Luận văn thạc sĩ pháp luật việt nam về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài và người việt nam định cư ở nước ngoài

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu pháp luật việt nam về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài và người việt nam định cư ở nước, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hoàng Tám Phi
• Người hướng dẫn: TS. Trần Minh Ngọc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc tế
• Đề tài: Pháp Luật Việt Nam Về Đảm Bảo Quyền Có Nhà Ở Của Người Nước Ngoài Và Người Việt Nam Định Cư Ở Nước Ngoài
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ NHÀ Ở CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI VÀ NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Tổng quan về người nước ngoài
• 1.2. Khái niệm người nước ngoài
• 1.3. Bảo đảm quyền cho người nước ngoài
• 1.4. Tổng quan về người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 1.5. Những vấn đề lý luận cơ bản về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 1.6. Một số khái niệm có liên quan
• 1.6.1. Khái niệm quyền tự do đi lại, cư trú
• 1.6.2. Khái niệm quyền có nhà ở
• 1.7. Chính sách nhà ở cho người nước ngoài
• 1.8. Nội dung quyền có nhà của người nước ngoài
• 1.9. Bảo vệ quyền của quyền có nhà ở của người nước ngoài
• 1.10. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ NHÀ Ở CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI VÀ NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI
• 2.1. Tình hình người nước ngoài tại Việt Nam và nhu cầu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 2.2. Thực trạng pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 2.3. Chính sách, pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam trước khi ban hành Nghị quyết số 19/2008/QH12 về thí điểm tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam
• 2.4. Thực trạng pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở cho người nước ngoài từ khi có Nghị quyết số 19/2008/QH12 về việc thí điểm cho tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam đến nay
• 2.5. Những bất cập, hạn chế pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 2.6. Thực trạng các giao dịch nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 2.7. Những bất cập, hạn chế trong các quy định pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở cho người nước ngoài tại Việt Nam
• 2.8. Nhà ở cho người nước ngoài, kinh nghiệm của Trung Quốc
• 2.9. Nhà ở cho người nước ngoài, kinh nghiệm của Indonesia
• 2.10. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ NHÀ Ở CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI VÀ NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI
• 3.1. Cơ sở của việc đề xuất quan điểm, giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 3.2. Sự mở rộng và mức độ ảnh hưởng của hội nhập quốc tế đến mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội nước ta. Bảo đảm sự phát triển cân đối, đa dạng hàng hóa cho thị trường bất động sản Việt Nam
• 3.3. Cụ thể hóa chính sách ưu đãi, thu hút kiều bào về làm ăn, sinh sống, học tập lâu dài ở trong nước, tạo cầu nối cho người Việt Nam ở nước ngoài cống hiến cho đất nước
• 3.4. Thu hút nguồn vốn đầu tư vào thị trường bất động sản ở Việt Nam hiện nay
• 3.5. Một số quan điểm, giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam hiện nay
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài tại Việt Nam

Quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài tại Việt Nam là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng khung pháp lý cho phép người nước ngoài tham gia vào thị trường bất động sản. Điều này không chỉ giúp thu hút đầu tư mà còn tạo điều kiện cho người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để đảm bảo quyền lợi cho nhóm đối tượng này.

1.1. Khái niệm quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài

Quyền sở hữu nhà ở được hiểu là quyền của người nước ngoài được phép mua, sở hữu và sử dụng nhà ở tại Việt Nam. Theo quy định hiện hành, người nước ngoài có thể sở hữu nhà ở trong một số trường hợp nhất định, như mua nhà trong các dự án bất động sản.

1.2. Tình hình pháp lý hiện tại về quyền sở hữu nhà ở

Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài thông qua các văn bản như Luật Nhà ở và Nghị quyết số 19/2008/QH12. Tuy nhiên, việc thực thi và áp dụng các quy định này vẫn gặp nhiều khó khăn.

II. Vấn đề và thách thức trong việc bảo đảm quyền sở hữu nhà ở

Mặc dù đã có khung pháp lý, nhưng việc bảo đảm quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thủ tục phức tạp, thiếu minh bạch trong quy trình cấp phép, và sự phân biệt giữa người nước ngoài và công dân Việt Nam trong một số trường hợp vẫn tồn tại.

2.1. Thủ tục pháp lý phức tạp

Thủ tục để người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam thường phức tạp và mất nhiều thời gian. Điều này có thể làm giảm sức hấp dẫn của thị trường bất động sản đối với người nước ngoài.

2.2. Thiếu minh bạch trong quy trình cấp phép

Sự thiếu minh bạch trong quy trình cấp phép sở hữu nhà ở cho người nước ngoài có thể dẫn đến tình trạng tham nhũng và lạm dụng quyền lực, gây khó khăn cho người nước ngoài trong việc thực hiện quyền lợi của mình.

III. Phương pháp và giải pháp bảo đảm quyền sở hữu nhà ở

Để cải thiện tình hình, cần có những giải pháp cụ thể nhằm bảo đảm quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài. Các giải pháp này bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục pháp lý, tăng cường minh bạch trong quy trình cấp phép, và xây dựng các chính sách hỗ trợ cho người nước ngoài.

3.1. Đơn giản hóa thủ tục pháp lý

Cần thiết phải đơn giản hóa các thủ tục pháp lý liên quan đến quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài. Điều này sẽ giúp tăng cường sự hấp dẫn của thị trường bất động sản Việt Nam đối với người nước ngoài.

3.2. Tăng cường minh bạch trong quy trình cấp phép

Tăng cường minh bạch trong quy trình cấp phép sẽ giúp xây dựng lòng tin cho người nước ngoài khi tham gia vào thị trường bất động sản tại Việt Nam. Các cơ quan chức năng cần công khai thông tin và quy trình để người nước ngoài dễ dàng tiếp cận.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc nghiên cứu và áp dụng các giải pháp bảo đảm quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều người nước ngoài đã có thể sở hữu nhà ở tại Việt Nam, góp phần vào sự phát triển của thị trường bất động sản.

4.1. Kết quả từ các chính sách hiện hành

Các chính sách hiện hành đã giúp nhiều người nước ngoài có cơ hội sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Điều này không chỉ tạo điều kiện cho họ sinh sống mà còn thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản.

4.2. Những bài học từ kinh nghiệm quốc tế

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các quốc gia khác cho thấy rằng việc bảo đảm quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài cần có sự đồng bộ giữa các chính sách và quy định pháp luật. Việt Nam có thể học hỏi từ những mô hình thành công của các nước khác.

V. Kết luận và tương lai của quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài

Tương lai của quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài tại Việt Nam phụ thuộc vào việc cải thiện khung pháp lý và thực thi các chính sách một cách hiệu quả. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và người nước ngoài để đảm bảo quyền lợi cho tất cả các bên liên quan.

5.1. Triển vọng phát triển thị trường bất động sản

Thị trường bất động sản Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Việc bảo đảm quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển này.

5.2. Đề xuất chính sách trong tương lai

Cần có những đề xuất chính sách cụ thể nhằm cải thiện quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài. Điều này không chỉ giúp thu hút đầu tư mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, số lượng người nước ngoài đến Việt Nam làm việc, học tập và sinh sống ngày càng gia tăng, kéo theo nhu cầu về nhà ở ổn định và hợp pháp cho đối tượng này cũng tăng mạnh. Từ năm 2004 đến 2007, có khoảng hơn 80.000 người nước ngoài vào Việt Nam, trong đó gần 25.000 người đến theo con đường hợp tác đầu tư, hơn 1.600 người làm việc tại các cơ quan đại diện ngoại giao và hơn 54.000 người hoạt động trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao và kinh tế. Nhu cầu nhà ở của người nước ngoài tập trung chủ yếu tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu. Tuy nhiên, điều kiện nhà ở hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ, giá thuê nhà cao và chưa có nhiều chính sách hỗ trợ quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài.

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật Việt Nam về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài, nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng pháp luật và đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách nhà ở cho các đối tượng này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định pháp luật hiện hành, các cam kết quốc tế liên quan đến thị trường bất động sản, và so sánh với kinh nghiệm quốc tế trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2012. Mục tiêu là góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền có nhà ở, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài và kiều bào yên tâm sinh sống, làm việc tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp luật quốc tế và trong nước về quyền con người, quyền sở hữu tài sản và quyền cư trú. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết quyền con người và quyền cư trú: Nhấn mạnh quyền tự do đi lại, cư trú và quyền có nhà ở là quyền cơ bản của con người được bảo vệ bởi các công ước quốc tế như Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (UDHR) và Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR). Quyền này không phải là quyền tuyệt đối mà có thể bị hạn chế nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng và các quyền của người khác.

• Lý thuyết về quyền sở hữu và bảo vệ tài sản: Phân tích quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài trong bối cảnh pháp luật Việt Nam và các cam kết quốc tế, bao gồm các chế độ đãi ngộ quốc gia (National Treatment) và đãi ngộ tối huệ quốc (Most Favoured Nation) nhằm đảm bảo đối xử công bằng, không phân biệt đối xử trong lĩnh vực sở hữu và giao dịch bất động sản.

Các khái niệm chính bao gồm: người nước ngoài cư trú hợp pháp, quyền tự do đi lại và cư trú, quyền có nhà ở thích đáng, chính sách nhà ở cho người nước ngoài, quyền sở hữu và thuê nhà ở, bảo vệ quyền có nhà ở.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp phân tích tài liệu: Thu thập và phân tích các văn bản pháp luật Việt Nam như Luật Đất đai 2003, Luật Nhà ở 2005, Luật Kinh doanh Bất động sản 2006, Nghị quyết số 19/2008/QH12, cùng các công ước quốc tế liên quan.

• Phương pháp so sánh: So sánh pháp luật Việt Nam với các cam kết quốc tế và kinh nghiệm của các quốc gia như Trung Quốc, Indonesia nhằm nhận diện điểm mạnh, hạn chế và đề xuất giải pháp phù hợp.

• Phương pháp tổng hợp: Kết hợp các kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn để đánh giá toàn diện thực trạng pháp luật và đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật, báo cáo thống kê về người nước ngoài tại Việt Nam, các nghiên cứu học thuật và tài liệu quốc tế. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật và số liệu thống kê từ năm 2000 đến 2012. Phân tích được thực hiện theo trình tự logic từ cơ sở lý luận, thực trạng pháp luật đến đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng người nước ngoài tại Việt Nam tăng nhanh, nhu cầu nhà ở lớn: Từ năm 2004 đến 2007, hơn 80.000 người nước ngoài vào Việt Nam, trong đó khoảng 25.000 người theo con đường đầu tư, 1.600 người làm việc tại các cơ quan đại diện ngoại giao, hơn 54.000 người trong các lĩnh vực khác. Nhu cầu nhà ở tập trung tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh công nghiệp. Giá thuê nhà tại Hà Nội dao động từ 700-1.000 USD/căn/tháng, tại TP. Hồ Chí Minh từ 1.500-2.000 USD/căn/tháng, cao hơn nhiều so với mặt bằng chung.

2. Pháp luật Việt Nam đã có nhiều quy định mở rộng quyền của người nước ngoài trong lĩnh vực bất động sản nhưng vẫn hạn chế quyền sở hữu cá nhân: Trước năm 2008, người nước ngoài chỉ được phép đầu tư xây dựng nhà ở để cho thuê, chưa được sở hữu nhà ở cá nhân. Nghị quyết số 19/2008/QH12 mở ra thí điểm cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam, tạo bước đột phá trong chính sách nhà ở.

3. Chính sách nhà ở cho người nước ngoài góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển: Việc cho phép người nước ngoài mua nhà ở đã thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài, tạo ra phân khúc nhà ở cao cấp, đồng thời giúp các chuyên gia, nhà đầu tư yên tâm sinh sống và làm việc lâu dài tại Việt Nam.

4. Vẫn còn nhiều bất cập trong pháp luật và thực tiễn thi hành: Quy định về điều kiện mua nhà, thời hạn sở hữu, hạn chế về loại hình nhà ở được mua còn nhiều rào cản. Người nước ngoài gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin, thủ tục hành chính và bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp. Giá thuê nhà cao và thiếu quỹ nhà ở phù hợp cũng là thách thức lớn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự dè dặt trong chính sách nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và quyền lợi của công dân trong nước. So với các quốc gia trong khu vực như Trung Quốc và Indonesia, Việt Nam mới chỉ bắt đầu mở cửa thị trường nhà ở cho người nước ngoài, trong khi các nước này đã có chính sách rõ ràng và đa dạng hơn về quyền sở hữu và thuê nhà.

Việc áp dụng các chế độ đãi ngộ quốc gia và tối huệ quốc trong lĩnh vực nhà ở giúp Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài, đồng thời phù hợp với các cam kết quốc tế về thương mại và đầu tư. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, cần hoàn thiện khung pháp lý, minh bạch hóa thủ tục và tăng cường bảo vệ quyền lợi cho người nước ngoài.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng người nước ngoài theo năm, phân bố theo địa phương, biểu đồ so sánh giá thuê nhà và giá mua nhà, bảng tổng hợp các quy định pháp luật liên quan và các hạn chế hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài

   • Mở rộng đối tượng và loại hình nhà ở được phép sở hữu.
   • Rút ngắn thời gian và đơn giản hóa thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.
   • Thời gian sở hữu nhà nên linh hoạt, phù hợp với mục đích cư trú và đầu tư.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp.
   • Thời gian: 1-2 năm.

2. Tăng cường minh bạch và hỗ trợ thông tin cho người nước ngoài

   • Xây dựng cổng thông tin điện tử hướng dẫn thủ tục, quyền lợi và nghĩa vụ.
   • Tổ chức các chương trình tư vấn pháp lý miễn phí cho người nước ngoài.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Sở Xây dựng các địa phương.
   • Thời gian: 6-12 tháng.

3. Phát triển quỹ nhà ở phù hợp với nhu cầu người nước ngoài

   • Khuyến khích đầu tư xây dựng nhà ở cao cấp, căn hộ cho thuê dài hạn.
   • Hỗ trợ phát triển các khu đô thị dành riêng cho chuyên gia, nhà đầu tư nước ngoài.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Xây dựng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các địa phương.
   • Thời gian: 3-5 năm.

4. Tăng cường bảo vệ quyền lợi và xử lý tranh chấp

   • Thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp nhanh chóng, minh bạch cho người nước ngoài.
   • Đào tạo cán bộ pháp luật, nhân viên tư pháp về đặc thù xử lý các vụ việc liên quan đến người nước ngoài.
   • Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân, Bộ Tư pháp.
   • Thời gian: 1-2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai và nhà ở

   • Lợi ích: Cập nhật kiến thức về pháp luật và thực trạng, từ đó hoàn thiện chính sách phù hợp.
   • Use case: Xây dựng các văn bản pháp luật, hướng dẫn thi hành.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp bất động sản

   • Lợi ích: Hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và quy trình pháp lý khi đầu tư, sở hữu nhà ở tại Việt Nam.
   • Use case: Lập kế hoạch đầu tư, quản lý tài sản.

3. Người nước ngoài sinh sống, làm việc tại Việt Nam

   • Lợi ích: Nắm bắt quyền sở hữu, thuê nhà và các quy định liên quan để bảo vệ quyền lợi cá nhân.
   • Use case: Tham gia giao dịch bất động sản, thuê nhà.

4. Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực luật quốc tế và luật nhà ở

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp pháp luật.
   • Use case: Phát triển nghiên cứu, giảng dạy, tư vấn chính sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Người nước ngoài có được phép sở hữu nhà ở tại Việt Nam không?
   Có, theo Nghị quyết số 19/2008/QH12, người nước ngoài được phép mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam trong phạm vi thí điểm, với điều kiện và giới hạn nhất định về loại nhà và thời gian sở hữu.

2. Thủ tục mua nhà của người nước ngoài tại Việt Nam gồm những bước nào?
   Người nước ngoài cần có giấy phép cư trú từ 3 tháng trở lên, ký hợp đồng mua bán với chủ sở hữu, đăng ký quyền sở hữu tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền và được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở.

3. Người nước ngoài có thể thuê nhà ở Việt Nam trong thời gian bao lâu?
   Người nước ngoài được phép thuê nhà với thời hạn hợp đồng thường từ 3 đến 5 năm, có thể gia hạn tùy theo thỏa thuận và quy định pháp luật.

4. Có những hạn chế nào đối với người nước ngoài khi sở hữu nhà ở tại Việt Nam?
   Người nước ngoài không được sở hữu nhà ở tại các khu vực nhạy cảm về an ninh, không được sở hữu quá số lượng nhà nhất định, và phải tuân thủ các quy định về thời hạn sở hữu.

5. Làm thế nào để người nước ngoài bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp về nhà ở?
   Người nước ngoài có thể khởi kiện tại tòa án nhân dân nơi có bất động sản, hoặc nhờ sự hỗ trợ của cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và các tổ chức hữu nghị để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng pháp luật Việt Nam về bảo đảm quyền có nhà ở của người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài, góp phần nâng cao nhận thức và chính sách pháp luật trong lĩnh vực này.
• Số lượng người nước ngoài tại Việt Nam tăng nhanh, nhu cầu nhà ở ngày càng lớn, đòi hỏi hoàn thiện chính sách và pháp luật để đáp ứng.
• Pháp luật Việt Nam đã có bước tiến quan trọng với Nghị quyết số 19/2008/QH12, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, minh bạch thủ tục, phát triển quỹ nhà ở và tăng cường bảo vệ quyền lợi người nước ngoài.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, nhà đầu tư, người nước ngoài và nhà nghiên cứu tham khảo để cùng góp phần xây dựng thị trường bất động sản phát triển bền vững, hỗ trợ hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Luận văn mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về đánh giá tác động của các chính sách mới và thực tiễn thi hành pháp luật trong giai đoạn hiện nay, đồng thời kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền có nhà ở cho người nước ngoài tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Lý luận chung về pháp luật bảo đảm quyền có nhà ở của ngƣời nƣớc ngoài, ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài Chương 2. Thực trạng pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở của ngƣời nƣớc ngoài, ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài Chương 3. Quan điểm, giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật về bảo đảm quyền có nhà ở của ngƣời nƣớc ngoài, ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁP LUẬT BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ NHÀ Ở CỦA NGƢỜI NƢỚC NGOÀI, NGƢỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƢ TẠI NƢỚC NGOÀI 1.

Tổng quan về ngƣời nƣớc ngoài 1. Khái niệm người nước ngoài Dân cƣ là một trong những bộ phận cấu thành nên một quốc gia. Dân cƣ của một quốc gia không chỉ bao gồm công dân của nƣớc đó mà còn có ngƣời có quốc tịch nƣớc ngoài, ngƣời có hai hay nhiều quốc tịch và ngƣời không quốc tịch. Sở dĩ có tình trạng công dân của một nƣớc này lại làm ăn, sinh sống ở một nƣớc khác là do có hiện tƣợng di dân.

Trong quá trình phát triển của bất cứ quốc gia nào, sự hiện diện của ngƣời nƣớc ngoài là tất yếu và muốn hay không, các quốc gia sở tại cũng phải ban hành quy chế pháp lý để quản lý đối tƣợng này. Việc ban hành quy chế quản lý ngƣời nƣớc ngoài luôn là vấn đề nhạy cảm vì nó có mối liên hệ trực tiếp với quan hệ ngoại giao với quốc gia mà họ mang quốc tịch, với các tổ chức nhân quyền quốc tế, bởi những yêu cầu về bảo đảm những quyền tối thiểu của con ngƣời. Xuất phát từ chủ quyền quốc gia, mỗi nƣớc đều có thẩm quyền riêng biệt xác định địa vị pháp lý cho từng bộ phận dân cƣ nƣớc mình mà các quốc gia khác không có quyền can thiệp. Tùy từng giai đoạn phát triển khác nhau với những đặc điểm kinh tế văn hóa xã hội, khi ghi nhận địa vị pháp lý của cƣ dân quốc gia mình phải tôn trọng pháp luật và tập quán quốc tế.

Đối với mỗi quốc gia, ngƣời nƣớc ngoài (là ngƣời không mang quốc tịch quốc gia sở tại) đến làm ăn, sinh sống đã tất yếu trở thành bộ phận không thể thiếu trong cộng đồng dân cƣ của quốc gia đó. Vì vậy, bên cạnh các quy định pháp luật bảo đảm quyền lợi của công dân, mỗi quốc gia dều phải đối diện với nghĩa vụ quốc tế là tạo cơ sở và điều kiện để ngƣời nƣớc ngoài đƣợc hƣởng 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chế độ pháp lý phù hợp với với sự tồn tại hợp pháp của họ trên lãnh thổ quốc gia đó. Một đặc thù quan trọng liên quan đến địa vị pháp lý của ngƣời nƣớc ngoài trên lãnh thổ quốc gia sở tại là ngƣời nƣớc ngoài không chỉ chịu sự điều chỉnh của pháp luật nƣớc này mà còn phải chịu sự điều chỉnh pháp luật của nƣớc mà họ là công dân và Luật quốc tế. Vì vậy, mỗi quốc gia không thể đơn phƣơng áp dụng quy định đối với ngƣời nƣớc ngoài nếu các quy định đó không phù hợp với thoả thuận quốc tế và ảnh hƣởng đến lợi ích của công dân và quốc gia khác.

Về nguyên tắc, quan hệ giữa các quốc gia liên quan đến dân cƣ đƣợc giải quyết theo nguyên tắc bình đẳng chủ quyền và không phân biệt đối xử, trên cơ sở có đi có lại. Sự bình đẳng giữa các quốc gia thể hiện ở việc các quốc gia thỏa thuận dành cho thể nhân và pháp nhân của nhau những điều kiện và chế độ đối xử ngang bằng trong hoạt động kinh tế, thƣơng mại cũng nhƣ những lĩnh vực sinh hoạt khác. Điều này trở nên đặc biệt quan trọng cho sự thiết lập các cơ hội làm ăn, trao đổi thƣơng mại, đầu tƣ, luân chuyển tài sản của ngƣời nƣớc ngoài trong giao dịch dân sự quốc tế diễn ra trên lãnh thổ các quốc gia theo xu hƣớng tự do thƣơng mại, đặt trong điều kiện phát triển kinh tế thị trƣờng, ở phạm vi các liên kết khu vự và trên toàn cầu. Ở mức độ khái quát, có thể hiểu, ngƣời nƣớc ngoài là ngƣời không có quốc tịch nƣớc sở tại.

Quan niệm về ngƣời nƣớc ngoài ở nƣớc không đồng nhất với nhau, có nƣớc hiểu ngƣời nƣớc ngoài theo nghĩa hẹp chỉ bao gồm những thể nhân, có nƣớc hiểu theo nghĩa rộng không chỉ là thể nhân mà còn cả các pháp nhân [14, tr. Hiện nay, khái niệm ngƣời nƣớc ngoài ở nƣớc ta đƣợc quy định ở nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Theo quy định của Pháp lệnh nhập cảnh, xuất cảnh, cƣ trú của ngƣời nƣớc ngoài tại Việt Nam ngày 28 tháng 4 năm 2000. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luật Quốc tịch năm 2008 không đƣa ra định nghĩa ngƣời nƣớc ngoài mà quy định khái niệm “ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú ở Việt Nam”, theo đó, Người nước ngoài cư trú ở Việt Nam là công dân nƣớc ngoài và ngƣời không quốc tịch thƣờng trú hoặc tạm trú ở Việt Nam.

Người không quốc tịch là ngƣời không có quốc tịch Việt Nam và cũng không có quốc tịch nƣớc ngoài. Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài là ngƣời Việt Nam đã từng có quốc tịch Việt Nam mà khi sinh ra quốc tịch của họ đƣợc xác định theo nguyên tắc huyết thống và con, cháu của họ đang cƣ trú, sinh sống lâu dài ở nƣớc ngoài. Trên cơ sở các quy định pháp luật hiện hành, TS. Nguyễn Hồng Bắc cho rằng, khái niệm ngƣời nƣớc ngoài có thể định nghĩa là ngƣời không có quốc tịch Việt Nam bao gồm ngƣời có quốc tịch nƣớc ngoài và ngƣời không quốc tịch [13, tr.

Nhƣ vậy, cơ sở để xác định ngƣời nƣớc ngoài dựa trên cơ sở quốc tịch mà cá nhân đó đang mang. Theo quan điểm của các nƣớc, quốc tịch thể hiện mối quan hệ gắn bó của cá nhân với Nhà nƣớc mà họ mang quốc tịch, làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của công dân đối với Nhà nƣớc và quyền, trách nhiệm của Nhà nƣớc đối với công dân. Đối với mỗi quốc gia, “người nước ngoài là người không có quốc tịch của nước đó. Nếu hiểu theo nghĩa rộng, người nước ngoài gồm cả những người không quốc tịch.

Trong thành phần người nước ngoài có nhiều bộ phận khác nhau với những quy chế pháp lí khác nhau. Có bộ phận được hưởng các quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự, có bộ phận không được hưởng các quyền đó,. Quy chế pháp lí của người nước ngoài được hình thành trên cơ sở các văn bản pháp luật trong nước và cả các điều ước quốc tế do quốc gia kí kết” [32]. Một cách tiếp cận khác cho rằng, ngƣời nƣớc ngoài là “Người không mang quốc tịch của nước mà họ đang cư trú.

Tùy theo nhiệm vụ, lí do có mặt, những người nước ngoài được nước chủ nhà có những quy chế pháp lí khác 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nhau… là người không có quốc tịch Việt Nam, bao gồm người có quốc tịch nước ngoài và người không quốc tịch” [33]. Ngƣời nƣớc ngoài có thể là cƣ trú hoặc thƣờng trú tại Việt Nam. Ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú ở Việt Nam “là công dân nước ngoài và người không quốc tịch thường trú hoặc tạm trú ở Việt Nam” [33], ngƣời nƣớc ngoài thƣờng trú tại Việt Nam “là công dân nước ngoài và người không quốc tịch cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài ở Việt Nam” [33]. Từ đó, ta có thể định nghĩa: người nước ngoài là người có quốc tịch của một quốc gia khác đang lao động, công tác, học tập hoặc đang sinh sống trên lãnh thổ tại quốc gia sở tại.

Từ định nghĩa này, cho phép chúng ta rút ra những nhận định cơ bản sau đây: - Ngƣời nƣớc ngoài là ngƣời không mang quốc tịch ở quốc gia sở tại, họ có thể mang quốc tịch một hoặc một vài nƣớc khác hoặc không mang quốc tịch nƣớc nào. - Ngƣời nƣớc ngoài có thể cƣ trú hoặc không cƣ trú trên lãnh thổ của quốc gia sở tại. Trong nội dung Luận văn này, khái niệm ngƣời nƣớc ngoài đƣợc hiểu là ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú trên lãnh thổ Việt Nam. Đặc điểm Thứ nhất, ngƣời nƣớc ngoài là ngƣời không mang quốc tịch của quốc gia sở tại đang làm ăn sinh sống, làm việc.

Đây là dấu hiệu quan trọng để phân biệt ngƣời nƣớc ngoài với công dân quốc gia sở tại. Chế định quốc tịch hình thành từ thời kì cách mạng tƣ sản ở phƣơng Tây và ngày nay đƣợc sử dụng ở tất cả các nƣớc. Khác với chế định thần dân phong kiến, chế định quốc tịch khẳng định ngƣời dân có cả quyền chính trị và dân sự, mọi công dân đều bình đẳng trƣớc pháp luật. Tuy nhiên, nội dung và hiệu lực thực tế của các quyền chính trị và dân sự của công dân tuỳ thuộc vào 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] bản chất giai cấp của nhà nƣớc, của chế độ kinh tế - xã hội.

Việc có và mất quốc tịch của nhà nƣớc nào phải do pháp luật của nhà nƣớc đó quy định. Theo thực tiễn và pháp luật của các nƣớc, một ngƣời có quốc tịch của một nhà nƣớc có thể do huyết thống, do nơi sinh, do xin vào quốc tịch, trở lại quốc tịch cũ, do quy định của điều ƣớc quốc tế, vv. Quốc tịch thể hiện “mối liên hệ pháp lí đặc biệt bền vững và ổn định giữa một cá nhân và một nhà nước nhất định. Người mang quốc tích của nhà nước nào là công dân của nhà nước đó.

Công dân được hưởng các quyền chính trị, quyền tự do và các quyền dân sự, đồng thời phải thực hiện các nghĩa vụ tương ứng do pháp luật của nhà nước mình quy định. Nhà nước có nghĩa vụ bảo đảm và bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mình, kể cả trường hợp công dân đó thường trú hay tạm trú ở nước ngoài” [32]. Nhƣ vậy, nếu nhƣ công dân là ngƣời dân của một nƣớc có chủ quyền thể hiện mối quan hệ pháp lí bền vững giữa nhà nƣớc và cá nhân là ngƣời có quốc tịch của một quốc gia cụ thể, có các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Quyền và nghĩa vụ công dân thể hiện quan hệ lợi ích giữa nhà nƣớc và cá nhân đƣợc Nhà nƣớc bảo hộ các quyền tham gia quản lí công việc của nhà nƣớc và của xã hội, có quyền bầu cử và ứng cử, quyền lao động, quyền học tập, nghỉ ngơi, quyền tự do ngôn luận, tự do hôn nhân, tự do tín ngƣỡng, có quyền đƣợc pháp luật bảo hộ về tính mạng, tài sản, danh dự và nhân phẩm, quyền khiếu nại, tố cáo.