Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống và việc làm hộ nông dân tại thị xã từ sơn tỉnh bắc ninh giai đoạn 2011 2016

Luận văn thạc sĩ vnua phân tích tác động của đô thị hóa đến đời sống và việc làm của hộ nông dân tại thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh giai đoạn 2011-2016.

• Tác giả: Hoàng Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Trọng Phương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống và việc làm hộ nông dân tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2011 - 2016
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.4.1. Những đóng góp mới
• 1.4.2. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.5. Tổng quan tài liệu
• 1.6. Cơ sở lý luận và thực tiễn về đô thị và phát triển công nghiệp
• 1.6.1. Khái niệm, phân loại và chức năng của đô thị
• 1.6.2. Khái niệm và vai trò phát triển của công nghiệp
• 1.6.3. Cơ sở lý luận về đô thị hoá, công nghiệp hóa
• 1.6.4. Mối quan hệ giữa quá trình đô thị hoá và quá trình công nghiệp hoá
• 1.7. Hộ nông dân và đời sống hộ nông dân
• 1.7.1. Hộ nông dân
• 1.7.2. Đời sống, việc làm hộ nông dân
• 1.8. Thực tiễn quá trình đô thị hóa trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.8.1. Tình hình đô thị hoá trên thế giới
• 1.8.2. Kinh nghiệm đô thị hoá ở một số nước trên thế giới
• 1.8.3. Tình hình đô thị hóa ở Việt Nam
• 1.9. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến vấn đề sử dụng đất
• 1.9.1. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến thu nhập của người dân
• 1.9.2. Nhận xét và đánh giá chung
• 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Đối tượng nghiên cứu
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội có ảnh hưởng đến quá trình đô thị hoá
• 2.6. Tình hình quản lý và sử dụng đất Thị xã Từ Sơn
• 2.7. Tình hình đô thị hóa và phát triển đô thị, công nghiệp trên địa bàn Thị xã Từ Sơn
• 2.8. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm của hộ nông dân trên địa bàn Thị xã Từ Sơn
• 2.8.1. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp
• 2.8.2. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống của hộ nông dân
• 2.8.3. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến việc làm của hộ nông dân
• 2.8.4. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến môi trường
• 2.8.5. Ý kiến của nông hộ về chuyển dịch đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và đất đô thị ở 3 xã, phường điều tra của thị xã Từ Sơn
• 2.9. Đề xuất các giải pháp trong sử dụng đất và nâng cao đời sống hộ nông dân
• 2.9.1. Giải pháp về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
• 2.9.2. Giải pháp về chính sách đất đai
• 2.9.3. Giải pháp về đào tạo nghề, tạo việc làm
• 2.9.4. Giải pháp bảo vệ môi trường
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống nông dân tại Từ Sơn

Đô thị hóa là một quá trình không thể tránh khỏi trong sự phát triển kinh tế xã hội. Tại Từ Sơn, Bắc Ninh, quá trình này diễn ra mạnh mẽ từ năm 2011 đến 2016, ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống và việc làm của nông dân. Sự chuyển mình này không chỉ thay đổi cảnh quan mà còn tác động đến thu nhập, nghề nghiệp và các vấn đề xã hội khác của hộ nông dân.

1.1. Đô thị hóa và sự chuyển đổi trong đời sống nông dân

Quá trình đô thị hóa đã dẫn đến sự thay đổi trong cơ cấu nghề nghiệp của nông dân. Nhiều hộ gia đình đã chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang các ngành nghề phi nông nghiệp, như thương mại và dịch vụ.

1.2. Tác động của đô thị hóa đến thu nhập của nông dân

Thu nhập bình quân đầu người tại Từ Sơn đã tăng lên đáng kể trong giai đoạn này, từ 22,4 triệu đồng/người/năm năm 2011 lên 34,2 triệu đồng/người/năm năm 2016, cho thấy sự cải thiện trong đời sống của nông dân.

II. Những thách thức mà nông dân Từ Sơn phải đối mặt do đô thị hóa

Mặc dù đô thị hóa mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho nông dân. Việc thu hồi đất nông nghiệp để phát triển đô thị và công nghiệp đã làm giảm diện tích đất sản xuất, ảnh hưởng đến nguồn thu nhập chính của họ.

2.1. Giảm diện tích đất nông nghiệp

Diện tích đất nông nghiệp tại Từ Sơn đã giảm từ 3.113,84 ha năm 2011 xuống còn 2.987,32 ha năm 2016, gây khó khăn cho việc duy trì sản xuất nông nghiệp.

2.2. Tăng cường cạnh tranh trong việc làm

Sự gia tăng dân số và nhu cầu lao động trong các ngành công nghiệp đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn cho nông dân trong việc tìm kiếm việc làm.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến nông dân

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định tính và định lượng để phân tích tác động của đô thị hóa đến đời sống và việc làm của nông dân tại Từ Sơn. Các số liệu được thu thập từ các cuộc khảo sát và phỏng vấn trực tiếp với các hộ nông dân.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn thứ cấp và sơ cấp, bao gồm các báo cáo thống kê và phỏng vấn trực tiếp với nông dân.

3.2. Phân tích dữ liệu

Sử dụng các phương pháp phân tích thống kê để đánh giá mức độ ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống và việc làm của nông dân.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của đô thị hóa đến nông dân

Kết quả nghiên cứu cho thấy đô thị hóa đã có những tác động tích cực và tiêu cực đến đời sống và việc làm của nông dân tại Từ Sơn. Nhiều hộ đã chuyển đổi nghề nghiệp thành công, nhưng cũng có không ít hộ gặp khó khăn do mất đất.

4.1. Tác động tích cực đến đời sống

Nhiều hộ nông dân đã chuyển sang các ngành nghề mới, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

4.2. Tác động tiêu cực đến việc làm

Mất đất sản xuất đã khiến nhiều nông dân rơi vào tình trạng thất nghiệp hoặc thu nhập không ổn định.

V. Giải pháp nâng cao đời sống nông dân trong bối cảnh đô thị hóa

Để cải thiện đời sống nông dân trong bối cảnh đô thị hóa, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và cộng đồng. Các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và bảo vệ quyền lợi cho nông dân là rất cần thiết.

5.1. Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp

Cần có các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ tài chính cho nông dân để họ có thể chuyển đổi sang các ngành nghề mới.

5.2. Bảo vệ quyền lợi cho nông dân

Cần có các quy định rõ ràng về quyền lợi của nông dân khi bị thu hồi đất, đảm bảo họ được bồi thường hợp lý và có cơ hội việc làm mới.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai cho nông dân Từ Sơn

Quá trình đô thị hóa tại Từ Sơn đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho nông dân. Việc đánh giá đúng mức độ ảnh hưởng và có các giải pháp phù hợp sẽ giúp nâng cao đời sống và việc làm cho nông dân trong tương lai.

6.1. Tương lai của nông dân trong bối cảnh đô thị hóa

Nông dân cần thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động và tìm kiếm cơ hội mới trong các ngành nghề phi nông nghiệp.

6.2. Định hướng phát triển bền vững

Cần có các chiến lược phát triển bền vững để bảo vệ môi trường và đảm bảo đời sống cho nông dân trong quá trình đô thị hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa tại các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng, tạo ra những biến động sâu sắc đối với cơ cấu kinh tế - xã hội nông thôn. Tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh – địa bàn có tổng diện tích tự nhiên 6.108,87 ha và quy mô dân số đạt 157.331 người – tốc độ chuyển dịch kinh tế giai đoạn 2011 - 2016 ghi nhận tỷ trọng công nghiệp và xây dựng chiếm tới 80,90%, thương mại và dịch vụ chiếm 17,46%, trong khi khu vực nông nghiệp thu hẹp chỉ còn 1,70%.

Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống hạ tầng đô thị cùng mạng lưới các khu, cụm công nghiệp đã dẫn đến việc chuyển đổi một diện tích lớn đất canh tác sang đất phi nông nghiệp. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ tác động hai mặt của quá trình đô thị hóa đối với tư liệu sản xuất, phương thức sinh kế và chất lượng cuộc sống của cộng đồng nông hộ. Mục tiêu cụ thể của luận văn nhằm đánh giá biến động sử dụng đất, phân tích biến đổi cơ cấu lao động - việc làm và mức độ phân hóa thu nhập tại địa phương trong giai đoạn 5 năm.

Phạm vi nghiên cứu tập trung tại thị xã Từ Sơn với các điểm khảo sát chuyên sâu tại 3 đơn vị hành chính tiêu biểu gồm phường Tân Hồng, phường Đông Ngàn và xã Phù Chẩn. Ý nghĩa của công trình thể hiện qua việc cung cấp hệ thống số liệu định lượng về mức giảm 126,52 ha đất nông nghiệp và mức tăng thu nhập bình quân 11,80 triệu đồng/người/năm, làm căn cứ thực tiễn phục vụ hoạch định chính sách an sinh xã hội và quy hoạch sử dụng đất bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Arthur Lewis kết hợp với mô hình phát triển đô thị tập trung và phân tán của nhà xã hội học Michel Bassand. Khung phân tích tập trung vào các khái niệm then chốt: Đô thị hóa theo góc độ kinh tế - xã hội, thể hiện qua sự thay đổi phương thức sản xuất và lối sống; Khu công nghiệp theo tinh thần Nghị định số 164/2014/NĐ-CP với tư cách là không gian tập trung các cơ sở sản xuất và dịch vụ công nghiệp không có dân cư sinh sống; Nông hộ sản xuất hàng hóa – mô hình kinh tế gia đình thích ứng với thị trường thông qua việc tối ưu hóa nguồn lực đất đai, lao động và vốn đầu tư.

Theo phân loại đô thị tại Nghị định số 42/2009/NĐ-CP, Từ Sơn thuộc nhóm đô thị loại III, đòi hỏi tỷ lệ lao động phi nông nghiệp khu vực nội thị đạt tối thiểu 75% và mật độ dân số trên 6.000 người/km2. Các lý thuyết này tạo nền tảng phân tích mối quan hệ tương hỗ giữa việc thu hồi đất nông nghiệp và sự biến đổi chuỗi giá trị sinh kế của cư dân ngoại thành.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo thống kê đất đai, niên giám thống kê thị xã Từ Sơn giai đoạn 2011 - 2016 và số liệu quản lý của Phòng Tài nguyên và Môi trường. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra bảng hỏi bán cấu trúc kết hợp phỏng vấn sâu 180 hộ nông dân chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc thu hồi đất.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng tại 3 địa bàn đại diện: phường Tân Hồng (đô thị hóa gắn với phát triển nhà trọ KCN), phường Đông Ngàn (phát triển làng nghề thương mại mộc mỹ nghệ), và xã Phù Chẩn (khu vực nông nghiệp chuyển đổi sang sinh vật cảnh và dịch vụ). Phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh chuỗi thời gian và đánh giá tác động trước - sau thu hồi đất được lựa chọn vì tính chính xác cao, giúp định lượng rõ mức độ biến động tài sản, việc làm và các tiêu chí an sinh. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai chặt chẽ trong khung thời gian từ tháng 4/2017 đến tháng 6/2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực địa giai đoạn 2011 - 2016 đã làm sáng tỏ 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quỹ đất nông nghiệp bị thu hẹp đáng kể phục vụ phát triển công nghiệp và đô thị. Năm 2016, tổng diện tích đất nông nghiệp thị xã còn 2.987,32 ha (chiếm 48,90%), giảm 126,52 ha so với năm 2011; ngược lại, đất phi nông nghiệp tăng lên 3.120,86 ha (chiếm 51,08%), tương ứng mức tăng 122,29 ha. Bình quân diện tích đất canh tác của mỗi hộ khảo sát giảm mạnh từ 1.030,54 m2 xuống còn 756,56 m2 (giảm 26,58%).

Thứ hai, thu nhập bình quân và điều kiện sống có sự cải thiện rõ nét. Thu nhập bình quân đầu người của người dân toàn thị xã năm 2016 đạt 34,20 triệu đồng/năm, tăng 11,80 triệu đồng/năm (tương đương mức tăng 52,68% so với năm 2011). Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 5,33% xuống còn 3,67% (giảm 1,66%).

Thứ ba, cơ cấu lao động chuyển dịch mạnh sang khu vực phi nông nghiệp. Tổng số lao động toàn thị xã năm 2016 đạt 85.263 người, tăng 18.506 người so với năm 2011. Tỷ lệ lao động tham gia trực tiếp vào sản xuất nông nghiệp giảm 7,10%, trong khi lao động khu vực dịch vụ tăng trưởng bứt phá 28,40%, số lao động thiếu việc làm giảm rõ rệt.

Thứ tư, tài sản gia đình gia tăng cùng sự xuất hiện của các ngành nghề phụ đa dạng. Trong nhóm các hộ khảo sát, số lượng ô tô tăng 5 chiếc, xe máy tăng 21 chiếc, ti vi tăng 33 chiếc và các thiết bị liên lạc, máy tính tăng 85 chiếc. Nông hộ tại Tân Hồng phát triển dịch vụ nhà trọ cho công nhân, Đông Ngàn tập trung kinh doanh đồ gỗ mỹ nghệ, và Phù Chẩn mở rộng trồng cây cảnh xuất khẩu.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm diện tích đất lúa tại Từ Sơn phù hợp với quy luật phát triển của các đô thị vệ tinh xung quanh Thủ đô Hà Nội. Vị trí tiếp giáp Quốc lộ 1B và Tỉnh lộ 295B tạo lực đẩy cực lớn cho công nghiệp hóa, kéo theo sự chuyển hóa đất nông nghiệp thành các cụm công nghiệp tập trung. Diễn biến này có thể được trực quan hóa rõ ràng qua biểu đồ cơ cấu sử dụng đất dạng cột chồng (so sánh tỷ lệ đất nông nghiệp 48,90% và phi nông nghiệp 51,08% năm 2016 so với năm 2011) và biểu đồ đường thể hiện đà tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người từ mốc 22,40 triệu đồng lên 34,20 triệu đồng.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại vùng đồng bằng sông Hồng, việc tăng thu nhập ở Từ Sơn có tính bền vững hơn nhờ sự tiếp sức của hệ thống làng nghề truyền thống và dịch vụ phụ trợ công nghiệp. Tuy nhiên, mặt trái của quá trình này là tình trạng ô nhiễm nguồn nước thải sinh hoạt và không khí tại một số cụm dân cư ven làng nghề, cùng áp lực quản lý đất đai khi giá bất động sản tăng cao đột biến.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm bảo đảm phát triển bền vững tại thị xã Từ Sơn:

1. Hoàn thiện công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất: UBND thị xã Từ Sơn phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường tiến hành rà soát, khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt tối thiểu 2.500 ha đất trồng lúa chất lượng cao; ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý biến động đất đai, hoàn thành chỉ tiêu số hóa 100% hồ sơ địa chính trong giai đoạn 2019 - 2021.
2. Đổi mới chính sách bồi thường và hỗ trợ tái thiết sinh kế: Hội đồng Bồi thường, Hỗ trợ và Tái định cư thị xã cần điều chỉnh mức hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp lên mức tương đương 1,50 đến 2,00 lần giá trị đất nông nghiệp thu hồi; thực hiện công khai phương án đền bù và giải quyết 100% khiếu nại đất đai ngay tại cấp cơ sở trong giai đoạn 2019 - 2022.
3. Mở rộng đào tạo nghề gắn với nhu cầu chuỗi cung ứng công nghiệp: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội liên kết cùng các doanh nghiệp trong khu công nghiệp VSIP và Tiên Sơn tổ chức các lớp kỹ thuật cơ khí, quản trị kinh doanh dịch vụ và chế tác gỗ mỹ nghệ cao cấp, phấn đấu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 75% vào năm 2023.
4. Tăng cường kiểm soát ô nhiễm và phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái: Ban Quản lý Đô thị và Trạm Khuyến nông thị xã triển khai xây dựng 03 trạm xử lý nước thải tập trung tại các làng nghề; hỗ trợ kỹ thuật cho 100% hộ dân trồng hoa, cây cảnh tại Phù Chẩn áp dụng quy trình an toàn sinh học giai đoạn 2019 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ quản lý nhà nước ngành Tài nguyên - Môi trường và Quy hoạch đô thị: Sử dụng hệ thống chỉ số biến động đất đai 2011 - 2016 làm căn cứ thực tiễn để xây dựng quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, hạn chế tối đa tình trạng quy hoạch treo và lãng phí tài nguyên đất.
2. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế phát triển: Tham khảo khung lý thuyết, quy trình điều tra mẫu phân tầng 180 hộ và phương pháp xử lý dữ liệu định lượng phục vụ các công trình nghiên cứu về kinh tế nông hộ và chuyển dịch sinh kế ngoại thành.
3. Chủ đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp và bất động sản: Nắm bắt quy luật biến đổi tâm lý, nhu cầu việc làm và mức độ sẵn sàng chuyển đổi nghề của người dân địa phương để xây dựng phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng đồng thuận và hiệu quả.
4. Chính quyền cấp xã/phường và tổ chức Hội Nông dân cơ sở: Áp dụng mô hình chuyển đổi nghề sang dịch vụ phòng trọ, sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ và hoa cây cảnh nhằm định hướng sinh kế bền vững cho các hộ dân sau thu hồi đất.

Câu hỏi thường gặp

Quá trình đô thị hóa làm biến động diện tích đất đai tại thị xã Từ Sơn như thế nào?
Trong giai đoạn 2011 - 2016, diện tích đất nông nghiệp của thị xã giảm 126,52 ha, chỉ còn chiếm 48,90% tổng diện tích tự nhiên vào năm 2016. Ngược lại, diện tích đất phi nông nghiệp tăng thêm 122,29 ha, nâng tỷ trọng lên mức 51,08% diện tích toàn địa bàn.

Đời sống kinh tế của các hộ nông dân bị thu hồi đất thay đổi ra sao?
Thu nhập bình quân đầu người tăng trưởng tích cực, từ 22,40 triệu đồng/năm (2011) lên 34,20 triệu đồng/năm (2016), tức tăng thêm 11,80 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo tại địa bàn nghiên cứu giảm 1,66%, đồng thời số lượng tài sản giá trị cao của nông hộ như ô tô, xe máy và máy tính gia tăng đáng kể.

Cơ cấu lao động nông thôn đã chuyển dịch theo xu hướng nào?
Tổng quy mô lao động năm 2016 đạt 85.263 người, tăng 18.506 lao động so với năm 2011. Cơ cấu việc làm có sự chuyển biến rõ rệt: Tỷ lệ lao động nông nghiệp thuần túy giảm 7,10%, trong khi lao động trong ngành thương mại và dịch vụ tăng mạnh tới 28,40%.

Các ngành nghề phụ nào phát triển mạnh nhất sau khi nông dân mất đất canh tác?
Tùy từng địa bàn, nông dân đã linh hoạt chuyển sang các mô hình sinh kế mới: Tại Tân Hồng phát triển kinh doanh nhà trọ và buôn bán phục vụ công nhân khu công nghiệp; tại Đông Ngàn mở rộng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ; tại Phù Chẩn chuyên canh cây cảnh xuất khẩu.

Luận văn đề xuất giải pháp trọng tâm nào để bảo đảm việc làm cho nông dân?
Giải pháp cốt lõi là gắn kết chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp trong các khu công nghiệp nhằm đào tạo nghề đúng địa chỉ, đồng thời hỗ trợ vốn vay ưu đãi phát triển các mô hình làng nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện bức tranh biến động đất đai thị xã Từ Sơn giai đoạn 2011 - 2016 với mức giảm 126,52 ha đất nông nghiệp và mức tăng 122,29 ha đất phi nông nghiệp.
• Làm rõ bước nhảy vọt về thu nhập bình quân của nông hộ đạt 34,20 triệu đồng/người/năm và mức giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 3,67%.
• Chứng minh sự chuyển dịch cơ cấu việc làm tích cực khi lao động dịch vụ tăng 28,40% và tổng lực lượng lao động tăng thêm 18.506 người.
• Đóng góp hệ thống dữ liệu thực chứng 180 nông hộ tại Tân Hồng, Đông Ngàn, Phù Chẩn, bổ sung cơ sở khoa học sắc bén cho ngành Quản lý đất đai.
• Cung cấp gói 4 giải pháp đồng bộ về quy hoạch, chính sách bồi thường, đào tạo nghề và môi trường với lộ trình triển khai cụ thể đến năm 2025.

Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và độc giả quan tâm đến vấn đề đô thị hóa, quản trị đất đai và sinh kế nông hộ có thể khai thác toàn văn công trình để ứng dụng vào công tác thực tiễn và nghiên cứu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG HÀ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN ĐỜI SỐNG VÀ VIỆC LÀM HỘ NÔNG DÂN TẠI THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN 2011 - 2016 Ngành: Quản lý đất đai Mã chuyên ngành: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Trọng Phương NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của riêng bản thân tôi. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn đã rõ ràng và được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà nội, ngày 26 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Hà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thiện luận văn, bản thân tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ tận tình, sự đóng góp quý báu của Thầy cô cũng như cá nhân và tập thể. Trước hết, cho phép tôi xin trân trọng bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc nhất đến Thầy giáo hướng dẫn khoa học PGS. Trần Trọng Phương-Phó Trưởng Khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã hướng dẫn tận tình, chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện đề tài luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn sự góp ý khoa học của các Thầy, Cô trong Bộ môn Trắc địa Bản đồ, Thầy cô trong Khoa Quản lý đất đai và Ban Quản lý Đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện và hoàn thành đề tài.

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ủy ban nhân dân Thị xã Từ Sơn, Phòng Tài nguyên và Môi trường Thị xã Từ Sơn, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất, Phòng Quản lý Đô thị, Phòng Thống kê của Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. UBND và các hộ gia đình của các phường/xã Tân Hồng, Đông Ngàn và Phù Chẩn đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và phỏng vấn nông hộ tại địa bàn nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày 26 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Hà ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về đô thị và phát triển công nghiệp. Khái niệm, phân loại và chức năng của đô thị. Khái niệm và vai trò phát triển của công nghiệp. Cơ sở lý luận về đô thị hoá, công nghiệp hóa.

Mối quan hệ giữa quá trình đô thị hoá và quá trình công nghiệp hoá. Hộ nông dân và đời sống hộ nông dân. Hộ nông dân. Đời sống, việc làm hộ nông dân.

Thực tiễn quá trình đô thị hóa trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình đô thị hoá trên thế giới. Kinh nghiệm đô thị hoá ở một số nước trên thế giới. 27 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tình hình đô thị hóa ở Việt Nam. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến vấn đề sử dụng đất. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến thu nhập của người dân. Nhận xét và đánh giá chung.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội có ảnh hưởng đến quá trình đô thị hoá. Tình hình quản lý và sử dụng đất Thị xã Từ Sơn. Tình hình đô thị hóa và phát triển đô thị, công nghiệp trên địa bàn Thị xã Từ Sơn.

Ảnh hưởng của đô thị hóa đến đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm của hộ nông dân trên địa bàn Thị xã Từ Sơn. Đề xuất các giải pháp trong sử dụng đất và nâng cao đời sống hộ nông dân. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích mức độ ảnh hưởng của đô thị hoá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị xã Từ Sơn có ảnh hưởng đến quá trình đô thị hóa. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội của Thị xã Tù Sơn.

Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội và môi trường. Tình hình quản lý và sử dụng đất của thị xã Từ Sơn. Tình hình quản lý đất đai thị xã Từ Sơn. Hiện trạng sử dụng đất của Thị xã Từ Sơn.

Biến động đất đai giai đoạn 2011-2016 Thị xã Từ Sơn. 59 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Tình hình đô thị hoá trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Sự phát triển đô thị và công nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Thị xã Từ Sơn.

Tình hình biến động dân cư trong quá trình đô thị hoá Thị xã Từ Sơn. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm của hộ nông dân thị xã Từ Sơn .1 Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp.2 Ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống của hộ nông dân. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến việc làm của hộ nông dân. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến môi trường.

Ý kiến của nông hộ về chuyển dịch đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và đất đô thị ở 3 xã, phường điều tra của thị xã Từ Sơn. Đề xuất một số giải pháp đối với quá trình đô thị hóa đến đời sống, việc làm của hộ nông dân trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Giải pháp về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Giải pháp về chính sách đất đai.

Giải pháp về đào tạo nghề, tạo việc làm. Giải pháp bảo vệ môi trường. Kết luận và kiến nghị. 89 Tài liệu tham khảo.

92 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CNH Công nghiệp hóa CNH - HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa ĐTH Đô thị hóa GDP Tổng thu nhập quốc nội (Gross Domestic Product) KCN Khu công nghiệp PTTH Phổ thông trung học QCVN Quy chuẩn Việt Nam TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tỷ lệ dân số đô thị các khu vực trên thế giới theo các năm. Hiện trạng sử dụng đất năm 2016 thị xã Từ Sơn. Biến động sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2011-2016.

Biến động sử dụng đất chuyên trồng lúa giai đoạn 2011-2016. Biến động sử dụng đất phi nông nghiệp giai đoạn 2011-2016. Biến động sử dụng đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp giai đoạn 2016- 2016. Biến động dân cư giai đoạn 2012 - 2016 thị xã Từ Sơn.

Biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2016 của các hộ điều tra ở 3 xã, phường. Biến động một số chỉ tiêu trồng lúa của các hộ điều tra trên địa bàn 3 xã, phường giai đoạn 2011-2016. Nguồn lực đất đai của các hộ ở thị xã Từ Sơn. Thu nhập bình quân đầu người của hộ nông dân giai đoạn 2011 - 2016.

Thu nhập trung bình của các thành phần lao động của hộ nông dân điều tra giai đoạn 2011 -2016. Tài sản của hộ nông dân của các hộ điều tra tại 3 xã phường giai đoạn 2011 - 2016. Bình quân lao động của hộ giai đoạn 2011 - 2016 thị xã Từ Sơn. Biến đổi nghề nghiệp đối với hộ điều tra thị xã Từ Sơn.

Thực trạng một số ngành nghề phụ của các nông hộ được điều tra trên địa bàn 3 xã, phường nghiên cứu. Ý kiến về tình hình an ninh, xã hội của 3 xã phường điều tra giai đoạn 2011-2016. Đánh giá về tình hình tiếp cận cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội của 3 xã phường điều tra giai đoạn 2011-2016. Kết quả phân tích không khí xung quanh tại khu dân cư tại phường Tân Hồng.

Kết quả phân tích mẫu nước thải sinh hoạt trên thị xã Từ Sơn. Ý kiến nông hộ về chuyển dịch đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và khu đô thị của 3 xã, phường điều tra .83 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm của hộ nông dân tại Thị xã Từ Sơn. Cơ cấu sử dụng đất năm 2016 thị xã Từ Sơn.

Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2011 - 2016. So sánh tài sản hộ năm 2016 so với năm 2011. Biến đổi nghề nghiệp giai đoạn 2011-2016 .75 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Hà Tên đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của qúa trình đô thị hóa đến đời sống và việc làm hộ nông dân tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2011 - 2016” Ngành: Quản lý Đất đai Mã số: 8850103 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. Mục đích nghiên cứu đề tài - Nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm hộ nông dân tại Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (giai đoạn 2011-2016) - Đề xuất một số giải pháp sử dụng đất hiệu quả sau quá trình đô thị hóa và nâng cao đời sống của hộ nông dân trên địa bàn nghiên cứu.