§¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc Khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n ------------ NguyÔn thÞ yÕn X©y dùng X· héi hµi hßa xhcn ë trung quèc Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc Chuyªn ngµnh: Ch©u ¸ häc Hµ Néi – 11/2008 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com §¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc Khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n ------------ nguyÔn thÞ yÕn X©y dùng X· héi hµi hßa xhcn ë trung quèc Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn LuËn v¨n th¹c sÜ ®«ng ph-¬ng häc Chuyªn ngµnh: Ch©u ¸ häc M· sè: 60.50 Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS.TS §inh C«ng TuÊn Hµ Néi - 11/2008 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lêi c¶m ¬n Nh÷ng lêi ®Çu tiªn cña luËn v¨n, xin dµnh ®Ó göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh tíi thÇy c«, gia ®×nh vµ b¹n bÌ ®· gióp ®ì, ®éng viªn em rÊt nhiÒu trong suèt qu¸ tr×nh lµm luËn v¨n. Em xin c¶m ¬n c¸c thÇy c« trong khoa §«ng Ph-¬ng häc, c¸c thÇy c« ë §¹i häc Quèc gia vµ ViÖn nghiªn cøu Trung Quèc. Em xin ®Æc biÖt göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh nhÊt ®Õn Phã gi¸o s- - TiÕn sÜ §inh C«ng TuÊn ®· trùc tiÕp h-íng dÉn, gióp ®ì em hoµn thµnh luËn v¨n. Xin c¶m ¬n Th- viÖn Quèc gia Hµ néi, Trung t©m Th«ng tin khoa häc x· héi, ViÖn N ghiªn cøu Trung Quèc, ®· gióp ®ì cung cÊp mét phÇn nguån t- liÖu cho luËn v¨n.
Tuy nhiªn, do n¨ng lùc cßn h¹n chÕ, h¬n thÕ n÷a ®©y cßn lµ mét ®Ò tµi t-¬ng ®èi réng nªn luËn v¨n ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái thiÕu sãt. KÝnh mong nhËn ®-îc sù th«ng c¶m vµ gãp ý cña thÇy c« vµ c¸c b¹n. Häc viªn NguyÔn ThÞ YÕn 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Môc lôc Danh môc ch÷ c¸I viÕt t¾t PhÇn më ®Çu. Lý do lùa chän ®Ò tµi.
§èi t-îng, nhiÖm vô, ph¹m vi nghiªn cøu. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu. CÊu tróc luËn v¨n. 6 phÇn néi dung.
7c h-¬ng 1 §Æc tr-ng c¬ b¶n vµ c¬ së h×nh thµnh lý luËn x©y dùng “x· héi hµi hßa XHCN” ë trung quèc .1 §Æc tr-ng c¬ b¶n, t- t-ëng chØ ®¹o, môc tiªu, nguyªn t¾c vµ gi¶i ph¸p x©y dùng “x· héi hµi hßa XHCN” ë Trung Quèc .1 §Æc tr-ng c¬ b¶n cña “x· héi hµi hßa XHCN” Trung Quèc .2 T tëng chØ ®¹o, môc tiªu, nguyªn t¾c x©y dùng “x· héi hµi hßa XHCN” Trung Quèc. 16 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Gi¶i ph¸p x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN Trung Quèc .2 C¬ së h×nh th·nh lý luËn x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN ë Trung Quèc.2 C¬ së thùc tiÔn cña viÖc x©y dùng x· héi hµi hßa x· héi chñ nghÜa ë Trung Quèc. 34 Ch-¬ng 2 Qu¸ tr×nh triÓn khai, b-íc ®Çu ®¸nh gi¸ viÖc x©y dùng x· héi hµi hßa xhcn ë trung quèc vµ bµi häc kinh nghiÖm cho viÖt nam .1 Qu¸ tr×nh triÓn khai x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN cña Trung Quèc .2 B-íc ®Çu ®¸nh gi¸ nh÷ng thµnh tùu trong qu¸ tr×nh x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN cña Trung Quèc .1 Ph¸t triÓn kinh tÕ víi tèc ®é t-¬ng ®èi nhanh vµ æn ®Þnh. 55 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Ph¸p chÕ d©n chñ x· héi ®-îc hoµn thiÖn h¬n .3 Xu thÕ gi·n réng chªnh lÖch vÒ ph¸t triÓn gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n, gi÷a c¸c khu vùc ®-îc tõng b-íc c¶i thiÖn .4 HÖ thèng an sinh x· héi cho toµn thÓ c- d©n thµnh thÞ n«ng th«n c¬ b¶n ®-îc thiÕt lËp, tè chÊt khoa häc v¨n hãa, tè chÊt thÓ lùc søc kháe, ®¹o ®øc cña nh©n d©n ®-îc chó träng .5 TÝch cùc chó träng gi¶i quyÕt vÊn ®Ò m«i tr-êng sinh th¸i .3 Nh÷ng th¸ch thøc trong qu¸ tr×nh x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN Trung Quèc .1 Thùc tr¹ng ph©n hãa giµu nghÌo, sù chªnh lÖch trong ph©n phèi thu nhËp cã xu h-íng gia t¨ng .2 T×nh tr¹ng thÊt nghiÖp vÉn rÊt nghiªm träng .3 VÊn n¹n tham nhòng lµ nguy c¬ lín ®èi víi nÒn kinh tÕ.
94 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 ¤ nhiÔm m«i tr-êng vÉn lµ vÊn ®Ò nghiªm träng, ¶nh h-ëng ®Õn sù hµi hßa gi÷a con ng-êi vµ thiªn nhiªn trong x· héi Trung Quèc.4 TriÓn väng cña “x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN” ë Trung Quèc .5 Mét sè kinh nghiÖm cho ViÖt Nam. 104 Tµi liÖu tham kh¶o. 118 Danh môc c¸c ch÷ c¸I viÕt t¾t CNXH Chñ nghÜa x· héi CHND Céng hßa nh©n d©n §CS §¶ng céng s¶n GDP Tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm quèc néi HDI ChØ sè ph¸t triÓn con ng-êi LHQ Liªn hiÖp quèc NDT §ång nh©n d©n tÖ USD §ång ®« la Mü 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TW Trung -¬ng XHCN X· héi chñ nghÜa PhÇn më ®Çu 1. Lý do lùa chän ®Ò tµi Víi nh÷ng thµnh c«ng cña c«ng cuéc c¶i c¸ch më cöa, bé mÆt kinh tÕ x· héi Trung Quèc ®· cã nh÷ng biÕn ®æi s©u s¾c.
Trung Quèc ®-îc c¶ thÕ giíi nh×n nhËn “lµ quèc gia ®· tõng ë ®Ønh cao cña nÒn v¨n minh thêi cæ ®¹i, ®· giËm ch©n t¹i chç trong thêi kú trung cæ, ®· r¬i xuèng ®¸y vùc cña sù xa sót trong thêi kú cËn ®¹i, nay ®ang v-¬n lªn, ®¹t søc m¹nh c¹nh tranh víi nhiÒu c-êng quèc trªn thÕ giíi” [24]. Tõ mét n-íc n«ng nghiÖp l¹c hËu, Trung Quèc ®· trë thµnh mét c-êng quèc chÝnh trÞ, qu©n sù, kinh tÕ trªn thÕ giíi vµ cã vai trß ®Æc biÖt trong khu vùc. Tuy nhiªn, sù t¨ng tr-ëng thÇn kú cña nÒn kinh tÕ còng Èn chøa trong nã rÊt nhiÒu nguy c¬ g©y bÊt æn x· héi nh-: sù ph¸t triÓn kh«ng c©n ®èi gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n, gi÷a c¸c vïng miÒn; sù tr¶ gi¸ qu¸ lín ®èi víi tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ m«i tr-êng trong t¨ng tr-ëng kinh tÕ; vÊn ®Ò gi¶i quyÕt viÖc lµm, chÕ ®é an sinh x· héi, t×nh tr¹ng tham nhòng kh¸ nghiªm träng… H¬n thÕ n÷a, sù chªnh lÖch trong ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi kh«ng ®¬n thuÇn lµ sù ®ãi nghÌo, l¹c hËu cña mét khu vùc, cã nguy c¬ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng suy gi¶m thùc lùc cña toµn bé nÒn kinh tÕ nãi chung, mµ cßn lµ nguyªn nh©n s©u sa lµm r¹n nøt c¸c mèi quan hÖ x· héi, lµm gi¶m lßng tin cña nh©n d©n ®èi víi sù l·nh ®¹o cña §¶ng. §iÒu ®ã ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p ®iÒu hßa lîi Ých, gi¶i quyÕt m©u thuÉn, ng¨n chÆn xung ®ét trong x· héi, ®Æc biÖt lµ gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn lîi Ých thiÕt thùc cña nh©n d©n.
Tr-íc thùc tÕ nµy, c¸c nhµ l·nh ®¹o thuéc thÕ hÖ l·nh ®¹o thø t- cña §CS Trung Quèc ®øng ®Çu lµ Tæng BÝ th- Hå CÈm §µo ®· ®a ra môc tiªu “x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN” nh»m t×m c¸ch øng 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com xö phï hîp víi con ®-êng hßa b×nh cïng tån t¹i, ®-a ®Êt n-íc ph¸t triÓn hµi hßa bÒn v÷ng trªn mäi lÜnh vùc: kinh tÕ-chÝnh trÞ-v¨n hãa-x· héi. Kh¸i niÖm “x· héi hµi hßa” ®îc ®a ra lÇn ®Çu tiªn t¹i Héi NghÞ TW 4 kho¸ XVI §CS Trung Quèc (n¨m 2004). §Æc biÖt, kÓ tõ khi héi nghÞ TW 6, khãa XVI (th¸ng 10-2006) ®a ra “QuyÕt ®Þnh cña TW §CS Trung Quèc vÒ mÊy vÊn ®Ò quan träng x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN” [101], th× “x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN” ®· trë thµnh ®Ò tµi ®-îc th¶o luËn s«i næi trong ®êi sèng chÝnh trÞ cña ®Êt n-íc ®«ng d©n nhÊt thÕ giíi nµy. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn lý luËn x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN lµ mét qu¸ tr×nh lÞch sö cã néi dung phong phó, cã ý nghÜa lý luËn quan träng vµ ý nghÜa thùc tiÔn s©u s¾c.
Qu¸ tr×nh x©y dùng x· héi hµi hßa XHCH cña Trung Quèc víi nh÷ng thµnh tùu còng nh- nh÷ng tån t¹i cña nã sÏ lµ nh÷ng t- liÖu cã gi¸ trÞ ®èi víi c¸c n-íc kh¸c, trong ®ã cã ViÖt Nam. H¬n thÕ n÷a, ®©y còng lµ chñ ®Ò rÊt thó vÞ, nã sÏ ®-a ta trë vÒ nh÷ng tinh hoa trong v¨n hãa truyÒn thèng Trung Quèc, bëi thÊp tho¸ng trong lý luËn x· héi hµi hßa XHCN Trung Quèc lµ mét gia tµi triÕt thuyÕt cã ý nghÜa nhiÒu mÆt mµ ngµy nay n-íc nµy ®ang khai th¸c ph¸t huy mét c¸ch cã hiÖu qu¶ trong viÖc gi¶i quyÕt øng xö gi÷a con ng-êi víi con ng-êi, con ng-êi víi x· héi, con ng-êi víi tù nhiªn, tiÕn vµo x©y dùng mét ®Êt n-íc XHCN ph¸t triÓn bÒn v÷ng ®Æc s¾c Trung Quèc. NhËn thøc ®-îc ®iÒu nµy, ®Æc biÖt lµ xuÊt ph¸t tõ niÒm say mª nghiªn cøu ®Êt n-íc Trung Quèc, t«i ®· chän vÊn ®Ò: X©y dùng x· héi hµi hßa XHCN ë Trung Quèc, mét sè vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn lµm ®Ò tµi luËn v¨n th¹c sü. Víi tinh thÇn nghiªn cøu khoa häc nghiªm tóc vµ thùc sù cÇu thÞ, luËn v¨n nµy hi väng cã thÓ ®ãng gãp phÇn nhá bÐ vµo viÖc t×m hiÓu vÊn ®Ò ®ang cßn kh¸ míi mÎ nh-ng l¹i rÊt quan träng trong nghiªn cøu Trung Quèc ®-¬ng ®¹i.
LÞch sö vÊn ®Ò KÓ tõ n¨m 2004, khi kh¸i niÖm “x· héi hµi hßa XHCN” xuÊt hiÖn chÝnh thøc trong héi nghÞ TW 4 khãa XVI §CS Trung Quèc, th× lËp tøc nã 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ®· trë thµnh ®Ò tµi tranh luËn s«i næi trong ®êi sèng chÝnh trÞ, c¶ trong vµ ngoµi Trung Quèc. T¹i Trung Quèc, rÊt nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu, th¶o luËn, gi¶i thÝch vÒ néi hµm cña c¸c kh¸i niÖm mµ §CS Trung Quèc ®· ®-a ra trong “QuyÕt ®Þnh cña ñy ban TW §CS Trung Quèc vÒ vÊn ®Ò x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN”, vµ luËn gi¶i c¸c vÊn ®Ò thùc tiÔn x©y dùng x· héi hµi hßa cña Trung Quèc. Mét sè tµi liÖu chóng t«i ®· s-u tÇm ®-îc nh-: Häc tËp x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN (枸建社會主義和諧社會學習讀本. 中共党 史出版社) xuÊt b¶n n¨m 2006; X©y dùng x· héi hµi hßa XHCN Trung Quèc-Gi¶i thÝch mét sè vÊn ®Ò lín(枸建社會主義和諧社會-若干重大問題 解析) cña NXB LÞch sö §¶ng Trung Quèc n¨m 2006; H-íng dÉn häc tËp mét sè vÊn ®Ò lín x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN (構建社會主義和諧社會- 若干重大問題學習導讀) cña nhµ xu©t b¶n Tr-êng §¶ng B¾c Kinh n¨m 2006; Nghiªn cøu vÊn ®Ò xãa ®ãi gi¶m nghÌo trong x©y dùng x· héi hµi hßa XHCN Trung Quèc (枸建社會主義和諧社會中的中國剩存貧困問題研究.
人民出版社) cña nhµ xuÊt b¶n Nh©n d©n; X· héi hµi hßa XHCN- lý luËn vµ thùc tiÔn do T¹ Qu©n lµm chñ biªn ( 謝 舜 , 和 諧 社 會 理 論 與 經 驗 - Harmonious Society Theoretical and Empirical Perspectives 社會科學文獻 出版社) xuÊt b¶n n¨m 2006; LuËn c-¬ng vÒ x· héi hµi hßa XHCN cña nhµ xuÊt b¶n Nh©n d©n Qu¶ng §«ng(社會主義和諧社會-論鋼 , 廣東人民出版 社 Socialist Harmony Theory Syllabus) n¨m 2006…Tuy nhiªn, c¸c tµi liÖu TiÕng ViÖt mµ chóng t«i s-u tÇm ®-îc kh«ng nhiÒu.