CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỤC TIỄN 1. Cơ sờ lý luận về tuyến điếm du lịch ỉ. Khái niệm về điểm du lịch Theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2017: “Điểm du lịch được hiểu là nơi có tài nguyên du lịch hấp dẫn, phục vụ nhu cầu tham quan cửa khách du lịch ”. Qua khái niệm về điểm du lịch cho thấy nội dung nói đến phạm vi hẹp của nơi có tài nguyên du lịch thu hút, đủ hấp dẫn đế phục vụ du khách mà chua chỉ rõ qui mô, mức độ, việc lưu lại của khách du lịch, các điều kiện tiếp cận, sản phấm chính hay sự nhận diện về hình ảnh cùa điếm đến du lịch.
Đó có thê là một di tích lịch sử, hay một điếm tham quan tự nhiên,.mang giá trị của địa phương. Khái niệm về tuyến điếm du lịch Theo mục 9, điều 4 của Luật Du lịch: “Tuyển du lịch là lộ trình liên kết các khu du lịch, đìem du lịch, cơ sở cung cấp các dịch vụ du lịch, gan với các tuyến giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không”. Các tuyến du lịch được xem là những sản phẩm du lịch đặc biệt, cần phải dựa vào một số tiêu chuẩn nhất định để đảm bảo được tính hấp dẫn đặc biệt của sản phấm du lịch này. Tuyến du lịch cơ bản được tạo thành từ việc kết nối các điếm du lịch, khu du lịch với nhau tạo thành.
Tùy trường họp cụ thế, các tuyến du lịch có the là tuyến nội tỉnh (trong lãnh tho của một tỉnh, thành phố); tuyến nội vùng (trong phạm vi lãnh tho của một vùng du lịch); tuyến liên vùng (giữa các vùng du lịch); hoặc tuyến liên quốc gia (giữa các quốc gia và vùng lãnh tho). Thông thường dựa vào phương tiện vận chuyến, tuyến du lịch được phân chia thành 3 tuyến: đường bộ, đường không, đường thủy. Vai trò cùa tuyến diem du lịch • Tạo việc làm và thu nhập: Tuyến du lịch mang lại thu nhập cho các doanh nghiệp du lịch, như khách sạn, nhà hàng, hướng dẫn viên và các dịch vụ liên quan khác. Bên cạnh đó, tuyến diem du lịch cũng tạo ra cơ hội việc làm cho người dân địa phương.
• Phát triển kinh tế địa phương: đóng góp vào sự phát triển kinh tế cùa một thành phố, một vùng hoặc quốc gia. Thu hút đầu tư, tăng cường thương mại, tạo ra nhu cầu tiêu thụ và thúc đấy sự phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ. • Bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa địa phương: Du lịch có thể giúp bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa địa phương bằng cách bảo vệ di sản văn hóa truyền thống, nghệ thuật và đặc sản, tạo ra môi trường giao lưu văn hóa. Điều kiện hình thành của tuyến điểm du lịch Theo Luật Du Lịch 2017, tuyến điểm du lịch Việt Nam được công nhận dựa trên các tiêu chí chính sau đây: • Định hướng tổ chức không gian du lịch chính của toàn lành thố.
ro Các điếm nghỉ ngơi, vui chơi giải trí có khả năng thu hút khách. • Tài nguyên du lịch, sự hấp dẫn của các cảnh quan trên toàn tuyến và ở các điếm tham quan du lịch. • Những điều kiện an ninh, trật tự an toàn xã hội. • Môi trường tự nhiên, môi trường văn hóa và xã hội.
• Những điều kiện về cơ sở hạ tầng, quan trọng là hệ thống giao thông và những cửa khấu quốc tế. • Nhu cầu giao lưu hội nhập khu vực và quốc tế. • Sự phân bố và xu hướng dịch chuyến của các luồng khách du lịch. Như vậy, những điều kiện hình thành của tuyến diêm du lịch trên sẽ là căn cứ để tác giả tìm hiếu thực trạng đáp ứng cho việc xây dựng tuyến điểm du lịch đêm tại thành phố Nha Trang ở chương 2.
Cơ sờ lý luận về du lịch đêm 7. Khái niệm về du lịch đêm Cuối những năm 1970, lịch sử du lịch đêm được ghi nhận từ ý tường về một thành phố hoạt động 24 giờ được hình thành, đặc biệt tại khu vực châu Âu. Cụ the, tại thủ đô Rome (Italy) vào năm 1977, chuỗi sự kiện văn hoá buổi tối mùa hè là một trong những sáng kiến đầu tiên về thành phố 24 giờ. Trên thế giới, nhắc đến sự phát trien của các hoạt động về đêm không the không nhắc đến nỗ lực của những thành phố tại châu Âu.
Hầu hết các thành phố lớn tại Liên minh châu Âu (EU) đều có hoạt động về đêm phong phú, đa dạng trong đó Paris, London, Lyon, Belfort, Amsterdam, Manchester, Berlin, Rome, Madrid, Barcelona, Venice, Zurich hay Geneva được rat nhiều du khách tìm đến. Có rất nhiều quốc gia đã xem phát triến kinh tế đêm trong đó có du lịch đêm là một chiến lược phát triến kinh tế hàng đầu. Những chính sách quản lý kinh tế đêm được áp dụng hiệu quả tại các thành phố lớn như New York (Mỹ), London (Anh), Bắc Kinh (Trung Quốc), Bangkok (Thái Lan) góp phần vào sự phát trien kinh tế chung cho những quốc gia này. Tại Việt Nam, ngày 27/7/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1129/QĐ-TTg phê duyệt Đe án phát triển kinh tế đêm cho thấy chính phủ đã bắt đầu quan tâm đến vấn đề này và tạo điều kiện cho một số địa phương có tiềm năng phù hợp trong đó có thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
Trong quá trình tổng quan nghiên cứu, tác giả nhận thấy “kinh tế ban đêm ” cũng như “du lịch đêm ” được nhiều nhà nghiên cứu cho là hoạt động du lịch thường diễn ra từ 18 giờ hôm trước đến 06 giờ sáng hôm sau (Nguyễn Thị Thu Trang, 2020; Chen và cộng sự, 2020; Jiang và đồng nghiệp, 2023; Song và đồng nghiệp, 2020). Bên cạnh yếu 8 tố thời gian, các tác giả còn nêu ra nhiều quan điểm khác nhau về các hoạt động diễn ra trong du lịch đêm. Tsai (2013) đua ra định nghĩa du lịch đêm là sự mở rộng và kéo dài những hoạt động du lịch ban ngày. Mục đích của việc xác định này nhằm hỗ trợ công tác quản lý của các cấp chính quyền và phân bố thời gian hoạt động cùa các đơn vị lừ hành, du khách (Guo và cộng sự, 201 l).Tác giả Houghton và Rowell (2017) cho rằng các hoạt động chính trong du lịch đêm bao gom những hoạt động cốt lõi như cafe, bar, club và các hoạt động giải trí khác, cùng với những yếu tố bố sung như giao thông, văn hóa, ẩm thực và các khía cạnh liên quan đến chuỗi cung ứng.
Theo tác giả Tong (2007), du lịch đêm có thể được phân chia thành ba loại chính: biêu diễn, sự tham gia-trải nghiệm và cảnh quan-ngắm cảnh. Còn theo nhà nghiên cứu Hwasung Song và đồng nghiệp (2020), hoạt động du lịch đêm bao gom tham quan, xem các buổi biếu diễn và tham gia vào các chương trình du lịch tương tự như những hoạt động du lịch ban ngày. Trong khi đó với bối cảnh Việt Nam, tác giả Nguyễn Thu Hương và cộng sự (2020) cho rằng du lịch đêm không chỉ bao gồm các lĩnh vực như ấm thực, nghệ thuật, âm nhạc, giải trí, lề hội và sự kiện mà còn mở rộng tới các diem du lịch hoạt động vào ban đêm. Qua quá trình tổng quan những công trình nghiên cứu có liên quan, tác giả đã kế thừa, chọn lọc những quan diem, mô hình nghiên cứu vào đề tài.
Trong giới hạn và không gian nghiên cứu của đe án, tác giả cụ the định nghĩa du lịch đêm được hiếu là “các hoạt động ẩm thục, nghệ thuật biểu diễn, ẫm nhạc, giải trí, lễ hội, hoạt động mua sam và các điếm du lịch hoạt động vào ban đêm., thời gian cụ thể tù’ 6 giờ toi đến 6 giờ sảng hôm sau 1. Vai trò cùa du lịch đêm Tác giả Trương Trí Thông và cộng sự (2023) nhận định du lịch đêm đang ngày càng trở thành một phần quan trọng, không the thiếu trong nền kinh tế đô thị hiện đại. Du lịch đêm không chỉ giới hạn vai trò của mình ờ khía cạnh giải trí, mà còn mở rộng đến nhiều khía cạnh khác của sự phát triển đô thị và kinh tế cộng đồng. Đối vói khách du lịch: du lịch đêm mang lại cho du khách nhiều lựa chọn đa dạng và nâng cao trải nghiệm tích cực cho du khách (Rowe, 2008).
Neu có trải nghiệm du lịch đêm thú vị và đáng nhớ tại điếm đến, du khách có khả năng quay trở lại, có the làm khách du lịch hoặc thậm chí làm nhà đầu tư tiềm năng (Heath, 1997). Đối với cộng đồng địa phương: Du lịch đêm đã tạo ra 3 triệu cơ hội việc làm cho người dân tại úc; 1,3 triệu việc làm tại Anh; riêng London đóng góp 723,000 việc làm và New York có 300,000 cơ hội việc làm cho cộng đồng địa phương (Nguyễn Tấn Vinh và cộng sự, 2021; Phạm Thị Phương Thảo, 2023). Sự gia tăng nhu cầu tham quan du lịch đêm dẫn đến quy mô nhân sự cần được mở rộng, nhiều cơ hội việc làm từ những vị trí trong ngành ấm thực, giải trí đến dịch vụ du lịch được mở ra. Cụ the, từ nhân viên khách sạn, nhân viên phục vụ nhà hàng cho đến hướng dẫn viên.
Điều này giúp giảm tỉ lệ thất nghiệp, chuyến dịch cơ cấu việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa 9 phương (Bianchini, 1995). Tác giả Trần Thị Nguyệt cầm (2022) cho rằng việc tăng cường hoạt động kinh doanh ban đêm ngoài mở ra cơ hội việc làm mới còn mang lại cho cộng đồng địa phương thu nhập ơn định. Du lịch đêm không chỉ tạo ra tác động tích cực đối với nền kinh tế cộng đồng mà còn góp phần phát triến nhận thức cùa người dân địa phương thông qua việc tương tác vói du khách, hiêu rõ về văn hóa và lối sống về đêm của các quốc gia khác nhau, cũng như được chia sẻ những kinh nghiệm và kiến thức của du khách (Hao Kai Hung và cộng sự, 2020). Theo Guangpu Chen (2020) nhờ vào sự tương tác này, cộng đồng địa phương đã sáng tạo ra những sản phấm và hoạt động du lịch đêm phù hợp với nền văn hóa đa dạng và bối cảnh hiện tại ở địa phương.
Như vậy, du lịch đêm không chỉ đem lại thu nhập và nâng cao tri thức, nhận thức cho cộng đồng mà còn là động lực thúc đấy phát trien kinh tế ben vững cho chính địa phương đó. Đối với chính quyền địa phương: sự phát trien của du lịch đêm tạo nên sự hấp dẫn và nâng cao khả năng cạnh tranh cho điếm đen, đây là yếu to cơ bản đe thu hút khách du lịch.