Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch - Chương 2: Điều kiện, thực trạng phát triển du lịch và xây dựng thương hiệu du lịch Bình Định - Chương 3: Định hướng và giải pháp xây dựng, phát triển thương hiệu du lịch Bình Định 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN XÂY DỰNG THƢƠNG HIỆU ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH 1.1 Cơ sở lý luận xây dựng thƣơng hiệu điểm đến du lịch 1.1 Khái niệm thương hiệu Có rất nhiều khái niệm khác nhau về thương hiệu, tuỳ theo cách tiếp cận khác nhau sẽ có cách hiểu thương hiệu khác nhau : Theo định nghĩa của Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ (1960): “Thương hiệu (brand) là tên gọi, biểu tượng, ký hiệu, kiểu dáng hoặc sự phối hợp tất cả các yếu tố này để có thể nhận biết hàng hoá hoặc dịch vụ của một nhà sản xuất cũng như phân biệt nó với hàng hoá hay dịch vụ của đối thủ cạnh tranh” [ 14,tr. 17] Với quan điểm truyền thống này, thương hiệu được xem như một phần của sản phẩm và chức năng chính của thương hiệu là phân biệt sản phẩm của mình với sản phẩm cạnh tranh cùng loại. Tuy nhiên, quan điểm này không thể giải thích được vai trò của thương hiệu trong xu hướng nền kinh tế thế giới chuyển sang toàn cầu hóa và cạnh tranh gay gắt. Chính vì vậy đến cuối thể kỷ XX, quan niệm về thương hiệu đã có nhiều thay đổi, các yếu tố cấu thành thương hiệu đã mở rộng khá nhiều thương hiệu không chỉ là cái tên hay một biểu tượng mà nó phức tạp hơn rất nhiều.
Theo định nghĩa của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO): “Thương hiệu là một dấu hiệu (hữu hình và vô hình) đặc biệt để nhận biết một sản phẩm hàng hoá hay một dịch vụ nào đó được sản xuất hay được cung cấp bởi một cá nhân hay một tổ chức” [12, tr. 10] Dấu hiệu hữu hình của thương hiệu là dấu hiệu trực giác được tiếp nhận thông qua các giác quan như tên hiệu, logo, biểu tượng, bao bì, giá cả.Dấu hiệu vô hình của thương hiệu là dấu hiệu tri giác mang tính biểu tượng, cảm xúc về sự an toàn, tin cậy, giá trị cá nhân khi tiêu dùng sản phẩm, hình ảnh về sự vượt trội, khác biệt dần tạo dựng qua thời gian và có một vị trí rõ ràng trong tâm trí khách hàng. Như vậy thực chất thương hiệu là tổng hợp tất cả các yếu tố vật chất, thẩm mỹ, lý tính và cảm tính của một sản phẩm bao gồm bản thân sản phẩm, tên gọi, biểu 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tượng, hình ảnh và mọi sự thể hiện của sản phẩm đó, dần được tạo dựng qua thời gian và chiếm một vị trí rõ ràng trong tâm trí khách hàng [14, tr.2 Khái niệm điểm đến du lịch (Tourism Destination) Theo Luật Du lịch: “Điểm du lịch là nơi có tài nguyên du lịch hấp dẫn, phục vụ nhu cầu tham quan của khách du lịch” [ 11, tr. Như vậy, điểm đến du lịch phải là nơi có tài nguyên du lịch, có sức hấp dẫn khách du lịch.
Điểm đến du lịch dựa vào tài nguyên du lịch [3, tr.8] Theo Tổ chức Du lịch thế giới: “Điểm đến du lịch địa phương là một không gian tự nhiên nơi mà du khách nghỉ lại ít nhất một đêm. Nó bao gồm các sản phẩm du lịch như là các dịch vụ bổ sung, các điểm tham quan và các tài nguyên du lịch trong khoảng thời gian một ngày đi về. Nó có những địa giới hành chính và tự nhiên để xác định sự quản lý, những hình ảnh và sự nhận biết để xác định tính cạnh tranh trên thị trường. Các điểm đến địa phương phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan khác nhau, thường là một cộng đồng chủ nhà để có thể tổ chức thông tin và thiết lập thành các mạng lưới chia sẻ nhằm tạo thành các điểm đến lớn hơn” [28, pg.
Cho đến nay, thì đây là định nghĩa đầy đủ và phù hợp theo quan điểm quản trị và phát triển các điểm đến là các tỉnh, thành phố. Nhìn chung, do phần lớn các hoạt động du lịch diễn ra tại các điểm đến, nên có thể miêu tả điểm đến như là nơi có sự kết hợp các yếu tố vật chất và tinh thần, nhằm cung cấp cho du khách khi lưu trú (tạm thời tại một điểm du lịch của địa phương) để tham gia vào các hoạt động và giao tiếp liên quan đến du lịch.3 Khái niệm thương hiệu điểm đến du lịch Theo Buncle, T. (2003), Yellow Railroad, United Kingdom: “Thương hiệu điểm đến là tổng hợp những nhận thức của cá nhân về một điểm đến (cho dù là dựa trên kinh nghiệm, tin đồn hay định kiến), mà nó sẽ ảnh hưởng đến thái độ của họ đối với điểm đến ở một mức độ cảm xúc; Thương hiệu điểm đến đề cập đến bản chất lâu dài, hoặc đặc điểm cơ bản của điểm đến, trong đó bao gồm tính cách của nó và làm cho nó đặc biệt và khác biệt với tất cả những điểm đến khác; 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Quan trọng hơn thương hiệu điểm đến không thể được sản xuất mà nó tồn tại trong tâm trí du khách. Đó là một mối quan hệ năng động giữa các điểm đến và làm thế nào để khách hàng tiềm năng và khách hàng hiện tại cảm nhận được ” [26 , pg.
Như vậy, thương hiệu điểm đến không hẳn là việc tạo ra một logo hay một khẩu hiệu (slogan) mà đó chính là tạo các yếu tố khác biệt của các điểm đến trong thương hiệu, và những yếu tố này thông qua các thành phần của thương hiệu như: nhận dạng, bản chất, tính cách, hình ảnh, ký tự và văn hóa. Thông qua các thành phần này để tạo ra một vị trí độc đáo của thương hiệu điểm đến trong tâm trí khách hàng, là ngôn ngữ hình ảnh giúp cho du khách nhận dạng điểm du lịch và tạo sự khác biệt, tăng tính cạnh tranh so với các điểm đến khác.4 Khái niệm xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch Xây dựng thương hiệu điểm đến được xem là chiến lược chọn lựa và xây dựng một hình ảnh tích cực nhằm tạo lập và nhận dạng duy nhất để phân biệt một điểm đến với các đối thủ cạnh tranh, sau đó tiến hành định vị hình ảnh đó trong tâm trí khách du lịch nhằm thu hút sự quan tâm, chú ý trên diện rộng của đông đảo du khách đến điểm du lịch [8, slide 76]. Mục đích của việc xây dựng thương hiệu các điểm đến mang trọng tâm tạo ra một hình ảnh thích hợp. Đó là tính hấp dẫn, chất chứa những nội dung trung thực nhất trong từng phong cách.
Hơn nữa, xây dựng thương hiệu của một điểm đến không chỉ phân biệt các điểm đến cạnh tranh mà còn phục vụ như là phương tiện làm tăng giá trị cho điểm đến [15,Tr 3]. Vì vậy, thương hiệu được sử dụng để chào bán những giá trị độc đáo tới khách du lịch tiềm năng. Và tạo dựng thương hiệu điểm đến du lịch có thể giảm rủi ro cho khách du lịch khi quyết định lựa chọn địa điểm du lịch cho kỳ nghỉ của họ. Khách du lịch sẽ cảm thấy tin tưởng với một thương hiệu mạnh vì nó cung cấp kiến thức, thông tin, an ninh và sự đảm bảo.
Nên một hình ảnh của một thương hiệu mạnh sẽ tạo ra một bản sắc mạnh mẽ cho sản phẩm và dịch vụ. Tuy nhiên để xây dựng thành công một thương hiệu điểm đến du lịch cần đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ lưỡng và mất nhiều năm. Bên cạnh đó, cần phải phân tích 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com được những nhân tố sẽ ảnh hưởng đến công tác này, vì nếu những yếu tố này làm ảnh hưởng đến việc xây dựng thương hiệu điểm đến cũng sẽ làm chậm tiến trình phát triển thương hiệu của điểm đến đó, thậm chí giảm khả năng thu hút khách.2 Vai trò của thương hiệu, xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch 1.1 Vai trò của thương hiệu trong hoạt động du lịch Tạo lập giá trị gia tăng vượt trội (X-value). Ở khía cạnh này thương hiệu khẳng định chất lượng, tính chuyên nghiệp và sự kết nối hoàn hảo chuỗi giá trị cung ứng với điều kiện môi trường liên quan để mang lại giá trị gia tăng vượt trội và từ đó nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh.
Khẳng định vị thế hay định vị trên thị trường (positioning). Khi đó thương hiệu trở thành công cụ cạnh tranh, công cụ tiếp thị (quảng bá, xúc tiến) và là hình ảnh, thông điệp kết nối cung và cầu. Do tính đặc thù của sản phẩm du lịch (vô hình; khoảng cách xa; tiêu dùng diễn ra sau) nên thương hiệu du lịch đặc biệt có ý nghĩa quan trọng, tạo niềm tin (sự bảo đảm, bảo hành) đối khách du lịch [18]. Du lịch là thước đo và biểu hiện nhận diện lớn nhất của thương hiệu quốc gia.
Hình ảnh về đất nước, con người thông qua các chương trình và trải nghiệm du lịch là một trong những con đường ngắn nhất thể hiện hình ảnh thương hiệu của một đất nước. Nhiều quốc gia đã gắn Thương hiệu Du lịch Quốc gia với Thương hiệu Quốc gia. Chẳng hạn, nói đến Indonexia về du lịch thì người ta sẽ nghĩ ngay tới Đảo Bali, nói đến du lịch của Thailan người ta thường nghĩ tới hai bãi biển Pattaya và Phuket. Trong lĩnh vực du lịch, việc xây dựng hình ảnh và thương hiệu đóng vai trò quan trọng trong phát triển du lịch, trong việc thu hút khách du lịch quốc tế.
Thực tiễn trong hoạt động kinh doanh du lịch trên thế giới hiện nay đã cho thấy: các nước, các tập đoàn lữ hành và khách sạn có thương hiệu nổi tiếng đã chiếm lĩnh phần lớn thị trường khách du lịch của khu vực và trên thế giới.2 Vai trò của xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch Xây dựng thương hiệu điểm đến hiệu quả sẽ đem lại những lợi ích sau [28, pg. 46]: - Nhận thức về điểm đến và tạo ra nhu cầu; - Lòng trung thành của khách hàng; 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Giá trị thương mại; - Nền tảng cho nổ lực hợp tác với khu vực tư nhân; - Cơ sở cho việc hình thành tính liên hoàn giữa các công cụ giao tiếp; - Phát triển hình ảnh rộng hơn so với du lịch.3 Những vấn đề liên quan điểm đến du lịch 1.1 Quan điểm về điểm du lịch, điểm đến du lịch, hình ảnh điểm đến du lịch Cần phân biệt giữa điểm du lịch và điểm đến du lịch.