Nghiên cứu ảnh hưởng của blkg leucaena leucocephala đến sức sản xuất của gà sinh sản lương phượng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của blkg Leucaena leucocephala ngâm nước đến năng suất gà sinh sản Lương Phượng, cung cấp thông tin hữu ích cho ngành chăn nuôi.

• Tác giả: Phạm Thị Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Hùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Bột Lá Keo Giậu (Leucaena Leucocephala) Không Xử Lý Và Được Xử Lý Bằng Cách Ngâm Nước Đến Sức Sản Xuất Của Gà Sinh Sản Lương Phượng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu về cây keo giậu (Leucaena)
• 1.2. Nguồn gốc, phân bố, phân loài và công dụng của keo giậu
• 1.3. Đặc tính sinh học của keo giậu
• 1.4. Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của keo giậu
• 1.5. Các chất hạn chế tiêu hóa chủ yếu của keo giậu và phương pháp loại bỏ, hạn chế độc tính của keo giậu
• 1.6. Mimosine và sản phẩm trung gian của quá trình trao đổi mimosine (3,4 - Dihydroxypyridine)
• 1.7. Các phương pháp loại bỏ và hạn chế các chất hạn chế tiêu hóa của keo giậu
• 1.8. Tiềm năng sản xuất thức ăn - Phương pháp chế biến và tiêu chuẩn chất lượng của BLKG
• 1.9. Tiềm năng sản xuất thức ăn
• 1.10. Phương pháp chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và ảnh hưởng của phương pháp chế biến đến chất lượng BLKG
• 1.11. Sử dụng keo giậu trong chăn nuôi gà
• 1.12. Trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu BLKG
• 2.4. Phương pháp bố trí thí nghiệm trên gà. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thành phần hóa học của BLKG trồng tại Thái nguyên
• 3.2. Thành phần và hàm lượng các acid amin của BLKG trồng tại Thái Nguyên
• 3.3. Chất lượng protein của BLKG. Ảnh hưởng của tỷ lệ BLKG không xử lý và xử lý bằng cách ngâm nước đến sức sản xuất của gà bố mẹ Lương Phượng
• 3.4. Ảnh hưởng của BLKG không xử lý và được xử lý bằng cách ngâm nước đến chất lượng trứng của gà bố mẹ Lương Phượng
• 3.5. Ảnh hưởng của tỷ lệ BLKG không xử lý và được xử lý bằng cách ngâm nước đến khả năng ấp nở của trứng gà bố mẹ Lương Phượng
• 3.6. Ảnh hưởng của BLKG không xử lý và được xử lý bằng nước đến tiêu tốn thức ăn cho sản xuất trứng và gà giống
• 3.7. Ảnh hưởng của tỷ lệ BLKG không xử lý và được xử lý bằng cách ngâm nước đến tiêu tốn năng lượng trao đổi và protein cho sản xuất trứng và gà giống
• 3.8. Ảnh hưởng của tỷ lệ BLKG không xử lý bằng cách ngâm nước trong thức ăn đến chi phí thức ăn cho sản xuất trứng và gà giống
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về blkg leucaena leucocephala

Cây blkg leucaena leucocephala (keo giậu) là một loại cây thuộc họ đậu, nổi bật với khả năng sinh trưởng mạnh mẽ và giá trị dinh dưỡng cao. Cây này có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Mexico, được trồng rộng rãi ở nhiều quốc gia nhiệt đới. Leucaena không chỉ cung cấp nguồn thức ăn cho gia súc mà còn có khả năng cải tạo đất, chống xói mòn. Tuy nhiên, cây này cũng chứa một số chất độc hại như mimosine, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của động vật. Việc nghiên cứu và ứng dụng blkg leucaena leucocephala trong chăn nuôi gà sinh sản là cần thiết để tối ưu hóa hiệu quả sản xuất và giảm thiểu rủi ro cho sức khỏe đàn gà.

1.1. Đặc điểm sinh học của blkg leucaena leucocephala

Cây blkg leucaena leucocephala có khả năng thích ứng với nhiều loại đất và khí hậu khác nhau. Cây có thể phát triển tốt trong điều kiện đất có độ pH từ 5 đến 7. Đặc biệt, cây có khả năng kết hợp với vi khuẩn Rhizobium để cố định nitơ, giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất. Tuy nhiên, cây cũng dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường như nhiệt độ thấp và cỏ dại. Việc hiểu rõ về đặc điểm sinh học của blkg leucaena leucocephala sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng cây này trong chăn nuôi gà sinh sản.

II. Ảnh hưởng của blkg leucaena leucocephala đến sức sản xuất gà

Nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng blkg leucaena leucocephala trong khẩu phần ăn của gà sinh sản có thể ảnh hưởng tích cực đến sức sản xuất. Cụ thể, tỷ lệ sử dụng blkg leucaena leucocephala không xử lý và được xử lý bằng cách ngâm nước đã được đánh giá. Kết quả cho thấy, gà được cho ăn blkg leucaena leucocephala có khả năng sinh sản tốt hơn, với tỷ lệ đẻ trứng cao hơn so với nhóm đối chứng. Điều này cho thấy, việc xử lý blkg leucaena leucocephala có thể làm giảm độc tính và tăng cường giá trị dinh dưỡng, từ đó nâng cao sức sản xuất của gà.

2.1. Tác động đến chất lượng trứng

Chất lượng trứng của gà sinh sản cũng được cải thiện khi sử dụng blkg leucaena leucocephala. Nghiên cứu cho thấy, trứng từ gà được cho ăn blkg leucaena leucocephala có kích thước lớn hơn và tỷ lệ lòng đỏ cao hơn. Điều này không chỉ nâng cao giá trị dinh dưỡng của trứng mà còn có thể tăng giá trị thương mại. Việc sử dụng blkg leucaena leucocephala trong khẩu phần ăn của gà sinh sản là một giải pháp hiệu quả để cải thiện chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

III. Phân tích kinh tế và ứng dụng thực tiễn

Việc áp dụng blkg leucaena leucocephala trong chăn nuôi gà sinh sản không chỉ mang lại lợi ích về mặt dinh dưỡng mà còn có giá trị kinh tế cao. Sử dụng blkg leucaena leucocephala giúp giảm chi phí thức ăn, đồng thời tăng sản lượng trứng và chất lượng gà giống. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc xử lý blkg leucaena leucocephala bằng cách ngâm nước có thể làm giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi. Điều này cho thấy, việc ứng dụng blkg leucaena leucocephala trong chăn nuôi là một hướng đi bền vững và hiệu quả.

3.1. Khuyến nghị cho người chăn nuôi

Dựa trên kết quả nghiên cứu, khuyến nghị rằng người chăn nuôi nên xem xét việc sử dụng blkg leucaena leucocephala trong khẩu phần ăn của gà sinh sản. Tỷ lệ sử dụng hợp lý và phương pháp xử lý thích hợp sẽ giúp tối ưu hóa sức sản xuất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần vào việc phát triển chăn nuôi bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Keo giậu (Leucaena leucocephala) là cây họ đậu có giá trị dinh dưỡng cao, giàu protein, vitamin, khoáng chất và sắc tố tự nhiên, được sử dụng rộng rãi trong chăn nuôi gia súc và gia cầm. Ở Việt Nam, keo giậu được trồng phổ biến trên nhiều vùng sinh thái với năng suất chất khô trung bình khoảng 11,5 tấn/ha/năm, cung cấp nguồn nguyên liệu thức ăn xanh dồi dào. Tuy nhiên, keo giậu chứa các chất hạn chế tiêu hóa như mimosine, tanin, antitrypsine, gôm galactane và saponine, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và sinh sản của động vật, đặc biệt là gia cầm.

Nghiên cứu nhằm xác định ảnh hưởng của bột lá keo giậu (BLKG) không xử lý và được xử lý bằng cách ngâm nước đến sức sản xuất của gà sinh sản Lương Phượng. Mục tiêu cụ thể là xác định tỷ lệ BLKG thích hợp trong khẩu phần ăn, đánh giá hiệu quả khử độc mimosine và tanin bằng phương pháp ngâm nước 24 giờ, đồng thời phân tích ảnh hưởng đến các chỉ tiêu sinh học, năng suất trứng, khả năng ấp nở và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà bố mẹ. Thời gian nghiên cứu kéo dài 19 tuần, từ tuần tuổi 27 đến 45, tại Trại giống gia cầm Thịnh Đán, tỉnh Thái Nguyên.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nguồn thức ăn sạch, an toàn, giảm chi phí chăn nuôi và nâng cao chất lượng sản phẩm gia cầm, góp phần thúc đẩy chăn nuôi bền vững và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết dinh dưỡng động vật: Tập trung vào vai trò của protein, acid amin thiết yếu, vitamin và khoáng chất trong khẩu phần ăn của gà sinh sản, ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh trưởng và năng suất trứng.
• Mô hình độc tính mimosine: Mimosine là acid amin phi protein có trong keo giậu, gây độc qua cơ chế ức chế enzym liên quan đến kim loại, ảnh hưởng đến sinh tổng hợp protein và collagen, dẫn đến các rối loạn sinh lý ở gia cầm.
• Khái niệm xử lý nguyên liệu thức ăn: Các phương pháp xử lý như ngâm nước, sấy khô nhằm giảm hàm lượng mimosine và các chất kháng dinh dưỡng, nâng cao giá trị dinh dưỡng và khả năng tiêu hóa của BLKG.
• Chỉ số acid amin thiết yếu (EAAI): Đánh giá chất lượng protein trong BLKG so với nhu cầu của gà sinh sản.
• Mô hình hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi: Phân tích chi phí thức ăn, tiêu tốn protein và năng lượng trao đổi trên đơn vị sản phẩm (trứng, gà giống).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: BLKG thu hoạch tại Thái Nguyên, chế biến phơi khô và xử lý ngâm nước 24 giờ; 270 con gà sinh sản Lương Phượng (240 mái, 30 trống) được nuôi tại Trại giống gia cầm Thịnh Đán.
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu BLKG theo phương pháp lấy mẫu trung bình TCVN-86, chọn gà đồng đều về khối lượng và tỷ lệ trống mái, chia thành 6 nhóm thí nghiệm với các tỷ lệ BLKG khác nhau (0%, 4%, 6%, 8%) và xử lý khác nhau (không xử lý, ngâm nước).
• Phân tích thành phần hóa học: Xác định độ ẩm, protein thô, mỡ thô, xơ thô, canxi, phốt pho, tanin, caroten, acid amin bằng các phương pháp chuẩn AOAC và TCVN.
• Thiết kế thí nghiệm: Thí nghiệm chia lô hoàn toàn ngẫu nhiên, theo dõi trong 19 tuần (tuần 27-45 tuổi), đo các chỉ tiêu sản lượng trứng, tỷ lệ đẻ, chất lượng trứng, tỷ lệ ấp nở, tiêu tốn thức ăn, protein, năng lượng trao đổi và chi phí thức ăn.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê so sánh trung bình, phân tích biến thiên để đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ và phương pháp xử lý BLKG đến các chỉ tiêu sinh học và kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thành phần hóa học và chất lượng BLKG: BLKG không xử lý có hàm lượng protein thô khoảng 26,4%, tanin 2,04-4,07 g/kg, mimosine 1,00-2,00 g/kg; sau xử lý ngâm nước 24 giờ, mimosine giảm còn 0,74-0,98 g/kg, tanin giảm tương ứng. Hàm lượng caroten trong BLKG giúp tăng sắc tố lòng đỏ trứng lên đến 1,7 lần so với nhóm đối chứng.

2. Ảnh hưởng đến sản lượng trứng và tỷ lệ đẻ: Gà ăn khẩu phần chứa 4-6% BLKG không xử lý hoặc ngâm nước có tỷ lệ đẻ trứng tăng 3-4% so với nhóm đối chứng. Tỷ lệ đẻ cao nhất ở nhóm 6% BLKG không xử lý, trong khi tỷ lệ đẻ giảm nhẹ khi tỷ lệ BLKG vượt 8% hoặc xử lý bằng FeSO4.

3. Chất lượng trứng và khả năng ấp nở: Tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ nở tăng lần lượt 7,6% và 16,6% ở nhóm gà ăn 3% BLKG so với nhóm không có BLKG. Khả năng ấp nở trứng được cải thiện rõ rệt khi sử dụng BLKG ngâm nước, đồng thời lòng đỏ trứng có hàm lượng β-caroten tăng 12,2%.

4. Hiệu quả sử dụng thức ăn và chi phí: Tiêu tốn thức ăn cho sản xuất 10 trứng giảm khoảng 100 g so với nhóm đối chứng, chi phí thức ăn giảm tương ứng. Tiêu tốn protein và năng lượng trao đổi cũng giảm khi sử dụng BLKG ngâm nước, cho thấy hiệu quả kinh tế tích cực.

Thảo luận kết quả

Các kết quả cho thấy BLKG là nguồn thức ăn giàu protein và sắc tố tự nhiên, có thể bổ sung hiệu quả trong khẩu phần gà sinh sản. Việc xử lý BLKG bằng cách ngâm nước 24 giờ làm giảm đáng kể hàm lượng mimosine và tanin, giảm độc tính, giúp gà tiêu hóa tốt hơn và nâng cao sức sản xuất. So với các nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ BLKG thích hợp trong khẩu phần gà sinh sản Việt Nam là khoảng 4-6%, phù hợp với khả năng chịu đựng mimosine của gà.

Biểu đồ tỷ lệ đẻ trứng qua các tuần tuổi và biểu đồ tỷ lệ nở trứng minh họa rõ sự cải thiện năng suất khi sử dụng BLKG ngâm nước. Bảng phân tích chi phí thức ăn cho thấy tiết kiệm chi phí đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi. Kết quả cũng phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về ảnh hưởng tích cực của BLKG đã xử lý đến sinh trưởng và sinh sản gia cầm.

Tuy nhiên, tỷ lệ BLKG vượt quá 8% hoặc xử lý bằng FeSO4 có thể làm giảm tỷ lệ đẻ, do ảnh hưởng của các yếu tố khác trong xử lý hóa học. Do đó, việc lựa chọn phương pháp xử lý và tỷ lệ BLKG cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tối ưu hóa hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng tỷ lệ BLKG 4-6% trong khẩu phần ăn gà sinh sản Lương Phượng nhằm tăng tỷ lệ đẻ trứng và cải thiện chất lượng trứng, đồng thời giảm chi phí thức ăn trong vòng 19 tuần nuôi.

2. Xử lý BLKG bằng phương pháp ngâm nước 24 giờ để giảm hàm lượng mimosine và tanin, nâng cao khả năng tiêu hóa và sức khỏe đàn gà, nên được thực hiện tại các cơ sở chế biến thức ăn gia cầm.

3. Theo dõi và kiểm soát chất lượng BLKG trước khi sử dụng, bao gồm phân tích hàm lượng protein, mimosine, tanin và caroten để đảm bảo an toàn và hiệu quả dinh dưỡng.

4. Đào tạo kỹ thuật cho người chăn nuôi và cán bộ kỹ thuật về cách xử lý BLKG và phối trộn khẩu phần hợp lý, nhằm nâng cao nhận thức và áp dụng rộng rãi trong sản xuất.

5. Khuyến khích nghiên cứu tiếp tục mở rộng phạm vi và thời gian nghiên cứu, đánh giá ảnh hưởng lâu dài của BLKG đến sức khỏe, sinh sản và chất lượng sản phẩm gia cầm, đồng thời khảo sát các phương pháp xử lý khác hiệu quả hơn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gia cầm quy mô nhỏ và vừa: Áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa khẩu phần ăn, giảm chi phí thức ăn và nâng cao năng suất trứng, cải thiện thu nhập.

2. Các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi: Nghiên cứu phương pháp xử lý BLKG hiệu quả, phát triển sản phẩm thức ăn bổ sung giàu protein và sắc tố tự nhiên, đáp ứng nhu cầu thị trường.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chăn nuôi, khoa học nông nghiệp: Tham khảo cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm để phát triển các đề tài liên quan về dinh dưỡng và xử lý nguyên liệu thức ăn.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng dữ liệu khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi sạch, an toàn, khuyến khích sử dụng nguyên liệu tự nhiên, giảm phụ thuộc vào thức ăn công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. BLKG có thể sử dụng với tỷ lệ bao nhiêu trong khẩu phần gà sinh sản?
   Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ 4-6% BLKG trong khẩu phần là tối ưu, giúp tăng tỷ lệ đẻ trứng và cải thiện chất lượng trứng mà không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe gà.

2. Phương pháp xử lý BLKG nào hiệu quả nhất để giảm độc tính?
   Phương pháp ngâm nước 24 giờ được đánh giá là đơn giản, hiệu quả trong việc giảm hàm lượng mimosine và tanin, nâng cao khả năng tiêu hóa và sức khỏe đàn gà.

3. BLKG ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng trứng?
   BLKG giàu caroten giúp tăng sắc tố lòng đỏ trứng, làm lòng đỏ đỏ thẫm hơn, đồng thời tăng hàm lượng β-caroten trong lòng đỏ lên đến 12,2%, cải thiện giá trị dinh dưỡng trứng.

4. Có nên sử dụng BLKG không xử lý trong khẩu phần gà không?
   Có thể sử dụng BLKG không xử lý ở tỷ lệ thấp (4-6%), tuy nhiên hàm lượng mimosine cao hơn có thể ảnh hưởng tiêu cực nếu tỷ lệ vượt quá mức cho phép.

5. Sử dụng BLKG có giúp giảm chi phí thức ăn chăn nuôi không?
   Có, nghiên cứu cho thấy tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn cho sản xuất 10 trứng giảm khoảng 100 g và tương ứng giảm chi phí, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi.

Kết luận

• BLKG Leucaena leucocephala là nguồn thức ăn giàu protein, vitamin và sắc tố tự nhiên, phù hợp bổ sung trong khẩu phần gà sinh sản.
• Xử lý BLKG bằng ngâm nước 24 giờ hiệu quả trong việc giảm độc tố mimosine và tanin, cải thiện sức khỏe và năng suất gà.
• Tỷ lệ BLKG thích hợp trong khẩu phần là 4-6%, giúp tăng tỷ lệ đẻ trứng, cải thiện chất lượng trứng và khả năng ấp nở.
• Sử dụng BLKG giúp giảm tiêu tốn thức ăn, protein, năng lượng và chi phí chăn nuôi, nâng cao hiệu quả kinh tế.
• Khuyến nghị áp dụng phương pháp xử lý và tỷ lệ BLKG phù hợp trong sản xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để tối ưu hóa ứng dụng.

Các cơ sở chăn nuôi và sản xuất thức ăn nên triển khai áp dụng kết quả nghiên cứu, đồng thời phối hợp với các viện nghiên cứu để hoàn thiện quy trình xử lý BLKG, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển chăn nuôi bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Giới thiệu về cây keo giậu (Leucaena) 1. Tên gọi Keo giậu là một cây thuộc bộ họ đậu, sống ở vùng nhiệt đới, có tên khoa học là Leucaena leucocephala (Lam) de - Wit. Tên gọi “Leucaena” là danh pháp quốc tế gọi chung cho loài cây này.

Ngoài ra, keo giậu còn có các tên khác như: Leucaena Glauca (Wind) Benth, Mimosa leucocephala Lam, Mimosa glauca L, Acacia glauca (L. Ở các quốc gia khác nhau, keo giậu còn có các tên khác nhau. Ở Trung Mỹ, keo giậu có tên là Huakin; Moxico và Tây Ban Nha gọi là Guaje; Philippine gọi là Ipil - ipil; Ấn Độ gọi là Kubabul hoặc Subabul; Inđonexia gọi là Lamtoro; Hawaii gọi là Kao haole; Trung Quốc gọi là Yin hue huan và Quần đảo Thái Bình Dương gọi là Tanggantangan…. Ở Việt Nam, keo giậu được phân bố ở khắp nơi trên đất trung du và đồng bằng từ Bắc vào Nam, tỉnh nào cũng có keo giậu và keo giậu đã trở thành cây mọc tự nhiên ở một số địa phương (Nguyễn Đăng Khôi, 1979 [10]).

Ở các địa phương khác nhau, keo giậu cũng có các tên khác nhau. Miền Bắc gọi là Keo giậu; Miền Trung gọi là Táo nhơn; Miền Nam gọi là Bình linh. Giống keo giậu mọc hoang ở nước ta thuộc kiểu Hawaii (Dương Hữu Thời và cộng sự, 1982 [15]), năng suất không cao (Ngô Văn Mận, 1977 [12]). Nguồn gốc, phân bố, phân loài và công dụng của keo giậu - Nguồn gốc Keo giậu được xác định có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Mexico (NAS, 1984 [57]).

Phần lớn các vùng đất này có độ cao trung bình dưới 1500 m so với mặt biển, đất nửa khô hạn, hơi kiềm hay acid nhẹ. n 5 Năm 1965, Người Tây Ban Nha đưa keo giậu từ Mexico vào Philippin để trồng làm thức ăn cho đàn dê của họ (Brewbaker, 1985 [24]; Oakes, 1968 [60]). Cuối thế kỷ VXII và đầu thế kỷ XIX, keo giậu đã được đưa tới các nước nhiệt đới ven bờ biển Thái Bình Dương: Inđonexia, Malaysia, Paypua New Guinea, Tây và Nam Phi (NAS, 1984 [57]). Keo giậu được nhập vào Hawaii, Fijii, bắc Austrailia, Ấn Độ, Đông Phi, vùng biển Caribbean.

Đông Nam Á là vùng phát triển keo giậu tương đối sớm và nhiều. Trong những năm 70 của thế kỷ XX, các nước Ấn Độ, Inđonexia, Philippin, Thái Lan đã trồng nhiều keo giậu và sử dụng chúng như một nguồn thức ăn trong chăn nuôi. - Phân loại Keo giậu thuộc giới thực vật (Botany), ngành thực vật có hoa (Flowering Botany), lớp 2 lá mầm (Dicotyledom), bộ đậu (Leguminosales), họ trinh nữ (Mimosacea), chi Leucaena, Loài Leucaena leucocephala là quan trọng nhất. Đến nay người ta đã phát hiện thấy có trên 18.

Các loài keo giậu khác nhau có sự khác nhau về độ cao, hình dáng (phenotype), tuổi thành thục, sức sống và năng suất. Sự khác nhau này phản ánh tính không đồng nhất về kiểu gen giữa các loài keo giậu. Người ta chia keo giậu thành 3 kiểu chính. + Kiểu keo giậu Hawaii: Tầm vóc cây bé và đỉnh tròn, chiều cao từ 5 - 8 m; lá, quả và hạt to, cây ra hoa kết trái 2 vụ trong năm, cây thích ứng với vùng khô hạn và ven biển nhiệt đới.

+ Kiểu keo giậu Salvado: Kiểu này cao và mảnh, chiều cao có thể đạt tới 20 m và đường kính thân có thể tới 40 cm, thân phân cành ít, lá chép, quả có hạt lớn và dày, ra hoa và kết hạt 1 - 2 lần/năm. Kiểu này bao gồm tất cả các tập đoàn keo giậu lớn như giống K (K8, K28, K67). n 6 + Kiểu keo giậu Peru: Chiều cao đạt tới 10 - 15 m; đường kính thân cây từ 5 - 10 cm; sinh trưởng nhanh, phân cành ngay từ gốc, cành nhỏ, lá to và nhiều, hình thành nên đỉnh lá lớn. Đây là kiểu tiềm năng lớn cho thức ăn gia súc, bắt đầu ra hoa lúc 6 - 12 tháng tuổi, cây ra hoa 1 lần/năm.

- Công dụng Từ hàng ngàn năm nay, thổ dân ở thung lũng Tehuacan, Chiapas và Yucatan (miền nam Mexico) đã biết sử dụng ngọn và quả non của keo giậu làm rau xanh cho người, sử dụng keo giậu tươi làm thức ăn cho gia súc và coi keo giậu như một cây trồng trong hệ thống trồng trọt. Keo giậu là loài cây có nhiều công dụng và được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau như: thức ăn chăn nuôi, phủ xanh đất trống và đối trọc, cung cấp gỗ củi, chế biến lâm sản là nguồn phân để cải tạo đất; chống xói mòn cho các vùng đất dốc, làm hàng cây chắn gió, làm bóng mát cho các cây trồng khác, làm giải phòng hỏa, trồng để trang trí cho khu vườn, nhà … 1. Đặc tính sinh học của keo giậu Keo giậu là một loài cây có biên độ sinh thái rộng, thích ứng với kiểu vùng khí hậu nhiệt đới (Sorensson, 1994 [71]), có khả năng kết hợp với các loài vi khuẩn Rhizobium và nấm Mycorrhiza cộng sinh nên có thể chịu hạn, sử dụng có hiệu quả nước và muối khoáng nằm sâu trong đất, cũng như nitơ trong không khí để tạo ra bộ lá giầu protein, vitamin, khoáng vi lượng (NAS, 1984 [57]). Những vi khuẩn này Rhizobium này có khả năng hấp thu một số lượng lớn nitơ hoặc hợp chất vô cơ chứa nitơ.

Hầu hết nitơ được cố định trong rễ cây đều tìm thấy trong lá và hạt của cây (NFTA, 1985 [59]). Do sự giầu có về protein mà keo giậu có thể sử dụng như một nguồn phân hữu cơ có thể cải tạo và tăng độ phì nhiêu trong đất. Ngoài ra, lá và hạt keo giậu còn được sử dụng như một nguồn thức ăn cho động vật và hạt keo giậu còn được sử dụng như một nguồn thức ăn protein cho con người, như ở Trung Mỹ, Inđonexia và Thái Lan (Sethi và Kulkam, 1995 [67]). n 7 Keo giậu cũng có một số hạn chế về sinh trưởng và sâu bệnh như: + Lạnh, sương muối và nhiệt độ thấp hơn 10oC.

+ Đất chua và có pH ≤ 5. + Giai đoạn đầu dễ bị cỏ dại lấn áp. + Keo giậu ít bị sâu bệnh, chỉ bị bệnh thối rễ, bệnh nấm ở thân, quả và hạt và bị bọ nhảy phá hoại. Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của keo giậu Các kết quả nghiên cứu ghi lại trong 65 báo cáo đã công bố từ năm 1946 đến 1992 được Garcia và cộng sự (1996) [38] thống kê và tổng hợp cho thấy, thành phần hoá học và hàm lượng các chất dinh dưỡng có trong keo giậu phong phú và biến động.

Thành phần hoá học và hàm lượng các chất dinh dưỡng của keo giậu phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: loài, giống, vị trí địa lý, mùa vụ, giai đoạn phát triển khác nhau của cây và các cách xử lý khác nhau sau thu hoạch. Nhìn chung, các kết quả phân tích cho thấy keo giậu là loại cây giầu protein, khoáng, vitamin và các chất sắc tố. Thành phần hóa học và các yếu tố ảnh hưởng tới thành phần hoá học của keo giậu - Protein Hàm lượng protein thô trung bình trong BLKG biến động từ 24,0 - 34,4 %, trong hỗn hợp cành và lá từ 10 - 30 % VCK. Như vậy, hàm lượng protein trong BLKG là khá cao và có thể so sánh với bột cỏ Medi (là một cây họ đậu có hàm lượng protein cao (Garcia và cộng sự, 1996 [38] ).

Hàm lượng protein có trong lá keo giậu cao và chúng cũng biến động giữa các phần của cây. Lá non của keo giậu chứa nhiều protein và có khả năng tiêu hóa cao, lá ở đỉnh ngọn có hàm lượng protein cao nhất từ 28,4 - 30,0 % VCK (Desmukh và cộng n 8 sự, 1987 [32]). Ronia và cộng sự (1979) [65] cho biết, hàm lượng protein trong lá non cao gấp 1,5 lần so với lá già, các phần lá phân bố ở giữa có hàm lượng protein là 23,8 - 28,2 % VCK, phần lá bên dưới có hàm lượng protein là 17,4 - 24,1 % VCK. Hàm lượng protein của keo giậu cũng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: giai đoạn sinh trưởng của cây, khoảng cách giữa các lần thu hoạch, giảm theo tuổi của cây, khác nhau giữa các vị trí khác nhau trên cây.

El - Ashry và cộng sự (1993) [34] cho biết, hàm lượng protein của lá đạt mức cao nhất ở giai đoạn đầu sinh trưởng và nó giảm dần với tuổi của cây. Gupta và cộng sự (1986) [40] khi nghiên cứu hàm lượng protein 9 loài keo giậu cho biết, hàm lượng protein trong lá của giống K454, loài L.Diversifolia là cao nhất (15,65 % VCK ). D’Mello và Frasar (1981) [29] đã quan sát thấy, hàm lượng protein thô của các mẫu BLKG thu hoạch tại Thái Lan (Châu Á) thấp hơn so với mẫu BLKG thu hoạch tại Malawi (Châu Phi). Mùa vụ là một yếu tố ảnh hưởng tới hàm lượng protein thô trong hỗn hợp thân, cành, lá của keo giậu.

Garcia (1988) [37] cho biết, hàm lượng protein thô trong hỗn hợp thân cành lá được thu hoạch vào tháng 2, 3, 4, 5, 6 trong năm lần lượt là: 34,2; 25,8; 20,5; 19,4; 20,5 % VCK. Phương pháp chế biến cũng là một yếu tố ảnh hưởng tới hàm lượng protein của keo giậu. D’Mello và Fraser (1981) [30] nhận thấy, hàm lượng protein thô của BLKG thu hoạch tại Malawi được chế biến bằng phương pháp phơi khô dưới ánh nắng mặt trời cao hơn hàm lượng protein thô của BLKG chế biến bằng phương pháp sấy khô trong lò sấy ở nhiệt độ cao (29,41 so với 28,13 % VCK). Hàm lượng acid amin của khô dầu đậu tương, bột cá, cỏ Medi, lá và hạt keo giậu (Đơn vị tính: mg/g nitơ) Loại thức ăn Khô dầu Hạt keo Lá keo Vỏ quả Bột cá Cỏ Medi đậu tương giậu giậu keo giậu Tên acid amin Cysteine 106 69 77 79 42-88 21 Acid aspartic 756 625 1 643 864 432 Methionine 88 175 96 64 88-100 42 Threonine 244 469 390 138 266 133 Serine 331 156 - 206 279 139 Acid glutamic 1138 813 - 911 640 320 Proline 300 244 - 222 305 152 Glycine 275 400 - 285 278 139 Alanine 275 394 - 205 311 155 Valine 300 325 356 204 255-338 127 Isoleucine 294 256 290 148 244-653 122 Leucine 448 457 494 283 444 222 Tyrosine 238 - 232 162 208-263 104 Mimosine 0 0 0 763 343 172 Phenylalanine 319 256 307 197 250-294 125 Lysine 338 500 368 324 313-349 157 Histidine 181 - 139 158 112-135 56 Arginine 463 375 357 493 294-349 147 (Nguồn: Meulen và cộng sự (1979); Berewbaker và Hutton (1979) được Garcia và cộng sự trích đầu năm 1996) n 10 Người ta nhận thấy, protein của lá và hạt keo giậu khá giầu các acid amin không thay thế như isoleucine, leucine, phenylalanine và histidine, còn hàm lượng lysine và methionine ở mức tương đối thấp so với một số loại thức ăn của động vật.