Ảnh hưởng của vốn xã hội đến tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh ảnh hưởng của vốn xã hội đến tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình ở nông thôn việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Trần Quang Bảo
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trọng Hoài
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Vốn Xã Hội Đến Khả Năng Tiếp Cận Tín Dụng Ở Nông Thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi và giới hạn nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ VỐN XÃ HỘI VÀ KHUNG PHÂN TÍCH
• 2.1. Khái niệm và các thành phần của vốn xã hội
• 2.2. Tài chính vi mô
• 2.3. Các hội tiết kiệm và tín dụng xoay vòng
• 2.4. Người cho vay
• 2.5. Tín dụng thương mại
• 2.6. Cho vay theo nhóm
• 2.7. Lý thuyết về thông tin bất cân xứng trong hoạt động tín dụng
• 2.8. Thị trường tín dụng nông thôn và tiếp cận tín dụng
• 2.9. Các nghiên cứu về mối quan hệ giữa vốn xã hội và tiếp cận tín dụng
• 2.10. Khung khái niệm đề nghị cho nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu và mẫu nghiên cứu
• 3.4. Mẫu nghiên cứu
• 3.5. Mô tả và đo lường các biến
• 3.6. Biến phụ thuộc
• 3.7. Biến độc lập
• 3.8. Biến kiểm soát
• 3.9. Phân tích và xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm của mẫu nghiên cứu
• 4.2. Đặc điểm nhân khẩu học của người đi vay
• 4.3. Đặc điểm của hộ gia đình người đi vay và của khoản vay
• 4.4. Tình trạng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình ở nông thôn
• 4.5. Số liệu thống kê mô tả về vốn xã hội
• 4.6. Mối quan hệ giữa các biến
• 4.7. Tương quan hai biến
• 4.8. Kiểm định Pearson Chi-Square về mối quan hệ giữa các biến độc lập, biến kiểm soát, và biến phụ thuộc
• 4.9. Phân tích hồi quy
• 4.10. Tiếp cận tín dụng chính thức
• 4.11. Tiếp cận tín dụng từ các loại hình khác nhau
• 4.12. Kiểm định mô hình
• 4.13. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.14. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình tổng thể
• 4.15. Thảo luận kết quả
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Gợi ý chính sách
• 5.2. Những hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của vốn xã hội đến tiếp cận tín dụng

Vốn xã hội được coi là một yếu tố quan trọng trong việc xác định khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng, từ đó làm rõ vai trò của nó trong phát triển kinh tế nông thôn.

1.1. Khái niệm vốn xã hội và vai trò của nó

Vốn xã hội được định nghĩa là các mối quan hệ xã hội và mạng lưới tương tác giữa các cá nhân. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch kinh tế, bao gồm cả việc tiếp cận tín dụng.

1.2. Tình hình tiếp cận tín dụng ở nông thôn Việt Nam

Nông thôn Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận tín dụng. Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng vẫn còn nhiều hộ gia đình không thể tiếp cận nguồn vốn cần thiết cho sản xuất và tiêu dùng.

II. Thách thức trong việc tiếp cận tín dụng ở nông thôn Việt Nam

Khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình nông thôn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có vốn xã hội. Các thách thức này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng

Các yếu tố như thu nhập, tài sản thế chấp, và trình độ học vấn đều có tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng. Tuy nhiên, vốn xã hội cũng ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng không thể bỏ qua.

2.2. Hạn chế trong hệ thống tài chính nông thôn

Hệ thống tài chính nông thôn còn nhiều hạn chế, từ việc thiếu thông tin đến việc không đủ các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu của người dân. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của vốn xã hội đến tín dụng

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để kiểm định giả thuyết.

3.1. Mô hình hồi quy binary logistic

Mô hình hồi quy binary logistic sẽ được sử dụng để phân tích khả năng tiếp cận tín dụng chính thức và không chính thức. Điều này giúp xác định rõ hơn tác động của vốn xã hội.

3.2. Dữ liệu và mẫu nghiên cứu

Dữ liệu sẽ được thu thập từ cuộc khảo sát VARHS, bao gồm các hộ gia đình ở nhiều tỉnh khác nhau. Mẫu nghiên cứu sẽ đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ khu vực nông thôn.

IV. Kết quả nghiên cứu về vốn xã hội và tín dụng

Kết quả nghiên cứu cho thấy vốn xã hội có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình nông thôn. Các yếu tố như mạng lưới quan hệ xã hội chính thức và niềm tin đóng vai trò quan trọng.

4.1. Tác động của mạng lưới quan hệ xã hội

Mạng lưới quan hệ xã hội chính thức có tác động ngược chiều đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức. Những hộ gia đình có mạng lưới rộng hơn thường tiếp cận tín dụng bán chính thức nhiều hơn.

4.2. Niềm tin và khả năng tiếp cận tín dụng

Niềm tin giữa các thành viên trong cộng đồng cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng. Những hộ gia đình có niềm tin cao hơn thường dễ dàng hơn trong việc tiếp cận các nguồn vốn.

V. Kết luận và khuyến nghị chính sách

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng vốn xã hội có vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình nông thôn. Các chính sách cần được điều chỉnh để phát huy tối đa vai trò của vốn xã hội.

5.1. Khuyến nghị chính sách cho chính phủ

Chính phủ cần xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển vốn xã hội, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận tín dụng của người dân nông thôn.

5.2. Tăng cường các chương trình giáo dục tài chính

Các chương trình giáo dục tài chính cần được triển khai rộng rãi để nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của vốn xã hội trong việc tiếp cận tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH -------------------- TRẦN QUANG BẢO ẢNH HƢỞNG CỦA VỐN XÃ HỘI ĐẾN TIẾP CẬN TÍN DỤNG CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH Ở NÔNG THÔN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Vũng Tàu – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH -------------------- TRẦN QUANG BẢO ẢNH HƢỞNG CỦA VỐN XÃ HỘI ĐẾN TIẾP CẬN TÍN DỤNG CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH Ở NÔNG THÔN VIỆT NAM Chuy n ngành : Kinh tế phát triển M s : 60310105 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG D N KHO HỌC: PGS. NGUYỄN TRỌNG HOÀI Vũng Tàu – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng luận văn “Ảnh hƣởng của v n xã hội đến tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam” là bài nghi n cứu của chính tôi. Ngoại trừ những tài liệu tham khảo đƣợc trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan rằng toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chƣa từng đƣợc công b hoặc đƣợc sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác. Không có sản phẩm/nghiên cứu nào của ngƣời khác đƣợc sử dụng trong luận văn này mà không đƣợc trích dẫn theo đúng quy định. Luận văn này chƣa bao giờ đƣợc nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trƣờng đại học hoặc cơ sở đào tạo khác. Vũng Tàu, 2013 Trần Quang Bảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô Trƣờng Đại học Kinh tế Thành ph Hồ Chí Minh, nhất là Quý Thầy Cô Khoa Kinh tế phát triển, đ truyền thụ kiến thức nền tảng và gợi mở các vấn đề để tôi lựa chọn và nghiên cứu đề tài này. Đặc biệt, tôi gửi lời biết ơn chân thành đến Thầy hƣớng dẫn-PGS. Nguyễn Trọng Hoài-đ tận tình chỉ bảo và đóng góp những ý kiến quý báu cũng nhƣ động viên tôi trong su t quá trình thực hiện luận văn này. Cu i cùng, tôi mu n cảm ơn gia đình, những ngƣời thân yêu, và bạn bè đ tạo điều kiện t t nhất và hỗ trợ tôi trong quá trình tham gia khóa học và thực hiện luận văn t t nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii TÓM TẮT V n xã hội đƣợc thừa nhận có tác động đến các giao dịch kinh tế, trong đó có vấn đề tiếp cận tín dụng. Nghiên cứu này nhằm kiểm định m i quan hệ giữa các thành phần của v n xã hội đến tiếp cận tín dụng trong b i cảnh nông thôn Việt Nam. Việc kiểm định này đƣợc thực hiện thông qua hai mô hình hồi quy. Đ i với mô hình thứ nhất-mô hình hồi quy binary logistic-biến phụ thuộc gồm có hai biểu hiện là tiếp cận đƣợc tín dụng chính thức và không tiếp cận đƣợc tín dụng chính thức; đ i với mô hình thứ hai-mô hình hồi quy multinomial logistic-biến phụ thuộc có ba biểu hiện là tiếp cận tín dụng chính thức, tiếp cận tín dụng bán chính thức và tiếp cận tín dụng phi chính thức. Trong cả hai mô hình, tập biến giải thích gồm có ba thành phần của v n xã hội (mạng lƣới quan hệ xã hội chính thức, mạng lƣới quan hệ phi chính thức, và niềm tin) và các yếu t thuộc đặc điểm nhân khẩu học. Các kết quả hồi quy chỉ ra rằng mạng lƣới quan hệ xã hội chính thức có tác động ngƣợc chiều với khả năng tiếp cận tín dụng chính thức, và những hộ gia đình có mạng lƣới quan hệ xã hội chính thức rộng hơn có nhiều khả năng thuộc nhóm tiếp cận tín dụng bán chính thức hơn là thuộc nhóm tiếp cận tín dụng chính thức. Trong khi đó, mạng lƣới quan hệ phi chính thức và niềm tin có tác động ở những mức độ khác nhau đến tiếp cận tín dụng, nhƣng những tác động này không có ý nghĩa th ng kê. Ngoài ra, phát hiện của nghiên cứu này cho thấy, trong thị trƣờng tín dụng nông thôn Việt Nam, tài sản thế chấp là yếu t có tác động mạnh nhất, ngƣợc lại thu nhập của hộ gia đình hoàn toàn không có ảnh hƣởng. Các phát hiện gây ngạc nhiên này có thể là do tính chất đặc thù của thị trƣờng tín dụng nông thôn Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iv MỤC LỤC Lời cam đoan . iii Mục lục . iv Danh mục sơ đồ . vii Danh mục bảng . vii Danh mục từ viết tắt . viii Chƣơng 1: GIỚI THIỆU CHUNG . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Phạm vi và giới hạn nghiên cứu . Phƣơng pháp nghi n cứu . Ý nghĩa của nghiên cứu . Kết cấu của luận văn . 5 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ VỐN XÃ HỘI VÀ KHUNG PHÂN TÍCH . Khái niệm và các thành phần của v n xã hội . Tài chính vi mô . Các hội tiết kiệm và tín dụng xoay vòng . Ngƣời cho vay . Tín dụng thƣơng mại . Cho vay theo nhóm . Lý thuyết về thông tin bất cân xứng trong hoạt động tín dụng . Thị trƣờng tín dụng nông thôn và tiếp cận tín dụng . Các nghiên cứu về m i quan hệ giữa v n xã hội và tiếp cận tín dụng . Khung khái niệm đề nghị cho nghiên cứu . 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v Chƣơng 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Giả thuyết nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu . Dữ liệu và mẫu nghiên cứu . Mẫu nghiên cứu . Mô tả và đo lƣờng các biến . Biến phụ thuộc . Biến độc lập . Biến kiểm soát . Phân tích và xử lý s liệu . 44 Chƣơng 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Đặc điểm của mẫu nghiên cứu . Đặc điểm nhân khẩu học của ngƣời đi vay . Đặc điểm của hộ gia đình ngƣời đi vay và của khoản vay . Tình trạng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình ở nông thôn . S liệu th ng kê mô tả về v n xã hội . M i quan hệ giữa các biến . Tƣơng quan hai biến . Kiểm định Pearson Chi-Square về m i quan hệ giữa các biến độc lập, biến kiểm soát, và biến phụ thuộc . Phân tích hồi quy . Tiếp cận tín dụng chính thức . Tiếp cận tín dụng từ các loại hình khác nhau . Kiểm định mô hình . Kiểm định giả thuyết nghiên cứu . Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình tổng thể . Thảo luận kết quả . 74 Chƣơng 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH . 80 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Gợi ý chính sách . Những hạn chế của nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu tiếp theo . 83 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 118 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. M i quan hệ giữa v n xã hội và tiếp cận tín dụng . Mô hình phân tích . 35 DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Hai loại mạng lƣới: phi chính thức và chính thức . Các chỉ s đo lƣờng v n xã hội . Tóm tắt các nghiên cứu về v n xã hội và tiếp cận tín dụng . Các tỉnh tham gia vào mẫu nghiên cứu . Tóm tắt các biến dùng trong nghiên cứu . Đặc điểm nhân khẩu học của ngƣời đi vay . Đặc điểm của hộ gia đình ngƣời đi vay và của khoản vay . Tiếp cận tín dụng từ các loại hình khác nhau . S lƣợng vay mƣợn (nghìn đồng) theo từng loại tín dụng . S liệu th ng kê mô tả của các biến độc lập . V n xã hội dựa theo tỉnh . V n xã hội của ngƣời đi vay dựa theo nguồn tiếp cận tín dụng . Ma trận tƣơng quan giữa các biến độc lập và biến kiểm soát . Kiểm định Pearson Chi-Square . Hồi quy binary logistic . Hồi quy multinomial logistic . 67 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CIEM Central Institute for Economic Management CSXH Chính sách xã hội GDP Gross Domestic Product ILSSA Institute of Labor Science and Social Affairs IPO Initial Public Offering IPSARD Institute of Policy and Strategy for Agriculture and Rural Development n. no date NGO Non-government organization NHTM Ngân hàng thƣơng mại NN-PTNT Nông nghiệp-Phát triển nông thôn ROSCA Rotating Savings and Credit Association SPSS Statistical Package for the Social Sciences TCVM Tài chính vi mô VARHS Vietnam Access to Resources Household Survey VXH V n xã hội WVS World Values Survey ZINB Zero-inflated negative binominal LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG 1.1 o chọn đề tài Sự phát triển của khu vực tài chính có vai trò quan trọng đ i với tăng trƣởng kinh tế và phát triển các mặt của một qu c gia. Ở góc độ vi mô, các thị trƣờng tín dụng cho phép các cá nhân giải quyết việc chi ti u khi đ i mặt với các khoản thu nhập biến động cao, cung cấp v n cho các dự án đầu tƣ, và cải thiện khả năng đ i phó với các cú s c nhƣ bệnh tật, mùa vụ thất thu và thất nghiệp. Mặc dù có ý nghĩa to lớn nhƣ thế, nhƣng vấn đề cơ bản mà ngƣời dân ở các qu c gia đang phát triển phải đ i mặt là thiếu khả năng tiếp cận nguồn tín dụng. Vấn đề này càng trở n n khó khăn hơn đ i với các hộ gia đình s ng ở nông thôn. S ng ở một qu c gia đang phát triển, ngƣời dân khu vực nông thôn Việt Nam cũng đang gặp phải tình trạng này. Theo s liệu của Tổng Cục Th ng K (2011), Việt Nam có khoảng 60 triệu ngƣời s ng ở khu vực nông thôn, chiếm khoảng 68% tổng dân s và có 262.264 km2 đất nông nghiệp, chiếm khoảng 79% tổng diện tích đất cả nƣớc. Mặc dù sở hữu một bộ phận quan trọng của lực lƣợng sản xuất là đất đai và ngƣời lao động nhƣng đóng góp của khu vực nông thôn vào tăng trƣởng kinh tế vẫn chƣa tƣơng xứng, chƣa đến 20% GDP trong những năm gần đây. Nguy n nhân cơ bản là do khu vực nông nghiệp nông thôn chƣa đƣợc đầu tƣ tƣơng xứng trong khi chuyển dịch cơ cấu lao động không theo kịp với chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Hơn nữa, trong các yếu t tăng trƣởng hàng đầu là lao động, đất đai, v n, công nghệ và năng suất lao động thì nông nghiệp vẫn chủ yếu dựa vào hai yếu t đầu ti n (Vũ Đình Ánh, 2011).