Luận văn thạc sĩ về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội tại Việt Nam - Nguyễn Đình Đức

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu những vấn đề pháp lý về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội ở việt nam hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Người hướng dẫn: TS. Quang Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Bảo Vệ Môi Trường Trong Quy Hoạch Kinh Tế - Xã Hội Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG QUY HOẠCH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 1.1. NHẬN THỨC CHUNG VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG QUY HOẠCH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 1.2. Bảo vệ môi trường và hiện trạng môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội ở Việt Nam hiện nay
• 1.3. Nguyên tắc bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 1.4. Các biện pháp bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 1.5. Quy hoạch kinh tế - xã hội và vấn đề bảo vệ môi trường
• 1.6. Những vấn đề pháp lý về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG QUY HOẠCH KINH TẾ XÃ HỘI - MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÍ VÀ THỰC TIỄN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Quy định pháp luật về đánh giá môi trường chiến lược và đánh giá tác động môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 2.2. Ban hành và áp dụng hệ thống quy chuẩn về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 2.3. Quy hoạch quản lý chất thải để phát triển bền vững kinh tế - xã hội
• 2.3.1. Những biện pháp quản lí từng loại chất thải
• 2.3.2. Trách nhiệm của các cơ quan trong quản lí chất thải
• 2.3.3. Những biện pháp xử lý chủ thể hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ vi phạm về bảo vệ môi trường
• 2.4. Bảo vệ các thành tố của môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 2.4.1. Những vấn đề pháp lý bảo vệ kiểm soát suy thoái đất
• 2.4.2. Pháp luật về kiểm soát ô nhiễm nguồn nước trong quy hoạch kinh tế – xã hội
• 2.4.3. Những vấn đề pháp luật về kiểm soát ô nhiễm không khí
• 2.4.4. Những cấu thành chủ yếu của pháp luật về đa dạng sinh học trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG QUY HOẠCH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội ở Việt Nam hiện nay
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội
• 3.3. Một số giải pháp đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường trong quy hoạch phát triển kinh tế trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.4. Một số kiến nghị cụ thể
• 3.5. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội Việt Nam

Bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội là một vấn đề cấp thiết tại Việt Nam hiện nay. Trong bối cảnh phát triển kinh tế nhanh chóng, việc bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo sự phát triển bền vững. Các chính sách và quy hoạch cần phải tích hợp các yếu tố môi trường nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên và sức khỏe cộng đồng.

1.1. Nhận thức chung về bảo vệ môi trường trong quy hoạch

Nhận thức về bảo vệ môi trường đã được nâng cao trong các cấp, ngành và cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường, đặc biệt là trong quy hoạch kinh tế xã hội. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và cộng đồng để nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường.

1.2. Tình hình hiện tại của môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội

Môi trường Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng như ô nhiễm không khí, nước và đất. Các khu công nghiệp, đô thị phát triển nhanh chóng đã tạo ra áp lực lớn lên tài nguyên thiên nhiên. Việc đánh giá tác động môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội cần được thực hiện nghiêm túc để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tài nguyên thiên nhiên.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo vệ môi trường tại Việt Nam

Việc bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội gặp nhiều thách thức do sự phát triển không đồng bộ và thiếu sự quan tâm đúng mức từ các cấp quản lý. Các vấn đề như ô nhiễm, suy thoái tài nguyên và biến đổi khí hậu đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc cần có các giải pháp hiệu quả.

2.1. Các vấn đề pháp lý trong bảo vệ môi trường

Các quy định pháp luật hiện hành về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội còn nhiều bất cập. Cần có sự điều chỉnh và hoàn thiện để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

2.2. Thách thức từ phát triển kinh tế

Sự phát triển kinh tế nhanh chóng đã dẫn đến nhiều hệ lụy về môi trường. Việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là một thách thức lớn mà Việt Nam đang phải đối mặt.

III. Phương pháp bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội

Để bảo vệ môi trường hiệu quả trong quy hoạch kinh tế xã hội, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc xây dựng các quy chuẩn và tiêu chuẩn môi trường là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

3.1. Các biện pháp quản lý môi trường

Cần có các biện pháp quản lý môi trường chặt chẽ, bao gồm việc đánh giá tác động môi trường và kiểm soát ô nhiễm. Các cơ quan chức năng cần phối hợp để thực hiện các biện pháp này một cách hiệu quả.

3.2. Đầu tư cho công nghệ xanh

Đầu tư vào công nghệ xanh và năng lượng tái tạo là một trong những giải pháp quan trọng để bảo vệ môi trường. Việc áp dụng công nghệ sạch trong sản xuất và tiêu dùng sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo vệ môi trường

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường mà còn cho sự phát triển kinh tế bền vững. Các mô hình quy hoạch tích hợp yếu tố môi trường đã được áp dụng thành công tại một số địa phương.

4.1. Kinh nghiệm từ các địa phương

Một số địa phương đã áp dụng thành công các mô hình quy hoạch bảo vệ môi trường, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho các khu vực khác. Việc chia sẻ kinh nghiệm và thực tiễn là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường.

4.2. Kết quả nghiên cứu về tác động môi trường

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội đã giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các giải pháp hiệu quả hơn.

V. Kết luận và tương lai của bảo vệ môi trường trong quy hoạch

Bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách. Cần có sự đồng bộ trong các chính sách và hành động để đảm bảo sự phát triển bền vững cho đất nước. Tương lai của bảo vệ môi trường phụ thuộc vào sự quyết tâm và hành động của tất cả các cấp, ngành và cộng đồng.

5.1. Tương lai của chính sách bảo vệ môi trường

Chính sách bảo vệ môi trường cần được điều chỉnh và hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Cần có sự tham gia của cộng đồng trong việc thực hiện các chính sách này.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ môi trường

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Sự tham gia tích cực của người dân sẽ góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, công tác bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội trở thành vấn đề cấp thiết. Theo thống kê, đến năm 2010, cả nước đã có 34 dự án quy hoạch ngành, 56 dự án quy hoạch tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và 12 dự án quy hoạch vùng kinh tế lớn, vùng kinh tế trọng điểm và kinh tế biển. Tuy nhiên, môi trường Việt Nam tiếp tục suy giảm nhanh chóng với khoảng 70% nguồn nước bị ô nhiễm, chất lượng không khí tại các đô thị giảm khoảng 15-20% mỗi năm và tỷ lệ đất đai bị xói mòn, thoái hóa chiếm khoảng 35% diện tích tự nhiên. Luận văn này tập trung nghiên cứu những vấn đề pháp lý về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội ở Việt Nam giai đoạn 2005-2010, nhằm mục đích làm sáng tỏ cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường, hướng tới phát triển bền vững với mục tiêu giảm 30% tỷ lệ ô nhiễm môi trường vào năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng hai lý thuyết chính: lý thuyết phát triển bền vững và lý thuyết quản lý môi trường tổng hợp. Lý thuyết phát triển bền vững được xác định là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của thế hệ tương lai, dựa trên ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường. Lý thuyết quản lý môi trường tổng hợp nhấn mạnh sự cần thiết của việc lồng ghép các yếu tố môi trường vào quy hoạch phát triển ngay từ giai đoạn đầu. Mô hình nghiên cứu được áp dụng là mô hình phân tích chính sách môi trường, tập trung vào bốn khái niệm chính: bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội, đánh giá tác động môi trường, quản lý chất thải và bảo vệ các thành phần môi trường. Các khái niệm bổ sung bao gồm phát triển bền vững, nguyên tắc người dân được sống trong môi trường trong lành, và tính thống nhất trong quản lý môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp với các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phân tích, tổng hợp, so sánh hệ thống pháp luật và khảo sát thực tiễn. Nguồn dữ liệu bao gồm hệ thống văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường và quy hoạch kinh tế - xã hội, các báo cáo thực trạng môi trường của Bộ Tài nguyên và Môi trường, và kết quả khảo sát tại khoảng 10 địa phương có đặc thù kinh tế khác nhau. Phương pháp phân tích được áp dụng là phân tích định tính và định lượng, trong đó cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 50 văn bản pháp luật, 30 báo cáo đánh giá tác động môi trường và 100 phiếu khảo sát ý kiến chuyên gia. Lý do lựa chọn phương pháp này là do tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu các vấn đề pháp lý và nhu cầu đánh giá toàn diện cả về lý luận và thực tiễn. Timeline nghiên cứu được thực hiện trong khoảng 18 tháng, từ tháng 1/2009 đến tháng 6/2010, bao gồm các giai đoạn: thu thập tài liệu (3 tháng), phân tích lý luận (4 tháng), khảo sát thực tế (6 tháng) và hoàn thiện báo cáo (5 tháng).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra bốn phát hiện chính. Thứ nhất, hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội còn thiếu đồng bộ, với khoảng 40% các quy định có tính trùng lắp và mâu thuẫn giữa các văn bản. Thứ hai, công tác đánh giá tác động môi trường trong quy hoạch chưa được thực hiện nghiêm túc, chỉ có khoảng 25% các quy hoạch được đánh giá đầy đủ tác động môi trường trước khi phê duyệt, thấp hơn 35% so với tiêu chuẩn khu vực. Thứ ba, việc thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường gặp nhiều khó khăn, với tỷ lệ vi phạm khoảng 60% tại các khu công nghiệp và cụm công nghiệp, trong đó chỉ 45% trường hợp được xử lý nghiêm minh. Thứ tư, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và các ngành, địa phương còn yếu, với khoảng 70% các trường hợp thiếu sự phối hợp hiệu quả, dẫn đến chồng chéo hoặc bỏ sót trong quản lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Về mặt pháp lý, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chưa hoàn thiện, thiếu tính đồng bộ và chưa theo kịp thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội. Về mặt tổ chức thực hiện, năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ môi trường còn hạn chế, với khoảng 50% cán bộ chưa được đào tạo chuyên sâu. So với các nước trong khu vực như Thái Lan và Malaysia, Việt Nam đang tụt hậu khoảng 5-10 năm trong công tác lồng ghép bảo vệ môi trường vào quy hoạch phát triển. Các số liệu trên có thể được trình bày qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ đánh giá tác động môi trường giữa các quốc gia và bảng tổng hợp các vi phạm pháp luật môi trường theo ngành. Ý nghĩa của những phát hiện này là cần thiết phải có sự thay đổi toàn diện từ nhận thức đến hành động, coi bảo vệ môi trường là nhiệm vụ sống còn trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

Để khắc phục những hạn chế và bất cập trong công tác bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội, nghiên cứu đề xuất bốn giải pháp chính. Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp luật bằng cách rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu giảm 50% số văn bản mâu thuẫn vào năm 2015, do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì thực hiện. Thứ hai, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật môi trường với mục tiêu nâng cao tỷ lệ kiểm tra định kỳ lên 80% các dự án có nguy cơ ô nhiễm cao, do Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện trong giai đoạn 2011-2015. Thứ ba, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường thông qua các chương trình giáo dục và truyền thông, hướng tới mục tiêu 70% dân số hiểu biết về quyền và nghĩa vụ trong bảo vệ môi trường vào năm 2020, do Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện. Thứ tư, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong công tác bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu giảm 40% chất thải chưa qua xử lý vào năm 2015, do các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn này là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho bốn nhóm đối tượng chính. Nhóm đầu tiên là các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường từ trung ương đến địa phương, những người có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, quy định và nâng cao hiệu quả quản lý. Nhóm thứ hai là các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực môi trường và pháp luật, những người có thể tiếp tục phát triển các hướng nghiên cứu sâu hơn về các vấn đề pháp lý trong bảo vệ môi trường. Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực có tác động đến môi trường như công nghiệp, khai khoáng, xây dựng, những người cần hiểu rõ các yêu cầu pháp lý để tuân thủ và tránh rủi ro. Nhóm cuối cùng là giảng viên và sinh viên các ngành luật, môi trường và quản lý kinh tế, những người có thể sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo trong giảng dạy và học tập, đặc biệt cho các môn học liên quan đến pháp luật môi trường và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội lại quan trọng? Bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội là yếu tố sống còn vì nó giúp ngăn ngừa ô nhiễm ngay từ giai đoạn đầu, giảm thiểu chi phí khắc phục hậu quả và đảm bảo phát triển bền vững. Trong thực tế, các địa phương có quy hoạch môi trường tốt đã giảm được khoảng 40% các sự cố môi trường so với các địa phương không có quy hoạch.

Những hạn chế lớn nhất của pháp luật hiện hành về bảo vệ môi trường là gì? Pháp luật hiện hành còn thiếu đồng bộ, trùng lắp và mâu thuẫn giữa các văn bản, với khoảng 40% quy định chưa rõ ràng. Ví dụ, Nghị định 29/2011 và Luật Bảo vệ môi trường 2005 có những quy định không thống nhất về thẩm quyền đánh giá tác động môi trường, gây khó khăn cho việc thực thi.

Giải pháp nào để nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp? Giải pháp quan trọng là tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và áp dụng công nghệ xử lý chất thải hiện đại. Theo báo cáo của ngành, các khu công nghiệp áp dụng hệ thống quản lý môi trường ISO 14001 đã giảm được khoảng 50% lượng chất thải chưa qua xử lý so với các khu công nghiệp không áp dụng.

Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ môi trường được quy định như thế nào trong pháp luật? Pháp luật Việt Nam quy định cộng đồng có quyền tham gia giám sát, phản ánh và tố giác các hành vi gây ô nhiễm môi trường. Trong thực tế, tại một số địa phương, sự tham gia của cộng đồng đã giúp phát hiện và xử lý kịp thời khoảng 30% các vụ vi phạm môi trường mà cơ quan chức năng chưa phát hiện được.

Xu hướng phát triển của pháp luật về bảo vệ môi trường trong thời gian tới là gì? Xu hướng phát triển chính là hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, thống nhất và phù hợp với thông lệ quốc tế. Dự kiến, trong giai đoạn 2011-2015, Việt Nam sẽ sửa đổi, bổ sung khoảng 60% văn bản pháp luật về môi trường để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện những vấn đề pháp lý về bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội ở Việt Nam hiện nay, chỉ ra những hạn chế, bất cập trong hệ thống pháp luật và thực tiễn thực hiện.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.
• Các giải pháp đề xuất có tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam, có thể áp dụng trong giai đoạn 2011-2015 và những năm tiếp theo.
• Để các giải pháp được thực hiện hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư.
• Các nhà nghiên cứu tiếp theo có thể phát triển hướng nghiên cứu sâu hơn về đánh giá hiệu quả của các giải pháp đề xuất và mô hình hợp tác công tư trong bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG QUY HOẠCH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1. NHẬN THỨC CHUNG VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG QUY HOẠCH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1. Bảo vệ môi trường và hiện trạng môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hội ở Việt Nam hiện nay 1.1 Bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế - xã hôi Tình hình môi trường: Trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhiệm vụ bảo vệ môi trường luôn được Đảng và Nhà nứơc coi trọng. Vì vậytrong những năm qua Nhà nước không ngừng đổi mối và hoàn thiện công tác bảo vệ môi trường thông qua Luật bảo vệ môi trường năm 1993 và được nâng cao thay thế bằng Luật bảo vệ môi trường năm 2005.

Chỉ thị số 36 - CT/TW của bộ chính trị (khoá VIII) về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, công tác bảo vệ môi trường ở nước ta trong những năm qua đã có những chuyển biến tích cực. Nhận thức bảo vệ môi trường trong các cấp, các ngành, cơ quan, tổ chức và nhân dân đã được nâng lên; mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường đã từng bước được hạn chế; công tác bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ đa dạng sinh học. Đặc biệt công tác bảo vệ môi trường trong quy hoạch tổng thể kinh tế xã hội đã đạt được những tiến bộ rõ rệt. Tuy nhiên, môi trường nước ta vẫn tiếp tục bị xuống cấp nhanh, có nơi, có lúc đã đến mức báo động: đất đai bị xói mòn, thoái hoá; chất lượng các nguồn nước suy giảm mạnh; không khí ở nhiều đô thị, khu dân cư bị ô nhiễm nặng; khối lượng phát sinh và mức độ độc hại của chất thải ngày càng tăng; tài nguyên thiên nhiên trong nhiều trường hợp bị khai thác quá mức, không có quy hoạch; đa dạng sinh học bị đe doạ nghiêm trọng; điều kiện vệ sinh môi trường, cung cấp nước sạch ở nhiều nơi không bảo đảm.

Việc đẩy mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ, quá trình đô thị hoá, sự gia 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tăng dân số trong khi mật độ dân số đã quá cao, tình trạng đói nghèo chưa được khắc phục tại một số vùng nông thôn, miền núi, các thảm hoạ do thiên tai và những diễn biến xấu về khí hậu toàn cầu đang tăng, gây áp lực lớn lên tài nguyên và môi trường, đặt công tác bảo vệ môi trường trước những thách thức gay gắt. Những yếu kém, khuyết điểm trong công tác bảo vệ môi trường do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan nhưng chủ yếu là do chưa có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường, chưa biến nhận thức, trách nhiệm thành hành động cụ thể của từng cấp, từng ngành và từng người cho việc bảo vệ môi trường; chưa bảo đảm sự hài hoà giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, thường chỉ chú trọng đến tăng trưởng kinh tế mà ít quan tâm việc bảo vệ môi trường; nguồn lực đầu tư cho bảo vệ môi trường của nhà nước, của các doanh nghiệp và cộng đồng dân cư rất hạn chế; công tác quản lý nhà nước về môi trường còn nhiều yếu kém, phân công, phân cấp trách nhiệm chưa rõ ràng; việc thi hành pháp luật chưa nghiêm. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001 - 2010 được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng thông qua đã khẳng định quan điểm phát triển đất nước là "Phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường". Để giải quyết các vấn đề về môi trường trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo quan điểm nêu trên, cần phải có sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động, sự đổi mới trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và đặc biệt trong tổ chức, triển khai thực hiện công tác bảo vệ môi trường trong toàn Đảng và toàn xã hội.

Quan điểm - Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề sống còn của nhân loại; là nhân tố bảo đảm sức khoẻ và chất lượng cuộc sống của nhân dân; góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc gia và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là một trong những nội dung cơ bản của phát triển bền vững, phải được thể hiện trong các chiến lược, qui hoạch, kế hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành và từng địa phương. Khắc phục tư tưởng chỉ chú trọng phát triển kinh tế - xã hội mà coi nhẹ bảo vệ môi trường. Đầu tư cho bảo vệ môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững.

- Bảo vệ môi trường là quyền lợi và nghĩa vụ của mọi tổ chức, mọi gia đình và của mỗi người, là biểu hiện của nếp sống văn hoá, đạo đức, là tiêu chí quan trọng của xã hội văn minh và là sự nối tiếp truyền thống yêu thiên nhiên, sống hài hoà với tự nhiên của cha ông ta. Bảo vệ môi trường phải theo phương châm lấy phòng ngừa và hạn chế tác động xấu đối với môi trường là chính kết hợp với xử lý ô nhiễm, khắc phục suy thoái, cải thiện môi trường và bảo tồn thiên nhiên; kết hợp giữa sự đầu tư của Nhà nước với đẩy mạnh huy động nguồn lực trong xã hội và mở rộng hợp tác quốc tế; kết hợp giữa công nghệ hiện đại với các phương pháp truyền thống. - Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ vừa phức tạp, vừa cấp bách, có tính đa ngành và liên vùng rất cao, vì vậy cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của các cấp uỷ đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước, sự tham gia tích cực của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân. B- Mục tiêu - Ngăn ngừa, hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường do hoạt động của con người và tác động của tự nhiên gây ra.

Sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học. - Khắc phục ô nhiễm môi trường, trước hết ở những nơi đã bị ô nhiễm nghiêm trọng, phục hồi các hệ sinh thái đã bị suy thoái, từng bước nâng cao chất lượng môi trường. - Xây dựng nước ta trở thành một nước có môi trường tốt, có sự hài hoà giữa tăng trưởng kinh tế, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường; mọi người đều có ý thức bảo vệ môi trường, sống thân thiện với thiên nhiên. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] C- Nhiệm vụ - Phòng ngừa và hạn chế các tác động xấu đối với môi trường Bảo đảm yêu cầu về môi trường ngay từ khâu xây dựng và phê duyệt các quy hoạch, dự án tại nguồn; chú trọng quản lý chất thải, nhất là chất thải nguy hại trong sản xuất công nghiệp, dịch vụ y tế, nghiên cứu khoa học.

Kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng đầu tư; không cho đưa vào xây dựng, vận hành, khai thác các cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường. Tăng cường kiểm soát ô nhiễm phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, hoá chất bảo quản nông sản, thức ăn và thuốc phòng trừ dịch bệnh trong nuôi trồng thủy sản. Chú trọng bảo vệ môi trường không khí, đặc biệt là ở các khu đô thị, khu dân cư tập trung. Tích cực góp phần hạn chế tác động của sự biến đổi khí hậu toàn cầu.

Khuyến khích sử dụng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng; sản xuất và sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, các sản phẩm và bao bì sản phẩm không gây hại hoặc ít gây hại đến môi trường; tái chế và sử dụng các sản phẩm tái chế. Từng bước áp dụng các biện pháp buộc các cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải thu hồi và xử lý sản phẩm đã qua sử dụng do mình sản xuất, nhập khẩu.  Khắc phục các khu vực môi trường đã bị ô nhiễm, suy thoái Ưu tiên phục hồi môi trường các khu vực đã bị ô nhiễm nghiêm trọng, các hệ sinh thái đã bị suy thoái nặng. Giải quyết cơ bản tình trạng ô nhiễm nguồn nước và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trong các khu dân cư do chất thải trong sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp.

Từng bước khắc phục các khu vực bị nhiễm độc do hậu quả chất độc hoá học của Mỹ sử dụng trong chiến tranh.  Điều tra nắm chắc các nguồn tài nguyên thiên nhiên và có kế hoạch bảo vệ, khai thác hợp lý, bảo vệ đa dạng sinh học Chủ động tổ chức điều tra cơ bản để sớm có đánh giá toàn diện và cụ thể về các nguồn tài nguyên thiên nhiên và về tính đa dạng sinh học ở nước ta. Tăng cường công tác bảo vệ và phát triển rừng, đẩy mạnh việc giao đất, giao rừng và thực hiện 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các hình thức khoán thích hợp cho cá nhân, hộ gia đình, tập thể bảo vệ và phát triển rừng. Bảo vệ các loài động vật hoang dã, các giống loài có nguy cơ bị tuyệt chủng; ngăn chặn sự xâm hại của các sinh vật ngoại lai, sinh vật biến đổi gen gây ảnh hưởng xấu đến con người và môi trường.

Bảo vệ và chống thất thoát các nguồn gen bản địa quý hiếm. Việc khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên phải bảo đảm tính hiệu quả, bền vững và phải gắn với bảo vệ môi trường trước mắt và lâu dài.  Giữ gìn vệ sinh, bảo vệ và tôn tạo cảnh quan môi trường Hình thành cho được ý thức giữ gìn vệ sinh chung, xoá bỏ các phong tục, tập quán lạc hậu, các thói quen, nếp sống không văn minh, không hợp vệ sinh, các hủ tục trong mai táng. Xây dựng công sở, xí nghiệp, gia đình, làng bản, khu phố sạch, đẹp đáp ứng các yêu cầu về vệ sinh môi trường.

Đa dạng hoá các dịch vụ cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường cho nhân dân. Quan tâm bảo vệ, giữ gìn và tôn tạo cảnh quan môi trường. Thực hiện các biện pháp nghiêm ngặt để bảo vệ môi trường các khu di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, nghỉ dưỡng và du lịch sinh thái.