Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài "Xây dựng website kinh doanh giày thể thao cho Shop Giày Q & A" do sinh viên Nguyễn Quốc Anh (ngành Kỹ thuật phần mềm, khóa 2017 - 2021, Viện Kỹ thuật - Công nghệ, Trường Đại học Thủ Dầu Một) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Hữu Vĩnh vào tháng 5/2021 tại Bình Dương.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

  • Bối cảnh xã hội và dịch bệnh: Tại thời điểm năm 2021, tình hình dịch bệnh gây ra nhiều trở ngại cho người tiêu dùng trong việc đến mua sắm trực tiếp tại các cửa hàng truyền thống. Mua sắm trực tuyến trở thành xu hướng được ưa chuộng nhờ khả năng tiết kiệm thời gian, công sức di chuyển, đồng thời giúp người mua chủ động tìm hiểu, so sánh thông tin và giá cả sản phẩm.
  • Nhu cầu thị trường giày thể thao: Hoạt động rèn luyện thể dục thể thao đòi hỏi những đôi giày chuyên dụng, phù hợp và chất lượng nhằm đảm bảo sự thoải mái trong vận động. Bên cạnh đó, nhu cầu định hình phong cách cá nhân, tạo sự thu hút và nổi bật của giới trẻ thông qua giày thể thao ngày càng tăng cao. Nhóm khách hàng này có xu hướng ưa chuộng việc đặt hàng qua mạng và nhận hàng tận nơi.
  • Yêu cầu số hóa của doanh nghiệp: Để đáp ứng thói quen tiêu dùng mới, giải quyết khó khăn của mô hình bán lẻ truyền thống và mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng trên môi trường mạng, việc xây dựng một hệ thống website thương mại điện tử chuyên biệt cho Shop Giày Q & A là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu

  1. Xây dựng một website thương mại điện tử hoàn chỉnh phục vụ nhu cầu kinh doanh giày thể thao của Shop Giày Q & A.
  2. Thiết kế giao diện trực quan, thân thiện, dễ sử dụng cho mọi lứa tuổi khách hàng; tối ưu hóa các thao tác tìm kiếm, tra cứu kích cỡ và mua hàng trực tuyến.
  3. Cung cấp hệ thống quản trị chuyên biệt, toàn diện, giúp người quản lý dễ dàng kiểm soát sản phẩm, đơn hàng, danh mục, mã giảm giá, phí vận chuyển và thống kê doanh thu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Các khách hàng có nhu cầu tìm hiểu, lựa chọn và mua sắm giày thể thao qua Internet.
  • Phạm vi nghiên cứu: Hệ thống phần mềm phục vụ hoạt động bán lẻ và phân phối sản phẩm giày thể thao trong phạm vi các tỉnh, thành phố của Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nền tảng công nghệ và kiến trúc sử dụng

Hệ thống được phát triển dựa trên các công nghệ web mã nguồn mở tiêu chuẩn:

  • Framework Laravel (PHP): Framework phát triển ứng dụng web mã nguồn mở theo kiến trúc MVC (Model - View - Controller). Laravel cung cấp các ưu điểm: hỗ trợ tính năng PHP mới, hệ thống định tuyến (Routing) linh hoạt, công cụ dòng lệnh Artisan, công cụ quản lý gói Composer và NPM, cơ chế ánh xạ dữ liệu quan hệ Eloquent ORM, và công cụ tạo mẫu giao diện Blade Engine.
  • Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) hoạt động theo mô hình Client-Server, tích hợp với Apache và PHP, đảm bảo tốc độ xử lý dữ liệu ổn định, độ bảo mật cao và tương thích trên nhiều nền tảng hệ điều hành.
  • Công nghệ tích hợp bổ trợ: Cổng thanh toán trực tuyến VNPay, hệ thống gửi thư điện tử tự động xác nhận đơn hàng, tiện ích Zalo chatbox hỗ trợ khách hàng và thư viện xuất hóa đơn chi tiết sang định dạng PDF.
Thành phần công nghệ Nền tảng / Công cụ Vai trò trong hệ thống
Backend Framework Laravel (PHP) Xử lý logic nghiệp vụ, điều hướng luồng dữ liệu theo mô hình MVC
Cơ sở dữ liệu MySQL Lưu trữ và quản lý dữ liệu quan hệ (sản phẩm, đơn hàng, khách hàng)
Giao diện người dùng Blade Template, CSS, JS Kết xuất giao diện tương thích đa thiết bị, đa ngôn ngữ Anh - Việt
Thanh toán trực tuyến VNPay Xử lý giao dịch thanh toán điện tử cho khách hàng
Tương tác & Tiện ích Zalo chatbox, Thư viện PDF Hỗ trợ tư vấn trực tuyến và xuất phiếu chi tiết đơn hàng

Phương pháp nghiên cứu

  • Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Khảo sát nhu cầu mua sắm giày của sinh viên Trường Đại học Thủ Dầu Một; phân tích, đối sánh các website bán giày thể thao hiện hành trên thị trường; xác định các tính năng cần thiết để đặc tả yêu cầu phần mềm.
  • Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm: Thiết kế kiến trúc, mô hình hóa hệ thống bằng UML; lập trình xây dựng website trên nền tảng Laravel và MySQL; chạy thử nghiệm thực tế để kiểm tra và hoàn thiện các luồng chức năng.

Thiết kế và triển khai hệ thống

Kiến trúc hệ thống

Hệ thống vận hành theo mô hình MVC (Model - View - Controller):

  1. Controller: Tiếp nhận yêu cầu từ người dùng thông qua các tuyến đường (routes), thực thi logic nghiệp vụ và điều phối dữ liệu.
  2. Model: Tương tác trực tiếp với cơ sở dữ liệu MySQL thông qua Eloquent ORM để truy xuất hoặc cập nhật thông tin.
  3. View: Nhận dữ liệu xử lý từ Controller để hiển thị kết quả trực quan đến người dùng trên trình duyệt web.

Phân rã chức năng theo tác nhân

[Hệ thống Website Shop Giày Q&A]

Thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ

Hệ thống cơ sở dữ liệu MySQL được thiết kế với cấu trúc bảng chặt chẽ, tối ưu cho hoạt động thương mại điện tử:

Tên bảng CSDL Khóa chính (PK) Các trường dữ liệu chính Mô tả chức năng
tbl_admin admin_id admin_email, admin_password, admin_name, admin_phone Lưu trữ thông tin tài khoản người quản trị hệ thống
tbl_customers customer_id customer_name, customer_email, customer_password, customer_phone Lưu trữ thông tin tài khoản người mua hàng
tbl_product product_id category_id, product_name, product_name_en, product_quantity, product_sold, product_desc Quản lý thông tin chi tiết, số lượng tồn và số lượng đã bán
tbl_caterogy_product category_id category_name, category_name_en, category_desc, category_status Phân loại sản phẩm theo danh mục (hỗ trợ song ngữ)
tbl_brand brand_id brand_name, brand_desc, brand_status Quản lý thông tin và thương hiệu sản phẩm giày
tbl_coupon coupon_id coupon_name, coupon_code, coupon_date_start, coupon_date_end, coupon_time, coupon_condition, coupon_number, coupon_status Quản lý các chương trình và mã khuyến mãi
tbl_feeship fee_id fee_matp, fee_maqh, fee_xaid, fee_feeship Quản lý biểu phí giao hàng theo 3 cấp hành chính
tbl_order order_id customer_id, shipping_id, order_status, order_code, order_date, create_at Lưu trữ đơn đặt hàng tổng quát của khách hàng
tbl_order_details order_details_id order_code, product_id, product_name, product_price, product_sales_quantity, product_coupon, product_feeship Lưu chi tiết từng mặt hàng và giá trị trong đơn hàng
tbl_slider slider_id slider_name, slider_image, slider_desc, slider_status Quản lý banner hình ảnh quảng cáo trên trang chủ
tbl_statistical id_statistical order_date, sales, profit, quantity, total_order Lưu trữ dữ liệu phục vụ thống kê báo cáo định kỳ

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu chung

Chương này thiết lập nền tảng và tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh xã hội và công nghệ:

  • Trình bày lý do thực hiện đề tài gắn liền với sự phát triển của thương mại điện tử và nhu cầu thực tế của Shop Giày Q & A trong thời kỳ dịch bệnh.
  • Nêu rõ mục đích nghiên cứu, đối tượng tiếp cận và phạm vi triển khai bán hàng trên toàn quốc.
  • Phân tích phương pháp khảo sát thói quen người dùng tại Đại học Thủ Dầu Một và phương pháp thực nghiệm phát triển phần mềm.
  • Đánh giá ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài trong việc số hóa hoạt động kinh doanh, hỗ trợ bảo mật dữ liệu khách hàng và quảng bá hình ảnh cửa hàng.
  • Khái quát về các chức năng chính của hệ thống và giới thiệu cơ sở công nghệ: lịch sử, kiến trúc, ưu điểm của framework Laravel và hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL.

Chương 2: Phân tích thiết kế hệ thống

Chương 2 trình bày toàn bộ quy trình phân tích và mô hình hóa hệ thống thông tin:

  • Phân tích yêu cầu chức năng: Phân định rõ ràng quyền hạn giữa hai nhóm tác nhân: Quản trị viên (Admin) và Người dùng (Khách hàng).
  • Mô hình hóa Use Case: Xây dựng sơ đồ Use Case tổng quát và 22 bảng đặc tả Use Case chi tiết cho từng tác vụ (Đăng ký, Đăng nhập, Chuyển đổi ngôn ngữ, Tìm kiếm, Xem sản phẩm, Thêm giỏ hàng, Thanh toán, Quản lý đơn hàng, Thêm/sửa/xóa sản phẩm, Quản lý danh mục, Quản lý phí vận chuyển, Quản lý mã giảm giá, Thống kê doanh thu).
  • Mô hình hóa cấu trúc và tương tác:
    • Thiết kế biểu đồ lớp (Class Diagram) thể hiện mối quan hệ giữa các thực thể trong hệ thống.
    • Xây dựng 10 biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram) mô tả luồng tương tác giữa Actor, Interface, Controller và Database cho các tác vụ quan trọng.
    • Xây dựng 5 biểu đồ hoạt động (Activity Diagram) thể hiện luồng xử lý chi tiết của các chức năng: đăng ký, đăng nhập, tìm kiếm, thanh toán đơn hàng và thống kê.
  • Thiết kế cơ sở dữ liệu: Chi tiết hóa các trường dữ liệu, kiểu dữ liệu, khóa chính và đặc tả kỹ thuật cho 15 bảng cơ sở dữ liệu.

Chương 3: Xây dựng website kinh doanh giày thể thao

Chương này mô tả chi tiết giao diện và kết quả hiện thực hóa các chức năng trên thực tế:

  • Phân hệ khách hàng:
    • Giao diện Trang chủ với thanh điều hướng, banner slider động và danh mục sản phẩm nổi bật.
    • Module Đăng ký, Đăng nhập và Trang liên hệ.
    • Trang Chi tiết sản phẩm hiển thị đầy đủ hình ảnh, giá bán, giá gốc, mô tả chi tiết và đánh giá.
    • Trang Tính kích cỡ giày giúp người mua lựa chọn size giày chính xác dựa trên thông số chân.
    • Trang Giỏ hàng và Trang Xác nhận mua hàng cho phép áp dụng mã giảm giá và tính toán tự động phí vận chuyển.
    • Trang Thanh toán hỗ trợ hai hình thức: Thanh toán khi nhận hàng (COD) kèm gửi email xác nhận tự động, và Thanh toán trực tuyến qua cổng VNPay.
    • Tích hợp khung hội thoại Zalo chatbox hỗ trợ tư vấn trực tuyến (cả trước và sau khi đăng nhập).
  • Phân hệ quản trị (Admin Dashboard):
    • Trang Thống kê doanh thu biểu diễn dữ liệu trực quan bằng biểu đồ cột (ngày thống kê, số lượng đơn hàng, tổng doanh thu, lợi nhuận và số lượng sản phẩm bán ra).
    • Module quản lý Slider, Danh mục, Thương hiệu và Sản phẩm (hỗ trợ kiểm tra cảnh báo tồn kho khi cập nhật trạng thái đơn hàng).
    • Module Quản lý đơn hàng và Chi tiết đơn hàng, tích hợp tính năng in hóa đơn trực tiếp ra tệp PDF.
    • Module Quản lý mã giảm giá (thiết lập hạn sử dụng, số lượng, điều kiện giảm theo phần trăm hoặc số tiền cố định) và Quản lý phí vận chuyển theo 3 cấp hành chính.
  • Đánh giá kết quả: Tổng hợp các chức năng đã xây dựng thành công, chỉ ra các mặt hạn chế còn tồn tại và đề xuất hướng phát triển tiếp theo của đề tài.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính đạt được

  • Xây dựng hoàn chỉnh website thương mại điện tử chuyên ngành giày thể thao đáp ứng đầy đủ quy trình bán hàng khép kín: từ khâu duyệt sản phẩm, tính size giày, đặt hàng, tính phí ship, thanh toán điện tử cho đến quản lý đơn hàng và xuất hóa đơn.
  • Thiết kế hệ thống quản trị trực quan với đầy đủ công cụ CRUD (Create - Read - Update - Delete) cho các thực thể dữ liệu, kèm theo báo cáo doanh thu dạng biểu đồ cột chi tiết theo thời gian thực.
  • Triển khai thành công tính năng kiểm soát kho tự động: hệ thống đưa ra thông báo cảnh báo cho admin nếu số lượng sản phẩm tồn kho không đủ đáp ứng khi cập nhật trạng thái đơn hàng.
  • Tích hợp các tiện ích nâng cao: công cụ tính kích cỡ giày cho người mua trực tuyến, cơ chế chuyển đổi ngôn ngữ song ngữ Việt - Anh, cổng thanh toán VNPay, Zalo chatbox và xuất đơn hàng PDF.

Đóng góp thực tiễn

  • Đưa ra giải pháp chuyển đổi số thiết thực cho Shop Giày Q & A, giúp cơ sở kinh doanh duy trì và thúc đẩy doanh số bán hàng trong điều kiện giãn cách hoặc hạn chế tiếp xúc trực tiếp do dịch bệnh.
  • Giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, dễ dàng tiếp cận nguồn sản phẩm phong phú và bảo mật thông tin cá nhân khi giao dịch trực tuyến.
  • Cung cấp mô hình tham khảo chuẩn mực về phân tích, thiết kế và hiện thực hóa một ứng dụng e-commerce sử dụng Laravel Framework và MySQL cho sinh viên ngành Kỹ thuật phần mềm.

Hạn chế và hướng phát triển đề tài

Hạn chế của đề tài

  • Do điều kiện thời gian và kinh nghiệm thực tế của tác giả trong quá trình làm báo cáo tốt nghiệp còn giới hạn, một số chức năng nâng cao chưa được triển khai hoàn thiện sâu.
  • Hiệu năng xử lý của hệ thống cơ sở dữ liệu MySQL có thể đối mặt với thách thức khi lượng bản ghi gia tăng đột biến, đòi hỏi các giải pháp đánh chỉ mục, phân mảnh và tạo bộ nhớ đệm (caching) chuyên sâu hơn.

Hướng phát triển tiếp theo

  1. Nâng cấp và tối ưu hóa hệ thống cơ sở dữ liệu thông qua cơ chế phân tải máy chủ và bộ nhớ đệm (cache) để tăng tốc độ truy xuất khi quy mô dữ liệu mở rộng.
  2. Tích hợp thêm đa dạng các cổng thanh toán điện tử (như ví điện tử Momo, ZaloPay, thẻ quốc tế) và liên kết API với các đơn vị vận chuyển chuyên nghiệp.
  3. Phát triển ứng dụng di động (Mobile Application) đồng bộ với hệ thống website để gia tăng trải nghiệm đa kênh cho người tiêu dùng.

Giá trị tham khảo

Báo cáo tốt nghiệp là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên ngành Kỹ thuật phần mềm và Công nghệ thông tin: Là tài liệu mẫu về cấu trúc trình bày đồ án tốt nghiệp, từ khảo sát bối cảnh, mô hình hóa phần mềm bằng biểu đồ UML (Use Case, Sequence, Activity, Class Diagram) đến thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ chi tiết.
  • Lập trình viên phát triển web với Laravel: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về quy trình xây dựng các module thương mại điện tử cốt lõi (xử lý giỏ hàng, áp dụng mã giảm giá theo điều kiện, tính phí vận chuyển theo địa giới hành chính, tích hợp cổng thanh toán VNPay và xuất báo cáo PDF).

Câu hỏi thường gặp

1. Đề tài được xây dựng nhằm giải quyết nhu cầu thực tế nào của Shop Giày Q & A?

Hệ thống được phát triển nhằm tháo gỡ khó khăn của mô hình bán lẻ truyền thống trong bối cảnh dịch bệnh hạn chế tiếp xúc trực tiếp; giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, dễ dàng tra cứu thông tin và mua sắm giày từ xa, đồng thời hỗ trợ cửa hàng quảng bá thương hiệu và tự động hóa quy trình quản lý bán hàng.

2. Hệ thống sử dụng những công nghệ và kiến trúc phần mềm cốt lõi nào?

Hệ thống sử dụng framework mã nguồn mở Laravel (PHP) phát triển theo kiến trúc MVC (Model - View - Controller), kết hợp cùng hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ MySQL, tích hợp cổng thanh toán VNPay, tương tác Zalo chatbox và thư viện xuất hóa đơn ra file PDF.

3. Trang web có những tính năng đặc thù nào hỗ trợ người dùng khi mua giày trực tuyến?

Ngoài các tính năng thương mại điện tử thông thường, website cung cấp trang tiện ích tính kích cỡ giày (giúp chọn size chuẩn xác), hỗ trợ chuyển đổi ngôn ngữ Anh - Việt, tính toán phí giao hàng tự động theo địa chỉ 3 cấp (tỉnh/hành, quận/huyện, xã/phường) và hỗ trợ thanh toán online qua VNPay hoặc nhận email xác nhận khi chọn thanh toán COD.

4. Phân hệ Quản trị viên (Admin) cung cấp những công cụ thống kê và quản lý nào?

Quản trị viên có toàn quyền quản lý danh mục, thương hiệu, sản phẩm, mã giảm giá, biểu phí vận chuyển, slider và đơn hàng. Hệ thống tích hợp tính năng cảnh báo khi kho không đủ hàng và cung cấp trang thống kê doanh thu, lợi nhuận, số lượng đơn hàng, số sản phẩm bán ra theo ngày/tháng dưới dạng biểu đồ cột trực quan.

5. Cấu trúc cơ sở dữ liệu của hệ thống được thiết kế như thế nào?

Cơ sở dữ liệu gồm 15 bảng quan hệ được chuẩn hóa, tiêu biểu như: tbl_admin (quản trị), tbl_customers (khách hàng), tbl_product (sản phẩm), tbl_caterogy_product (danh mục), tbl_brand (thương hiệu), tbl_coupon (mã giảm giá), tbl_feeship (phí vận chuyển), tbl_order (đơn hàng), tbl_order_details (chi tiết đơn hàng), tbl_slider (banner) và tbl_statistical (số liệu thống kê).


Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Xây dựng website kinh doanh giày thể thao cho Shop Giày Q & A" của sinh viên Nguyễn Quốc Anh đã hoàn thành toàn diện mục tiêu xây dựng một nền tảng thương mại điện tử chuyên ngành trên nền tảng Laravel và MySQL. Báo cáo thể hiện quy trình phân tích thiết kế phần mềm bài bản từ đặc tả Use Case, thiết kế biểu đồ UML, cấu trúc cơ sở dữ liệu đến triển khai các chức năng nghiệp vụ và tích hợp thanh toán thực tế. Đây là công trình kỹ thuật có giá trị ứng dụng cao cho thực tiễn kinh doanh của cửa hàng và là nguồn tài liệu tham khảo bổ ích cho sinh viên chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm.