chương 1, tác giả đã tìm thấy những mối liên hệ sơ khảo về ảnh hưởng của cảm nhận văn hóa tổ chức đến việc cam kết gắn bó với tổ chức. Mỗi nhân viên đều có cảm nhận riêng về văn hóa tổ chức. Từ đó, tác giả xác định được mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu để tiến hành nghiên cứu thêm một mô hình nhằm hoàn thiện hơn mô hình văn hóa tổ chức làm gia tăng sự cam kết gắn bó trong hoạt động nhà trường. Các cơ sở lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm được tác giả trình bày tại chương 2.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM Cơ sở lý thuyết 2. Một số khái niệm về văn hóa tổ chức Trong thực tế, có rất nhiều khái niệm về văn hóa tổ chức khác nhau, dù được nghiên cứu qua các công trình khác nhau, những khoảng thời gian khác nhau nhưng đã được các nhà nghiên cứu đưa ra cụ thể như: “Văn hóa tổ chức là các thói quen, các cách nghĩ truyền thống và cách làm việc trong tổ chức được chia sẻ bởi tất cả các thành viên trong tổ chức (Elliot Jaques, 1952)”. Adrew Pettgrew (1979) “Văn hóa tổ chức là hệ thống những ý nghĩa chung được chấp nhận rộng rãi bởi những người lao động trong thời gian nhất định” Theo Lund (2003); Pool (2000) thì “Văn hóa tổ chức có thể được xem như là một hệ thống các giá trị, các niềm tin và các khuôn mẫu hành vi ứng xử mà hình thành nên các đặc tính cốt lõi của các tổ chức và giúp định hình hành vi ứng xử của nhân viên”. Văn hóa tổ chức chính là các quy phạm và hệ thống các giá trị chung nhằm kiểm soát quá trình tương tác giữa các thành viên trong tổ chức và kiểm soát quá trình tương tác với người bên ngoài tổ chức đó.
Văn hóa tổ chức còn là một hệ thống những niềm tin hay các giá trị chung đã được xây dựng trong một tổ chức nhằm vào việc hướng dẫn hành vi của toàn bộ những người tham gia trong tổ chức đó. Robbin (2000) thì cho rằng: “Văn hóa tổ chức là một hệ thống ý nghĩa chung hàm giữ bởi các thành viên của tổ chức, qua đó có thể phân biệt tổ chức này với tổ chức khác”. Một điểm chung nữa là đa số khái niệm về văn hóa tổ chức đã được nêu trên là toàn bộ những khái niệm đều tập trung vào những phương diện mang tính biểu đạt mà thông qua đó các giá trị sẳn có trong văn hóa tổ chức được chuyển đến tới những người lao động trong tổ chức. Mặc dù, các tổ chức có thể trực tiếp mô tả những giá TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 trị, những hệ thống ý nghĩa này được trình bày qua những câu chuyện, những ví dụ, hay thậm chí cả những huyền thoại trong quá trình hình thành và hoạt động của tổ chức.
Những câu chuyện là điển hình để phản ánh những tầm quan trọng của những giá trị trong văn hóa tổ chức của tổ chức đó. Theo Phạm Xuân Nam (2009): “Văn hóa tổ chức là một hệ thống ý nghĩa, giá trị niềm tin chủ đạo, nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên của một tổ chức cùng đồng thuận và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của từng thành viên”. Theo Dương Thị Liễu (2012): “Văn hóa tổ chức là toàn bộ giá trị tinh thần mang tính đặc trưng riêng biệt của tổ chức có tác động tới tình cảm, lý trí và hành vi của tất cả thành viên tổ chức”. Như vậy văn hóa tổ chức chính là một hệ thống những giá trị, những niềm tin, những cách thức ứng xử được chia sẻ bởi chính các thành viên trong một tổ chức và chính nó hướng dẫn, định hướng hành vi của toàn bộ người lao động trong một tổ chức.
Nói cách khác, văn hóa tổ chức được xem như là những cách sống, các cách nghĩ chung của mọi người trong tổ chức, được mọi người trong tổ chức đó thừa nhận. Các khái niệm về văn hóa tổ chức nêu trên thường gắn với một vấn đề chung nào đó mà mọi thành viên trong tổ chức đều chấp nhận. Những giả định, hệ thống ý nghĩa, luật lệ và những kiến thức được mọi người chấp thuận. Những hành vi tốt và có thể chấp nhận được hay những hành vi xấu không thể chấp nhận được.
Chẳng hạn, trong một tổ chức, việc đổ lỗi hay cãi vã với nhau trong quá trình thực hiện công tác là không thể chấp nhận được. Ngoài ra, những khái niệm về văn hóa tổ chức cho ta thấy được tầm quan trọng của việc “cùng nhau chia sẻ” trong sự phát triển của những khái niệm về văn hóa tổ chức. “Cùng nhau chia sẻ” ở đây có nghĩa là làm việc với kinh nghiệm chung; có những trao đổi, tích lũy chung trong quá trình làm việc cùng nhau. Với cách suy nghĩ giống nhau trong hoạt động, trong cách làm, quan điểm giống nhau được tích lũy theo thời gian hình thành nên văn hóa tổ chức.
Đây là ý nghĩa gắn chặt với các khái niệm về văn hóa tổ chức. Bên cạnh đó, phải thừa nhận rằng sự đóng góp kinh nghiệm của mỗi thành viên trong quá trình hoạt động của tổ chức không giống TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Chính vì thế, văn hóa tổ chức có thể nói là một hệ thống ý nghĩa, giá trị, niềm tin và kiến thức được chia sẻ rộng khắp và luôn tồn tại trong tổ chức. Sự cam kết gắn bó với tổ chức Khái niệm sự cam kết gắn bó với tổ chức Sự gắn bó với tổ chức chính là việc các nhân viên tổ chức mong muốn cống hiến sức lực và thời gian cho sự phát triển của tổ chức đó.
Ngoài ra, chính thái độ tự tin, yêu mến công việc, tự hào về truyền thống của tổ chức, luôn chăm chỉ và hết sức nỗ lực trong công việc được giao, luôn hoàn thành và hoàn thành tốt công việc, không ngừng cống hiến cho tổ chức chính là hình ảnh minh chứng rõ nét cho sự cam kết gắn bó với tổ chức của nhân viên. Kanter (1968) nhận thấy rằng: “Gắn bó với tổ chức như sự tự nguyện của người lao động để cống hiến năng lượng và sự trung thành với một tổ chức”. Theo Scottish Executive Social Research (2007): “Sự gắn bó với tổ chức trong khu vực công chính là sự hài lòng, cam kết, tìm kiếm ý nghĩa trong công việc, niềm tự hào và sự ủng hộ sản phẩm dịch vụ của tổ chức.” Mowday và cộng sự (1979) đưa ra định nghĩa: “Sự cam kết gắn bó với tổ chức là sức mạnh tương đối về sự đồng nhất của nhân viên với tổ chức và sự tham gia tích cực của nhân viên trong một tổ chức nhất định”. Do đó, sự gắn bó với tổ chức sẽ bao gồm sự nhất trí cao trong công việc, sự nỗ lực cố gắng trong công việc hay một lòng vì tổ chức.
Chính mục tiêu này đề cập đến mối quan hệ tích cực của cá nhân người lao động đối với tổ chức khiến người lao động luôn luôn sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ chung để đóng góp cho sự thành công và phát triển của tổ chức mình. Chính vì thế, sự cam kết gắn bó không những xuất phát từ niềm tin của nhân viên mà còn chính từ các hành động thiết thực của họ trong công việc của tổ chức. Như vậy, sự gắn bó với tổ chức của viên chức chính là việc kết nối các xúc cảm của người lao động với tổ chức được biểu hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau như: niềm hạnh phúc, sự tự hào, lòng trung thành, có nhiều hành vi nỗ lực, hăng say trong công việc, có tính trách nhiệm cao với công việc được tổ chức giao để cùng hướng đến các giá trị thành công chung của tổ chức. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Vai trò của việc xây dựng và phát triển văn hóa tổ chức Có thể nói văn hóa tổ chức là tài sản vô hình quý giá được hình thành trong suốt quá trình hoạt động của tổ chức đó, nó quyết định phần nào sự trường tồn của tổ chức. Tổng hòa các mối liên hệ, gắn kết, kiểm soát, thúc đẩy, chia sẻ … trong tổ chức giúp cho các nhà lãnh đạo tổ chức thuận lợi trong việc điều hành. Văn hóa tổ chức thể hiện các vai trò quan trọng như sau: Văn hóa tổ chức thực sự là công cụ để hữu hiệu triển khai các chiến lược trong một tổ chức. Bất cứ tổ chức nào muốn phát triển nhất thiết phải xây dựng các kịch bản phát triển trong tương lai.
Công tác xây dựng, định hướng hoạt động của tổ chức cần phải thực hiện, nêu rõ các mục tiêu của tổ chức như: lĩnh vực hoạt động, đối tượng phục vụ, địa bàn thực hiện, nhân sự thực hiện … Sau khi xây dựng chiến lược phát triển phù hợp thì mục tiêu kế hoạch trong ngắn hạn, dài hạn được xác lập và hiệu quả hay không phụ thuộc nhiều vào hiệu quả thực sự của công tác triển khai thống nhất thực hiện. Vai trò của việc cam kết gắn bó của nhân viên với một tổ chức Gắn kết nhân viên là một trong những vấn đề được các nhà quản trị luôn quan tâm và đặt lên hàng đầu để tăng cường cam kết gắn bó của nhân viên trong tổ chức đó. Có thể nhận thấy rằng mức độ gắn kết của nhân viên càng cao thì tổ chức hoạt động càng hiệu quả. Khi mà việc gắn kết cao thì việc chia sẻ các vấn đề phục vụ cho việc hoàn thành mục tiêu chung diễn ra thuận lợi, dễ dàng và bên cạnh đó là sự sẵn sàng chia sẻ các thành công trong công việc của tổ chức.
Theo tác giả Marciano (2010) thì các yếu tố mà tổ chức đạt được khi mức gắn bó nhân viên được đẩy lên cao bao gồm: - Tăng năng suất. - Tăng hiệu quả làm việc. - Nâng cao chất lượng công việc. - Tỷ lệ nghỉ việc và thay người thấp.
- Tỷ lệ vắng mặt giảm. - Nhân viên ít gian lận trong công việc. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 10 - Tỷ lệ khách hàng hài lòng cao hơn, ít khiếu nại hơn. - Tỷ lệ nhân viên hài lòng cao hơn.
- Giảm các yêu tố gây mất thời gian, ảnh hưởng đến công việc chung. Các bằng chứng thực nghiệm 2. Các bằng chứng thực nghiệm về văn hóa tổ chức và sự cam kết gắn bó với tổ chức của nhân viên.