Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VẺ XÂY DỰNG VAN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHO THONG 1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN DE 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Dựa trên các công trình nghiên cứu tại một số trưởng phố thông của quân Dacle (bang Florida), Chicago và San Diego của Hoa Kỳ. Các tác gid nhu: Rosenboltz (1989), Fullan và Hargreaves (1991), Lortie (1975), Aston vi Web (1986), Fullan va Hargreaves (1991), Stein (1998), Lambert (1998), Fullan (2001), Dufour & Eaker (1998), Susan Jonson (1990), Honl (1998) và Levine (1990).
Đã đưa ra một loạt các. biên pháp nhằm phát huy sự nỗ lực của GV và các nhà quản lý để phát triển VHNT có tính hợp tác hơn. Họ mong muốn xây dựng VHNT chuyên nghiệp, có khả năng hỗ tro việc đổi mới liên tục về chương trình, phương pháp giảng đạy, bầu không khí nhà trưởng chuyên nghiệp, sự tìn tưởng, sử mệnh được sẽ chia va đáp ứng được cho tắt cả các HS của nhà trường. Một số công trình nghiên cửu ở Hoa Kỹ của Cross, Bazon.
Dennis và Isaac (1989) tìm hiểu về năng lực văn hóa để nhằm khuyến khích sự hiểu biết về văn hoá, sự trao đổi về ngôn ngữ, sự phối hợp giữa các gia đình. các nhà chuyên môn. HS và công đông. Sự phối hợp phải nâng cao kết quả học tập một cách bình đăng cho tắt cả HS và đem lại sự gắn bó chặt chẽ, sự cung cấp các dịch vụ đề thích ứng với các vấn đẻ về chủng tôc, văn hoá, giới, ịa vị, kinh tế và xã hội.
Năng lực văn hoá được coi là toàn bộ các hành vi, quan điểm và hành đồng đồng dang trong cùng một hệ thống, tổ chức, hay giữa các nhà chuyên môn và giúp cho hệ thông, tổ chức hay nhóm nghễ nghiệp đó hoạt động một cách có hiệu quả trong một môi trưởng đa văn hoa. “Trong vòng 25 năm qua. khái niệm về VHTC đã được đông đảo mọi người chap nhận và được xem như một cách để hiểu về các hệ thông của con người. góc độ “một hệ thống mở”, mỗi khía cạnh của VHTC có thể được coi là điều kiện mỗi trưởng quan trọng tác động đến hệ thống và các tiêu hệ thổ g.
Việc xem xét 7 'VHTC cũng là một công cu phân tích rất giá trị. Có thể nói, mỗi tô chức đều phải giải quyết hai vấn để lớn: đoàn kết các cá nhân với nhau để đạt hiệu quả cao trong công việc và làm cho tổ chức thích ứng được với môi trường bền ngoài. Để giái quyết những vấn để này, tổ chức phải có những giải pháp chung. mang tính tập thể và cùng nhau chia sẽ niềmtin, sự học tập.
và đó chính là “văn hóa”. Nhiễu học giả uy tín hàng đâu vẻ phát triển nhà trường nhắc đến như Edgar Schein, Deal (1993), Deal và Peterson (1994), Hargreaves (1994), Harris (2002), Hopkins (2001) và Sarason (1996), Berman vii Me Laughlin (1978), Hopkins (2001), Rosenholtz (1989), Stoll va Fink (1996) nhân định tương tự như vậy về việc cằn phải coi VHNT như một bội phận của quá trình thay đối tô chức. “Trên cơ sở phương pháp điều tra mang tính mô tá để tìm ra các khía cạnh quan trọng trong mỗi quan hệ giữa các thành viên trong nhà trưởng, Adrew W. Halpin và Don B.Croft (1962) dura ra nhận định về quản lý nhà trường hiệu quả dựa trên cơ sở.
xây dựng bẫu không khí lành mạnh. Từ các công trình nghiên cứu trên, có thể thấy rằng phạm trù VHTC nói chung, VHNT nói riêng rất phong phú, đa dạng và biểu hiện với nhiều cấp độ khác nhau. Tuy nhiên, phẩn lớn các quan niệm đều đi đến thống nhất vẻ tính cần thiết và vai trò quan trong của VHNT là góp phẩn nâng cao kết quá, hiệu quả moi hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trưởng; xây dựng thương hiệu nhà trường và góp. phần kiến tao môi trường văn hóa tại mỗi công đồng dân cư mà nhà trường tọa lạc.
Các công trình nghiên cứu trong nước 'Văn hóa nhà trưởng là một khái niệm mới xuất hiện trong vài chục năm gần đây, nhưng nội hàm của nó thì đã được đề cập đến từ lâu. Văn hóa nhà trường là nên tảng và định hưởng cho sự phát triển tiễn bộ của nhà trưởng. là một động lực quan trong để thực hiện đổi mới quan lý giáo dục. Cũng giống như văn hóa.
cũng được nhiều tắc giá nghiên cửu và tiếp cặn dưới nhiễu góc độ khác nhau. Ở trong nước hiện nay. một số nhà khoa học, nhà nghiên cứu cũng đã đề cập đến một số khía cạnh khác nhau của VHNT qua một số sách chuyên khảo, tài liệu và bài báo khoa học: ~ Tại hỏi tháo khoa học “Văn hóa học đường - Lý luận và thực tiễn” do Trung ương Hội khoa học Tâm lý và Giáo dục Việt Nam tổ chức tại tỉnh Tiền Giang tháng 3/2009,có nhiều bài báo cáo tham luận của các nhà khoa học và CBQL giáo dục về 'VHNT. Hầu hết các bài báo cáo đều đưa ra một số vấn để mang tính lý luận về văn ‘héa học đường, tử đó nêu thực trang và giải pháp góp phẩn xây dựng VHNT trong giai đoạn hiện nay.
~ Trong sin phim Ki yéu H6i thảo Văn háa học đường của Trường Đai học Sự phạm Hà Nội (2007), có bài viết của tác giả Phạm Quang Huân “VHTC - hình thai cốt lõi của VHNT” [9| và Tài liệu bỗi dưỡng CBQL trường THPT, Quyền 2 của Học viện Quản lý giáo dục (2012), đã đưa ra khái niệm văn hóa, VHTC, VHNT; chỉ rõ tẩm quan trọng của VHNT và các nội dung xây dựng VHNT [8]. ~ Theo tài liệu bồi dưỡng CBQL trường THPT đã nêu khái niệm giá trị cốt lõi để xây dựng và phát triển VHNT, vận dụng xây dựng VHNT trường THPT và kinh nghiệm thực tiễn vẻ xây dựng VHNT ở Trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội). ~ Theo tùi liệu Quản lý giáo dục. tác giả Bùi Minh Hiển, Vũ Ngọc Hãi, Đặng Quốc Báo (2011).
đã bàn đến khái niềm về vấn hóa quán lý, văn hóa sư phạm - VHNT và nhẫn mạnh đến việc xây dựng vẫn hóa quản lý [22]. - Trong quyền sách Bổi cảnh mới, ngôi trưởng mới, nhà quản lý giáo dục mai do tác giá Tô Xuân Dân (chủ biên), đã để cập đến xây dựng VHTC trong ngôi trường mới. Tác giá nêu khái quát chung về văn hóa và VHTC và cho rằng VHTC là hình thái cốt lõi của VHNT, đồng thời đề ra các biện pháp xây dựng, duy trì, phát triển VHNT [8]. ~ Quyền sách Tiếp cán hiện đại trong quản lý giáo dục (2013) của Trần Kiểm, đã lý giải quan niệm về VHTC, các biếu hiện của VHTC và xây dựng VHTC trong giáo dục và quản lý giáo dục [22].
~ Theo Phạm Thành Nghị trong bài viết Văn hóa trưởng học: đặc điểm, chức năng và sự phát triển trên Tạp chí Quản lý giáo dục (số 5. cũng đã đưa ra khái niệm văn hóa trường học, chức năng của văn hóa trường học, cách phát triển và chuyển đổi văn hóa trường học [26]. 19 ~ Trong cuỗn sách chuyên khảo Xây dựng văn hóa nhà trưởng phổ thông - Lý' thuyết và Thực hành (2014) của tác giả Lê Thị Ngọc Thúy đã giới thiệu một số khái niệm cơ bản như văn hóa, VHTC, VHNT phố thông và vai trò củanó trong quá trình quản lý trường học. Đẳng thởi tác giả đưa ra các tổng thuật về một số quan niệm trong và ngoài nước về VHNT phổ thông, các quan điểm của lý thuyết quán lý hiện đại dé cải tạo và thay đổi VHNT [32].
Bên cạnh đó cũng có một số công trình nghiên cứu khoa học khác như: ~ Lê Thị Ngoãn (2009), Xây dựng văn hóa nhà trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Dinh, Luan văn Thạc si khoahọc Quản lý giáo duc, Dai học Thái Nguyên; ~ Nhân Thị Nga (2010), Xây đựng văn hóa học tập ở Trường Trung học phố thông Ngọc Hà — Hà Giang, Luận văn Thạc sĩ khoa học Quản lý giáo dục, Đại học Thái Nguyên; - Lưu Văn Mùi (2012), Xây dựng văn hóa nhà trưởng ở các Trưởng THPT. huyện Yên Phong, tình Bắc Ninh, Luân văn Thạc sĩ khoa học Quản lý giáo dục, Đại học Thái Nguyên; - Lê Thị Yên Tâm (2013). Công tác xây dựng văn hóa nhà trường Trưởng Đại học Sài Gòn, Luận văn Thạc sĩ khoa học Quản lý giáo dục, Đại học Vinh; - Vũ Thị Quỳnh (2014), Quản lý xây dựng văn hóa nhà trường ở Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội, Luân văn Thạc sĩ khoa học Quản lý giáo dục, Đại học sự phạm Hà Nội: - Nguyễn Đăng Hiểu (2015), Biến pháp xây dựng văn hảa nhà trường ở Trường Trung học cơ sở Phú Thịnh, huyện Vĩnh Tưởng. tính Vĩnh Phúc, Luân văn Thạc sĩ khoa học Quản lý giáo dục, Học viên Khoa học xã hội; ~ Nguyễn Thanh Sơn (2015), Biển pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường ở các Trường Tiểu học địa trên bàn thành phổ Long Xuyên, tỉnh An Giang, Luận.
văn Thạc sĩ khoa học Quản lý giáo dục, Trường Đại học Đẳng Tháp; ~ Nguyễn Văn Vinh (2016). Biện pháp xây dựng văn hóa học đường của Hiệu trưởng Trường Tiếu học huyện Thới Bình, tính Cà Mau. Luận văn thạc sĩ khoa học Quản lý giáo dục, Trường Đại học Đồng Tháp. 20 Nhìn chung cho tới thời điểm hiện tại, ở huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang chưa.
có công trình nghiên cứu về hoạt động xây dựng VHNT ở các trường THPT, cho niên đề tài “Xây dựng vấn hoá nhà trưởng ở các Trường Trung học phố thông huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang” của tắc giả là mới mẻ, kết quả nghiên cứu thành công sẽ mang lại ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn. góp phần kiến tao môi trường giáo dục lành mạnh, tích cực, tao bẩu không khí đân chủ, tạo dựng thương hiệu nhà trường góp phần nâng cao chất lương giáo dục toàn điện cha HS tại địa phương. 12, CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐÈ TÀI 1. Quản lý, quản lý nhà trường và chức năng quản lý nhà trường.
Khái niệm quân lý Quản lý là một trong những loại hình lao động quan trọng nhất trong các hoạt đồng của cơn người. Hoạt động quản lý xuất hiện từ khi xã hội có loài người và nhữ. có hoạt đông này mà xã hội không ngững phát triển. Khái niệm quán lý đã tổn tại từ.
khá lâu trước công nguyên, tuy nhiên lúc đó quản lý mang tính chất là một thứ triết học, thể hiện qua các tư tưởng cúa Socrate (469-399 TCN), Platon (427-347 TCN), Aristoteles (384-322 TCN). Ngày nay do cách tiếp cận dưới nhiều góc đỗ khác nhau, các nhà nghiên cứu cũng đưa ra nhiễu khái niệm khác nhau về quản lý.