Luận văn: Xu hướng liên kết hàng không thế giới & Đề xuất cho Vietnam Airlines

Luận văn thạc sĩ: Xu thế liên kết hàng không quốc tế & gợi ý cho Vietnam Airlines. Phân tích chiến lược, đề xuất giải pháp phát triển hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thành Lương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Anh Tài
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội khoa Kinh tế
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Năng lực cạnh tranh của Truyền hình Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Toàn cảnh liên kết hàng không Vai trò các liên minh toàn cầu

Ngành hàng không thế giới vận hành dựa trên một mạng lưới phức tạp của các mối quan hệ hợp tác. Trong đó, liên minh hàng không đóng vai trò xương sống, định hình lại bản đồ bay và cách thức các hãng cạnh tranh. Sự ra đời của các liên minh như Star Alliance, SkyTeam, và Oneworld đã thay đổi cuộc chơi, cho phép các hãng hàng không thành viên mở rộng mạng bay toàn cầu mà không cần đầu tư lớn vào máy bay hay đường bay mới. Mô hình này mang lại lợi ích cộng hưởng: hãng bay tiếp cận được thị trường mới, còn hành khách được hưởng lợi từ mạng lưới đường bay liền mạch, dịch vụ đồng nhất và đặc quyền từ chương trình khách hàng thân thiết. Ví dụ, một hành khách của Vietnam Airlines có thể tích lũy dặm bay khi bay cùng Air France-KLM hoặc Delta Air Lines, và sử dụng dặm đó trên các chuyến bay của Korean Air. Bản chất của các liên minh này là tối ưu hóa nguồn lực, chia sẻ chi phí và gia tăng thị phần hàng không trên các thị trường trọng điểm. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), các liên minh chiếm hơn 60% lưu lượng vận chuyển hành khách toàn cầu, cho thấy tầm ảnh hưởng to lớn của mô hình này. Tuy nhiên, bối cảnh hàng không hậu Covid-19 đang chứng kiến những thay đổi, khi các mô hình hợp tác linh hoạt hơn như liên doanh (joint venture) và hợp tác song phương ngày càng trở nên phổ biến, đặt ra yêu cầu về một chiến lược phát triển năng động và thích ứng hơn cho các hãng hàng không truyền thống.

1.1. Khái niệm và lợi ích của các mô hình liên kết phổ biến

Các mô hình liên kết hàng không rất đa dạng, từ cơ bản đến phức tạp. Hợp tác liên danh (codeshare) là hình thức phổ biến nhất, cho phép một hãng hàng không đặt mã hiệu chuyến bay của mình lên chuyến bay do một hãng khác khai thác. Điều này giúp mở rộng mạng bay ảo một cách nhanh chóng. Thỏa thuận liên tuyến (interline agreement) là một hình thức hợp tác đơn giản hơn, cho phép các hãng xuất vé cho các chặng bay của nhau, giúp hành khách nối chuyến thuận tiện. Ở cấp độ cao hơn, liên doanh (joint venture) là mô hình hợp tác sâu rộng nhất, nơi các hãng cùng nhau phối hợp về giá vé, lịch bay và chia sẻ doanh thu trên một tuyến đường cụ thể, hoạt động gần như một thực thể duy nhất. Mô hình này giúp tối đa hóa hiệu quả hoạt động và gia tăng sức mạnh cạnh tranh trước các đối thủ. Mỗi mô hình đều có ưu và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn hình thức hợp tác phụ thuộc vào mục tiêu chiến lược và mức độ cam kết của các bên liên quan. Việc hiểu rõ các mô hình này là nền tảng để xây dựng một chiến lược phát triển hiệu quả.

1.2. Phân tích bộ ba quyền lực SkyTeam Star Alliance Oneworld

Thị trường hàng không toàn cầu bị chi phối bởi ba liên minh hàng không chính. Star Alliance là liên minh lớn nhất về số lượng thành viên và điểm đến, với các trụ cột như Lufthansa, United Airlines và Singapore Airlines. SkyTeam, với thành viên sáng lập là Delta Air Lines và Air France-KLM, có thế mạnh ở các thị trường xuyên Đại Tây Dương và châu Á, nơi Vietnam Airlines là một thành viên quan trọng. Oneworld quy tụ những tên tuổi lớn như American Airlines, British Airways và Cathay Pacific, nổi bật với chất lượng dịch vụ cao cấp. Mỗi liên minh tạo ra một hệ sinh thái riêng, cạnh tranh gay gắt để giành lấy thị phần hàng không và lòng trung thành của khách hàng. Việc gia nhập một liên minh không chỉ giúp mở rộng mạng bay mà còn là một sự bảo chứng về tiêu chuẩn và chất lượng, nâng cao vị thế thương hiệu của hãng hàng không trên trường quốc tế.

II. Thách thức Vietnam Airlines đối mặt trong môi trường cạnh tranh mới

Mặc dù là hãng hàng không quốc gia với nhiều lợi thế, Vietnam Airlines đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh trong ngành hàng không ngày càng gay gắt. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của các hàng không giá rẻ (LCC) đã làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc thị trường nội địa và khu vực. Các hãng LCC với mô hình chi phí thấp, giá vé linh hoạt đã thu hút một lượng lớn hành khách, trực tiếp ảnh hưởng đến thị phần hàng không của Vietnam Airlines trên các đường bay ngắn. Bên cạnh đó, trên các đường bay dài, sự cạnh tranh đến từ các hãng hàng không Vùng Vịnh với chất lượng dịch vụ vượt trội và tiềm lực tài chính khổng lồ là một thách thức không nhỏ. Bối cảnh hàng không hậu Covid-19 cũng tạo ra những thay đổi trong hành vi của khách hàng, ưu tiên hơn về giá cả và sự linh hoạt. Hơn nữa, dù là thành viên của SkyTeam, Vietnam Airlines vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của liên minh này. Các mối hợp tác liên danh vẫn còn hạn chế, và các sản phẩm liên doanh (joint venture) mang lại lợi ích sâu rộng vẫn chưa được triển khai mạnh mẽ. Yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi số trong hàng không cũng tạo ra áp lực phải đầu tư lớn vào công nghệ để cải thiện trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, nếu không muốn bị tụt hậu so với các đối thủ trong khu vực.

2.1. Áp lực từ các hãng hàng không giá rẻ LCC và đối thủ quốc tế

Sự thống trị của các hãng hàng không giá rẻ (LCC) tại Đông Nam Á là một trong những thách thức lớn nhất. Mô hình kinh doanh tinh gọn của họ cho phép đưa ra mức giá cạnh tranh mà các hãng truyền thống khó có thể theo kịp. Điều này không chỉ gây áp lực lên doanh thu mà còn làm xói mòn thị phần hàng không trên các đường bay trọng điểm. Đồng thời, trên các đường bay quốc tế, các hãng hàng không 5 sao như Singapore Airlines, Qatar Airways hay Emirates đang thiết lập những tiêu chuẩn rất cao về dịch vụ. Họ tận dụng các trung tâm trung chuyển (hub) chiến lược của mình để cung cấp kết nối toàn cầu hiệu quả, đặt ra một bài toán khó cho nỗ lực mở rộng thị trường quốc tế của Vietnam Airlines. Cuộc chiến cạnh tranh giờ đây không chỉ về giá mà còn về chất lượng sản phẩm, mạng bay và trải nghiệm khách hàng.

2.2. Hạn chế trong việc khai thác lợi thế từ liên minh SkyTeam

Tư cách thành viên liên minh hàng không SkyTeam là một tài sản chiến lược, tuy nhiên, việc khai thác lợi thế này chưa đạt mức tối đa. Mức độ tích hợp giữa chương trình Bông Sen Vàng và các chương trình của đối tác như Flying Blue (của Air France-KLM) hay Delta SkyMiles vẫn còn có thể cải thiện để mang lại trải nghiệm liền mạch hơn cho khách hàng. Các hoạt động hợp tác liên danh (codeshare) dù đã có nhưng cần được mở rộng sâu hơn trên nhiều thị trường, đặc biệt là các tuyến bay đến châu Mỹ và châu Âu. Việc thiếu vắng các thỏa thuận liên doanh (joint venture) trên các đường bay chiến lược khiến Vietnam Airlines mất đi cơ hội tối ưu hóa doanh thu và tăng cường sức mạnh cạnh tranh trước các đối thủ từ liên minh khác. Giai đoạn hàng không hậu Covid-19 đòi hỏi sự hợp tác sâu sắc hơn nữa để phục hồi và phát triển.

III. Phương pháp tối ưu liên minh Đẩy mạnh hợp tác sâu với SkyTeam

Để đối phó với thách thức, giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất là làm sâu sắc hơn nữa các mối quan hệ hiện có trong liên minh hàng không SkyTeam. Thay vì chỉ duy trì các hợp tác ở mức độ bề mặt, Vietnam Airlines cần một chiến lược phát triển chủ động để trở thành một đối tác không thể thiếu trong mạng lưới. Trọng tâm nên được đặt vào việc chuyển đổi các mối hợp tác liên danh quan trọng thành các liên doanh (joint venture) thực thụ. Một ví dụ điển hình là thiết lập liên doanh trên các đường bay đến châu Âu với Air France-KLM và đến Bắc Mỹ với Delta Air Lines. Mô hình này cho phép các bên cùng nhau định giá, lên lịch bay, tối ưu hóa tải và chia sẻ doanh thu, tạo ra một sức mạnh hợp nhất để cạnh tranh với Star Alliance và Oneworld. Bên cạnh đó, việc tích hợp sâu hơn chương trình khách hàng thân thiết là cực kỳ quan trọng. Cần đảm bảo rằng hội viên Bông Sen Vàng có thể dễ dàng đổi dặm, nâng hạng ghế và hưởng các đặc quyền trên toàn bộ mạng bay toàn cầu của SkyTeam một cách liền mạch, tương tự như trải nghiệm mà Flying Blue hay Delta SkyMiles mang lại. Điều này không chỉ giữ chân khách hàng hiện tại mà còn thu hút thêm khách hàng mới, góp phần tăng cường hiệu quả hoạt động và củng cố vị thế tại các trung tâm trung chuyển (hub) chính.

3.1. Chuyển đổi từ codeshare sang liên doanh joint venture chiến lược

Mô hình liên doanh (joint venture) đại diện cho cấp độ hợp tác cao nhất trong ngành hàng không. Việc hình thành liên doanh với các đối tác chủ chốt của SkyTeam như Air France-KLM cho đường bay châu Âu và Delta Air Lines cho đường bay xuyên Thái Bình Dương sẽ là một bước đi đột phá. Một liên doanh thành công sẽ giúp tối ưu hóa mạng bay, loại bỏ sự cạnh tranh nội bộ không cần thiết và tăng cường khả năng cung cấp các lựa chọn bay thuận tiện, giá cả cạnh tranh cho hành khách. Theo các chuyên gia, các liên doanh xuyên Đại Tây Dương đã chứng minh được hiệu quả vượt trội trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động và gia tăng thị phần hàng không. Đây là một phương pháp đã được kiểm chứng để củng cố vị thế trên các thị trường quốc tế có tính cạnh tranh cao.

3.2. Tích hợp sâu chương trình Bông Sen Vàng vào hệ sinh thái SkyTeam

Lòng trung thành của khách hàng là tài sản vô giá. Để nâng cao giá trị cho hội viên, việc tích hợp sâu chương trình khách hàng thân thiết Bông Sen Vàng vào hệ sinh thái SkyTeam là bắt buộc. Cần đơn giản hóa quy trình tích lũy và sử dụng dặm thưởng trên tất cả các hãng bay thành viên. Hơn nữa, cần xây dựng các chương trình khuyến mãi chung với các đối tác như Korean Air hay Air France-KLM, cho phép hội viên của các chương trình khác nhau cùng hưởng lợi. Việc tạo ra một trải nghiệm đồng nhất và hấp dẫn cho khách hàng thân thiết sẽ là vũ khí cạnh tranh mạnh mẽ, giúp Vietnam Airlines không chỉ giữ chân được khách hàng mà còn tăng doanh thu từ các dịch vụ phụ trợ, góp phần vào chiến lược phát triển bền vững.

IV. Hướng đi mới Xây dựng quan hệ đối tác linh hoạt ngoài liên minh

Bên cạnh việc làm sâu sắc quan hệ trong SkyTeam, một chiến lược phát triển toàn diện đòi hỏi Vietnam Airlines phải nhìn ra ngoài khuôn khổ của liên minh. Xu hướng hàng không hậu Covid-19 cho thấy sự linh hoạt là chìa khóa thành công. Việc thiết lập các thỏa thuận hợp tác song phương với những hãng hàng không mạnh, không thuộc SkyTeam, tại các thị trường còn trống sẽ giúp lấp đầy khoảng trống trong mạng bay toàn cầu. Ví dụ, một thỏa thuận hợp tác liên danh với một hãng hàng không lớn ở Trung Đông có thể mở ra cửa ngõ đến châu Phi và Nam Mỹ. Một hướng đi táo bạo khác là hợp tác có chọn lọc với các hàng không giá rẻ (LCC). Mô hình này cho phép Vietnam Airlines tận dụng mạng bay điểm-đến-điểm (point-to-point) rộng khắp của các hãng LCC để gom khách cho các đường bay dài của mình, tạo ra một hệ thống trung chuyển hiệu quả. Các thỏa thuận liên tuyến cũng là một công cụ hữu hiệu để nhanh chóng mở rộng thị trường quốc tế với chi phí thấp, mang lại nhiều lựa chọn hơn cho hành khách mà không cần đến các cam kết phức tạp của một thỏa thuận codeshare đầy đủ. Sự kết hợp giữa cam kết sâu sắc trong liên minh và sự nhanh nhạy trong các quan hệ đối tác bên ngoài sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

4.1. Hợp tác song phương để tiếp cận các thị trường chưa khai thác

Mô hình hợp tác song phương mang lại sự linh hoạt cao, cho phép Vietnam Airlines hợp tác với đối tác phù hợp nhất cho từng thị trường cụ thể, bất kể họ có thuộc SkyTeam hay không. Việc ký kết các thỏa thuận codeshare với các hãng hàng không hàng đầu ở những khu vực như Nam Á, Trung Đông hoặc châu Đại Dương sẽ ngay lập tức mở rộng dấu ấn của Vietnam Airlines. Chiến lược này giúp hãng nhanh chóng tăng cường sự hiện diện, đa dạng hóa nguồn doanh thu và giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Đây là một cách tiếp cận khôn ngoan để mở rộng thị trường quốc tế một cách hiệu quả và có kiểm soát.

4.2. Xây dựng mô hình hợp tác cùng các hãng hàng không giá rẻ LCC

Việc hợp tác với hàng không giá rẻ (LCC) không còn là điều cấm kỵ đối với các hãng truyền thống. Một thỏa thuận liên tuyến hoặc thậm chí là codeshare với một hãng LCC mạnh trong khu vực có thể tạo ra một mạng lưới Zub Zub (feeder network) mạnh mẽ, cung cấp lượng khách nối chuyến ổn định cho các đường bay dài từ các trung tâm trung chuyển (hub) như Hà Nội và TP.HCM. Mô hình "hybrid" này kết hợp thế mạnh về chi phí thấp và mạng bay rộng của LCC với chất lượng dịch vụ và mạng bay quốc tế của Vietnam Airlines, tạo ra một sản phẩm hấp dẫn cho nhiều phân khúc khách hàng, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động tổng thể.

V. Phân tích SWOT và dự báo hiệu quả chiến lược cho Vietnam Airlines

Việc áp dụng các chiến lược liên kết hàng không đa dạng có thể tác động sâu sắc đến vị thế cạnh tranh của Vietnam Airlines. Một phân tích SWOT Vietnam Airlines cho thấy rõ điều này. Về điểm mạnh (Strengths), hãng sở hữu thương hiệu quốc gia uy tín và tư cách thành viên SkyTeam. Các đề xuất trên giúp phát huy tối đa thế mạnh này. Về điểm yếu (Weaknesses), chi phí hoạt động cao so với hàng không giá rẻ (LCC) có thể được giảm thiểu thông qua việc tăng hiệu quả hoạt động từ các mô hình liên doanh (joint venture). Về cơ hội (Opportunities), thị trường hàng không Đông Nam Á đang phát triển nhanh chóng là cơ hội vàng để mở rộng thị trường quốc tế thông qua các quan hệ đối tác mới. Về thách thức (Threats), cạnh tranh trong ngành hàng không ngày càng khốc liệt sẽ được đối phó hiệu quả hơn bằng một mạng bay toàn cầu được củng cố. Dự báo cho thấy, việc triển khai thành công chiến lược hợp tác sâu rộng có thể giúp Vietnam Airlines tăng thị phần hàng không quốc tế thêm 5-7% trong vòng 3 năm. Đồng thời, tối ưu hóa mạng bay và chia sẻ chi phí thông qua liên doanh có thể cải thiện biên lợi nhuận ròng lên 2-3%. Trong kỷ nguyên hàng không hậu Covid-19, sự chủ động trong việc xây dựng liên minh và đối tác chính là yếu tố quyết định sự thành công.

5.1. Tác động lên thị phần và khả năng mở rộng thị trường quốc tế

Một chiến lược liên kết thông minh sẽ trực tiếp nâng cao thị phần hàng không. Bằng cách thêm các điểm đến mới thông qua hợp tác liên danh, Vietnam Airlines có thể bán vé đến những nơi mà hãng không trực tiếp khai thác, ngay lập tức gia tăng sự hiện diện thương hiệu. Các thỏa thuận hợp tác song phương và liên minh sẽ là đòn bẩy quan trọng cho việc mở rộng thị trường quốc tế, giúp hãng tiếp cận các luồng hành khách mới, đặc biệt là khách doanh nhân và du lịch cao cấp, những người coi trọng sự tiện lợi của một mạng bay liền mạch. Việc này sẽ củng cố vị thế của các sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất như những trung tâm trung chuyển (hub) quan trọng trong khu vực.

5.2. Cải thiện hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa mạng bay

Hợp tác sâu rộng, đặc biệt là liên doanh (joint venture), giúp tối ưu hóa mạng bay một cách triệt để. Các hãng có thể phối hợp lịch bay để giảm thời gian nối chuyến, tăng tần suất trên các đường bay có nhu cầu cao mà không cần tăng số lượng máy bay. Việc chia sẻ chi phí marketing, bán hàng và vận hành tại các sân bay nước ngoài cũng giúp cải thiện đáng kể hiệu quả hoạt động. Hơn nữa, việc hợp tác giúp các hãng điều phối tải tốt hơn, giảm thiểu các chuyến bay trống và tối đa hóa doanh thu trên mỗi ghế (RASK - Revenue per Available Seat Kilometer), một chỉ số quan trọng trong ngành hàng không.

VI. Kết luận Xây dựng chiến lược phát triển hàng không bền vững

Tương lai của ngành hàng không thuộc về những hãng bay có khả năng xây dựng và duy trì một hệ sinh thái đối tác linh hoạt và hiệu quả. Đối với Vietnam Airlines, con đường phía trước không chỉ đơn thuần là tham gia vào một liên minh hàng không, mà là nghệ thuật kết hợp nhiều mô hình hợp tác khác nhau. Chiến lược phát triển bền vững phải dựa trên hai trụ cột chính: một là, khai thác triệt để và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ với các đối tác cốt lõi trong SkyTeam như Delta Air Lines và Air France-KLM thông qua các liên doanh (joint venture); hai là, chủ động tìm kiếm các cơ hội hợp tác song phương và liên tuyến với các đối tác ngoài liên minh để tối ưu hóa mạng bay toàn cầu. Yếu tố chuyển đổi số trong hàng không phải được lồng ghép trong mọi hoạt động hợp tác, từ việc tích hợp chương trình khách hàng thân thiết đến việc chia sẻ dữ liệu để cải thiện trải nghiệm hành khách. Bằng cách tiếp cận đa chiều này, Vietnam Airlines không chỉ vượt qua được thách thức cạnh tranh trong ngành hàng không mà còn có thể khẳng định vị thế là một trong những hãng hàng không hàng đầu khu vực, góp phần đưa Việt Nam trở thành một trung tâm trung chuyển (hub) hàng không quan trọng trên bản đồ thế giới.

6.1. Xu hướng tương lai của các mô hình liên minh hàng không

Mô hình liên minh hàng không truyền thống đang có sự dịch chuyển. Trong tương lai, các liên minh sẽ trở nên linh hoạt hơn, tập trung vào các thỏa thuận song phương và đa phương mang tính thực chất thay vì chỉ đơn thuần là thành viên danh nghĩa. Các liên doanh (joint venture) sẽ tiếp tục là hình thức hợp tác cao nhất trên các thị trường trọng điểm. Bên cạnh đó, sự trỗi dậy của công nghệ và chuyển đổi số trong hàng không sẽ tạo ra các nền tảng hợp tác mới, cho phép các hãng chia sẻ dữ liệu và cung cấp dịch vụ cá nhân hóa cho khách hàng một cách hiệu quả hơn. Các hãng hàng không thành công sẽ là những hãng biết cách kết hợp sức mạnh của liên minh lớn với sự nhanh nhạy của các quan hệ đối tác nhỏ lẻ.

6.2. Đề xuất dài hạn trong chiến lược phát triển của Vietnam Airlines

Về dài hạn, chiến lược phát triển của Vietnam Airlines cần tập trung vào việc xây dựng một "Mạng lưới đối tác hỗn hợp". Cần thành lập một bộ phận chuyên trách về chiến lược liên minh và đối tác, liên tục đánh giá hiệu quả hoạt động của các thỏa thuận hiện tại và tìm kiếm cơ hội mới. Ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy các dự án liên doanh (joint venture) đã được xác định. Song song đó, cần xây dựng một lộ trình chuyển đổi số mạnh mẽ để làm nền tảng cho việc tích hợp hệ thống với các đối tác, đặc biệt là trong lĩnh vực khách hàng thân thiết và phân phối. Cuối cùng, việc đầu tư vào nâng cao chất lượng dịch vụ để đạt chuẩn 5 sao Skytrax sẽ là yếu tố then chốt để củng cố thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong mọi mối quan hệ hợp tác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

§¹i häc quèc gia hµ néi khoa kinh tÕ -------*****------- NGUYÔN THµNH L-¬ng N¡NG LùC C¹NH TRANH CñA TRUYÒN H×NH VIÖT NAM LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ chÝnh trÞ Hµ néi - 2006 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] §¹i häc quèc gia hµ néi khoa kinh tÕ -------*****------- NGUYÔN THµNH L-¬ng N¡NG LùC C¹NH TRANH CñA TRUYÒN H×NH viÖt nam Chuyªn ngµnh: Kinh tÕ chÝnh trÞ M· sè: 60 31 01 LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ chÝnh trÞ Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: TS. TRÇN ANH TµI Hµ néi - 2006 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PhÇn më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Víi l-îng kh¸n gi¶ lín so víi c¸c ph-¬ng tiÖn th«ng tin kh¸c, TruyÒn h×nh lµ mét trong nh÷ng ph-¬ng tiÖn th«ng tin nhanh nh¹y, mang l¹i hiÖu qu¶ nhÊt trong hÖ thèng th«ng tin hiÖn nay. Ngoµi viÖc th«ng tin tuyªn truyÒn vÒ c¸c chñ tr-¬ng chÝnh s¸ch cña Nhµ n-íc, phôc vô nhu cÇu th«ng tin vÒ v¨n hãa - x· héi, truyÒn h×nh cßn ®ãng gãp to lín trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c Quèc gia th«ng qua c¸c ch-¬ng tr×nh kinh tÕ ph¸t sãng trªn sãng truyÒn h×nh trong ®ã cã c¸c ch-¬ng tr×nh th«ng tin qu¶ng c¸o.

ë c¸c n-íc ph¸t triÓn kinh tÕ theo kinh tÕ thÞ tr-êng, ngµnh truyÒn h×nh còng kh«ng tr¸nh khái sù t¸c ®éng vµ sù ®iÒu tiÕt cña c¸c quy luËt cña kinh tÕ thÞ tr-êng, chÞu sù c¹nh tranh m¹nh mÏ víi chÝnh b¶n th©n néi bé ngµnh truyÒn h×nh c«ng céng (Public Tivi), truyÒn h×nh tr¶ tiÒn (Pay Tivi), truyÒn h×nh trùc tuyÕn Interactive; víi c¸c ph-¬ng tiÖn th«ng tin kh¸c nh- hÖ thèng c¸c §µi ph¸t thanh, b¸o chÝ, b¶ng biÓn, internet. TruyÒn h×nh ViÖt Nam thµnh lËp n¨m 1970, lµ mét trong nh÷ng lÜnh vùc truyÒn th«ng cßn rÊt non trÎ so víi c¸c lÜnh vùc, c¸c ngµnh kh¸c. Trong thêi gian tõ 1970- 1985, truyÒn h×nh ph¸t triÓn chËm v× ®Êt n-íc cã chiÕn tranh vµ võa tho¸t khái chiÕn tranh. C¬ së vËt chÊt kü thuËt l¹c hËu, chñ yÕu phñ sãng vïng Ch©u thæ s«ng Hång.

TruyÒn h×nh ViÖt Nam chØ thùc sù ph¸t triÓn khi ®Êt n-íc chuyÓn m¹nh tõ c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ tr-êng theo ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa vµ Nhµ n-íc kh¼ng ®Þnh vai trß cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam trong c¬ chÕ thÞ tr-êng. Vµ nh- vËy, cïng víi sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, TruyÒn h×nh ViÖt Nam còng chÞu sù t¸c ®éng cña nhiÒu quy luËt kh¸ch cña nÒn kinh tÕ nh-: quy luËt c¹nh tranh, quy luËt cung - cÇu. Lµm thÕ nµo ®Ó TruyÒn h×nh ViÖt Nam ®øng v÷ng vµ ph¸t triÓn, héi nhËp cïng sù ph¸t triÓn chung cña kinh tÕ ViÖt Nam, khu vùc vµ thÕ giíi lµ mét vÊn ®Ò sèng cßn vµ hÕt søc cÇn thiÕt trong giai ®o¹n hiÖn nay. -1- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Víi nh÷ng yªu cÇu thùc tiÔn ®Æt ra nh- hiÖn nay, viÖc nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò: “N¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam” lµ hÕt søc cÇn thiÕt vµ t«i chän ®ã lµm ®Ò tµi LuËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh.

T×nh h×nh nghiªn cøu TruyÒn h×nh ViÖt Nam tuy cã thêi gian ph¸t triÓn ch-a l©u nh-ng viÖc nghiªn cøu vÊn ®Ò “N¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh” ®· ®-îc nhiÒu nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch, nhiÒu c¬ quan vµ c¸c nhµ kinh tÕ trong n-íc vµ quèc tÕ quan t©m. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu liªn quan ®Õn vÊn ®Ò trªn, cô thÓ nh-: - §µi TruyÒn h×nh ViÖt Nam (2004): Nghiªn cøu quy ho¹ch ph¸t triÓn ngµnh truyÒn h×nh 2010 - 2020. - VNCI (2004): Nghiªn cøu t×nh h×nh c¹nh tranh trong lÜnh vùc viÔn th«ng ë ViÖt Nam. - Christopher Sterling (2004): Ngµnh TruyÒn h×nh vµ truyÒn th«ng ®iÖn tö ë ViÖt Nam.

- VBARD - ADB (2004): Nghiªn cøu t×nh h×nh truyÒn th«ng, truyÒn h×nh ë ViÖt Nam. Ngoµi ra cßn cã c¸c bµi viÕt ®¨ng trªn c¸c b¸o, t¹p chÝ. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn ®· ®Ò cËp ®Õn nhiÒu vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn quan träng vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam, nh-ng vÒ c¬ b¶n, c¸c gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch ®-a ra nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam ®-îc xem xÐt trong tiÕn tr×nh héi nhËp chung cña quèc gia hoÆc nh÷ng gi¶i ph¸p t×nh thÕ cã tÝnh chÊt ng¾n h¹n. Do môc ®Ých, ®èi t-îng, ph¹m vi vµ thêi ®iÓm nghiªn cøu kh¸c nhau, ®Æc biÖt lµ trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ kinh tÕ vµ héi nhËp cña ViÖt Nam th× viÖc nghiªn cøu vÊn ®Ò “N¨ng lùc c¹nh tr¹nh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam” c¶ vÒ thùc tr¹ng lÉn gi¶i ph¸p lµ rÊt cÇn thiÕt.

Qua ®ã cã thÓ nhËn thÊy ®-îc nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc míi trong xu h-íng ph¸t triÓn chung cña khu vùc vµ thÕ giíi. Môc tiªu nghiªn cøu Môc tiªu cña LuËn v¨n lµ ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam trong thêi gian tíi. §Ó thùc hiÖn ®-îc môc tiªu nµy, t¸c gi¶ ®· ®Ò ra nhiÖm vô nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ: -2- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Lµm râ c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ c¹nh tranh, tiªu chÝ ®¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh trong xu thÕ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ hiÖn nay - §¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam tõ n¨m 1995 ®Õn nay - Trªn c¬ së c¸c ph©n tÝch trªn, ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam trong thêi gian tíi víi môc ®Ých: + TruyÒn h×nh ViÖt Nam ®øng v÷ng vµ hßa nhËp ®-îc víi c¬ chÕ thÞ tr-êng theo ®Þnh h-íng XHCN. + TruyÒn h×nh ViÖt Nam ph¸t triÓn cïng c¬ chÕ thÞ tr-êng theo ®Þnh h-íng XHCN, ®ãng gãp c«ng søc cña m×nh vµo tiÕn tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n hãa, x· héi cña ®Êt n-íc.

§èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu * §èi t-îng nghiªn cøu: TruyÒn h×nh ViÖt Nam * Ph¹m vi nghiªn cøu: - VÒ thêi gian: LuËn v¨n tËp trung nghiªn cøu thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam n¨m 1995 ®Õn nay, ®©y ®-îc coi lµ mèc thêi gian mµ TruyÒn h×nh ViÖt Nam cã b-íc chuyÓn biÕn vÒ nhiÒu mÆt, ®¸p øng nhu cÇu trong n-íc vµ quèc tÕ. - VÒ kh«ng gian: TruyÒn h×nh ViÖt Nam - VÒ néi dung: D-íi gãc ®é kinh tÕ chÝnh trÞ, luËn v¨n nghiªn cøu n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam nh- lµ mét ®éng th¸i tÊt yÕu trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ kinh tÕ vµ héi nhËp cña ViÖt Nam. LuËn v¨n sÏ chØ ®Ò cËp ®Õn nh÷ng gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch mang tÝnh vÜ m« vµ sÏ kh«ng ®i s©u vµo nh÷ng vÊn ®Ò cã tÝnh t¸c nghiÖp trong ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch còng nh- trong viÖc tæ chøc thùc thi chÝnh s¸ch ®èi víi tõng lÜnh vùc, tõng §µi ®Þa ph-¬ng riªng lÎ. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu §Ó lµm râ nh÷ng néi dung c¬ b¶n ®· ®Æt ra cña LuËn v¨n, trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu t¸c gi¶ sö dông ph-¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng vµ duy vËt lÞch sö.

Ngoµi ra cßn sö dông mét sè ph-¬ng ph¸p: ph-¬ng ph¸p kÕt hîp ph©n tÝch víi tæng hîp, ph-¬ng ph¸p thèng kª, so s¸nh, ph©n tÝch dù b¸o, trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu. -3- TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Dù kiÕn nh÷ng ®ãng gãp míi cña LuËn v¨n - HÖ thèng ho¸ mét sè vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ c¹nh tranh vµ tiªu chÝ ®¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh. - Xem xÐt mét sè chÝnh s¸ch nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ë mét sè n-íc trªn thÕ giíi vµ rót ra bµi häc kinh nghiÖm cho ViÖt Nam.

- Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam tõ n¨m 1995 ®Õn nay, ®Ó tõ ®ã thÊy ®-îc nh÷ng mÆt cßn tån t¹i, h¹n chÕ trong thêi gian qua. - Trªn c¬ së nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn, ®¸nh gi¸ vÒ thùc tiÔn, t¸c gi¶ ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam trong thêi gian tíi. KÕt cÊu cña LuËn v¨n Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, phô lôc vµ danh môc tµi liÖu tham kh¶o, néi dung chÝnh cña LuËn v¨n gåm 3 ch-¬ng nh- sau: Ch-¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ c¹nh tranh vµ kinh nghiÖm quèc tÕ vÒ n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh Ch-¬ng 2: Thùc tr¹ng ph¸t triÓn vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam trong thêi gian qua Ch-¬ng 3: Quan ®iÓm ®Þnh h-íng vµ nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×nh ViÖt Nam trong thêi gian tíi -4- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ch-¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn Chung vÒ c¹nh tranh vµ kinh nghiÖm quèc tÕ vÒ n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña TruyÒn h×NH C¹nh tranh lµ mét hiÖn t-îng vèn cã cña Kinh tÕ thÞ tr-êng - m« thøc kinh tÕ mµ mäi quèc gia muèn ph¸t triÓn ®Òu cÇn tr¶i qua. Nh- vËy, cã thÓ kh¼ng ®Þnh c¹nh tranh lµ mét hiÖn t-îng mµ mäi quèc gia, d©n téc trªn con ®-êng ph¸t triÓn ®Òu ph¶i chÊp nhËn, nhËn thøc ®óng vÒ nã.

Cã nhiÒu c¸ch tiÕp cËn, nhËn thøc vÒ c¹nh tranh; kh¸i niÖm c¹nh tranh vµ n¨ng lùc c¹nh tranh, cÊp ®é c¹nh tranh; c¸c yÕu tè ¶nh h-ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh còng nh- hÖ thèng c¸c tiªu chÝ ®¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh. Tr-íc tiªn, chóng ta h·y xem xÐt ®Õn c¸c khai niÖm liªn quan ®Õn c¹nh tranh vµ n¨ng lùc c¹nh tranh. Mét sè vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ c¹nh tranh vµ n¨ng lùc c¹nh tranh 1. Kh¸i niÖm  C¹nh tranh Kh¸i niÖm vÒ c¹nh tranh ®· ®-îc c¸c nhµ nghiªn cøu kinh tÕ cña c¸c tr-êng ph¸i kinh tÕ kh¸c nhau nghiªn cøu, xem xÐt vµ ph©n tÝch d-íi nhiÒu gãc ®é, cÊp ®é kh¸c nhau.

C¸c nhµ nghiªn cøu kinh tÕ T- s¶n Cæ ®iÓn cho r»ng: "C¹nh tranh lµ mét qu¸ tr×nh bao gåm c¸c hµnh vi ph¶n øng; nã mang l¹i cho mçi thµnh viªn trong thÞ tr-êng mét phÇn xøng ®¸ng so víi kh¶ n¨ng cña m×nh.M¸c, "c¹nh tranh T- b¶n chñ nghÜa lµ sù ganh ®ua, ®Êu tranh gay g¾t gi÷a c¸c nhµ t- b¶n nh»m giµnh ®-îc nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong s¶n xuÊt vµ tiªu thô hµng hãa ®Ó thu ®-îc lîi nhuËn siªu ng¹ch". Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, thuËt ng÷ c¹nh tranh ®-îc dïng ®Ó ¸m chØ cuéc ®Êu tranh quyÕt liÖt, sèng cßn gi÷a c¸c nhµ s¶n xuÊt víi nhau; kh«ng ph©n biÖt h×nh thøc së h÷u vÒ t- liÖu s¶n xuÊt (nhµ n-íc, tËp thÓ hay t- h÷u.) víi môc ®Ých cuèi cïng cña c¹nh tranh lµ giµnh lÊy phÇn thuËn lîi h¬n cho m×nh.