev va mam. Gia dé ngon yéu cau than mam phai thang, đài.
trắng tỉnh khiết, không có vỏ đậu, không có rễ và mầm rễ ngắn. Quad trink sink trudng cia gid dé vang. Chủ thích: Ola. © Ngay thir 2 sau khi mọc mam.
© Ngày thứ 4 sau khi moc mam. © Ngáy thứ 5 sau khi moc mam. © Ngày thứ 7 sau khi mọc mắm, thời kỷ thích hợp để dùng. @ Quả trình sinh trưởng lão hóa.
cy Qua teinh sinh trudug eta gia dé Thành phần hóa học của đậu bao gồm các chất vô cơ và các chất hữu cơ. Chất vô cơ gồm nước và muối vô cơ, hàm lượng của nó trong đậu không có nhiều, thông thường chỉ chiếm 10%, Nhưng trong quá trình nay mắm thì những chất vô cơ này lại không thể thiếu. Còn chất hữu cơ chủ yếu gồm: Đường, protein và mở, nhưng đường tồn tại trong đậu chủ yếu dưới dạng tỉnh bột, hàm lượng khoảng 30% (đậu vàng), hoặc 53,6% (đậu xanh); hàm lượng của mỡ là 0,7% (đậu xanh) hoặc 20% (đậu vàng); protein có thành phần chủ yếu là những tế bào nguyên sinh, thường bao hàm 95,5% (đậu xanh) hay 39% (đâu vàng). các loại đậu khác nhau thì hàm lượng chất dinh dưỡng cũng khác nhau.
Nếu như ở đậu vàng hàm lượng mỡ nhiều, tỉnh bột ít thì ở đậu xanh, đậu tím lượng tỉnh bột nhiều, mỡ ít. Trong quá trình nãy mầm của đậu, sự thay đổi hóa học trở nên phức tạp. Giai đoạn nảy mầm bat đầu từ việc hút nước dãn nở, tùy theo sự tăng cao hàm lượng nước của mầm và lá mà trong các tế bào xuất hiện sự thay đôi thành phần hóa học. Trong đó, những phân tử lớn và hệ thông men, cũng có những tế bào nước an dưới dạng thức mới là các đại phân tử và hệ thống men.
Cùng với sự di chuyển và chuyển hóa của các vat chat tiểm tàng trong quá tình nảy mầm, các thành phần của tế bào và những chất khác hợp lại thành những chất mới trong quá trình phát triển, tác dụng hô hấp mạnh, có sự sinh trudng cua chat ATP và những chất khác trong quá trình hô hấp. Ngoài ra, sự sinh trưởng của giá đỗ còn có sự hoạt hóa và hợp thành của các kích tố thực vật. Trên cơ sở của sự trao đổi, sự phân hóa kéo duéi, su phan liệt của các tế bào làm cho rễ và thân sinh trưởng. Hạt nảy mầm cho đến khi thân lộ ra (khoảng 0,3mm) được gọi là giai đoạn bắt đầu nảy mầm, đến thời kỳ cuối cùng của sự[-sinh trưởng thân mầm đài 1,ð5mm, thân rễ chính bắt đầu dài ra được gọi là thời kỳ phát mầm.
Trong quá trình đậu nảy mầm, sự trao đổi chất của các tế bào thân, sự kéo đài của thân mầm và sự phát triển của rễ đều cần được cung cấp các dưỡng chất từ lá. Tuy nhiên, các chàt dinh đưỡng trong lá đa số là các vật chất đa phân tử, không thể trực tiếp Ke? và hấp thụ mà phải chuyến hóa thành những vật chất dung tính để cung cấp. hấp thu, tiêu hao mà phát sinh ra nhiệt lượng. Do hàm lượng protein trong đậu cao nên sự thay đổi thành phần héa hoe trong dau bat dau 1a su thay đổi protein.
Sự chuyển hóa protein lại được tiến hành dưới sự tác động của anbuminoit. Lượng anbuminoit trong hạt đậu khô-rất thấp, cùng với sự hút nước trong quá trình nảy mầm, nên hoạt tính của các anbuminoit không ngừng nâng cao, làm cho các protein trong đậu trở thành acidami. Từ đó, dưới hình thức gốc acid để vận chuyển đến các bộ phận đang sinh trưởng, rồi hợp thành protein, cung cấp cho sự sinh trưởng và phát triển của thân mầm. Tiếp đó, là sự chuyển hóa của mỡ và tỉnh bột, do hàm lượng mỡ, tỉnh bột và các chất dinh dưỡng có tỷ lệ a không giống nhau.
nên sự chuyển trong quá trình nav mầm cũng không giống nhau. Ví dụ: Đậu vàng lượng mỡ nhiều. chủ vêu là do acid chua. cam dầu tạo thành.
Dưới tac dụng của lớp mỡ, acid chua, cam dầu giảm xuống thành cam dầu. Tiếp tục, cam dầu tiến hành lên men trong tế bào chất, thông qua đường kính phân giải đường, hoàn thành sự oxv hóa đề các tế bào cấu tạo nên vật chất. Sau khi rời lớp mỡ thì đường trải qua sự chuyển hóa tạo thành gốc acid. mà gốc acid từ trong hạt di chuyển đến các tế bào, tiến hành sự phần giải đường.
hình thành nên đường có thể hấp thu. Giá đỗ cũng có thê sử dụng loại đường này làm nguyên liệu để hấp thu và sinh trưởng. Trong quá trình giá đồ sinh trưởng, sự tổ thành cúa protein không lớn, các acid ngũ cốc là giam xuống nhỏ còn acid mạch môn thì lại tăng lên. Đậu xanh chứa nhiều tình bột, trong quá trình nảy mầm, dưới tác dụng của men tình bột, các phân tử sinh trưởng theo tuần tự từ lớn đến nhỏ, cuối cùng hình thành nên mầm giá, dưới sự thúc hóa của men đường mạch nha, thủy giải thành đường glucozo, thông qua quá trinh sau: Theo nghiên cứu cho thấy, từ 2 - 3 ngày sau khi đậu xanh nảy mầm thì lượng đường ban đầu tăng lên.
Tỉnh bột thủy giải thành đường glucozo có thể chuyển hóa thành đường có thể hấp thu. Hạt đậu trong thân sau khi được tách ra khỏi vo, chủ yếu sư dụng đường Kee có thể hấp thụ. Trong quá trình nảv mảm. sau khi đường được vận chuyển đến rễ và thân cây.
lại được thủy giải để sử dụng. Theo Bikesì (1944) nghiền cứu cho thấy, sau khi đậu xanh nav mam thi ludng vitamin bắt đầu tăng, thời điểm tăng cao nhất là ngày thứ hai sau khi đậu nãy mâm, lúc này nó giải phóng eacbonie nhiều nhất, sau đó giảm dần. Nếu sử dung dau sau khi nay mầm 50 giờ, thì lượng dinh dưỡng phong phú, trong đó vitamin là nhân tô quan trọng có hàm lượng cao nhất. Lúc này, thân mẫm vẫn chưa sinh trưởng đầy đủ, sản lượng thấp, không phải là thời kỳ thích hợp để thu hoạch, mà phải đến khi than mam phat triển đầy đủ, lá chưa nhô dài lên mới là hic thích hợp nhất để thu hoạch giá.
Trong quá trình giá đỗ sinh trưởng, lượng protein, md va tinh bột trong lá dần dần giảm. Ví dụ như: Trong thời kỳ đậu vàng nảy mầm, lượng mỡ tiêu hao gần một nửa, đậu xanh nảy mầm thì lượng tỉnh bột tiêu hao gần 2/3. Tuy nhiên, hàm lượng vitamin và những chất thô lại không ngừng tăng cao. Như vậy, xét từ gác độ nguồn định dưỡng cho thấy, dinh dưỡng chủ yếu của giá đỗ là nâng cao hàm lượng vitamin trong cơ thể.
Điều kiện ngoại cảnh thích hợp với giá đỗ Điều kiện về môi trường cần thiết đổi với sự sinh trưởng của giá đồ đó là đây đủ nước. nhiệt độ thích hợp, không khí trong lành và tránh ánh sáng mặt trời.