Luận văn thạc sĩ về pháp luật bảo vệ và phát triển rừng tại Cao Bằng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng ở tỉnh cao bằng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực luật

• Người hướng dẫn: Giảng viên Trường Chính trị Hoàng Đình Giong
• Trường học: Trường Chính trị Hoàng Đình Giong
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng ở tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Cao Bằng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG
• 1.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG
• 1.1.1. Khái niệm thực hiện pháp luật và thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ và phát triển rừng ở Cao Bằng

Cao Bằng là một tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, nổi bật với hệ sinh thái rừng phong phú và đa dạng. Rừng không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế địa phương. Việc bảo vệ rừng và phát triển rừng ở Cao Bằng không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực từ khai thác tài nguyên, việc thực hiện các chính sách bảo vệ rừng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Đặc điểm sinh thái và kinh tế của rừng Cao Bằng

Rừng Cao Bằng có diện tích lớn, với nhiều loại cây quý hiếm và đa dạng sinh học cao. Rừng không chỉ cung cấp gỗ mà còn là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật. Việc quản lý rừng bền vững sẽ giúp bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế địa phương thông qua du lịch sinh thái và các sản phẩm từ rừng.

1.2. Vai trò của rừng trong đời sống người dân

Rừng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp lương thực, nguyên liệu cho sản xuất và bảo vệ môi trường sống. Người dân địa phương phụ thuộc vào rừng để sinh sống, do đó việc bảo tồn thiên nhiên và phát triển rừng là cần thiết để đảm bảo cuộc sống bền vững cho cộng đồng.

II. Thách thức trong bảo vệ và phát triển rừng ở Cao Bằng

Mặc dù có nhiều chính sách và quy định về bảo vệ rừng, nhưng thực tế vẫn gặp nhiều thách thức. Tình trạng khai thác rừng trái phép, ý thức bảo vệ rừng của người dân còn hạn chế, và sự thiếu hụt nguồn lực cho công tác quản lý là những vấn đề cần được giải quyết. Việc thực hiện pháp luật về bảo vệ rừng chưa được nghiêm minh, dẫn đến tình trạng rừng bị tàn phá nghiêm trọng.

2.1. Tình trạng khai thác rừng trái phép

Khai thác rừng trái phép diễn ra phổ biến, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đa dạng sinh học. Các biện pháp kiểm soát và xử lý vi phạm cần được tăng cường để bảo vệ tài nguyên rừng.

2.2. Ý thức bảo vệ rừng của cộng đồng

Nhiều người dân chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của rừng trong cuộc sống. Cần có các chương trình giáo dục và tuyên truyền để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ rừng.

III. Phương pháp bảo vệ và phát triển rừng hiệu quả

Để bảo vệ và phát triển rừng bền vững, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Việc xây dựng các chính sách đồng bộ, kết hợp giữa bảo vệ và phát triển là rất quan trọng. Các mô hình quản lý rừng bền vững cần được triển khai để đảm bảo lợi ích cho cả môi trường và cộng đồng.

3.1. Chính sách và pháp luật về bảo vệ rừng

Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn. Các chính sách cần được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ để đạt được mục tiêu bảo vệ rừng.

3.2. Mô hình quản lý rừng bền vững

Áp dụng các mô hình quản lý rừng bền vững, kết hợp giữa bảo vệ và phát triển kinh tế. Các dự án trồng rừng, bảo vệ rừng tự nhiên cần được khuyến khích và hỗ trợ từ chính quyền.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về rừng ở Cao Bằng

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bảo vệ và phát triển rừng có thể mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng và môi trường. Các dự án bảo vệ rừng đã giúp cải thiện đời sống người dân và bảo tồn đa dạng sinh học. Việc ứng dụng thực tiễn từ các nghiên cứu sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác bảo vệ rừng.

4.1. Các dự án bảo vệ rừng thành công

Một số dự án bảo vệ rừng đã thành công trong việc cải thiện môi trường và đời sống người dân. Các mô hình này cần được nhân rộng và áp dụng rộng rãi hơn.

4.2. Kết quả từ nghiên cứu về tác động của rừng đến môi trường

Nghiên cứu cho thấy rừng có tác dụng tích cực trong việc điều tiết khí hậu, bảo vệ đất và nguồn nước. Việc bảo vệ rừng không chỉ có lợi cho môi trường mà còn cho sự phát triển bền vững của cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho bảo vệ rừng ở Cao Bằng

Bảo vệ và phát triển rừng ở Cao Bằng là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả để bảo vệ tài nguyên rừng, đồng thời phát triển kinh tế bền vững. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng và cải thiện chính sách quản lý rừng.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng trong phát triển bền vững

Bảo vệ rừng không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Việc bảo vệ rừng sẽ góp phần vào phát triển bền vững và cải thiện chất lượng cuộc sống.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả trong công tác bảo vệ và phát triển rừng. Các chương trình giáo dục, tuyên truyền và hỗ trợ cộng đồng cần được triển khai mạnh mẽ hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là một quốc gia có tài nguyên rừng phong phú, đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh quốc phòng. Tỉnh Cao Bằng, với hơn 90% diện tích là đồi núi và rừng, là một trong những địa phương có trữ lượng rừng lớn và đa dạng sinh học phong phú. Độ che phủ rừng của tỉnh đạt khoảng 50,5% vào năm 2013, cao hơn mục tiêu chung của cả nước là 45% đến năm 2020. Tuy nhiên, thực trạng phá rừng, khai thác lâm sản trái phép và lấn chiếm đất lâm nghiệp vẫn diễn ra phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái và phát triển bền vững.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn từ năm 2008 đến tháng 3 năm 2014. Mục tiêu chính là phân tích, đánh giá thực trạng, nhận diện các nhân tố tích cực và hạn chế trong công tác thực hiện pháp luật, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu và yêu cầu phát triển bền vững, góp phần bảo vệ môi trường, duy trì cân bằng sinh thái và phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Các lý thuyết về thực hiện pháp luật, quản lý nhà nước bằng pháp luật và phát triển bền vững được vận dụng để phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp.

Ba khái niệm chính được làm rõ gồm:

• Thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng: Quá trình các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định pháp luật nhằm bảo vệ và phát triển rừng, bao gồm các hình thức tuân thủ, chấp hành, sử dụng và áp dụng pháp luật.
• Bảo vệ rừng: Hoạt động nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của rừng, ngăn chặn suy thoái và các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.
• Phát triển rừng: Bao gồm trồng mới, khoanh nuôi, phục hồi và cải tạo rừng nhằm tăng diện tích, chất lượng và giá trị kinh tế, sinh thái của rừng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phân tích tài liệu, số liệu và khảo sát thực tiễn.

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Cao Bằng, Chi cục Kiểm lâm, các văn bản pháp luật liên quan và báo cáo thống kê từ năm 2008 đến 2014.
• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính và định lượng, so sánh số liệu qua các năm, đánh giá hiệu quả thực hiện pháp luật và các yếu tố ảnh hưởng.
• Khảo sát thực địa: Phỏng vấn lãnh đạo các cơ quan quản lý rừng, cán bộ chủ chốt các huyện và xã, người dân địa phương; khảo sát 240 phiếu điều tra tại 24 xã thuộc 6 huyện trọng điểm.
• Timeline nghiên cứu: Khảo sát thực tế từ tháng 11/2013 đến tháng 4/2014, tổng hợp và phân tích dữ liệu đến tháng 3/2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diện tích và chất lượng rừng: Đến năm 2013, diện tích có rừng của Cao Bằng đạt 338.963,93 ha, trong đó rừng phòng hộ chiếm 195.627,60 ha, rừng đặc dụng 14.661,86 ha và rừng sản xuất 128.674,47 ha. Độ che phủ rừng đạt 50,5%, vượt mục tiêu quốc gia 45%. Tuy nhiên, chất lượng rừng tự nhiên còn thấp, chủ yếu là rừng non phục hồi.

2. Tình trạng vi phạm pháp luật về rừng: Từ năm 2008 đến 2013, số vụ vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng dao động từ 168 đến 368 vụ mỗi năm, trong đó các hành vi phá rừng trái phép, khai thác lâm sản trái phép và vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy rừng chiếm tỷ lệ cao. Số vụ cháy rừng năm 2010 lên tới gần 492 ha, giảm xuống còn khoảng 22 ha năm 2013 nhờ công tác phòng chống được tăng cường.

3. Hiệu quả giao đất, giao rừng: Tổng diện tích đất lâm nghiệp đã giao là 481.073,40 ha cho 47.779 hộ gia đình, 1.809 cộng đồng dân cư và các tổ chức khác. Việc giao rừng đã giúp nâng cao trách nhiệm bảo vệ rừng, giảm tình trạng phá rừng và lấn chiếm đất lâm nghiệp.

4. Công tác xử lý vi phạm: Trong giai đoạn nghiên cứu, có 4-5 vụ xử lý hình sự mỗi năm và hàng trăm vụ xử lý hành chính. Số lượng lâm sản bị tịch thu dao động từ 156 đến 584 m3 mỗi năm, trong đó gỗ quý hiếm chiếm phần lớn.

Thảo luận kết quả

Các số liệu cho thấy Cao Bằng đã đạt được tiến bộ trong bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt là tăng độ che phủ và giảm diện tích rừng bị cháy. Việc giao đất, giao rừng cho hộ gia đình và cộng đồng dân cư đã tạo động lực bảo vệ rừng, nâng cao ý thức pháp luật của người dân. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm pháp luật vẫn còn phổ biến do nhiều nguyên nhân như nhận thức pháp luật chưa sâu rộng, lực lượng kiểm lâm mỏng, trang thiết bị hạn chế và sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ.

So với các nghiên cứu tại các tỉnh miền núi khác, Cao Bằng có đặc thù địa hình phức tạp và dân cư đa dân tộc, điều này ảnh hưởng đến công tác quản lý và tuyên truyền pháp luật. Việc xử lý vi phạm chủ yếu là hành chính, chưa đủ sức răn đe mạnh mẽ. Các biểu đồ thể hiện xu hướng giảm số vụ vi phạm và diện tích rừng bị cháy qua các năm sẽ minh họa rõ nét hiệu quả các biện pháp đã triển khai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật: Đẩy mạnh công tác giáo dục pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa và đồng bào dân tộc thiểu số nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp, các tổ chức chính trị xã hội; Thời gian: 1-2 năm.

2. Nâng cao năng lực và trang thiết bị cho lực lượng kiểm lâm: Tăng biên chế, đào tạo chuyên môn và trang bị công cụ hỗ trợ hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và xử lý vi phạm. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Chi cục Kiểm lâm; Thời gian: 2-3 năm.

3. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách liên quan: Rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ, phù hợp với thực tiễn và tạo cơ chế khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển rừng bền vững. Chủ thể thực hiện: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, UBND tỉnh; Thời gian: 1-2 năm.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong quản lý rừng: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng kiểm lâm, công an, biên phòng và chính quyền địa phương để phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về rừng. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, các ngành liên quan; Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp: Giúp nâng cao hiệu quả quản lý, xây dựng chính sách và tổ chức thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân chủ rừng: Nắm bắt các quy định pháp luật, nâng cao ý thức bảo vệ rừng, áp dụng các biện pháp kỹ thuật phát triển rừng bền vững.

3. Giảng viên và sinh viên ngành luật, quản lý nhà nước, lâm nghiệp: Tài liệu tham khảo bổ ích cho nghiên cứu, giảng dạy về thực hiện pháp luật và quản lý tài nguyên rừng.

4. Các tổ chức phi chính phủ và nhà đầu tư trong lĩnh vực môi trường và phát triển bền vững: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực tiễn để xây dựng các dự án bảo vệ môi trường và phát triển rừng hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc thực hiện pháp luật bảo vệ rừng ở Cao Bằng còn gặp nhiều khó khăn?
   Nguyên nhân chính là do địa hình phức tạp, dân cư đa dân tộc với trình độ nhận thức pháp luật chưa đồng đều, lực lượng kiểm lâm mỏng và trang thiết bị hạn chế, cùng với sự phối hợp liên ngành chưa chặt chẽ.

2. Diện tích rừng và độ che phủ của Cao Bằng hiện nay ra sao?
   Năm 2013, diện tích có rừng đạt khoảng 339.000 ha, độ che phủ rừng đạt 50,5%, vượt mục tiêu quốc gia 45%. Tuy nhiên, chất lượng rừng tự nhiên còn thấp, chủ yếu là rừng non phục hồi.

3. Các hình thức thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng gồm những gì?
   Bao gồm tuân thủ pháp luật (kiềm chế hành vi vi phạm), chấp hành pháp luật (thực hiện nghĩa vụ tích cực), sử dụng pháp luật (thực hiện quyền hợp pháp) và áp dụng pháp luật (cơ quan nhà nước tổ chức thực hiện).

4. Hiệu quả của việc giao đất, giao rừng cho hộ gia đình và cộng đồng dân cư?
   Việc giao rừng đã giúp nâng cao trách nhiệm bảo vệ rừng, giảm tình trạng phá rừng và lấn chiếm đất lâm nghiệp, đồng thời tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế từ rừng bền vững.

5. Các giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật bảo vệ rừng?
   Tăng cường tuyên truyền pháp luật, nâng cao năng lực lực lượng kiểm lâm, hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách, tăng cường phối hợp liên ngành trong quản lý và xử lý vi phạm.

Kết luận

• Rừng Cao Bằng có diện tích lớn và vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế và an ninh quốc phòng.
• Thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt là tăng độ che phủ và giảm vi phạm nghiêm trọng.
• Công tác giao đất, giao rừng cho hộ gia đình và cộng đồng dân cư góp phần nâng cao trách nhiệm và hiệu quả bảo vệ rừng.
• Hạn chế còn tồn tại gồm nhận thức pháp luật chưa sâu rộng, lực lượng kiểm lâm mỏng, trang thiết bị hạn chế và sự phối hợp liên ngành chưa đồng bộ.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực quản lý và hoàn thiện hệ thống pháp luật để bảo vệ và phát triển rừng bền vững tại Cao Bằng.

Tiếp theo, cần tổ chức các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý và người dân, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật. Mời các cơ quan, tổ chức và cá nhân quan tâm nghiên cứu và áp dụng các kết quả nghiên cứu này nhằm góp phần bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển bền vững tỉnh Cao Bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG 1. Khái niệm thực hiện pháp luật và thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng Trong cơ chế điều chỉnh pháp luật, thực hiện pháp luật là giai đoạn thứ hai sau khi đã tiến hành giai đoạn xây dựng pháp luật và là giai đoạn quan trọng, không thể thiếu. Bởi pháp luật chỉ có thể phát huy được vai trò và những giá trị của mình trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội phát triển khi nó được tôn trọng và thực hiện đầy đủ, nghiêm minh trong cuộc sống.

Có rất nhiều nhà khoa học về luật học đứng trên các bình diện khác nhau nghiên cứu về thực hiện pháp luật và có nhiều cách luận giải về vấn đề thực hiện pháp luật: Quan điểm thứ nhất: Giáo trình lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật của Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh: “Thực hiện pháp luật là một hiện tượng xã hội mang tính quản lý. Quá trình hoạt động thực hiện pháp luật diễn ra đồng thời và tiếp nối quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật của nhà nước” [30, tr. Theo quan điểm trên thì xây dựng pháp luật và thực hiện pháp luật là hai dạng hoạt động khác nhau có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Xây dựng pháp luật là quá trình hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm ban hành pháp luật và không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật còn thực hiện pháp luật là trách nhiệm của mọi tổ chức và công dân Việt Nam, người nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam.

Quan điểm thứ hai: Theo giáo trình Lý luận Nhà nước và Pháp luật của Đại học Luật Hà Nội “Thực hiện pháp luật là hành vi thực tế hợp pháp, có mục đích nhằm thực hiện hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống” [55, tr. 11 Quan điểm này cho thấy thực hiện pháp luật có thể là hành vi của mỗi cá nhân cũng có thể là hoạt động của các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội… Quan điểm thứ ba: Theo giáo trình lý luận chung Nhà nước và Pháp luật của Học viện Hành chính Quốc gia: Thực hiện pháp luật là hành vi hành động hoặc không hành động của con người phù hợp với những quy định của pháp luật. Nói cách khác, tất cả những hoạt động nào của con người, của tổ chức mà thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật thì được coi là sự thực hiện thực tế của quy phạm pháp luật [31, tr. Thực hiện pháp luật là quá trình các tổ chức, cá nhân và các chủ thể pháp luật khác khi gặp phải tình huống thực tế mà quy phạm pháp luật đã được dự liệu, trên cơ sở nhận thức của mình chuyển hóa một cách sáng tạo quy tắc xử sự chung mà nhà nước đã quy định vào tình huống cụ thể đó thông qua hành vi thực tế hợp pháp của mình.

Thực hiện pháp luật là nghĩa vụ của tất cả các tổ chức và cá nhân; mọi tổ chức và cá nhân trong xã hội đều phải nghiêm chỉnh thực hiện pháp luật. Đối với nhà nước, thực hiện pháp luật là một trong những hình thức để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, quản lý và bảo vệ xã hội; còn đối với các tổ chức hoặc cá nhân, thực hiện pháp luật là hoạt động sử dụng các quyền, tự do pháp lý và thi hành các nghĩa vụ pháp lý mà pháp luật quy định cho họ. Thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định pháp luật. Do vậy, đây là quá trình hoạt động có lý trí và có ý chí của các chủ thể pháp luật là cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống nhằm đạt được những mục đích nhất định vì lợi ích của mỗi thành viên, cũng như của cả cộng đồng xã hội.

Thực hiện pháp luật được tiến hành thông qua nhiều hình thức và với những quy trình khác nhau. Pháp luật gồm nhiều loại quy phạm pháp luật khác nhau, với mỗi loại quy phạm pháp luật có cách thức và quy trình thực hiện khác nhau. 12 - Khái niệm thực hiện pháp luật Thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật. - Khái niệm thực hiện pháp luật bảo vệ và phát triển rừng + Khái niệm rừng Hiện nay, có rất nhiều nhà khoa học lâm nghiệp, các nhà nghiên cứu về môi trường đưa ra quan niệm khác nhau về rừng như: Quan niệm thứ nhất: của Ủy ban Môi trường thế giới cho rằng “rừng là quần xã sinh vật trong đó cây rừng là thành phần chủ yếu và quần xã sinh vật phải có diện tích đủ lớn.

Giữa quần xã sinh vật và môi trường, các thành phần trong quần xã sinh vật phải có mối quan hệ mật thiết để đảm bảo khác biệt giữa hoàn cảnh rừng và các hoàn cảnh khác”. Quan điểm này khái quát được rừng là quần xã sinh vật trong đó thực vật là thành phần chủ yếu và các quần xã sinh vật phải có mối quan hệ liên hệ mật thiết với nhau. Quan điểm thứ hai: rừng là một tổng thể cây gỗ, có mối liên hệ lẫn nhau, nó chiếm một phạm vi không gian nhất định ở mặt đất và trong khí quyển. Rừng chiếm phần lớn bề mặt trái đất và là bộ phận của cảnh quan địa lý.

Quan điểm thứ ba: rừng là một bộ phận của cảnh quan địa lý, trong đó bao gồm một tổng thể các cây gỗ, cây bụi, cây cỏ, động vật và vi sinh vật. Trong quá trình phát triển của mình chúng có mối quan hệ sinh học và ảnh hưởng lẫn nhau và với hoàn cảnh bên ngoài. Như vậy, tất cả các quan điểm trên đều đi đến thống nhất với nhau cùng cho rằng rừng là tổng thể nhiều loài thực vật sống với nhau trên một đơn vị diện tích nhất định và các hệ thực vật ấy có mối quan hệ rất mật thiết với nhau và các thành phần trong quần xã sinh vật có mối quan hệ mật thiết với nhau. Qua các quan niệm trên có thể đi đến khái niệm: Rừng là một hệ sinh thái bao gồm quần thể thực vật rừng, động vật rừng, vi sinh vật rừng, đất rừng và các yếu tố môi trường khác, trong đó cây gỗ, tre nứa hoặc hệ thực vật đặc trưng là thành phần chính có độ che phủ của 13 tán rừng từ 0,1 trở lên.

Rừng gồm rừng trồng và rừng tự nhiên trên đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng. Theo Điều 3 Luật Bảo vệ và Phát triển rừng. Các loại rừng Rừng phòng hộ được sử dụng chủ yếu để bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, chống sa mạc hóa, hạn chế thiên tai, điều hoà khí hậu, góp phần bảo vệ môi trường. Rừng đặc dụng được sử dụng chủ yếu để bảo tồn thiên nhiên, mẫu chuẩn hệ sinh thái rừng của quốc gia, nguồn gen sinh vật rừng; nghiên cứu khoa học; bảo vệ di tích lịch sử, văn hoá, danh lam thắng cảnh; phục vụ nghỉ ngơi, du lịch, kết hợp phòng hộ, góp phần bảo vệ môi trường.

Rừng sản xuất được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh gỗ, lâm sản ngoài gỗ và kết hợp phòng hộ, góp phần bảo vệ môi trường. + Khái niệm bảo vệ rừng Bảo vệ rừng là thực hiện việc bảo vệ và kiểm soát một cách có hiệu quả tình trạng suy thoái rừng trên phạm vi cả nước, trong đó quy định cụ thể nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân khai thác sử dụng từng loại rừng. Bên cạnh quan niệm về bảo vệ rừng trên thì theo tổ chức bảo vệ môi trường thế giới cho rằng bảo vệ rừng là hoạt động đảm bảo cho quá trình kiểm soát suy thoái tài nguyên rừng của tổ chức, cá nhân được tuân thủ một cách nghiêm ngặt có định hướng. Vậy bảo vệ rừng là hoạt động có mục đích của tổ chức, cá nhân nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của rừng, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học của rừng, góp phần phòng chắn lụt bão, chống xói mòn cho đất, điều hòa khí hậu tạo môi trường trong sạch cho con người.

Hiện nay, công tác bảo vệ rừng được quy định tại Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004; Nghị định số 09/2006/NĐ-CP; Nghị định số 23/2006/NĐ-CP; Nghị định số 32/2006/NĐ-CP; Nghị định số 48/2007/NĐ- CP; Nghị định số 05/2008/NĐ-CP; Nghị định số 74/2010/NĐ-CP; Nghị định số 99/2010/NĐ-CP; Nghị định số 117/2010/NĐ-CP; Nghị định số 157/2013/NĐ-CP…; Các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; Thông tư của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 14 Thông qua các văn bản quy phạm pháp luật bảo vệ và phát triển rừng và các quan niệm về bảo vệ rừng của các nhà khoa học Lâm nghiệp trên chúng ta có thể đi đến khái niệm bảo vệ rừng là hoạt động của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, các nhân, nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững; kết hợp bảo vệ và khai thác hợp lý tài nguyên rừng có hiệu quả, kết hợp chặt chẽ giữa trồng rừng và khoanh nuôi sinh thái phục hồi, bảo vệ diện tích rừng hiện có, đẩy mạnh trồng rừng kinh tế gắn với phát triển công nghiệp chế biến lâm sản nhằm nâng cao giá trị sản phẩm rừng, bảo tồn đa dạng sinh học của rừng. Từ khái niệm về bảo vệ và phát triển rừng, thì có thể hiểu nội dung của bảo vệ rừng là quá trình bao gồm các hoạt động của con người nhằm bảo toàn, phát triển hệ sinh thái rừng hiện có, hoạt động bảo vệ thực vật, động vật rừng, đất lâm nghiệp và các yếu tố tự nhiên khác; phòng, chống những tác động gây thiệt hại đến đa dạng sinh học của rừng, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ môi trường sinh thái; tổ chức phòng ngừa và ngăn chặn kịp thời mọi hành vi xâm hại đến quá trình phát triển của rừng như phá rừng, làm cháy rừng; lấn chiếm rừng, đất lâm nghiệp, khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản; nhập khẩu động vật rừng, thực vật rừng trái phép, săn bắn động vật rừng; chăn thả gia súc vào rừng, kiểm tra xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ rừng.