Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong quá trình Việt Nam gia nhập WTO

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu báo chí báo chí phản ánh quá trình việt nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới wt0, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Vũ Thị Hoa
• Người hướng dẫn: PGS.TS Dương Xuân Sơn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Báo Chí Phản Ánh Quá Trình Việt Nam Gia Nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học báo chí
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Quá trình Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới WTO và vai trò nhiệm vụ của báo chí

Quá trình Việt Nam gia nhập WTO là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển kinh tế của đất nước. Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) được thành lập nhằm điều tiết các hoạt động thương mại quốc tế, với mục tiêu thúc đẩy sự tự do và công bằng trong thương mại. Việt Nam chính thức trở thành thành viên của WTO vào ngày 7 tháng 11 năm 2006, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Việc gia nhập WTO không chỉ mang lại cơ hội phát triển cho nền kinh tế mà còn đặt ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp và chính phủ. Báo chí Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh và tuyên truyền về quá trình này, giúp nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về các cam kết và quy định của WTO. Các chính sách của Đảng và Nhà nước về hội nhập kinh tế quốc tế đã được báo chí truyền tải một cách kịp thời và chính xác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các cam kết quốc tế.

1.1. Tổ chức Thương mại thế giới WTO

Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) là một tổ chức quốc tế có vai trò điều tiết các hoạt động thương mại toàn cầu. Với mục tiêu thúc đẩy sự tự do và công bằng trong thương mại, WTO đã thiết lập một hệ thống quy tắc và nguyên tắc hoạt động nhằm đảm bảo sự công bằng giữa các quốc gia thành viên. Nguyên tắc 'Không phân biệt đối xử' là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của WTO, yêu cầu tất cả các thành viên phải đối xử công bằng với nhau. Việc gia nhập WTO đã mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc tiếp cận thị trường quốc tế, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về cải cách và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong nước.

1.2. Quá trình Việt Nam gia nhập WTO

Quá trình Việt Nam gia nhập WTO diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu hóa mạnh mẽ. Việt Nam đã phải thực hiện nhiều cải cách để đáp ứng các tiêu chuẩn của WTO, bao gồm việc điều chỉnh các chính sách thương mại và pháp luật liên quan. Các cam kết chính của Việt Nam sau khi gia nhập WTO bao gồm việc giảm thuế quan, mở cửa thị trường dịch vụ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Những cam kết này không chỉ tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước mà còn thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Tuy nhiên, việc gia nhập WTO cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc cạnh tranh với các sản phẩm nhập khẩu từ nước ngoài.

1.3. Vai trò của báo chí trong quá trình hội nhập

Báo chí Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền và phản ánh quá trình Việt Nam gia nhập WTO. Các phương tiện truyền thông đã cung cấp thông tin kịp thời về các chính sách, cam kết và thách thức mà Việt Nam phải đối mặt trong quá trình hội nhập. Qua đó, báo chí không chỉ giúp nâng cao nhận thức của người dân về WTO mà còn góp phần định hướng dư luận, tạo sự đồng thuận trong xã hội. Nhiệm vụ của báo chí trong giai đoạn này là rất lớn, không chỉ dừng lại ở việc thông tin mà còn phải phân tích, đánh giá và đưa ra những khuyến nghị phù hợp nhằm nâng cao chất lượng thông tin và hiệu quả tuyên truyền.

II. Nội dung phản ánh của báo chí về quá trình Việt Nam gia nhập WTO

Báo chí đã phản ánh một cách đa dạng và phong phú về quá trình Việt Nam gia nhập WTO. Các bài viết trên báo chí không chỉ tập trung vào các sự kiện quan trọng mà còn phân tích sâu sắc các tác động của WTO đến nền kinh tế Việt Nam. Các nội dung chủ yếu được đăng tải bao gồm thông tin về các cam kết của Việt Nam, những thách thức và cơ hội mà đất nước phải đối mặt. Đặc biệt, báo chí đã đóng góp vào việc nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của WTO trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Các bài viết cũng đã chỉ ra những vấn đề cần cải cách trong hệ thống chính sách và pháp luật để phù hợp với các quy định của WTO.

2.1. Tuyên truyền về cam kết của Việt Nam

Báo chí đã tích cực tuyên truyền về các cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO, giúp người dân và doanh nghiệp hiểu rõ hơn về những thay đổi trong chính sách thương mại. Các bài viết đã phân tích chi tiết các cam kết về thuế quan, mở cửa thị trường dịch vụ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Qua đó, báo chí đã góp phần tạo ra sự đồng thuận trong xã hội về quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

2.2. Phản ánh thách thức và cơ hội

Báo chí cũng đã phản ánh những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt khi gia nhập WTO, như sự cạnh tranh từ các sản phẩm nhập khẩu và yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, báo chí cũng chỉ ra những cơ hội mà WTO mang lại cho nền kinh tế Việt Nam, như việc tiếp cận thị trường quốc tế và thu hút đầu tư nước ngoài. Những thông tin này đã giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về thị trường và điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp.

2.3. Đánh giá tác động của WTO đến nền kinh tế

Báo chí đã thực hiện nhiều bài viết đánh giá tác động của WTO đến nền kinh tế Việt Nam sau một năm gia nhập. Các bài viết này đã chỉ ra những thay đổi tích cực trong hoạt động xuất khẩu, thu hút đầu tư và cải cách doanh nghiệp. Tuy nhiên, báo chí cũng không ngần ngại chỉ ra những vấn đề còn tồn tại, như sự chênh lệch giữa các ngành kinh tế và sự cần thiết phải cải cách sâu rộng hơn trong hệ thống chính sách.

III. Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng báo chí trong thời kỳ hậu WTO

Trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO, việc nâng cao chất lượng thông tin trên báo chí là rất cần thiết. Các kiến nghị nhằm cải thiện chất lượng báo chí bao gồm việc xây dựng đội ngũ phóng viên có kiến thức chuyên sâu về kinh tế và hội nhập quốc tế. Cần thiết lập sự phối hợp giữa các cơ quan thông tin đại chúng để đảm bảo thông tin được truyền tải một cách chính xác và kịp thời. Ngoài ra, việc hoạch định chiến lược tuyên truyền sát với thực tiễn cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả thông tin.

3.1. Xây dựng đội ngũ phóng viên

Cần xây dựng một đội ngũ phóng viên, biên tập viên có kiến thức vững về kinh tế và hội nhập quốc tế. Điều này sẽ giúp báo chí cung cấp thông tin chính xác và sâu sắc hơn về các vấn đề liên quan đến WTO và quá trình hội nhập của Việt Nam. Đào tạo và nâng cao năng lực cho phóng viên sẽ góp phần nâng cao chất lượng thông tin trên báo chí.

3.2. Thiết lập sự phối hợp trong thông tin

Việc thiết lập sự phối hợp giữa các cơ quan thông tin đại chúng là rất cần thiết để đảm bảo thông tin được truyền tải một cách đồng bộ và chính xác. Các cơ quan báo chí cần hợp tác chặt chẽ với nhau trong việc cung cấp thông tin về WTO và các chính sách liên quan, từ đó tạo ra một bức tranh tổng thể về quá trình hội nhập của Việt Nam.

3.3. Hoạch định chiến lược tuyên truyền

Cần hoạch định một chiến lược tuyên truyền sát với thực tiễn, phản ánh đúng tình hình kinh tế và các vấn đề liên quan đến WTO. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng thông tin mà còn tạo ra sự đồng thuận trong xã hội về các chính sách hội nhập. Các cơ quan báo chí cần chủ động trong việc khai thác thông tin và phản ánh kịp thời các vấn đề nóng hổi liên quan đến WTO.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu 4 Chƣơng 1: QUÁ TRÌNH VIỆT NAM GIA NHẬP TỔ CHỨC THƢƠNG MẠI THẾ GIỚI (WTO) VÀ VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA BÁO CHÍ.1 Tổ chức Thƣơng mại thế giới (World Trade Organization- WTO).1 Lược sử sự hình thành và phát triển. Mục tiêu, chức năng và nguyên tắc hoạt động. Cơ cấu tổ chức, cơ chế vận hành và quy trình kết nạp thành viên. Quá trình Việt Nam gia nhập WTO.

Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về vấn đề Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế và gia nhập WTO. Quan điểm, nguyên tắc, phương châm chỉ đạo trong quá trình hội nhập. Một số nhiệm vụ cụ thể. Quá trình Việt Nam gia nhập WTO.

Các cam kết chính của Việt Nam sau khi gia nhập WTO. Những thời cơ và thách thức khi Việt Nam gia nhập WTO. Vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong việc phản ánh quá trình Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế và gia nhập WTO. Vai trò của báo chí trong sự nghiệp phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.

Nhiệm vụ của báo chí trong việc phản ánh quá trình Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế và gia nhập WTO. Chƣơng 2: NỘI DUNG PHẢN ÁNH CỦA BÁO CHÍ VỀ QUÁ TRÌNH VIỆT NAM GIA NHẬP WTO. Báo Nhân dân với công tác tuyên truyền về quá trình Việt Nam gia nhập WTO. Báo Thời báo kinh tế Việt Nam với công tác tuyên truyền quá trình Việt Nam gia nhập WTO.

Tạp chí Thƣơng mại với công tác tuyên truyền quá trình Việt Nam gia nhập WTO. Những nội dung chủ yếu đƣợc đăng tải trên báo chí về quá trình Việt Nam gia nhập WTO. Báo chí tuyên truyền nhận thức về WTO và những tác động của WTO đến nền kinh tế Việt Nam. Báo chí tuyên truyền và góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật kinh tế, thương mại phù hợp với các điều khoản của WTO.

Báo chí phản ánh toàn cảnh bức tranh kinh tế Việt Nam sau 1 năm gia nhập WTO. Quan hệ thương mại Việt Nam- các nước được phản ánh qua báo chí. 2 Chƣơng 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG BÁO CHÍ TRONG THỜI KỲ “HẬU WTO”. Một số nhận xét về ƣu điểm và khuyết điểm của báo chí trong công tác tuyên truyền về WTO.

Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lƣợng báo chí trong giai đoạn “hậu WTO”. Xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có tri thức, kiến thức về kinh tế và hội nhập quốc tế. Thiết lập sự phối hợp trong thông tin tuyên truyền giữa các cơ quan thông tin đại chúng. Hoạch định chiến lược tuyên truyền sát với sự chuyển động của thực tiễn.Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong việc khai thác thông tin.

Bảo đảm cơ sở vật chất cho phóng viên.Mở rộng mạng lưới phát hành, tạo tính rộng rãi trong thông tin. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ ®ang diÔn ra m¹nh mÏ, nh÷ng mèi quan hÖ kinh tÕ ngµy cµng më réng, viÖc héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ mét yªu cÇu kh¸ch quan cña hÇu hÕt c¸c quèc gia trªn thÕ giíi trong ®ã cã ViÖt Nam. Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®¶m b¶o cho chóng ta cã nhiÒu c¬ héi ®Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt n-íc, t¹o cho chóng ta cã mét thÕ ®øng v÷ng vµng trªn tr-êng quèc tÕ.

MÆt kh¸c, trong viÖc héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ViÖt Nam cã ®-îc lîi thÕ cña ng-êi ®i sau, kÕt hîp víi nh÷ng tiÒm n¨ng s½n cã nh»m ®i t¾t, ®ãn ®Çu, rót ng¾n qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ vµ tr¸nh nguy c¬ tôt hËu ngµy cµng xa so víi thÕ giíi. ChÝnh v× vËy, tõ sau khi thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®æi míi, mµ tr-íc hÕt lµ ®æi míi vÒ kinh tÕ (1986), §¶ng vµ Nhµ n-íc ta ®· thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i më cöa, ®a ph-¬ng ho¸, ®a d¹ng ho¸ ®· t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña ®Êt n-íc. Ngµy 07/11/2006 lµ dÊu mèc lín, mang tÝnh b-íc ngoÆt trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn vµ héi nhËp cña ViÖt Nam vµo ®êi sèng kinh tÕ- chÝnh trÞ thÕ giíi, ngµy ViÖt Nam trë thµnh thµnh viªn ®Çy ®ñ, chÝnh thøc cña Tæ chøc Th-¬ng m¹i thÕ giíi (World Trade Organization- WTO). T¸c ®éng cña viÖc gia nhËp WTO kh«ng chØ ¶nh h-ëng lín ®Õn quèc gia, ®Õn c¸c doanh nghiÖp (DN) mµ cßn ¶nh h-ëng s©u ®Ëm ®Õn mäi mÆt ®êi sèng cña mçi ng-êi d©n ViÖt Nam.

Gia nhËp WTO sÏ mang l¹i cho chóng ta nh÷ng c¬ héi vµ nguån lùc míi v« cïng to lín nh-ng bªn c¹nh ®ã còng ®Æt chóng ta tr-íc nh÷ng th¸ch thøc vµ khã kh¨n kh«ng hÒ nhá bÐ. Thùc tÕ cho thÊy sù hiÓu biÕt, ®Æc biÖt lµ hiÓu biÕt vÒ quan hÖ th-¬ng m¹i quèc tÕ cña chóng ta cßn rÊt nhiÒu h¹n chÕ; mÆt kh¸c, ViÖt Nam gia nhËp WTO trong ®iÒu kiÖn cña mét n-íc ®ang ph¸t triÓn ë tr×nh ®é thÊp, c¬ chÕ chÝnh s¸ch vµ tr×nh ®é qu¶n lý cña nhµ n-íc cßn nhiÒu yÕu kÐm; c¸c DN vµ ®éi ngò doanh nh©n 4 cßn non nít, n¨ng lùc c¹nh tranh cña s¶n phÈm hµng hãa cña ViÖt Nam chƣa cao. Điều đó ®ßi hái chóng ta ph¶i nhËn thøc ®Çy ®ñ nh÷ng c¬ héi còng nh- nh÷ng th¸ch thøc ®Ó cã kÕ s¸ch phï hîp víi lé tr×nh héi nhËp nµy. Thñ t-íng NguyÔn TÊn Dòng ®± kh¼ng ®Þnh: “ N©ng cao nhËn thøc cña mäi tÇng líp x· héi vÒ b¶n chÊt vµ néi dung cña qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc khi ViÖt Nam gia nhËp Tæ chøc th-¬ng m¹i thÕ giíi.

T¹o sù thèng nhÊt trong nhËn thøc, thèng nhÊt ®¸nh gi¸, thèng nhÊt hµnh ®éng. Trªn c¬ së ®ã ph¸t huy søc m¹nh cña khèi ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n, truyÒn thèng yªu n-íc vµ c¸ch m¹ng, ý chÝ tù lùc tù c-êng cña mäi ng-êi ViÖt Nam nh»m tËn dông c¬ héi, v-ît qua th¸ch thøc ®-a nÒn kinh tÕ n-íc ta ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng, thùc hiÖn th¾ng lîi môc tiªu d©n giµu, n-íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh”(Nh©n d©n, ngµy 18-11-2006). §i cïng tiÕn tr×nh ph¸t triÓn vµ héi nhËp cña ®Êt n-íc, víi t- c¸ch lµ tiÕng nãi cña §¶ng, Nhµ n-íc, c¸c tæ chøc x· héi vµ lµ diÔn ®µn cña nh©n d©n, hÖ thèng b¸o chÝ ViÖt Nam có vai trß to lín trong viÖc tuyªn truyÒn trong toµn x· héi tÇm quan träng cña viÖc tham gia héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ph¶n ¸nh kÞp thêi nh÷ng b-íc ®i tuy cßn non trÎ nh-ng ®Çy quyÕt t©m vµ nghÞ lùc cña chóng ta. NhiÖm vô cña b¸o chÝ võa gi÷ vai trß ®Þnh h-íng t- t-ëng, võa chuyÓn t¶i kÞp thêi nh÷ng th«ng tin vÒ lộ tr×nh héi nhËp ®Ó c¸c DN ViÖt Nam kÞp thêi hiÓu biÕt, n¾m b¾t vµ cã nh÷ng ®èi s¸ch phï hîp nh»m giµnh -u thÕ trong quan hÖ th-¬ng m¹i víi c¸c DN cña c¸c thµnh viªn WTO.

B¸o chÝ kh«ng chØ më c¸nh cöa ra c¸c nÒn kinh tÕ trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi, kh¾c häa bøc tranh kinh tÕ ®a d¹ng mu«n mµu s¾c mµ cßn gãp phÇn cung cÊp nh÷ng th«ng tin quan träng, göi ®i bøc th«ng ®iÖp héi nhËp cña ViÖt Nam ®Ó b¹n bÌ thÕ giíi hiÓu râ h¬n toµn c¶nh nÒn kinh tÕ nƣớc ta, gi¸n tiÕp mêi gäi còng nh­ “ t­ vÊn” ®Ó c²c tæ chøc kinh tÕ, c²c DN n­íc ngo¯i ®Çu t­ cã hiÖu qu¶ vµo ViÖt Nam. NhËn thøc tÇm quan träng cña vai trß th«ng tin b¸o chÝ ®èi víi tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ nh»m ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng cña 5 b¸o chÝ ngµy cµng cã hiÖu qu¶, rÊt cÇn cã mét c«ng tr×nh nghiªn cøu, tæng kÕt, ®¸nh gi¸ vÒ ho¹t ®éng th«ng tin b¸o chÝ ®èi víi qu¸ tr×nh ViÖt Nam tham gia héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ®Æc biÖt lµ viÖc ViÖt Nam gia nhËp WTO. §©y sÏ lµ mét b-íc ®óc kÕt nh÷ng kinh nghiÖm vÒ nh÷ng chÆng ®-êng ®· qua, më ra h­íng ph²t triÓn mét chÆng ®­êng míi cña ®Êt n­íc trong giai ®o³n “ hËu WTO”, l¯ mét viÖc l¯m cã ý nghÜa quan träng c° vÒ lý luËn và thùc tiÔn. ChÝnh v× vËy, t«i quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: “ B¸o chÝ ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh ViÖt Nam gia nhËp Tæ chøc Th­¬ng m¹i thÕ giíi (WTO)” ®Ó nghiªn cøu trong luËn v¨n tèt nghiÖp th¹c sÜ b¸o chÝ cña m×nh.

Nghiªn cøu vÒ Tæ chøc Th-¬ng m¹i thÕ giíi (WTO) vµ qu¸ tr×nh gia nhËp tæ chøc nµy cña ViÖt Nam ®· cã nh÷ng c«ng tr×nh khoa häc nghiªn cøu d-íi c¸c gãc ®é vÒ kinh tÕ häc hay x· héi häc mét c¸ch kü l-ìng vµ chi tiÕt nh-: 1. ViÖt Nam víi tiÕn tr×nh gia nhËp Tæ chøc Th-¬ng m¹i thÕ giíi- t¸c gi¶ Nhµ gi¸o -u tó, PGS. Phan Thanh Phè, NXB Chính trị QG, HN, 2004. Cuốn sách này cung cấp một số kiến thức mới về toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế; các kiến thức cơ bản về Tổ chức thƣơng mại thế giới và tiến trình Việt Nam gia nhập Tổ chức này; kinh nghiệm Trung Quốc gia nhập WTO; thực trạng và những giải pháp sát thực đối với Việt Nam trƣớc, sau khi gia nhập WTO.

Việt Nam & tiến trình gia nhập WTO, sách của khoa Quốc tế học- trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, NXB Thế Giới, năm 2005. Cuốn sách này là tập hợp của các bài tham luận đƣợc tuyển chọn từ Hội thảo khoa học Việt- Đức đƣợc tổ chức tại Hà Nội (tháng 11-2004) của các học giả ngƣời Đức và Việt Nam. Đây là các bài tham luận khoa học đề cập đến các vấn đề lý luận và thực tiễn, phân tích dƣới góc độ kinh tế, pháp luật cũng nhƣ dự báo những tác động xã hội đối với việc Việt Nam gia nhập WTO. Cuốn 6 sách đƣợc chia ra làm ba chủ đề chính là: Tiến trình chuẩn bị cho sự gia nhập WTO ; Sự gia nhập WTO và tác động đối với Việt Nam; Kinh nghiệm từ tiến trình gia nhập WTO.

Cuốn sách đã cung cấp cho độc giả những thông tin tƣơng đối cụ thể về một loạt vấn đề mà Việt Nam sẽ đối mặt khi gia nhập WTO nhƣ: việc chuẩn bị về các chính sách, pháp luật, yêu cầu minh bạch hóa pháp luật của Việt Nam để đáp ứng yêu cầu của WTO; Những thời cơ và thách thức của Việt Nam khi gia nhập Tổ chức này; tác động của WTO đối với một số lĩnh vực cụ thể (công nghiệp, xuất khẩu, dệt may, vấn đề sở hữu trí tuệ.); và rất nhiều vấn đề khác đƣợc các tác giả nghiên cứu khá kỹ lƣỡng trong công trình nghiên cứu của mình.